Commentarii de rebus in scientia naturali et medicina gestis

461쪽

Inferim nerui, qui organa electrica torpedinis emciunt, his sunt copiosiores. Minores etiam arteriae haec organa ingrediuntur.

o. Obseruationes super Myrrsia factae in p. o 8.

Dig nio, Anno ITTI, a IAC. BRVCE. Veteres eam non recte descripserunt. Optima est, quae Troglodytes dicitur atque ex Massolua parua in Abyssinica ditione, apportatur: incolae autem arbo rem, quae illic est communis, negligunt et decidunt, ut metuendum sit, ne haec genuina paucis anni S praeteritis plane non existat. Falsum est, si

has inde pendere aiu0t, quod aliae arbores cultae sint, aliae incultae; sed potius pendet ab aetate et sanitate arboris, aratione incidendi arborem, a tempore et climate, quibus colligitur. E iuniore et si na arbore, muscis lichenibusque libera optima fluit myrrha. Arborem, quae myrrham dat, videre non poterat. Alius deinde arboris gummiserae, se ldictae, mentionem iniicit, cuius gummi idem cumGALENI V0culpase esse putat, quod tamen venena experS est. I. De nouiter defecta columnarum angulat P. I 8. rum serie in Euganeonis m0ntibus prope a PataUi9,

positae natura, ut columnae montis rubri: disserunt autem, quod leuiores et porosae sint, instar pumicis, atque croco martis inuestitae, quem Cl. Au-εfor in aliis vulcanicis concretionibus saepe observavit. Columnae sunt pleraeque quadrangulares, earum diameter saepe duos pedes aequat. Basaites hic etiam in stratis perpendicularibus reperitur Ιcono montis figura describitur εχ. Ob-

462쪽

a. Observationes su er ZFerentia inter dura

tionem vitae in urbibus et in pagis, Auctore Ric HARD PRICE. Generatim fere in urbibus vigesima octava pars hominum moritur, cum in pagis seu in rure quadragesima sexta tantum intereat. Uel in urbibus magnis fere decimus nonus s. vigesimus tertius,

in minoribus oppidis vigesimus octauus et in pagis

quadragesimus is quinquagesimus tantum moritur. Vitae ratio, luxus, otium etc. caussae sunt acceleratae in urbibus mortis. Exemplis hoc Cl. Auctor illustrat.

3. Experimenta eum animalibus et uegetabili, bssy, Posti eorum vim caserem producendi, Auctore Io. HVNTER. Experimenta superius 'in indicata, quibus animalia frigus generare probantur: moue runt Cl. Auctorem, ut haec I 66 iam instituta, proponeret. Instituit Cl. Auctor ea ideo, ut videret: an animalia vitam retinerent, postquam gosi tacta fuerint. Immisit nempe varia animalia et vegetabilia in aquam, quae vel per se, vel artificiali frigore congelasceres: atque inde apparuit, animalia prius vita priuari debere, quam frigore tangantur, eadem omni vi iis innata calida contra frigus niti, atque ita omnem vitam exhauriri; hanc vim esse cum reliqua animalium magis vel minus perfecta structura in proportione. Inuenit tamen glires tantum caloris possidere, ut maximum, quod pQtuit, frigus excitare deberet, si illum vincere vellet. Li- maces a debili frigore interimuntur. Interim insignis est varietas quoad calorem et frigus in impe sectis animalibus. Vegetabilia etiam principio vegetationis prius sunt priuanda, quam gelu tanguntur: eadem vi interna calorem excitandi pollent: calor eorum variat vid. supra. F- 449

463쪽

riat iuxta temperaturam medii, in quo eadem sunt. Vegetationis per hiemem duratio pendet ab eo, quod magnam internae temperaturae variationem suscipiunt. Radices magis resistunt frigori, trunco et foliis. Vegetabilis vita ab animali in eo etiam differt, quod in animali omnes partes eadem vi atque eadem aetate, in Vegetabili autem iuniores partes multo minori vi calorem producendi ga deant. Haec vis neque a Circulo sanguinis, nequo a neruis, neque a voluntate pendet; sed eadem vi- detur, quae conseruat et dirigit internam machinam, ac quae animalibus et vegetabilibus est communis.

