장음표시 사용
251쪽
1 8 Elim. Jar. Lib. II. Tίt. I. Viget . Quare rem pro instituto nostro
tractemus oportet . Verum ne rerum diiscendarum varietas te obruat, tibi in hunc
modum dabo , quae ad Res Universitatis pertinent, I. Agam De Rebus illis Gi-verstatis , a quibus cives , quique inter cives habentur, abstineri nequeunt. II. De Patrimoniis Universitatis , ubi de Fida,& Dioda erit sermo ; atque his passim adite iam Baronum Jura ad Universtatum res spectantia , ubi scilicet eaedem Baro
II. Et quidem Res Universtatis nominat Ius civile Theatra , Stadia, Curias, Senacula . At hodie Theatris adesse iis emittitur, qui certum aes solvunt , Staiorum nullus usus , cum Athletae cessarint , immo & Senaculorum , ac Curiarum , eum non amplius pro sua auctoritate Magistratuum Senacula, neque conventus populi celebrentur Nam in Principem ratio omnis publici consilii fluxit. Igitur dic meo periculo Res Universia tis pro nostri Regni Iure Pascua, Nemora , Sylvas , ceteraque huiusmodi civium
omnium usui comparata, quae quidem vulgo Demania Uniυersitatum appellantur . Demaniorum autem origo repet nda est ab antiqua agrorum divisione, quam homines decreverunt Q ubi unius imperium ferre coeperunt. Sane addixerunt iis, quibus sponte sese dediderunt, modos intra certi agri limites positos a se fortasse antea occupatione , vel uti postea factum , vi belli adquisitos , sed partem illorum liberam ab omni iure maluerunr , ne
252쪽
De Rer. ditis. a . ear. dom. 299 deessent)polteris veluti communia quaedam bona , ex quibus , si necesse foret , ali possentis, omniumque usui Paterent . Hoc pacto res stetit ad nostra usque tem Pora ; Nam sive Universiitates dominio Regis sebsint, sive ad Barones ex Regum
benemio translata' , retinent tamen sibi locorum certorum usum , quibus uti nullus civis prohibetur - Αtque ex his penitus intelligis causam, cur bona huiusmodi primum patrimonia, tum vero Dema
nialia dicta; Patrimonium enim dicimus, quidquid aliculus proprium est , cui De
manium profecto respondet , quaevis sit ejus originatio vel a Gallico verbo De- maine, vel si barbare a latino Dominium de . ductum dicatur, cujus plane frequentissima mentio in nostris Constitutionibus. E re igitur esto , bona Universitatum Demania deinceps appellare , ne vitio detur Jus nostrum alieni vocabulis explicare. III. His de Demaniorum Universitatum origine , ac civium quorumque ad ea Iure delibatis , nunc persequar pecu Iiaria legum nostrarum capita , quibus agitur de Demani alium bonorum usu . Ac primum cives omnes possunt sibi comparare pascuorum , vel nemorum de mani alium usum , prout consuetudine varia locorum receptum est , qua omnino prae scribatur ratio, qua pascuis, vel nemori
bus uti debent cives. Sed inter cives heic numera Barones , qui auctoritate Barioli in l. i. β. ad Mumcisas. primi cives a nostris D D. passim adpellantur . Me ta men non fugit, lege Caroli V. opus suis-
253쪽
ia, ut nimia hac in re veterum Baronum Petulantia arceretur, quippe qui pro lubitu subditis usum bonorum demani alium adimebant , sibique integra adscribebant et Volumus sen Caroli Sanctio 3 ut ipsi Ba- renes , alii utiles Domini suis terris ,
atque nemoribus , vel de Demanio utantur
moderate , ut fuis satisfiat commoditatibus,m rasulli praeuis, cultura non arcean rur. Plura vide hac de re apud Capiblancum ad Pragm. xii. Ο xlv. de Baronibus .
