장음표시 사용
141쪽
Rhetorices Novaegriusntentior actismu trolanataqbiis credo te laudibus aequemur.Si quis phila phia laudare uolueritetist mihi inquit de hae optia de nobilissima scientia dicem occurrat:ut unde initium summa incertus sum Vereri secundu locum eum diei mus tot de hac re dicenda occurrunt.pae.ut no medioeriter uerearmem multa dixerim:plura superent diceda: α Cieero ait. Nunil satis dignae laudari philosophia posse.ta udianus quo*Jnquit:quodcunui relinqua maius erit. Contraria 4 e.Vt si dicamus quid potissim repr henda nesciua sum. 1uod Propertius facit:cum ait. de tuos primu repetam mea cynthia famis: motum quaerar heu cynthia duritiem. 5e tace. in salustium.O uo me uerta patres cons. unde initiu sum sinisi laudemus:uereti ne cum multa dixeri
ma Item uereor si omnia huius scelera complecti '
oratione uoluerim:eu multa dixerimme plura super muβ plura pretaereamus: dc qiu similes sint dicenda .illud admonendu est: Aristotile in de cas habebunt:quibus sententiis contraria lumostrati uis causis maxime libera rhoemia existi rς muntur a uitupatione. cipio ab aliquat
Ionpem a materia duci.qd in helenes laudati M. Iω - . o Horates iecit:& ex aliqua rei uicina:ut ide inpanaeiti cratione haru:quas antc conicinorausim eo tu quan it plus honoris corpibus si alarum uirtu num.Narratio no erat ulla: q necessariis cori in bello iugurthino de catilinario nihil ad historia immur nobis narradu sit cu laude: aut uitu Ptinentibus plicemiis usus e. Principio: nulla ut patione Deptio narrandi demino libro repeus: aut uitupatio contineat ea seruanda sunt: quae Ii laudaturi sumus:at uituperaturi. Licinobro.i.de narratiM Dipiunt:ut sit breuis dilucida uelut quam quoue tepore res erit octa ordine dari similis.Narratio non nili fiteriti tris solet esse:de I - '--α --l : in
monstrativa aut genus in planti ueriatur laude aut β cautev egerit itelligat . uirupatione:& uim illic Dipuam hel:tes ut pm nar oed exponere oportebit at uirtutes aut uitia. ratione.no indiget. 1uotiens aut plerita in hoc ae Deide comoda:aut incomoda cor Araut rennere narrantur:incidens narratio est q Psitem con/ - ' IT
firmat laudem uel uituperation .Factum re, gesta. ς ab quo ab aio tractata fiat demostris.
ra expositio appellatur:q res exponit breuiter de absolute: qa ipse in oratione pro popeio in parte demostiatiui generis facit:chul: ego sic existimo:in summo impatore quattuor has res messe oportere scien tiam rei militaris ruirtute auctoritare:felicitate singulas deinde quo sunt ordine apposite exequitur. TDeinde ut qua Φ: quo ue tre res gesta erit de e. Placet hinc inc pere cofirmationis pcepta in devistrativo genere:nec referri haec ad ptitioner* non nulli sentiunt: seu ee rte inepte.Consulatio in genere demos mitiuo necessaria semper no est:saepit Iime. n. accidit: ut oino non cUtradicat: si qua in suspicio incideret: dis luenda esset dictu est superius laude holum:& ultuperat lone in tria ipa diuidi: steritum Gens:& colaques hic ordo tepora seruandus est: siue laudamus: sue uituperamus:Quin.Ciceronem secutus :duabus uis duci nos ait: po hoc opus laudandi:& uituperandi: 1 aut aetatis gratius gestarum. rerum ordinem sequi: ut in primis annis laudetur indoles: tum disciplinae: post haec operu.l.dictora factorumin contextus: aut ii spes uirtutum diuidere prudentiae: iustitiae: sortit adinis:continentiae: exterarum. ac singulas as lignare: usecundu quam earum gesta erunt: utra si autem haru uia utilior cum materia deliberandum idem inat.Vequa quoue 4 e. Prior est ula in qua seruandus est temporun reta gestarum ordo: quo facilius: laus hominis raut uituperatio intelligatur: quid prius:quid posterius gestum sit. Cicero in laudib' pompei a pu ritia initium sumpsitra qua ad adolescentiam transitu fecit:& rem ac teporu tenore seria ato: lla enume rauitaquae gessit: ciuile. Africanu tralalpinu hispaniense idem de secunda viam attigit:quid secunda quam ai uirtute gestum.sit dicens. Vt quod tute cie ut ex temporu de rerum ordine tute: st caute egisse eu et laudae audientes ii aut ligant: in quo non mediocris laus posita est. Nam id spectari in gestioe negocii sodet:ul sine piculo Ae caute res gerae.Seiplo turpe dicebat iperatori eῆ dicere nO putara. Sed exponere: mee e secuda uia qu enumeramus es uirtutendo uitia deici quo pacto secundu hye corporis comoda uesincomoda: de ite res externae tractatae sint Ofidemus Ai uirtutes:q quattuor sunt uitia his oppositarcsimoda aut ic5moda.Mdm stoicos loatur:comoda.n. potius sunt si boa appelladam6.n.uera boa sunt.Verabonii sola uitius e q holem meliore facit: u eripi no ptarobur agilitas quis pua febricula debilitae: diuitia: saepe nuero auferunc:quarii ac formae simul ut seribit Salu. gloria fluxa e ac sta ei lis sue uirtus clara aeterna Rheturipi pallietici in copj3d: rem externaru comoda boa appellauerni. Et sut side eorris c6moda uel icymoda:ut robur.uelocitas: i firmitasnarditas reru externata:ut diuitiae honores:& his atraria. Quo ab ala &e.hoc e a uirtutib' ai:& illa e qa dicit Quill .singulis ani uirtutibus asIignada ee: q lacndu qua rara gesta ecnt. sit hie apte stoicora inutesniar si eo oris di rara externatum comoda borra esse non uolebant: na bona' a s dici non possunt sed pro utentia vi mala fiunt uel bona excpli catalias iactitatest vi
142쪽
ulti Is bene utitur: ne ii his insolens efficie bona in eo uideri possunt:c5tra mala in eo uidenti q his abutit
moda aut corporis & inc6moda in attributo sunt psonae qd est habitus: in quo conssideras comoditas non natura data sed idustria ae studio parta: β: ite incomoditas q negligetia nra acciderit: na externa in attributo sunt naturae:i qcossiderae sexus: natio:patria: cognatio:aetas: a Abus rebus Niobe in latonam dicens apud Ovidium lita metamor vi .se laudat:huc ordine: ut aut res quo tre gesta sit ostedam'r aut aiuirtutes 2 uitia exponamus:& quo eomoda: aut incomoda corporis:& retii externarii ab ala tractata sint demonstremus. Ab extraneis dic. a reb'incipit: qOrdine hunc adhibere ita demonstranda uita externae posite sunt. Genus in laude. Genus iquit - u quo in laude poni pollit: β: si bono stenere natu que debemus. Ab externis rebus genus i laude ct a dicemus pare malorib': aut excelsiore sui illa Ostebus maioribus natus sit: si bonos gencrcFa demus.Q uod messala laudans Tibullus fecit. Cum rem:aut excelsore fuisse:si humili penere ip ait.Sed generis priscos contendis. uincere honores:
