장음표시 사용
241쪽
r 88. Elem. Iur. Lib. II. Titi I. sunt, religiosaS porro a commercio minime i excludant, sanctas , quippe quae omni religione prorsus nunc vacant , suis legibus submittant . In hac sententiam Doctores nostri non secus ac exterarum Christianarum gentium rerum sacrarum Religiosarum , et Sanctarum iura exponunt. Quodnam vero jus servetur de rebus religiosis , ac de violatoribus rerum sanctarum , ubi oportebit, proponetur.
Res hu- . 324. Hactenus de rebus, divini juris, sequuntur, quae humani juris habentur, 3.
ee, . - ῆia. J quaeque vel .eommunes sunt , vel publicae , vel universitatis , vel singulorum pri in s. l. 2. pr. θι h. t.
Reseom- f. . 323. Communes sunt , quaeri quod admunos , pu- proprietatem , nullius , quod ad usum , cmbiis j. V ii nium hemivum hunt L. a. f. I. E. h. t. publicae , quae quoad proprietatem populi funt , quoad otium singulorum ex populo. Res universitatis , quae quod ad proprietatem sunt universiit is , quod ad usum segulorum ex ea univcrsitate. ' L. f. 6. I. F. h. tit. . I. sq. F.
plicem statuebat rempublicam , maximam alteram v lva dii ' homines continentur, alteram mi rem, cui quemque adscripserit conditio nascendi. Sen. de otio sa'. can. 31. In minoribus illis, in quas populus quisque coaluit, denuo veluti minimas res publicas, quas universitas vocamus, reperiri. res ipsa d cet. Quum ergo singulis rebus publicis. sint sua patri- onia : quae in maximae reip. patrimonio erant, rarcommunes 4 quae in minoris, ptιblicae, quae in minimae , Nuiversitatis dicebantur'. Cons. Ger. Nood.
242쪽
j. 326. Communes ergo ex his principii Eorum sunt aer , aqua profluens , mare , & per φης*pi-- :.2hoc littora maris l. a. f. I.b L. h. t. f. I. Ins. h. t. Publicae fumina, portuS, ripae, adeoque & piscatio in flumine , navis ad ripam adpulsus , exsiccatio retium , oneris in ripa expositio L. . pr. θ. h. t. nisi qui juspiseandi in fluminis diverticulo non interrupto longi temporis exercitio praescripserit. L. 7. f. de is v. temp. ρncire. Restinite, statis sunt theatra , 1ladia , curiae', ' .senacula L. 6. f. I eod. - c. ' i lΙ. Partitio rerum humani Iuris in Com- Ius Nea-munes , Publicas, Uniυerstatis, ac singulo- politanum . rum, quae supra producitur, satis antiqua est. Uerum plura advertas opus est, quae probant Ius nostrum de singulis hisce rebus variare ab antiquo. Communes res eas habes dici , quae quoad proprietatem nullius sunt, quoad usum omnium hominAm. Huiusmodi dicuntur esse Aer, A qua profluenS , mare , R Littora maris . Certe
quod ad aerem spectat , idem ius nunc
stat-, quod semper pro iure obtinuit . Ac merito nimiae avaritiae accusandus Consta ntinus ille Paphlagonius Imperator, de Uo Vide , quae narrat Nilhelmus Schic kardus Ad Jus Regium Hebraeoranu, quippe Ut pro aeris usu novum vectigal instituit, quod nereum di sum. Atqui de Aquae pro-lluentis, ac de maris usu posteriorum gentium.
243쪽
19o Eloni. Itir. Lib. II. Tit. I. tium leges in diversa abeunt; Nam maris intelligito illud, quod certis finibus circumscribitur, vel triginta milliaribus a lit.