. Comparatio ea oris Londini et Edriburgi, p. Sy.

s. Experimenta in cole facto conclaui, Auctore P. 463

tri Fahrenheltiani calefacto, homines anxietatis sensum non experiebantur. Albumen oui in eodem caloris gradu fluidum manebat, si a contactu alius corporis, ut testae s. metalli, liberum erat, quod, testa cauto demta, in membrana illud cingente obseruari potest, si autem ad . testam allidebat, coagul batur. Pendetne id ab igne,

quod quasi fixum et quiescens sit 8 An possidens

varia corpora diuersas ignem adducendi vim, ut ideo corpora, quae minori tali vi instruantur, possint in calido locari aere, absque eo, ut incalescant, nisi aliud corpus intercedat, quod vehementius ignem adduc ut, e. g. testa, quae ignem ad albumen attrahat 3 Exinde etiam declarandum esse videtur, diuersa vivendi iacultas animalium in variis climatibus. 6. Calculandi rationes in Sphaerica H 'ν p. 47o.

metris brevilares redditae, Auctore ISRAEL, LYΟNS. 7. Com

464쪽

p. 48 . 47 Gliti tigia' obseruationstr in continui tali. facto, Au i fore CAROLO BLAADEN. Calorem ad 6o' aut furia per minuta prima sufferre potuit tsed post haec oppressiones in pulmonibus et anxietatem sensit, quae minuti primi tempore increωebat, ut conclaue relinqueret Cl. Auffor. Reli floeodem, arteria I vicibus minuti tempore pulsabat. Nudo corpore calorem minus perpeti poterat Canis in calorem a zo' positus parum aut nihil assi. ciebatur, ut potius signa amoeni sensi is monstraret. Calor ipsius erat Ilo graduum: 32 minutis praeteritis, canis in liberum aerem sanus alacris ille incessit. Otia et caro bubula stanno imposita hoe

calore coquebantur, et a lita calorem I O' assuria

bat, cera Isa' caloris acquisiuit. Ex omnibus colligit evaporationem corporis ipsumque corpus vi praeditum esse calorem moderandi. p. ys 48 Uς Totiora , sitraditisnem nonnullarum monatium Anglisorum utronomicis obseruationibus mei endi, consilium, Auctore NEVIL ΜASKELYNE. 9. Relatio obseruationum, in monte Schehat. lien institutaram ad inueniendam nitructisuem, EODEM

Auctore. Diligentissimis 337 obseruationibus his,

et a Societate moneta aurea coronatis, quas in 3

stellis fixis instituit, effectum est, differentiam lat, tudinis geographicae inter locum australem et septentrionalem esse s 6 dimensioniblis autem geometrieis dimerentia erat 2 9 ': ideoque duas oppositae attractiones montis disterentiam latit. Geographicae II 6' maiorem reddunt. Vol. Volumen sexagesimum sextum hos commen- LXVI. tarios continet: p So OI. Da

465쪽

I. De natura Gorgonis', quae verum fit animat p.

marinum, neque mediae inter animalem et vegetabilem naturae, Auctore 1 O. EO S. Ostendit Cl. Author Gorgonias eodem crescere modo, quo HVdrae, nec

differre ab iis, nisi substantia media dura, quae iis loco ossium inseruiat. Hoc os nassi ex liquore concreto, qui e longitudinalium parallelorum tu-borum, iuxta longitudinem internae superficiei carnosae partis excurrentium poris trans sudat, neque esse lignum, quemaduiodum sALOs id nominati Similis ratio obtinet in I de Hipyuride. Os eae partis in gorgoniis structura differt otiam a plantis marinis et terrestribus atque conuenit potius cum festarum in cochleis textura. Ε gorgoniis super se inuicem crescentibus diuersitatem a vegetabili incremento demonstrat: atque in pluribus a Cl. PALLAs dissentit, ostenditque eius Sertulariam Gorgoniam non este, nisi Alcyonium, quod Sertulariae frutescenti innatum sit atque eandem Cingat. Sic et medulla in Gorgoniae truncis plane non cum ramorum medulla cohaeret, quemadmodum in plantis st. Externa pars s. cutis Gorgoniarum squamis p. I 6. est obsita, quod icone Gorgoniae adferae egregie illustratur: Caro, quam Corticem alii dicunt, musculis tendinibusque, ut et ouariis, instruitur. Plures Gorgoniae tamen sunt viviparae. a. De variatione pyxidis magneticae obseruat p. I 8.tiones I719. factae in India Orientali, Guinea, India Asyrali et Mediterraneo mari cum latitudine et longitudine tempore obseruationum; Auctore ROBERT