sum in suis 'non in ma: Orum uirtutibus habu titulis agamenoni atreus. Acisse privsidium. In vituperatioe: si bono gcne gea sie these': sie Pelea ulcit achilles. r Si humili gerh dedecora maioribus fuisse: si malo tame his nere. Exemplum est Cicerois contra Salu. qa supra
ipsis detrimentosuisse. Educatio quod in laude bene:honeste in bonis disciplinis educat'
tota puctitia iactit in uitu ratione contra: inde se retraxis scaperte a corporis comm
dis. A natura in laude si sit dignitas atque forma laudi suis seram:non quemadmodum caeteris detrimento atque dedecori. Si uires at
posuimus. inultu patione. Cum uitupamus bono genere orti ime degenerasse ed dedecori maioribus fuisse qd in Salu . dicens cicero secit.Na genus di proauos di no fecim' ipsi: uix ea nra uoco inat Ouid. Et iuuenalis. Quis.n.generosum di xait:hue q indignus genere ex prolam nomine tantum insignis: demiserum est alienae incumbere famae.TItemaso pe tibi sit Titerstes: dummodo tu sis Aeacidae similis: uulcania arma capessas: maiorum quidem & paretumuiri' posteris ad laude: de gloriam accedit si ipsi quo
tioni DuS nam d. Giuo u Q avio tuam Oio εα Λωu YEue ut i mrra Vrouερκα Mim Bal Caa τωυvo raroia ctgiolo. Si malo ut si dirae aliqs maiores suos holas pessimos de nefarios uitae turpitudine lupare uel majorib'suis uilibus re obscuris non prodesse sed detrimeto esse. duratio :hoe in attributo psonae e qui uictus dicitur quo pacto ab aducatione laudet uel uituperes quispiam superius.ostensum est. Disciplinivr ut artium lioberalium ite rei militaris.a quibus rebus multos laudat Cicero. Contra is uituperat : qui a bonis disciplinis:quibus eum parentes imbui tenera uolebant dicitur discessie:& instrui se erudiri* passus non est e. Inde se retraxisse. incepisse quide: sed ide se retraxisse. pte corporis 2c. docet laudar uel uituperare a bonis corporis. Commoda a natura in laude:c6moda a natura data animo:aut corpori considerantur hoc modo:ualens an imbecillis longus an breuis:sormosus:an deformi fruelox an tardus:acutus:an hebes: morran obliuiosus: comis.officiosus: prudens: patiensian contra: de omnia quae a natura dantur animor de corpori in natura c6sideranda sunt.Si sit dignitas.Quid dignitas sitisuperius declaratum est: ea cum sorma coniuncta est et gratiosos eos in quibus est efficit. Sic autem locutus est: cum ait dignitas aut forma stadmodum cum dicitur: Alexander siue paris hoc est Alexander qui de paris dicitur: laudi suisse eam ita uixisse quavis apprime formosum dicemus: ut nihil ei uitio unquam datum sit:ut continens semper:atui integer natatus sit:cum accidere serme semper contra soleat:Nam rara est concordia formaer a a pudicitiae sanctos lieet horrida mores tradiderit domus Δ: ueteres imitata sabina . I on quemadmodum caeteris difficile est formoso adolescenti: Λ: puellae pudicitiam seruareradeo corruptis moribus 2 multi forma inosgnes precipites in uitia labuntur:sunt* sitis ae s bi detrimento:ae dedecori. Adolescentes enim nJ licet esse uirosmam prodiga corruptoris improbitas ipsos audet tentare parentes: tanta in muneribus fiducia: multis denis'quic6tinentes nimium fuerunt exitio dignitas formae extitit: ut hippolito e bellerophonti Lucretiae.C.Sillorquem tantopere messalia dilexit:ut gaudio marito uiuo nubere illi uoluerit:si ilao formam laudabimuWlaudi fuisse diceremus:si uituperabinnis damno alui dedecori: Et tutio caesari obiectum est: ν ni comedi Bithuntae regi suam prostrauerit pudicitiam. Ei uires M.in natura eonsiderantur:ut dictum est ualens de imbecillis uelox re tardus: sed illud aduertendiam natura bona ut uires 2 uelocitatem industria augeri de conseruati: Etaeontra inertia at* ignauia minuit ac deperire rindustria autem est honestus labor in honesta re susceptus:si laudabimus ergo alicuius uires: Σ uelocitatem eommoda luce exerci rationibus comparata esse dicemusrut saltu: iacturpilae ludo uenationibus: bellis eicero pompeiii in rebus bellicis ab ineunte aetate semper uersatum esse dicit: &vropterea bellum illud maritimum tantum ae tam diuturnum tam longe latem dispersum: quo omnes gentes:ae nationes praemebantur incredibili: celeritas te confecisse nam extrema hyeme apparuit. lneunte uere suscipit media aestate confecit. t Si ualitudorque bona animi β: eo oris lunt:ea cu laudamus:eomparata esse'industria dicere debemus:ut ualitudine hocm6 hic quena laudo:qui per omne uitae tempus integre continente uixit bonam ualitudine adeptus est
143쪽
Ex perpetuaroe l5ga usus sit diligetri. Ex temperantia cupiditassi: Cicero libro de senectute defectionem uirtu adolei centiae uitlis effiei ait: di libidinosam ac intemperantem adolescentiam effectum cormis tradere senectuti. uod si est moderata & continens adolescentia robustum corpus tradit senectuti.lis male usum uiribus uelocitate: si uitupamus male usos dicemus: a: casu quodam nulla exercitatione adeptos eer ut de mil crotoniate dicereturea robore naturali admirabili suit:sed exitu i felici . Na uiribus ille con fixus perit:admirandi sui lacertis ut ait satyrus cu enim iter faceret:quacum in agris cuneis adactis fixam uidens e fretus uitibus accessit eoder inserti sui
manibus diuelere conatus est:quaslarbor e ζψω ςV Perdictua:dili entia dc temperantia cupidi ancis in suam naturam reuocata compressit. in tot C , -
gyniciis palmis nobilῆ lacerandii ieris dedit Valerilium.In vituperatione si erui lim corporis coiis blaxinius: Tanu qua, gladiator:se dicemusma inoda male his usum dicemus:quae casu ec tura huic robur dedit: sed eo ita usus est; ut glβα- se tura ianuam quilibet cradiator habuerit.Sinti poli' a uiro forti coparari possit.Gladiator Icme I o . . ire se obiicit piculis:uir fortis nihil sine ea rationabi crunt praeter formam omnia i plus culpa Oc inli aggredit. Si no erunt.Si talibus carebit comodis: temperantia fuisse dicemus.Deinde reuerte
ille quem uituperamus eius culpa accidim dic Wβ d extraneas res:& in his animi uirtutesci, temper libiditiose ac intemperanter uixerit: cuiua . o Lε a rei ca in morbos uarios alui egritudines iciderit: na aut uitia: luae fucrint conliderabim .diuitiae
ut ait Oui. languor di imodice sub nullo iudice som an paupertas fuerit: quc potestates: qu* gloni. Alea p.& multo tepore qu/ssamem Eripi RHxomitia . quae anticitia id quid fortiter in inimicitii,
nes animo sine uulnere uires Praeter formam.forma te ι - . .