tore protenditur , uti visum nonnullis Doctoribus) aquae proi luentis,ac Littorum usum concedere nonnisi Regibus datum. Scio tamen de Maris usu contendisse haud diu viros plane doctissimos Grotium , & Sel- denum , quorum alter Mari Libero Liberum usum Maris probare conatus est, alter ab ejus usus libertate discessit in Mari clauso . Uerum nihil novi definivisse ambo visi sunt, cum aiferi minime negaveris liberum usum maris , si pristinum rerum statum attenderis , contra Vero adfirmaveris cum altero mare Imperio subesse , si commoda , utilitatesque Societatum , quae deinceps sunt secutae post hominum incrementum . Itaque hodie custodiae causa inter Principatus Jura usum maris reEte recenseri puta . Quamobrem vix ad rerum communium hodiernum usum recitari valet locus ille Ciceronis inde officiis ibi: Quid tam commune , Uriam remm mcrtuis,mare fluctuantibus, Litius oeuis uod scilicet res iste communes ob causias liasce hodie comparari queunt . Olim redditus ex maris, atque aquae profluentis usu provenientes sibi Romani Imperatores
tribuerunt , atque Inter imperiales Pr ventus recensuerunt . Uerum cum post
Imperii Romani iruinam novae gentes , ouae per Italiam grassari caeperunt , quae sibi vindicarunt , adjecto altero Vocabulo Rega 'ia nominarunt , hinc factum , ut ab ea usque aetate inter Regalia mare, Aqua
244쪽
De Rey. divis N a. . ean dom. I9I aqua profluens , & Littora, quae Regiis Juribus eaedem addixerunt, haberi caeperint. In hanc sententiam prosecto scriptae a nostris Legislatoribus leges Neapolitanae passim enim sive pro Langobardorum, sive pro Norimandorum instituto quamvis hos
ex praescriptione sibi isthaec jura quaesivisse non pauci DD. aiunt) Regalia ejusmodi Jura nuncupantur, immo & aliquando Regaliae. II. Quod vero Regaliarum id proprium
sit, ut nemini pateat earum usus, nisi Regis vel Rei p. consensus , aut Venia acce dat, idcirco cavendum nunc est, ne qui vis pro arbitrio eiusmodi rebus utatur,
majestatisque Iura minus juste in hune
modum turbet . Atque ob hanc causam cum de iure communi seudorum, tum eXantiquissima consuetudine receptum apud
nos est, aqua profluenti ex flumine sive naυisabili , sive non naυigabili nonnisi eos uti posse , qui ad ejus usum admittuntur publica auctoritate . Adisis Montanum de Feudis V. s. Iserniam cap. ΣΠ.rit. Quae snt Regalia , o De Franchis decisISῖ. Neque vim habet in hoc Regno Lex gilominus J. de fuminibus, qua permittitur
cuique ducere aquam ex flumine publi-Co non naυigabili , modo.Senatus non vetet , Nam ex quovis flumine aquam duci omnino prohibetur. III. Uerum non ita posteriores Princi-Pes aquam profluentem, Littora, ceteraque
regalia sibi tribuerunt , ut subditis su is
omnem earum rerum usum denegarint; conceditur enim usus, ubi solvatur Regi, quod sibi pendendum statuit. Sed longe ex Principum
245쪽
19r Elem. Iur. Lib. II. Tir. I. 3cipum liberalitate hac in re post Felidorum iustitutionem donari caeperunt Feu datarii, cum principes saepissime abdicarinta se iura navigandi, piscandi, aquas dueendi, aliaque huius eneris regalia, atque Feudarariis concesserint . Id quod plane probandum est , ubi in investitura Rex Regalia isthaec se concedere palam testetur In vestiturae enim nudorum pacta complectuntur, quibus possessio qu libet seudalis definitur. Ne pures tamen intel-
. ligi heic fontes , qui ex privato solo di-
manant , quod privatorum iura ' Princeps violari numquam sinit , sed tantum aquas ex sontibus publicis profluentes , quorum dominium penes Principem est, uti docte animadverterunt Capycius in Invesitura v. Fontibus , De Franchis de- los & Isernia in cap. tinis. ae snt Regali e . Atque hinc nata est celeberrima illa inter Doctores quaestio, an lub. diti valeant praeflcribere e. g. JuS aquam
ducendi ; qua quidem quaestione , & tractant potiorem alteram , nimirum an
