장음표시 사용
161쪽
rao Elem. Jur. Lib. I. Tst. XII.
in suspenso fuit . Denique nec qui legatum , vel nummos ea lege accipit , ut emancipet , cogitur ad emancipandum , sed accipiendo ultro se ad id obstringit , quum legatum, vel pecuniam potuisset
hodiernis,. rria potestas . Capitis deminutio pene ignota est. Emancipatio vetus, & Anasta sana dudum exolevit . Iustinianea non quidem extra usum , sed tamen , vel ideo paullo rarior est , quia liberi multis Iocis per nuptias, separatamque oeconomiam e potestate patria exeunt, salvis , ac intactis familiae iuribus. Quem modum , Germanicae originis gentibus proprium , vulgo, sed parum concinne, vocant quas
emancipationem , vel emancipationem taci
tam . Conser Elem. Jur. Gomn. Lib. I. Tit. 8. q. Iis a. seqq. Separatio li- 3. 2oo. Quibusdam locis, maxime ubibor Ium s ς' ius Lubecense viget , nec non in West-
s. liberis e priore susceptis matrimonio, partem bonorum adsignat , intervenientibus actis cui liberi tunc sub tutela sunt, R. vocantur separati , .& cum reliquis, nondum separatis, in bonis postea adqui
1. Patriae Potestatis Ivendar modi , quos exponit Hei neccius , in hoc Renno Neapolitano vim omnem habent . Potissimum tamen sibi vindicat locum Ε-
162쪽
ρuἰb. mod. Ius Patμ. pol. folυ. Iarmancipatio , quam expressa patris volun rate expediendam, ac decreto Judicis con firmandam omnino esse fuse probat Cl. Phili pus Paschalis in De Viribus.Patriae Potesatis , quem vide . Et quidem tanti habenda est Patria Potestas , ut non e S i Iuris Civilis tantum, sed ex ipsismet Naturae , ac Dei praeceptis pendere dicendum sit. Uerum nonnulli Doctores nostri
tacitam , atque expressam emancipatio nem probant. Expressam aiunt esse , quae a. patre expressis verbis rite fit. Contra
tacitam, quae filium e potestate patris li- berat nullo patris expresso consensu prae cedente. Quae ad expressam emancipatio nem pertinent , habet Ius civile . Nunc tantum exponam discrimen quoddam Patrii , ac Romani Iuris de tacita emancipatione . Iure Romano , uti docemur eLGlossa ad l. i. C. de patria potestate, filius tacite censetur liber a patris potestate, si una cum uxore & familia seorsim a patre habitet decem , aut viginti annorum , spatio. Variat enim tempus , quod Vul
go dicitur, decennium satis esse, si filius
opponat, Se tacite emancipatum a patre,
quod idem passus si filium alibi cum su is
morari , vicennium vero plenissime probare, tacitam . emancipationem , quovis
tempore . opponatur . Verum receptum
jamdiu apud nos est ,: ad tacitam eman Cipationem nequaquam requiri diuturnam habitationem filii seorsim a patre, quan doquidem placuit nostratibus definire, ta 'Citam emancipationem optime probari, si
filius familiam suam suis expensis vel per brevi
163쪽
tra Elem. Iur. Lib. I. Th. XII. brevi temporis spatio aluerit extra patris domum . Consule Ursillum in Notis ad Afflictum Decis cclx. Atque haec de e
mancipatione , quam tacitam ' appellant .