incepta:quae trahi in culpam eius non psit: quiviituM Screnis iccerit:cinus caulas vice ritii uini
peratur si non affuerit: natura n. ueram pulchritudi citias:qua fde: beniuolentia: ossicio gesserit
laudi alcri itur: ut multis sed sputinae illi hetius eo fi amicitias. In diuitiis qualis aut in pau cipue quem fama emaciam cicatricibus deturpaue te cuiusmodi fuerit: qucmadmodum nabuene placerct contra cultu elegantiore auxisse do deeo titi potestatibus steredis alum. Si itinerit cuN6 corporis deformitate findari animus potest:sed pulclaritudine animus corpus Ornat :ut ait seneca .Deinde reuertemur Re.dixit sa de c5modis di inco Mdis rerum externarum :deinde corporis:sed comta 1: incomoda rerum externarum de quibus praecepitrtim eius Uis fuerunt:quod ante Imies est:ut natio:patria:geniis:partim illius quo homines uiuunt sed extra ipsos posit ut edueatio: nhc uero de rebus externis loquie: quae ab ipsis tractatur hominibus:α administrantur.In quibus qxiemadmodu:Δ in prioribus animi uirilites:& uitia quae fuerint cosideranda ess edicit: hoc aute quo pacto fiat supra declaratum est: non enim per se ima sunt:sed seut ipsis utitur et qui habet laudari aut uitupari posse uidebitur:& sunt infortunae attributo.TAd extraneas res q admistra M ab homi e suerint quem laudamus. Et in his animi uirtutes:&essi dicimus diuitem suisse dicamus liberalem fuisse continentem: aut contra si in potestate suisse ostendimus iustum ae moderatum:uel cotra suisse Ostedemus de in singulis hi liusmodi externis rebus uirtutemtautria itin animi consilleremus Diuitiae an.5 c.honeste parasse diuitias laudi datur: Paupertas si negligentia nξa accidit dedeeori esse solet:ut in his minic' sumptis diuitiis quas maiores reliquerutrad inopia redacti sunt. Ite a in pauptate bene uixerit 6 counes integereti fuerit pcipue laudes curius de fabricius na paueis mimi tui contentum esse in laude seipua e : Et Lucanus pauptate laudat diuitias culpatacd ait lateiada uiroru paupras alitur:totoui aetersit orbe. Quo ges quae* pit. Ite o uitae tuta facultas paupis angusti* Iares o munera noda itellecta des q ptas: quo te in Potinate Irabuit:luerint ne faciles ad eum aditue priuatorum:& libere qrimoniae de aliorum iniuriis: an contra clementia an crudelitate usus sit: mone &mbus sinerit se corrumpit uel constans integer. Pmaserit an oratione pro lege M. initia a coiit mentia humanitate:ae fide: sibus uirtutibus in potestate cum eccusus est:mirifice laudatur pompeius contra oes in .C. Verrem libri in eo sunt oceupati ut siciliam prouinciam a uerre sitore expilata suisse: χ illum in potestate:turpiter flagitiosem uixisse ostendunt.TQuae gloriae:tam priuati hominis gloria est:quam eius qui eum potestate est:cosiderare autem solemus: quae fama excitata lit: ex uerailaude an salsa.Na Gloria est freques fama eum laude. Si laudabimi, rex uera laude:si uituperabim' ex falsa exortam dicemus. Quae amiciti aereum bonis ne an cum ma is. Taure inimicitiar. Cum hostibus respu. causaran ea amicis cum claris uiti stan eum obscuris Ne uilibus.Cicero lato suo sibi csitietisse inUlt:ut quocunni rempu. perturbarint:se hostem habuerint:& omnes se reipu.es suscepisse inimicitias. Quid fortiter Gloriatur cicero nunq ueritum se inimieos: nunnuam a dicenda sententia deterritum: qua uis manifeste im nens uideret perieusum. TQ ua fide.Valeritas Maxi. mul os enumerat:qui ne iriculis quide amicos deserueruntad: exilium a tui et morte subire esi illis uoluerunt. Que aium continetem an contra .f Si interierit: docet qd agendum sticum defunctsi laudamus uel uitupamus. TCuiusm mmors:si laudam' honesto exitu ulta finitis dicemus:si uituperabimus inhonestor de parem uitae exitum illideor dcssisse manlius capitolinus eum in suspitionem uenisset affectati regni: ex arce B ltas scit. D
144쪽
sed de post morte adiecta ignominia est.Melio.Cuius domus solo aequata est.Mallio cuius prinnomen ex familia excptum est:contra pyttiagora metaponti mortuo:cum nullus iueniretur dignus: qui illi luccederet domus cereri cosecrata est.lunium brutum auctore N.libertatis annu matronae luxerunt. Et qua carusoibus superior Africanus fuerit:mm ore funeris:indicatum dicit cicero. Ad ocs.In rebus externis at uirtutes aut uitia cosi anda esse dixit.Hic oibus rebus in quibus aius hominis consideraturiquatuor illas uirtutes: iusticia: fortitudine: pria dentia: modestia:appli
xime coliderat illecliuorai uirtutes eruta ste diYisse:&secisse:atra si uitupabim'. Aius bois.comodata: ut si laudabis':aliud iuste:aliud Quaeda sunt in qbus animi pariter: 5e corpis vis PQ sortiter c aliud honeste:aliud prudeter scin re tallu qu*dam animi tm uirtutem expe cumus. Si uitupabim :auditu ulte. aliud igna potestati gloria scorpis ut robore formaue:aliud imodeste:alid stulte scin te dicem'. velocitate:animus hola consideratur: quo scilicet hodii sit iraehida:triptita diuitio laudis ocuitu iustitiam pertinet:si in bello uerlatus est nulla pericupationis:si illud et allapserim' no necesse ee ibim reipu.utilitate recusasse: ae labores oes opes ra
cs has es in laude: aut inruperari in d
irasserre:ppeaqa saepe no incidunt:aut ita te destiae e: prudentῆ uero demdstrabimus: ut si impatonuiter ut no linc iacccssariae:quapn eas pies q re laudemus 2 tutiorem suis in pugna locu elegisset
in .s si aut ab insidiis semper cauisse: aut cladestina hostium
firmissimae uidebunt legere oportebit; ς tu pripuissetacemus quae ola ad prudentia pusionibus breuibus utemur pcr numeratione: nPt. Cice. acquid a pompeo factum aitasecundum allad exstu causae ipsa crebrastic breumat, qua haru uirtuta factum inquit contra.C. uerre ide
plificationes iterponere oportebit per memorat VHe spicuu:eoncludit p ea quae dicta sui: communestiam hoc genuS causae:co quod ra manifestu dicens esse tres locos re ex gbus ratio omto accidat i uitamegligenitas comeniadum in laudadi 2 uituperadi trahi possit uirtutu ae uitio