Ressalia ipsa possint praescribi . Non pauci moti auctoritate Lucae de Penna ad i. usum aquae Cod. tale aquae dulita sibi persuaserunt praescriptionem induci posse adversus Regalia a Baronibus quaesita, secus illa,
que Principis sinat. Contra vero nasutiores praescribi posse docuerunt tum Regalia, quae a Principe in Baronem granslata tum ea, quae apud se Princeps retinet , idque
fieri aiunt praescriptione illa, quae in jure immemorabilis dicitur. Et quidem his suffragantur Diocletianus & Maximianus
246쪽
De Rer. diois o a . eari dom. I93 Imperatores, ac Pomponius; Nam Imperatores in I. si manifeste Cori de fert itutibus, ct aqua alum, jus deducendi assums
vatione adquiei ieeitime pose, Pomponius autem in l. hoc jure β. dufius aquae Cod. de aqua quotidiana , ρο ψιλα , sic habet
Ductus aquae , cujus origo memoriam exce
ferit, jure constituti loco habetur . An ve ro praescriptio eadem sit probanda , ubi adversus Baronem , cui Requie aliquotius sit a Rege concessum , induci velit, dubium videtur nonnullis. Neque desunt, qui ex Rescripto D. Antonini in l. 2. d. de Ierυitutibus , aqua his verbis concepto Si aquam per po siesionem Maserialis eo fiente duxisti , servitutem exemplo rerum immobilium per longum tempus quaeli visi, malunt longi temporis lapsum satis esse ad Regalia Baronum praescribenda . Sed hercle , mihi crede , falluntur. Sane Antoninus cavet de Iure ducendi aquam non ex Flumine publico , sed ex loco privato ; explorati enim Juris iam est, rerum publicarum dominium praesumi, ubi immemorabile tempus praeterlabatur , privatarum vero longi temporis lapsu . Accedit , quod Regalia etiamsi ad Barones tranfinittuntur, censenda semper sunt eodem fure, quo censeri debent, si αμ invs penes Principem sint, quae revera praucribi dicuntur post id tempus , cuius initii
memoria non exstet , qu'madmodum a 'Feudistis omnibus probatum est ad caput Quae sint Regaliae . Ac de re illa sat is. IV. Venio ad res publicas . Publicae
247쪽
r94 Elem. Iur. Lib. II. Tit. I.
res definiuntur, quae quoad proprietatem Populi sunt, quoad Uum sngulorum ex ρο- puto. Tales dicuntur Portus, & Flumina. Verum jamdiu hae res inter Regales recensitae . Habet prae ceteris Corpus Legum Romanarum binas leges, quae ad rem aciunt . Earum altera est l. r. f. deindest. de Fluminibus , qua tribuitur Proetori Verare , ne quid in Flumine, ripave fieret, immittereturve, altera est l. vlt. C. Uuae res ad portari non posui , qua cave tur , Littora custodienda esse, ne merces,
vel arma ad hostes deserrentur . Cui ad- desis l. cotem β. de Publii anis, qua aper
te Paulus citem , inquit , ferro subigendo necessarium iasibus quoque venumdari , ut ferrum, frumentum, fales non s- ne periculo capitis licet , ubi vides Imperatores iure poenam capitis inflixisse in
eos , qui frumentum , salem , ceteraque huiusmodi vendere , atque extrahere Ru
derent hostium utilitati indulgentes. Igitur oportebat Principes sibi loca illa vindicare , ac custodire , ex quibus id mali pessimo publico proficisci vel facile poterat. Quod equidem nescio, cur non adverterit Tribonianus , qui ostitanter aliam rerum publicarum notionem in Institutionibus intulit. Atque in hanc sententiam ubi primi Reges Neapolitani Venerunt , Tontinuo idem sanciverunt , uti patet ex Cap. Caroli I. in illorum fratidibus , Roberti Perpensa Deliberatione , 3 ex Pragmaticis sub Tit. De Extraefisue Animettium . Immo certis Magistratibus mandatur apud nos Iurisdictio , naves e
248쪽