II. Nunc habe peculiarem modum, quo filiae sam. a patris potestate eximuntur. Sane Iure Neap. non scripto novus receptus est
modus Patriae potestatis solvendae per filiaefam. matrimonium. Ad rem igitur faciunt verba consuetudinis Sed Ο Mulieν sub Tit. De Filiafamilias nubente in hunc
modum concepta : Sed o mulier non obissante quod emancipata non fuerit , eo Aps quod nubit , fit fui juris . Haec conis
luetudo abhorret ab Institutis Romano-.rum, quandoquidem Romani olim voluerunt , mulieres contracto per Confarreationem, vel per coemtionem matrimonio in manum , hoc est potestatem virorum transire quamvis deinceps potestati parentum subiecerint. Vide-sis Ev. Ottonem De Perpetua Feminarum Tutela. Hinc puto ex Iure Langobardorum consuetudinem hanc Neap. sortasse prosectam ; Jure enim Langobardico cautum erat , ut nubentes filiaesa milias de patris potestate eximerentur. Eadem suit consuetudo Gallorum ad novissima tempora inde usque a veteribus Gallis ducta, uti habetur ex Caesare Comment. I x. Neque alius videtur suisse mos Lacedaemoniorum, & Hebraeorum , uti colligere est ex Plutarcho, quem maxime laudat hac in re Tiraque lius ad L. I. conuub. nu. x. & Augustino r. Quaest. super Numeros cap. 32. Verum velim animadvertas
164쪽
cuib.mOd. Ius Patr. pol.fo . I 23 hie discrimen intercedere inter Ius no strum non scriptum, & leges aliarum gentium , quod gentes exterae exemerunt qui dem de potestate patrum filiassamilias, sed in potestatem virorum transire post nuptias statuerunt, jus autem nostrum Omnino cavet , filiassamilias sui iuris fieri .
III. En quidquid de peculiari modo, quo
filia familias a patria potestate solvuntur, habet consuetuao Neapolitana . Quae ad eamdem quaeri solent ab Interpretibus, bre-Viter mox persequamur. Et primo quidem oculis objicitur peculiaris quaedam Napodani opinio ; Is enim adfirmat, filiamiamilias omnino eximi e potestate patris post sollemnem deductionem in domum viri ea ratione , quod matrimonium a Romanis Ctis definiatur conjunelio individuam virae consuetudinem continens , & alibi dicatur vitae confortium l. r. de Rit. Nupt.
quae definitio sponsam in domum viri de- . ductam supponit. Uerum mihi prorsus improbanda videtur isthaec Napodani opinio ; siquidem Iure civili certum, eXplo,
ratumque sit , nuptias solo consensu permfici. Neque te moveant HotomanuS, non
nullique alii , qui etiam in ea opinione suerunt, sponsae deductionem ad vim matrimonii Iure Romano pertinere Nam recte eos carpit Utricus Huberus Digrus.
I. II. , qui vim nuptiarum ex solo consensu scitissime deducit. IU. Atque hine dubium aliud oritur, an scilicet marito mortuo adhuc sui iuris remaneat mulier . Auctor hujus quaestionis fuit
165쪽
124 Elem. Iur. Isb. I. Tit. XII. fuit ipse Napodanus, qui eam in potestatem
patris redire aperte sensi. Sane movit Napodanum haec ratio, quod sicuti caussa , ob quam e patria potestate mulier solvitur , maritus ipse est, hoc defuncto, & proinde caussa sublata rem civeri debet enectus. Hanc Nadodani sententihm. probarunt Patres Neapolitani , uti scribit Grammati,cus Decis. Liv. Mihi tamen, vero propior videtur contraria, opini R., tum quia non transiit mulier in . potestatem viri , tum est vel maxime quia 'hanc consuetudinem induxit favor. matrimonii, quem stare adhuc' soluto post viri mortem matri monio passim tradunt Interpretes et Acceridit', . quod inquit consuetudo mulierem est
ipso quod nubit, fui Iuris feri, adeoque
omnino liberari de potestate patris . A posite Vlp. in L 1 a. de Adoption. Qui lis teratus patria potesate , is postea in pote
statem honeste reυerti non potest.
V. Vides iam , quo Privilegio mulie
res Neapolitanae donentur , quas proprie spectat consuetudo. Hinc ne mireris In terpretes , cum ad nauseam usque videris disputare , an eadem consuetudo intelligenda sit de muliere extera , quae Viro Neapolitano nubit , atque ad hanc urbem una cum viro suo Neapolitano ha a bitandam se conserat. Et quidem si stricte velis consuetudinem interpretari , profecto definies , a tanto privilegio excludi debere mulierem exteram , cum Consuetudinum Neapolitanarum verba
stricte sint interpretanda . At remus tegeres , si adfirmaveris , mulieres quo
166쪽
Cuib. mod. Ius Patri pol. D. Ia 3que exteras viro Neapolitano nubentes sui iuris fieri , sicuti a nonnullis ex Jure Romano sapienter deducitur. Sic I. ult. 3. 3. q. au Municipal. scriptum,elt , mulierem quamdiu nupta est , incolam eiusde in civitatis videli , cuius. maritus ejus est . Neque1Obstat l. 4. Cod. de Municip. ubi manifestum esse dicitur , origine propria neminem posse voluntate sua eximi; idonim de Iure originis accipi debet , quod
cum naturale sit , mutato domicilio non mutatur. At mutatur jus singulare , quo iure nova civitas adquiritur. Ita qui extra civitatem suam adoptatur jus novae civitatis adquirit ex causa ado ionis, etsi suam originem non amittat. taxtera igitur mulier Neapolitano nupta Neapolitana fit. Atque haec de Consuetudine Neap. satis. Iura autem quibus gaudent Neapolitanae mulieres , ubi velint de rebus suis
testari , suis locis demonstrabo.