contingit: ut in eu quem laudamus: aut uituperamus omnes incidant sed eius. e mi arte tradit:oia qua: ad artem Pertinere possunt inuestigare:ac proponere ris uero cui laudatruel uitup-:qum eapsae sua: conueniant eligere dcbct. Aut ita tenuiter:ut si quem laudandum assumpserimus:qui in una re magnopere excellat:ut in fortitudine aut modestiatae uel in bonis corporis tantum:aut rerum externarum in cazteris uero non ita τ quae laudari in eo non poterunt praeterquae tot in hoc homine egregia esse acceperitis:eximiam bellandi scientiam:singularem uirtutem t elatissima auctoritate est restist fortuna credite:& uobis psuadct: nobis a diis immortalibus oblatu 2 datu esset. Mi hac rep.coseruetraim amplificet:ut nobis ad imitada exeplar sit:quaξ.cu amem' atin obserueus. ad si fecerim' no dissimiles illi existiabimur.WIn ipsa ea: dixit D enumeratione cdeludedu ee: nuc gd i cofirma laudis: uel uitupatois agenda sit:monet.Et crebras ac breues amplificat s interponeras ee pcipit meas coefuit epiloel sinstularu argumerationu:& ipse uirtutes uel uitia. Ite geste res amplificetit:sed bre
locos inter ne si Ioee suerit amplificatora: uel tedio auditores afficiane: uri scurrialis uideae assentatio. Ci.i otone di popeio hoe lacitrui cu ait: gd e:qdqsa aut dignu illo: ut nobis nouu:aut cuia i auditu possit affert. ste D dii imortales tata ne uni'hois i credibilis acrene diuia viri'.ta breuisse luce afferre reipu.potuit.lte ε haec diuia at, teredibilis hois viri': tota dentui illa ps olonis ri laudes continet popeii crebra, het amplificatora: etd sint superius est declaratum. Per locus coef:quibus in Oi ca sue laudet: siue uitupet ora/tor uti pot:qcquid est qd amplifices:siue ad alum:tae ad eOrpus siue ad res externas stinet: - qd dP:n5 DuIeare esse ostendae:& in maius extollae. Nec hoc genus &e.Genus demonstrativum a vie Ciceronis per te raro tractabatur.& multi putabant orator de re dubia tna dicere debere:Nodo. n. impudentissima assentatiora oia corrupit: aios holum ingressa erat. Nodum uiri principes delectari laudibus ceperat qua, non merebant reum suas no esse itclligeret non et affectabattanuli' nisi in capitolinu iove sortasse panegyricum seripserat:nia tempestate:O α paulo supius Oi sumu illoc unu genas relictu est.Si ad in in tara
145쪽
Rhetorices Novae rerum mutatisne priui illitas decoris superesse pol. Cur autem hoe genus Se si raro per se tractatur eontenendum mimi me lit.Cicero docetast quia inquit accidere potest:ut aliquando separatim tractetur: tene eius ratio est 2 quia in iudicialibus 2 ueliberativis incidit causis: no enim defenditur quisquam: qui no laudetur:nec accusatur:qui non uitupereturrest liue cu utro. genere coniunctum:hoc demonstrativum genus. Iudicialibus:ut in libris contra. C.uerre in quibus uerres uituperatur:& in oratione I flaccoruti testes athenienses laudant. Deliberativis ut in olone pro popeio:ubi pompeius comendaturiauis primet pale causae genus deliberati usi sit. Saepe:ut in uatinin teste:il tota olone uituperas. Nuc absoluta stc. saepe tractetur:at in cali iudicialibus:&i des,
exordiu: narratione: uiuisione:eonfirmatione eonis una HV p tes uersat laudis aut rationem:2 coclusione:ad disponem aecedit:nec.n. uitupationi S cluare i hoc quot genere inae notatis est inuenias:u exordi au:q narres: quae diuides nihil idus cicosercndu putam':nuc absolu
i: suo loco:atui ordine queaumodu res postulat eoi difficillima pie rhetoricae: hoc ein γlocentur: tranti tioe aut utit: breuiter sibus de rebus Lione P polira: atl ad oe causae genus accomo dixerinponens:& abus de rebus dicturus sit Oste data tempus est ad caeteras partcs omnis prodens. Difficillimandrem prima i ordine: qm disti l a. e - 1. V
cillima: difficillimis at prius tractat Ci. Perpoli bVim:deinceps igitur dc dispone dicemus. tarpsecta de absolutaurastatio est a fabris:ς operi tu dispositione.
ma manum imponentes:perpoliunt. Adoe genus caulae docuit quo inueire possimus in genere Iudiciali: deliberativo:& demostrati uora: ea ex gbus faceremus exordium:& caeteras orationis partes. Ad mleras partes &c. pronunciationem di memoriam.
Uonia dispo e. pqua illa:qinuenimus in ord ne redigimus: certo qdi loco P nuncicni'. -
Υ air is re is, dedue cuiusmoi ronei disponen
sponis: i est h.i.cu sie diffinis.dispo est ordo do liber couciat: genera dispos: d:stributio reum q demostrat ild abus Io nu sunt duo: unum ab institutione artis Pso
cis sit colloea dum est autem diffinitio ab affectu: ita .
n.res describis:ut ad efficiat:ostendat Verto ordi m accomodatu:Ex infla he:qd nisi fiat memoria plurbabis. Tauldquum ii tutioe artis disponeus cu loquemur ea praece ui res inuenta. Uidendum est die.qui ies est diuersa ptione qua in prio libro expotuim' hoc est:
sitionu cie. dii iee dicit ee dispostionei naturas , utamur principio narratioe: diuisione:& conesteram: qtiae ab arte a1ficiscitur: alteram artificialem Mimatioc:c5Iutati 5c:c5clutione: d huc ordiquae ad casu temporis accomodata est: de oratoris nequeadmodu pceptu cstafi:in dioedo sequa iudieio relinqturtiit consideret ipse Ad prim quid nivr.Ite ex institutione artis no mo totas cassecudo loco: qd deinceps dicat:artis ordo ille est: ut Primo exordiamur: lacudo narremus. tertio dispona p Oratione. sed per singulas quoq; argumentamus:quarto confirmemus:quin confutemus:ulti tiones disponemus: quoadmodula secundo simoeoncludamus:sed hunc ordine causae difficultas 1 a . aut aliqua puertit necessitas. Quinti .lib.vii .de dius docuimus rid e LX litione:ratione contirsione multa sicipitrouam mirifice laudat:inuentione rimatione rationiS:oxornatione:complexion ablui ea nihil olo ualere dicens.ldem ait meminerim' Haec tilitur duplex dispo est:una n orationes ipsam di positionem plerummutilitate mutari: nec . i . A - eunde semper qstionem primum ab utram parte ira, altera per argumentatioues abinstitutione ar
ctandam: idui exmplo probat demosthenis pro Cre iis profecta. Est at alia dispo:quaecu ab ordie sph6te. TAdeas epis:ad id qdrps.ffert inpe n. arti scisso recedcdum est oratoris iudicio ad
accidit: ut ordo uel seruari no possit: uel si seruet uti leno sit. Ite ex institutione dic.no solu inat in ptibus oronis pricipalibus dispo adhibenda est: sed et in singulis argumetationibus:abus utimur in confirmatide:& cosutati Oe ut ille servee ordor a de argumi tali Uis plibus li.ii.tra lit' e.ut prio loco si propJ:ω ea deiceps caeterae sequane pies. THaeoigit:&eaex hisu dixit conclusione elicit dices di Unem hane u ab arte pficiscitur eiusmodi eer ut in Oronibus: di singulis are ametationib' earli pies suo ordine digerane de tractene. st sit &c.Aecidit ipse ut ordo naturalis 'mutastis necessario sit:scuti ex quintiliani et auctoritate ostensum est: qui ait certa uia tradi in ora mare rias disponem no posse:cu ifinite sint litiu sormae fuerint:suturaeo sint: 5e tot seculis nulla reperta sit ea: i. esset tota alteri sim si sequare ide ait sapiat oportet orator:& uigilet:& iueniat:& iudicet:&eonsilium a seipi offerat:Cic.1, Miloe dices:& Ilioneus apud Vir.lib. l.aeneidos colatatione ut ante docuimus prius utatur g narratione:qiiod nisi uteret secul' ere:iratos 2 aduersos auditores huisset: egit idem Orpheus apud Ouidiareu ad iseros descessisset:diluit. n. quae obiici poterant: priusquam narraret ruenisti ut cerbaret a u. ceres: qnod hercules secit non uenit ut hoc c5mitterem:sed uxor euridice nuper fato fulicta ueniendi cascit: sic autem exordie. Oppositi sub terra numina mundi in quem decidimus quicquid mortale creamur