De Re . dAU. oea . ear. dom. I93 portu exeuntes , atque ad Littora nostra appellentes lustrare , qui.vulgo Portulani dicuntur, de quibus tu nunc vide Regentem Tappiam De Jure Regni Neapolitani Lib.v II. Lit. de Portulanis, o Extra: isne Animalium; Luculentiora enim tibi dabo in De Jure Publico Neapolitano. Uerum quod sciam passim a non paucis Doctoribus vias publicas inter res publicas descr ibi, breviter tene, quid de iisdem in nostris legibus decernatur .-Et quidem in hac Civitate Regii Portulant et , praeesse viis publicis, atque commodis viarum inspicere , uti olim aedilibus a Romanis mandatum fuit: quamvis non ignorem Iosephum de Ro- La 'AML Dud. iv. sibi persuadere, aedilis Romanorum iurisdictionem ex lege apud Roman. invaluisse', Portulani nostri ex consuetudine antiquissima quandoquidem Portulani munus est decernere , num novae viae sint sternendae , an vero
antiquae immutandae , vel occludendae , etiamsi Regis consensus desit cum pecu liaris aliqua lex non exstet hac de re, sed
tantum consuetudo munia omnia portulani confirmet . In Regno autem Nea
politano custodia viarum publicarum primum addicta iis , qui Regis nomine a Viatoribus repetebant, quae pro cultodiendis viis publicis, ne in manus Latronum inciderent, a viatoribus pendenda . Hinc Constitutione Regni Si damna clandesina cautum , ut ab incolis Civitatum , vel Oppidorum viae essent propriis expensis custodiendae , ac quarumcumque damno cederet , si quid mali viatoribus ex ne
249쪽
I96 Elem. Jur. Lib. II. Tίt. I. gligentia inferretur . Quod vero incolarum in hoc negotio persequendo satis lu-Culenter innotesce: e cςpit Olcitantia , factum inde , uti ad rem monet Antonius de Nigris ad Capitul. Regni Clandesin.
ut Reges obligarint incolas universos ob eam causam annuis quantitatibus prautandis, libi tamen Libertatem reservarint designandi certos homines ad recte vias pu blicas custodiendas . Verum hac custadia viarum in nonnullis Regni locis pio tuti 1luna rerum transvectione, hominumque securitate , qui vel negotiationis causa Per Regnum peragrarentur, aedes construm etae', ac datum quoque onus transeunti bus causa rerum, quas tranSveherent, Pe cuniam solvere iis, qui in aedibus morarentur ; ut inde Arario grave onus mi ni me in)iceretur ad tutelam viarum servandam . En Ped ii origo. Quod vocabulum plane barbarum est, antiquitatem que maximam praefert , etenim nisi ad tempora antiquiora ascendere velis , Αndegavensium aevo commune fuisse compertum est . Atque hac in re etiam praecellere eit, cur ad ultimum heic animadvertas Baronum Iurisdictionem ; Non pauci enim Pedasii jus ex Invelliturae lege in suis Feudis habent . Quamobrem riae in
ViatoreS animadvertunt , tum si nequa'
quam solvant , quod Pedagii causa debent, tum si crimen aliquod in viis publicis intra fines cunasque Feudi positis
committant . Uide Capi blancum ad Pragmat. xlv. De Earonibus , Rosenthalium De Feudis cap. v. conclus x. , & Capycium
250쪽
De Rer. δυ.Wa . eam dom. I9IDeeifix. Excipias tamen velim ea crimina , quae a grassatoribus viarum publiearum Committuntur . Quo casu Barones tunc ius dicent in eos, cum ad suos car ceres opera suorum Ministrorum ducantur , secus vero si a Regiis capiantur , quemadmodum deducitur ex Pragmat. v. Tit , Ibi eis Delicto quis conseniri debeat.
Atque haec de Rebus Communibus , ac
Publicis . f 327. Bona, quae universitas ita ηdqui- Patrimo-rit , ut usus non pateat singulis ex ista niui' uni-
universitate, non res uniυestatis, sed Vor it l,s. in ranium universtatis vocantur propter
definitionem rerum universitatis supra datam . g. 333, 3a8. Sed haec principia hodie tan- Usus huiustum non ubique deseruntur, quum plera- dominae 9ue, quae publica dicuntur, jure Romano h diςrnus..imperantes sibi vindicent , iique earum rerum usui modum praescribere soleant . Quae de rebus eommunibus disputantur , commodius reservabimus Ρandectis. I Rerum , quae Universitatis esse di- Ius Ne cuntur, duplex est Iure civili , uti iam politanum paulo supra Hein. docet, acceptio , aliae enim dicuntur quoad usum civium ommnium communes , aliae propriae Universtatis , ac vulgo Patrimonia iniis statis nuncupantur . Eadem partitio apud nos