De Tutelis. .eto I. Iximus , homines vel Di ju- Hominum
lectos , & hos vel sub patria , vel sub dominica potestate vivere , unde alii fili- familias , alii servi dicantur *. ia8. Quemadmodum igitur hactenus de partitione hominum alieno sub seuorum iuri actum , ita iam sequitur divisio nova Per
167쪽
vel in curatione funt , alii neutro jure tenentur pr. In f. h. t. q. 2 a. Alterius tutela regi aequissimum videbatur , eos easque , qui quaeve vel propter imperfectam aetatem, vel propter lubricitatem sexus sponte se defendere
non possent. Hinc pupilli usque ad puber
tatem , seminae , quae in manum haud convenerant , in perpetua erant tutela. Vid. Antiqv. . nostr. Roman. h. t. 3. I 6. fessu.Puberes vel ob aetatem, vel ob alias causas rebus suis administrandis impares , non quidem tutelae , sed curationi tamen suberant. Sed seminarum tutela iam Justiniani temporibus plane ab usu recesserat.
f. χοῖ. Tutela ergo pupillaris , de qua sola agendum , est vis, Θ potesas in ca
pite ιιbero ' ad tuendum eum, qui propter aetatem suam se sponte defendere nequit jure civili data , ac permissa f. I. Inse. h. t. L. I. pr. θ. eod.
η caput liberum est homo sui iuris Gell. II. s. cap. 19. Vlp. Fragm. xit. Ir. β. s. Et videtur Servius vocabulum hoc adhibuisse , quia tutelam generatim , non in specie pupillarem , definiebat , ut illo vocabulo generali di pupillos complecteretur , & feminas , quas apud Romanos in perpetua tutela vixisse diximus. 3. ao a. mr , oe pote-IIas differunt , ut majus , ct ininus. Plus enim in mi est , quam in potestate . Illa actum secundum, uti vocant philosophi , hac primum tantum notat. Hine apud Tacitum vis opponitur imagini potestatis , vel imperii Annal. ιib. I s. cap. I . nuda n mini ibid. lib. 3. c. 37. speciei ιib. 3. east. 3 . nudo honori ins. lib. 2. eap. 2ς. inanibus lib. I s. nai. cap. 3I. Vim ergo tutor exercet in infantem,sujus vice omnia agit, potesatςm in eum, qui fa-Diuiti od by Coral
168쪽
De Tutelis. 127ri potest , quique ipse agit , auctore tutore L. I. g. a. 6 de adminiser. rvt. q. q. Insiit. de inutia. BL pMI. i. s. 6 de R. I. Quod &. de tutela feminarum
f. ao . Quum ergo tutela sit vis , oe Tutela est, potestas jure civili data , vel permissa j. R Unus pu- aQ 3. collegerunt inde Romani tutelam hi, um .esse munus publicum pr. Insit. de excusat.
ruto Munus enim dicitur , quod necessario obimus me , more , imperisve esus , qui iubendi habet po- 16iatem l. Σχ4. pr. ε de V. S.