146쪽
lexordium statim e Mutauo se Utiir:no Ii medusci uincerem itii tracta da est:iMO u ma argumetatione:ut a firma aliqua argumeratione initia saetamiis:oiationis nostrae: q audistoribus ostendat nos habere aliquid quo causam noliram eorroboremus: hoc quado aecidat quid fieri necesse sit paulo post dicet. Aut a litterarum: si forte litterae extetaquae causam nostiam iuuare possint: ut si quis Lentula accuset: q, allobroilfflegatos ad c6iuratione inuita tempus accommodatur:ut si a narratione di ueri x:α littera, ab eo legatis missa habeat:cii in litte
ων - ris. n. pti suerunt: ab earum recitatione incipere po
cereici cus: tabam n ima argui thritiTSecundu post. Confirmatione utamur: atione:aut aliquarutristari tatione:aut si se vicero facit in oratione pro planco:ambitus a laterecundum principium on matione utamur: Rcculaxo n'in quia ea nota erat iudicibus r.quonia
deinde narratione:aut .u quam nutu modi re curaestulon temper autem utendum narratione est mutationem ordinis faciamus:O uorum ni ut ait Cicero: libro de oratore:& qK utedum sit idem
Eil nisi causa postillet serti oportiuit: Nam si ues aceidat:
uehementer aures auditorii obture uidebise bus naturalis ordo mutidus sit. Obtusae: ucluti he obtudo tur: atm animi dfatigati ab aduersariis multi Jberamnimio audiendi fastidio obtundere est saepius indie uerborum.Commode poterimus pria' πζxς o e/dem dicere transsationeia labris sumpta: . . e s , - Ἀ- V qu: saepe repetunt ludendo aliquid malleo:& 1 de obcipio supersedere: dc exordiri caula aut a nar tundunt ac ne tant:terentius obtundis: tam disi inrat ne aut aliqua flamissima argumentatioe telligo. Animi defatigati: longa oratione: de accla
necesse et inrincipii tentatam reuem licebit: tide.prohoemium apud iudicem priusu iam cognosi causa nostra magnam dissicultatem videbi uerit prodest:ut ait quintilianus:a seeundo loco diis tur habere rut --ο-audire principium:a narratioris incoeperimus ad hoc est firmissimo cause Mae adiumetoro in oratio principii sententiam reuerremur. Si narratis ne proau.ligario a Cice. est factum: nam eu dissici
ina argumentatione:his dominutationibus: missima incipit argumetalide.Obiectu prius crimeretrassa Gilibus e utiliscesse est. O uuip pGixo ςquam merito quilibanus diuita appellat:
rare cogit. incolitimatione dccosutatione ar pscribere clam casari uideaturaueniam ii earlo suppli
metalloitu dispositiones huiusmodi haberi: En Musi: accusatori in simili crie data
ne inciperemus:siue a firmissi ina argumentatione redire ad exordium necesse n5 esset,sed si minus adhue dispositus uideretur: sensim ad exordii proprietates redeundum esset:hac enim causa exordimur:ut ad audiendum disponamus.7 Si causa nostra: tune cum difficultatem habet de displicet auditoribus t quoniam per eum qui ante dixit: persuasi sunt. Si nan tio:cum narratio probabilis non est nec principio propter causae difficultatem uti licet:ab aliqua argumentatione incipiendum praecipit:quod ipse laestim oratione , pro Qu.ligario: iit dictum est. His transsationibus. ncludit. transsationes autem dicit ut a suo loco ad alium partes orationis transserantur β: ubi exordium esse deestrilli e narratio sit:aut consutatio uel confirmatio.TIn confirmatione: docet nunc quo ordine argumentationes collocandae sintain c6firmatione reconsurati rene argumentorsi: ut supra dictsi est: alia uerisimiliaralia stabilia:alia necessaria.auae firmissi ama lant: N: uiae resali uidene posse:ea in pricipio di in fine collocari Diplinfirma uero in medio poni uult qui ordo ex homerica aciei dispositi de sumptus est:qua nestor.his uersibus sic istruxisse uisus est: απηθαψrtinetetouvir miouκM OXEo v reloc e δεε orraevorΗoev πολ eo τεκm εῖωλουο ενκ- Δ εvπολε uoio: ita κουο δε- ut v in εvotm καioυκῆν ut υο σv-κmκπολεMiroi. talosis ita sensit: ut in pricipio quidqfirma pon t argum eta: seu in fine firmissima i medio imbeciliora.Nainitio monedus est iudex sumo i peludus ut ait Quin .r irmissimas argu . qa apud Ovidiu aiax feeit eumoi, M. n. le achillis armis coicdeos:q tali dari docte oraculu inderat: qualis fuerat quisessit. Firmissima in principio collocauit argum dices de nobilitate de saneuine praeferenda Vlyssi esse: qisi frater essetisn fine uero arma uixi sortis medios mittantur in agros: inde iubere peti reserente ornate relatis: in medio multa νosuit minus ualida argumenta: idem 4: Uysses respcidens egit. t Nam firmissima illa alaeis argumenta fit illis: tum in principio.tum in fine dissoluit argutuentis cum ait: sed enim quia rettulit alis.
147쪽
esse idussim nem nomi qum, in guinu Mor iuppiter est: totidemni gradus disciunus ab illo ollendit
autem nobiliorem se essem mater a i lac iri 'st. ln.tine se iquit:tibi dextra Milo utilis:igenium est quod Met moderamine nostro: tu pugnare potes: pugnandi tempora merum. Eligit Atrides au tantum corpoci rodes mos animo quantom ratem qui temperat anteit. R. emigis officium quato dux milite maior tai et o te superinnee non in corpore nostro pectora sunt potiora manu: uigor omnis in illis. edio ruidelicet quae uerismiles sint uel probabiles. Neui inutiles ad dicendum: quia quae singula atquideres per se efficerer non possiunt congrestata possunt.
am statim re naxrara cie. Ratio eit cur in prin- dc in posteris caula partibus collocare:medio
cres renes muti ad Gendumno in
debatur essevaei quam eius qui ante dixit difficilem rias ad probanduna:quae si leparatim ac linguaecusatio reddidit:& si pro reo dicimus grauissimu lae dicantur in iis sint: cum incris coniun perrime si c. Nune quare in sine firmissima argume- dio collocari oportet: nana re narrata statim exta collocari debeant ostenditur: quia quod recentcr metat animus auditoris e ciuarc causa con
clicium est auditor tenacius meminit quam quod in . re.