3. Propositiones de diuisione rectarum linearum, p. 73. superscierum et solidorum corporum, Auctore IA C.

466쪽

p. 92. - methsedus inueniendi tempus aequali a titudine, Auctore ALEXANDRO AVACRT. P. 99. s. Relatio de Fuffland infulis, Auctore avr L. cLAYTON breuis est, et quae de vebus naturalibus dicuntur vel cognita sunt, vel non perfecto descripta. P. Io 9. 6. Tξeorema inueniens diffrentiam inter unkrem re ituum, qui quotannis et eorum, qui semestri,

vel quadrimestri, satim soluendi sunt, Auctore

RICHARD PRICE,

P. I 29- 7. De Lingua Romana rufica f pede stri, Au

ctore Io S. PLANTA.

P. I 6o. 8. Appendix ad tractatum de populi multitud, ne in nunc heser, Auctore ΤΗΟΜ. PERCIVAL. P. 168- 9. De violentis ni maticis Amplomatibur abessuuiis jecocunnhae, Auctore civ I L. SCOTT. Mulier sana nupsit medico; post matrimonium subinde asthmaticis conuulsionibus assiciebatur, at tu etsi liberos peperisset, tamen morbus subinde con- , tinuabat; obseruando autem sensit ipsa, hunc mombum sequi, si in pharmacopoea mariti i pecacuantia

contunderetur. Itaque, hac alio in loco tusa atque essi uuiis eiusdem remotis, mulier sana erat. ACcibdit autem, ut aliquando ipecacuantia, est prope admstante, in aliud eas funderetur, atque illico conuulsiones eam adoriebantur, atque per octo dies velim menter assiciebant, ut multis demum antispasmodicis et optatis restitueretur. Aliam etiam mulierem eodem morbo ab ipecacuantia affectam vidit

467쪽

yo. De successu quorundam tentaminum ad hy- p I74. drargyrasmc9ngelascendum, in ARCE ALBA Ni in freto HVDS IN IS anno I77S in situlorum: cum obseruationitas acu magnetica factyis, Auctore THO M. HVT-σHIN S. Thermometro Falii enheltiano, gradum 43o' subattingente, hydrargyrum ita erat congelatum, ut ex vitro decidens planam superficiem assumeret. et Concussum, instar plumbi sonaret: interne tamen nondum erat frigore induratum. Obseruavis Cl. Auctor dissiculter gradum definiri posse, quo

gelu induretur hydrargyrum, quum puncto Coim gelationis nullae externae mutationeS appareant. II. Asronomicae obseruationes factae in Res P sgio Austriaco Anno I7Tr et I 773. Auctore NA

I 2. Tentamina ni imitanda essecta Torpedinis P. 196. electricitate Auctore HENRICO CAVENDIS H. Phaenomena ulterius dis quisuit, quae vim electricam Torpedinis dubiam reddere viderentur. Primo electricitati repugnare videtur, quod percussio a pisce sentiatur, si sub aqua natet, et tum, cum fluidum et erui cum aliorsum facilius, quam per corpus hominis estiuere possit. Constat enim per ferrea fila electricum fluidum oo ooo ooo vicibus facilius conduci, quam por aquam, atque per aquam marinam 72o vicibus mei ius, quam per aquam pluuia' item. Igitur Torpedine in aqua detenta multum electricae vis videtur in aquam esiluere, nec hominem tangere. Deinde obiicitur, percussio nem feri absque fragore et scintilla, et absque vel minimo gradu attractionis et repulsioni S. At vero una ratio, qua scintilla vel fragor percipi possit, est. si interruptio in circuitu fiat. Iain vero Obsertiatum est a w SH1o percussionem non per aerem tranS-