f. ao 3. Ex quo sequitur , I. ut & filii- Quis tutor familias tutelas recte suscipiant j. 1 9. ςssς possiti pr. Insit. qui testam. tui. dari po)Τ- II. Vt
contra nec servi L. 22. F. de test. tui. nec Peregrini , nec mulieres tutores esse posse sint L. ult. J. h. t. Excipiuntur tamen per NOV. II 8. cap. 3. mater, & avia, qua S rem
liquis etiam agnatis praeserri jussit Iusti
f. ro 6. Quumque tutoris sit, pupillum, Vel non qui per aetatem sponte se defendere ne- possit Zuuit , tueri g. ao 3. tutela legitima , &dativa impeditur , α testamentaria saltim suspenditur , I. per minorennitatem 3. I 3. IV. de excus tui. II. Per furorem , .& insaniam L. pen. ρ. hoc tit. III. per sur' ditiem , & impotentiam loquendi L. I. j. a. 3. L. pen. d. hoc tit. 3. ZO7. Quia porro ei potestati subest Quib ulnam caput liberum *.ao 3. consequens est, I. 4φηtRI ut tutor Primario personae , non rei de- 'ς - 'tur ' 3. 4. In s. qui testam. tui. L. I 2. Leg. I 4. F de testam. tui. II. Vt nec patrem habenti tutor detur L. 239. F de v. s. princ. In iit. h. tit. L. 6. S. ult. d. h. rit. III. nec
169쪽
servo Lo I7. A. de tui. dat. Neuter enim est sui iuris f. i 28. adeoque nec caput liberum s . χοῖ. ) Immo IU. nec peregri- no , quia is non gaudet libertate Quiritium ,' Ob quam capita libera censebantur. Cicero pro Caecin. cap. 3ῖ.
- Secundario tamen tutor etiam rem pupilli administrat . Immo aliquando S ad certum actum datur , veluti ad hereditatis aditionem L. . Io. pr. 6 de te, Z. tur. L. I7. β. I. de adpellat. L. O . I. .fde rtit. vel eur. dat.' Immo si magnae sint pupilli . facultates , ct rei Africanae , Syriacae &c. tutores dantur L. I s. si. de test. tui. L. 27. f. de riar. dat. At proprie net tunc quidem tutor rei , sed personae
Tutela he- β. ao8. Ceterun quum lege XII. Tab. dit/ti cautum esset: Paterfamilias uti legusti δε- mP- δῖδ' pecunia; tutelave fui rei ' ita jus ejio. Vlpian. Fragm. tit. II. q. I 4. Iurisconsulti Rom ni tutelam considerabant, tamquam hereditatem . Quemadmodum ergo tota mento scriptus heres excludit legitimum , qui alias ab intestato successisset L. 39.1f.dea uir. hered. ita testamentaria tutela reliquas omnes , id est legitimam, A datiυam excludit L. t r. pr. J. ths. de tui.
- Servavimus verba tutelavs μ.e rei , quia S apud Vlpianum . & in 'r. Inst. de L. Falcia. sunt , -- ct nihil habent absurdi. Filii enim familias erant mancipi β. ras.) R. hinc paterfamilias dum tuto, rem illis dabat , legabat de tutela suae rei. Nihilominus tutor dabatur personae g. 2o6. quia ejus munus mortuo demum patre Incipiebat posto uam jam persona, vel caput liberum esse coeperat hi ius.
Tutela tri- β. ZO9. Triplex itaque est tutela Tesa plex Z mentaria , de qua titulo 14. legitima, de qua tit. rue. sqq. & denique ex lege Ati
lia , & Iulia Titia invecta in subsidium,
dativa, de qua tit. xx. agitur. De
170쪽
Bb Heinecclo, quae ex jure civili pro in futO repetuntur . Reliquum mihi nune est, ut pensum meum rite absolvam , ut PeculiareS , quae exstant leges ad Tutela Tum , ac Curationum jura pertinentes pasi Ialn proponam. Verum mihi maxime op-Iortunum factu videtur , rem omnem in calce libri huJus exhibere , ut simul pernoscas capita illa , quibus Jure Neap. de Tutelis variatum a legibus Romanorum. Itaque net profecto, ut difficile nequaquam postmodum sit data occasione priectare utriusque ruris Romani , ac Neapolitani variantes 1ententias advertere.
XIV. Gu. Testamento tutores dari possunt.
f. aio. Uum paterfamilias possit te Tutelae te gare Hiper tutela suae rei ' stamentaris. ἡ 3 ZO8- explorati iuris est ratio. axioma: Pater liberis in potesate sua constitutis f. 139. in alterius petestatem
non recasuras f f. ao6. 2. J tutores te amento. vel codicilias testamento confirmatis dare potes L. I. pr. I. 3. Τ de testam. tui. f. 3.
ius. de tui. L. 37. g. r. F. de R. I. '
DRm ' testamentaria tutela ex hac lege XII tabularum liquido nuat L. axo. e. de HS. eam Ἀ-I men