Principio uel in medio dictum suerit phiri dispo res it:qua propter continuo Erimna esse sitio 'Gnon aliter inquit oratio se instructa argu quam oportet inferre argumentatio Tntationibus uictoriam oratori in foro comparat nuperrime di strum facile memoriae man
o imperatori bene orat natus exercitus. o '
Ronunciationem λe Duas absoluit integra datur utile est cum dicere desinamus recitem les daetoricae partes inuentionem: λ dispo aliquam relinquere in animis auditorum beneta sitiosem tertiam aggreditur: qu pronun fi arquinctationem. mae dispositio loco
rimum ex toto artificio ues e ostendens. imam si rum tanq instructio militu facillime in di do: cut inquit: uod unum de quinque partibus rhetori sicut illa in pugnando parere poterit uictorii.
τα integralibus plus caeteris partibus ualeat dicere non ausim Vita nec in sola pronunciatione maxima uti Iitatem esse affirmauerim:sed sicut sola pionun elatio sine caeteris partibus nihil prodest: ita sine pnunciatione caeterae partes minus ualent. Attentu facit Iectore cum sine pronunciatione artem esse non.posse Hstendit:quae miram quandam uim ac potestatem in orationibus habet: ut ait Quintilianus. Nec.n. tam resert qualia sitit:quat intra nosmetipsos composuimuMquam quomodo efferantur.Nam ira quiis: ut audit mouetui asseveratione dicentis:
cnonuciatione. Ronunc Honem mulis maxi me utilem oratori dixerue essed ad persuadendum plurimum ualeremos qui iam una de quin i rebus plurimum posse no f
ct affect is omnes languescuncini si uoce vultu:& to Gedixerimus:nec egrese maetnam esse utilimenti:d optima quae eadem illa destituta sit demo mauerimus:nam comodae inuentiones 5 co sthenes quid esset in toto opere dicendi primum in clarue uerborum elocutiones:&partium arti
secundum ac tertium Iocum donec ab eo quaeri dea dispurationes:& horum omnium dili tum. est:ut eam uideri possit non praecipuam:sed so gens memoria:sine pronunciatione: non plus iam iudica ipse diligetissime onuntiatiois apud
Andronicum nyppocri in eius orationem rhodis: ipsit e namin omnes uix putarunt pol audiuissetis in us Marimus capite de rnu ia ce gesturdi sucide scribi:cum haeres ad sensuatione in demolinene inquit magna pars demost ne M
se diligetissime pnuntiati Qia 'pud q sine his rebus pronunciatio sola ualere polyppocritamatuduit. Et admiratibus ' , - ' , ,
rhodis: exul Aeschines et recitabat: ruit uare:quia nemo de ea re diligerer scriito dixisse scitur:quid si ipsa; bestia psit triana omnes uix putarunt posse de uo nis abest:* leeitur: adolescens hye Mepta scripsit. pertineret:& quia magnopore nobis
M.oeero.ldemaa. postea unam in dicendo actionem dominari putaulciquantum autem ualeat etiam hortensi artumento collieit Quintilianus:nam ille quoad vixit i&ds habitus est: stripta eius ad posteros Aperuenerunt:ut appareat:tantu co diceret:placuisse. Iulρ maxime utile fic.ut demosthenes. Q d una quoniam omnes partes prosunt:& si una abest:orator esse ito potest.i ree egregiae:precipue excelleteris 'Sola: sine resias partibus: ut ea sola plus qua caterae ualeat. Multum t si pronunciationi tribuit Cicero cum solam reliquis quattuor conserat partibus:& si dicit maximam utilita te in pronunciatione sola o se non confirmaturum:concinnae cogrua: consonantes.Quare cum rounciatio nihil sne exteris pii b' ualea ec ille prodesse sine riiunctatione quia possint:tota inquit res diligentilis considerata est:de q nur
148쪽
sensibus tubiiciane: ut citharizare:canere: quaru res disciplina sensu certe:& actu cdtinet:hmdi est proniiciatio: q tu ad iustii respicit' ut uarius corporis motus: i5 ad auditum: ut uox remissa mediocris:inteia . cuigie magis sensu si intelligetia iicipias pronaciatio no ab re uix posse de ea dilucide scribi arbitrati sunt. Diuiditur &c.a uitilianus pronunciatione a pleris Ad dicendum pars insa comparativa est: non P actione uocari dicit:sed prius nome a iioce: se insfa s a Pestir accine.Cicero actione alias quasi sermonem
uidet tota rcs conlideranda Vi alias eloquentiam quanda corporis uocat: uteri Inuiditur igitur pronunciatio in uociS figura dc appellatione indifferenter uti licet. In uocis figuo corporis motu fioura uocis est quae suumque pronunctatio appellatur. TCorporis motu:
- ς - , . . scio. stactio nominatur: ununciationis at repetit diffinidam possidet hi tum ratione: dc indui kria ς in tione quae primo li. est Ae uox quaeda ad auditu: mo paratum: ea diuiditur in tres partcs : magnitu tus corporis ad uisum resere. Ogura uocis &c.omdinem: fortitudinem:mollitudinem: magnia ni -i duabus rebus posita e uoce de
geltu quoru altera aures mouet alter oculoso quos
incitem uocis maminc natura coparata On ni sensus omnis ad animum affectus penetrat: dehil auget: sed maxime c5seruat accuratio: fir uocis figura pri' loquie quam in tres diuidit partes
nihil ad ausci:&maxie coleruat exercitatio G Iogmur accomodane. Alia.n. materia remissam.alia mediocreme alia intensam uocem postulat:ut infra docebit . Habitum qualitate :q ab eo remoueri facio te no pol. Comparatum:acquisitu. Ratisie 2 mdustria ratio ad sicepta resere:industria ad exercitatione ola Depra in ratione posita sunt:industria diligentia hominis: ac exercitarde cophendit :&m qdem Deptota sine exercitatisie paruet ualet illud: ante ola intelligi debet ei haec Depta traducui no frustra sicipis: sunt. n.quidam ita inepti natura de talis smutur oris alui corporis incomodisrut nihil omnino haec sceptap rofutura illis sint demosthenes tii gprimam rhetori ex litteram pronunciare non poterat id exercitatioe colecutus est ut et optime rnunciaueritat de eo ingi Valerius max. Allia natura fecit:alisi exercitatio reddidit:naturalis igie uos instrui 5e pfici hac arte poterit.nihil .n .ps, ctu eξ insit
clamationis mollitudinem uocis : hoc cst ut ca
rorquerc p nostro comodo pollinius maxientiet exercitatio declamationi S. ua Ppter de magnitudine uoris & sirinstudinis parte:
quonia altera cura:altera natura comparatur
nihil ad nos attinet commonere nisi ut ab li qui non inscii sunt cius artificii ratio curandae uocis petat :dc ca parto firmitudinis quae con