468쪽

gredi. Igitur hoc phaenomenon non repugnat electricitati. Nam series lagenarum vitrearum insigniter percutit, etsi tam pauca materie electrica repleta fuerit, ut aeris ne minimum spatium transgrediatur. Id quod tentaminibus illustrauit Cl. Auctor. Neque insolitum est, quod in percussione Torpedinis attractio et re pulso desit: etenim electricitas torpedinis dissipatur per superficiem corporis; ut itaque repulsio levium corporum fieri nequeat propter nimis celerem dissipationem electricitatis. Vbterius igitur comprobauit Cl. Auctor multis experimentis, uti ex ligno sectam machinam, Torpedinismilem, aquae subinersit, atque phaenomena eadem fere, quae Torpedo eXserit, animaduertit, vim To pedinis esse vere electricam: saltem nihil esse in Phaenomenis, quae Torpedo exserit, quod electricitati repugnet. zz6. 13. Obseruationes super re Diratione et eius usu in sanguine, Auctore Io S. PRIES TLEY. Respirationem nominat phlagi sicam operationem, quae aerem eodem modo phlogisticum reddit, ac putrefactio aut esseruescentia, aut calcinatio metallica, quae eius quantitatem specificamque grauitatem diminuit, ideoque respirationi minus idoneam est cit. Ideoque usum pulmonum eum dixit Cl. Auctor, qui putridum effluuium auferat, atque phlogiston euaguet, quod cum alimentis fuerit introductum ita, ut aer respiratus menstrui instar inseruiat φ .a 3 8. Ope sanguinis aerem fieri phlogisticum in pulmonibus, Cl. Au ctor, regensitis, iuxta HALLERUM, plurium de respirationis usu opinionibus, probat magnam itaque utilitatem respirationis esse, ut sanguis phlogiston, quo systema animale abundet, et quod circulando imbiberit, in pulmonibus cum aero

469쪽

communicet atque eo depriuetur Quod ut certius probaret, sanguinem extra CorpuS missum hi uecoagulatum in varias species aeris introduxit: atque vidit nigram crassamenti partem statim in aere dephlogisticato vel athmosphaerico fieri rubram; in aliis autem, respirationi non idoneis aeris speciebus, ut fixo, inflammabili, et phlogistico stere etiam ruberrimum sanguinem fieri nigrum Aerem p. a a.dephlogisticatum deinde sanguine in eo misso deteriorem fieri obseruauit, quod a phlogisto ei a sanguine gemmunicato pendet: Contra ex nitroso et phlogistico aere resorbet sanguis phlogiston, eosdemque corrigit. Objectionem, quod sanguis in pulmonibus non aerem attingat , sed ab eo saltim millesima pollicis parte di stet, remouet Cl. Auctor experimento, quo sanguinem nigrum in vesica inmisit, eandemque aeri exposuit, qui sanguinem rubrum reddidit, ac si illum immediate attigi sieti Neque serum, cui innatat sanguis, hanc actionem impedit. 14. Experimenta czm ngva, qttae f fa glu' p. 249.

eist et aqua marina obtinetur, Ut certum reddatur an

Eura sit nec ne, et ut graμitas Deci cu eiusdem respectu alius agune desuintur . ut et inueniatur frigoris gradus, in qu0 aqua marius congelascat, Auctore

1s. Methorus metiendi diminutionem arris, quam P. 2ST. locum habet f ner athmos haerisus crem nitrino misce

tur, ut et experimenta czm Platina, Auctord IO. I 2 --NHoVS s. Instrumentum describit, cuius ope

nitro su s aer subito cum communi misceri possit, quo facilius quantitas posterioriS metiatur. Icon, ad quam Cl. Auctor reuocat, omissa est. Platinae omnes particulas magneti eas esse, sin p. 26:gulasque duos polos habere, etsi earum magneti

470쪽

vis serro minor sit, expertus est. Praeter particulas Platinae, quae planae, glabrae, nitide nitentes et albidiores, intermixtae sunt nigrae, quae ferreau videntur, et flauescentes, quae aurum et platinam intime mixtam continere videntur: omneS sunt magneticae, flavescentes tubo fusorio adhibitae iacile funduntur, quod in platinae purae particulis non succedit, eae enim nitorem solum perdunt. Cum paruum vitreum tubum platina repleret, ambae extremitates virosque polos attrahebant. Electri- sata in tubo pletina sun debatur, atque vi magnetica augebatur. Plumbo autem mixta et fusa platina magnetismo priuabatur Si igitur magnetismus criterium est ferri, platina ferrum contineat necesse est: si autem reliqua pars aurum est, quemadmodum quidam contendunt, cur id non praecipitetur cum

auro, quod ei additur, cum solutio vitrioli ferri aD sunditur aquae regiae, in qua haec duo metalla sunt soluta 3 p. 268. I 6- Relatis de itineribus ex Capite bonae Dei in Aufraser Africae partes fusceptis ad nouas plantas

detegendas, Auctore FRANC. ΜASSON. Ne unam quidem notatu dignam obseruationem botanicam inuenimuS.