seruatur ratione declamationis: dc de mollitudinc uocis: quae maxime necessaria coratori: quomodo ea quot moderatione declamationis comparetur dicendum uidet : firma igiturma maxime poterimus in dicedo uoce conser vixilianus:nisi ubi natura eura iuuat. Magnitudia ne uocis aec.natura uocis .ut auit.ait:Jtitate& qtitate spectas illitat simplicior est:aut.n .gra dis es t aut exigua aut mediocris stlitas magis uaria e: cadida: fusea:plana:exllis:leuis: aspera: cotractarsusa: dura: flexibilis:clararobtusa. Coparat natura .Sis s. n.exile nimia natura uoce habuerit si facile utrile:& plena cvarare poterit. o nihil 5 c.uocis magnitudinem dicit non nihil augeri cura: sed eade conseruari:cura at ea intelligit: i a medico adhibet:ut ambulatior unctio ueneris abstinentia facilis ciboς digestio qua frugalitas praestat:pterea fauces integrae:ld est molles ac lenes quarum uitio Ae frangie: Δ obscuratur: α exasperae:& scinditur vox. Firmitudinc uocis &c.Vt magnitudo sic Ae firmitudo uocis a natura est: quam ad auget exercitatior 5: eadem colaruat flentio.n.subsidit uoxicosuetudine firmae:q difficultas Ois leuat: in nisi in assidua suerit exercitatione quando aliqn dicendu erit: insolitu labore recusabit. Genus at exercitatiois optimii dicit Quintilianus: qd operi simillimum sit re dicendum quottidie sicut agimus.Cii declamare praxipit quod est exerceri in fictis thematib'q proposita ide appellat. Mollitudine 5 c. Et hanc maxie ait declamatGis heri exercitatoe. Torquere nectere ab intcta ad remissum: β: retro a graui ad acuta ab inflata rad lene. Quapropter: quado qde incem agnitudo uocis materia coparat de medicoru cura colaruae. Firmitudo tu natura: tu cura et ipsa coparae de ipsa magnitudie: a: ea pie firmitudis:q natura coparac: am natura in nZaptate no e: nihil attinet dicereide parte firmitudis quae exercitatoe declamatois servae:& de mollitudine: q necessaria est oratori discenda uides. Cura medicon :qui praecipitat Abus uti rebus: Δ: a Abus abstinere debeamus. Nihil ad nos alitinet:led ad medicos tm. Res. n. coise i proptu:& ueluti icol posta:& ta tibi: u mihi nota potes. n. medicos adire:ς tibi qua rone coseruare magnitudine cie firmitudine uocis possis: ondent. Que maxie est necessariarnni pro qualitate materiae uariada proniiciatio e :ut modo leuirino iratar modo acuta: m5 eraui utamur. ModeratJe declamat6is.Efficit.n.declamatio:ut modsi adhibeamus voci: ut eam pro qitalitate ut dictat est materiae molliamus ac nectamus. imam uoce stc. a pie icipit firmitudinis quae cura co 'cloidustria
149쪽
a pricipio sectata suerit pnuciatio:ad fine usui c6seruabitur: si a coictione icipiet: ut auditoribus grata minime crit sic pinucianti oberit plurimurronem* iubiugit. Firma ne deficiamus: di in media orone desi stamus.r Si u maxime sedata aec. Docet quo pacto in pricipio:m medio de fine oronis dinuciare debeam ut firma uoce potacoseruemus q ultra uires: qd anti .instrurgedat O e: na re suffocata laepe:& maiore nixu min' clara c:1 iteri elisa in illa sonu erupit: cui graeci nome a gallos imaturo catu dederiit. ricipiad:ccus Sc. hoc est exordiemur:principio beniuolus
coparanda ualet beniuolctiarauctore Antiliano: ide 4. - Ο
ait clamose dicere isanu ee. Aiax et magis dicere no pia diceru :na laedunz arteriae: Isantcqua uox uerat:u facere apud Oni .a eotentide iccepit:ut ipsa bene pinulla est acri clamorc copicantur:& in stati iidicat opo: agimus O iuTpiter Ria r xς rim; st teruallis longioribus ut couenset:recrea n.
ulysses us' sit lacile ilde cognoscit .s mea eu uestris Φpiritu uox de arteriae coticcndo requiesunt: dc ualuisset uota pelasgi: no foret abigu'tati certamis continuti clamore om ttere Nad sermonere,
haeres. NSedata:no celeri: ut utamur iteruallis. De
praessa remissa:& humili:no aute intola. Na laedu diro tartet pitcr.comutatio S.n. faciunt : uetur dic. phvsica ta agit ronc: qui a conictione: Λ: cla nullo genere uocis crius o in Oi uoce integrI si more incipit: fieri raucus solet: arteriae. n.lubito inca mus: dc acutas uocis exclamathnes ustare deles:& rauci sunt uoce corrupta:no Φ spus uittat' et acuta:atq; CXtenuata Ialmis acclamatione r de qui uoce afformat: sed Φ exasperata arteria est 'que siquis splendor est uocis consum tur uno ci
hementi concalefactione exasperari solita es .Otia e o e V 4
Dbre nec q febriunt:neeti qui uehementer febrietilii uniuersus re uno Ipiritu continctur mus stati cu labras cessauit eantare quiit:sut.n .asperis ni in dicere covenit in extrema opone: fauces. n. mio calore faucibus:q sedata utimur olone:paulastim incalescut:& insuescut pronunciatiot:ut tollere uocc: clamore et in media dictio rarip in fine uteis VEri, liceat: arteria ut di uena qd sint:& quo diffcrant:docet a Gellius li.xviii .capite.x. dices uena esse coceri id ia r taculu sanguinis mixti colusq; eu spiritu naturali in quo plus est sanguinis:minus spus arteria uero esse c6ceptaculu spus naturalis mixti confusi p cu sanguine in quo plus spus est minus sanguis dξ at arteria ab eo ' τσpctrou ctapa hic o fistula illa accipis p qua a pulmone plenus di integer spiritus egredieaex quo ι si acre t agit:uox format:has arterias de Abus Iostur cl.Vir. descripsit: cu ait: udae uocis iter: na uda arteriae q spum het mixtucosusuma cu sanquine: ut est dictu . Permulsae:lenitaermitigatae:paulati: calefactae. Acri magno ae uehemcti. t iteruallis: Fm est sceptu:ut n6 uno tenore a1nunciemus: sed interuallis utamur: Iioe est mora ci spatio et longiore:ut spus di arterie recreene,' ut rnunclatioi sufficere possimus .accidit.n. iis A sub uno spiritu multa rnuciare uolui:ut eorii uox suffocee 2 suprimae sunt istit distincti sies faciendae:& icipienda ac desinedu. Ut sta mihi freques cJspectus ur multo iocudiss)mus: hie paululii subsistedii est: deide psequedu:hie at loc' ad agendu amplissim': ad dicedu ornatissim' uisus. est sirites di hiesuspendem uox est:ldo deiceps laciendu ut mebra poscut:& piodi OPonis.Meminerim' inr no tanta mora utcdu ec ut Drae uideamur oronis obliti & da ea ad memoria reuocem'diu cos stam' sol ptes:ouo nihil est deformi'. R ecreas i .spusra nunes uitias:nisi uitiata arteria suerit p ς emittit. TReticedo eo spadio quo reticem'. Et cotinuta clamore β c.aliud sceptu qd magis ad cofirmatione:& cdfutatione qua ad cete Contes teras oronis pies pertinet.Na coicii e cofirmates ct colatates utimur ea se a cice.paulo p' dimis Coratio quid ictio est opo acris ad cofirmandu & colatanda accomodata:sermo uero e oro remissa quottidianae finitia S imo ad coictionem:ita P qux P exelamatione fit: ad sermone transeundu Dipitril per remissionem fit. sed illud obseruandu est:ut quotiens contenti uteris:uehementia utaris:& sic eaptum teneas auditoris alum: ut respirare non sinas:haec aut argumentandi .ui de ut sie loquar ipressura usus cu fueris ad sermone transeas oportebit:ars at uariandi gratiam stat:renouat aures:& dicentem ipsa laboris mutatione reficit: ut standi:ambulandirsedendi:iacendi:uices sunt: nihil ii eoru pati diu possi,mu .Auctor qntilianus.Ocero in diuina pro Milone oratione:cum contentione usus esset:ad sermonem uenit:cum ad iudices conuosus inquit.P.Clodii pretura non sine maximo rerum nouam metu sponi solitam esse uidebatis 'e . Ilioneus qtiom apud Vir.a cotentioe ad sermonem descedit .nam tu dixisset:quod tenti; hoc holum dic. tim subdidit si genus humanu ' mortalia temnitis arma &e. Comutationes: rsi est qm commutatio uoce conseruatistabilem.Omni uoce:modo intensa: modo remissa:modo mediocri .s Effuso emisso. Intestri firmi no debilitati. Et acutus aliud Deptu.ne acuta nimis utamur exclamatiae quonia soni ictu arteri Muerberans:& splendorem uoci auserunt. Atm ut ait O uint.nem strauissimus i musica sonus: nem acutissimus oratoribus couenit. Splendor.Conuenit.n .splendida re claram uocem eje non at raucam Nno clamorer nimium acutae uocis. Et uno spirstu: aliud Deptum ne multa limul dicamus:anteirespiremus nisi in ultima oratois parte: ubi cum per enumerationem concludimus uno spiritu multa pronuncianda:
sunt: i nota iam sunt auditori 2 fieri facile potest: paulatis iam ealefactis in reliqua oratione sauciesua
150쪽
Liber Tettio aer Calesiunt longa prdnuelatione Completur spiritu. arie modo intense: 5 mediocrit Q remit s. D. Constante: ut deficere no ponit:ex eo uaria in reliq omne mee usi summus:stabilem re aequabile in fine retinemus.Quae aut in fine uelut uno lpiritu ab oratore di tur uehementius auditorem mouent. Saepe ostendit hepta quae superius dedit:non ad eoseruandam tantu vocis firmitudinem sed ad delectationem etiam pertinere:& hoc ut ira esse osterac omnia repetit q superius praecepit: ex quo nos plurimum dicit debere naturae quae effecitvit quae utilia sunt:delectent etiam quod uerum fiet naturae opera inritol.
Gratia debet ut ei gratisimus:& debram' V ealctat:&arteriae cistense&uox quae uarie iunx te auditoris. uonia auditor optima Gemou costatem. Quina uero Larpe reFnatura gra inutilis e oratoris de auditori plurima displicet. iitia quaedam iure debet ruelut accidit i hac re: teruallam scepta ocinniores aptioremaeosona attinet ad suauitate*nunciatains: ut qQ natu β' mouenturiclamore incitantur ad indignationem. ra uoci Dst.Ideuolutate auditoris probetur: Acuta; quartu praeteptum. d muliebre uociueus titillae ad firmitudine uocis sedata uo in pri0 tecta reput. In extrema: an ipso: ad.n.H siausus il clamor i exordio ata tum praeceptum.Contines:equalis te uno spiritu Pinterualla uoce coctrinat eade sentetias coci, lata. Remedio est uocl:uocis firmitudine conseruata
mores diuitione reddunt Nauintori ipauu ςQ ,-- Ollitudo uocis ste De uocis firmitudie quae radi relinquut: c5seruat uoce cotinui clamo de si inne declamationis ad augetur:& eos σris remissio:&auditoredde maxime delectat et luatur:maxime tame natura comparatur breo - - - e uiter praecepta dedit.Mollitudinem nunc estvedie
tietas dc sermoc aium cius retinet Q exui Q 1 est diseiplina: 2 exercitatio. Cun* tota: tat clamorc acuta exclamatio uoce ec fauces ut inquit ad praeceptionem rhetoris pertineatadio uulnerat: eade laedit auditore habet.n. da illi κζ α diligenter de ea loquitur:in tres a1 ε 3νε - - .l γ - - dit partes: ingulas diffinit et de rurius in partes alias
berale:& ad muliebre potiuS uocsserati ς;4 diuiditiquarum omnium quod officium debeat esse ad uirile dignitate in dioedo accomodatu i ex ostendit. Apta aute pronunciatio est quae his de qui trema oratioec56 suox remedio est: es. hu simu accommodae:qd maxima expiri e
o - - - L --α- stet ipsi motus animorum quorum alii uere suntiatil
Q uid lux eade noncatum ueneram iii mec/ sim imitati: ueri naturaliter erumpunt: ut dolen Ictacit auditoris i totius coclusonc ruae. O in tium: irascentium:Indignantium:sed earet arte: dc il
luauitati Dsunt:de utraqr re limul erit i pntia Ius primum est bene assici: 2 concipere imagines re dcisi e de firmitudine quisa sunt:& de suavita rum Ui: tanst ueris moueri:sse uelut media uox quem
quot illa mutatiora habet. Auctor Quintiliandi In hoe ergo maxima difficultas uersatur: ut uocem pro materiae qualitate uariemus. Non enim una at. eadem ossius congruit materiis: Et alibi letatali Mollitudo igit uocis: mois ad inesta hie erectatarii aspera:i Illeleus:&remissa uteri rhetoris praeceptione ptinet di dum est: ut idoneis patebit exemplis. Ad rhetorisi diuidini' in sermone:cotentio stia pronunciari oportere. Alia in laudatissibus: gra)'ne & amplificatione: sermo est tiarum actione exhortationeralia in sunebri bus ora
oratio remissa dc finita quotidiam lacutioniς titi, ast in arte poetica Telephus 1 peleus cum p/uper& exul uterque plicit ampullas:&sex quipedalia uerba. Si curat cor spectantis tetigisse querela. TSermo quid sit sermo diffinit: Δ: ueluti quottidianam dieit esse locutionem.Cum Ae oratio quottidianis alui usitatis uerbis constat: uoce si maxime moderata essee remissius auid apertiussquid a se rit: illa contentus uiuar.Laudant diuersa sequentet die. nuenit sermo exordio praecipue et narration :ω diuisol:ubi remissa uoce utedum est. Moa sectae eiectone in puleherrima pro: A Licinio archia ori ne