Quinimmo si velint subditi , vel eorum
Plerique puta , ut aiunt , du.e partes fruino S nemoris , vel pascuorum vendere , ut fortasse publicae rei, ac commodo consulatur , nequeunt Barones obstare , cum semper praeferatur plurium consensus, uti recte DD. duce de Franchis Decis. XCVII. Neoue refragatur rescriptum D. Antonini
in L 2. C. de commvn. rerum ali natione,
quo prohibetur rei alienatio sine consensu unius ex condominis ; Nam haec lex loquitur de bonis privatis , in quibus contraria unius voluntas sufficit ad impediendam rei communis alienationem ;Demani alia autem bona omnino differunt a bonis privatis , tum haec minime sint obnoxia dominationi sngulorum civium, sed universorum; Quare si vel alieni aeris solutio , vel publica res aliud suadeat , plerique ex iis, etiamsi ceteri dissentiant,
anter quos Baro tamquam primus civis , po sunt perficere frumium alienationem, eosdemque ad quemvis oblato pretio transferre . Sin autem Universitates , uti fit, bona Possideant , quae Demanialia nori sints
254쪽
De Rer. ειυς. ρο a . ecf. dom. 2o Isint , sed alio quovis titulo quaesita nequaquam eorum usum sibi vindicare posse Barones puta , cum extra censum De-mani alium bonorum sint.
IV. Quae dicta pro Baronibus de Usu
bonorum Demantalium Universitatis in- otelligenda quoque sunt pro subditis. Erenim si Barones bona demani alia possideant , quae Feudis inhaerent', nequeunt subditos.suos eorum usu privare , dum modo honeste, ac sebrie subdiri illis utantur. Apposite huc conferatur l.usum aquae q. C. te Aquaeduitu , quae sic haber: usum aquae veterem sutilis ciυibtis censemus mauere , nec ultra novatione turbari , itc tamen urquantitatem fugati . quam veteri licentia percist unt , more usque in praesentem diem perdurante percipiant , mansura poena iueos , qui ad hortorum delicias furtivis aquarum mentib&s abutuntur . Ad isis Card. de
Luca De Servitutibus Discuef. x Mi. Hinc natam video quaestionem illam dimicationis , aleaeque plenam inter Feuti istas , an intelligendum sit , Dominium bonorum huiusmodi ad Barcnem pertinere, ubi ira Investitura exprimatur, Feudum tranferri una cum Montilias , Pascuis , Nemoribus, e. Qui docte sentiunt, aiunt haec Verba Baronibus tantum dare Iurisdictionem, non vero dominium . Ut de Menochium De Praesumi. III. IO. Sunt tamen , qui malunt , dominium hac in re Baronibus addicere . Verum hi a priori sententia non omnino abhorrere videntur , quod nequaquam plenum dominium Baroni bus deserant , cum plane affirment hac Iege
255쪽
eto et Elema Iur. Lἰb. II. Tit. I. lege huiusmodi dominium a Baronibus adquiri, ne excludant subditos ab usu De- mantalium bonorum , qui iure gentium
satis confirmatur, publicaque civium utilitate , quam custodiendam omnino esse leges jubent. U. En habes Jura bonorum Demanialium cum Universitatum, tum Baronum.
Nunc nolim ignores , haec bona pro lubitu ab Universitatibus alienari non posise, si desint alia bona, ex quibus civium commodo satisfieri queat, uti ad rem Afflictus in, Consiit. Dubitationem De Contumacia alicHus Giissitatis , & Regens Rouitus in Pragm. I. De Salario . Quinimmo vetatur Baronibus sepire Territoria Universitatum Demani alia , hoc est, uti vulgo aiunt , Defensas, vel forestas u seruero , quemadmodum & Universitatibus , si velint Baronum detrimento liuiscere . . Quare cum Baronum audacia, ac conatus eo pervenerint, ut minus iuste Territoria Universitatum claudere coeperint , coerceri nonnullis legibus coepit eorum vis, ac praesertim Constitutione m-
siser Foresartim sub Tit. De M uiris Fore seriis , Capitulo item Bovis , di
Pragmatica a. De Salario ; Quarum legum postrema auctorem habet Regem Ferdinanaum, qui . praeclare cavit, ne pro arbitrio noυae defense a Baronibus construerentur . Atqui si umquam fiat , ut Rege consentiente Doe fa decernantur vel in bonis Demania Iibus Universitarum , vel Universitatum commodo in bonis Demauialibus Baronum, si sortasse ex aliis bo
256쪽
De R r. divis adq. ear. dom. 2O3nis civium egestati consuli queat , non
Ioterunt Animalia immitti in hujusmodionis sine consensu eorum , quorum in
tere it ; Nam sit secus fiat, a Bajulis poterunt Animalia retineri, usquedum poenis pro more satisfiat ab iis , qui in huiusmodi Territoriis animalia intulerint. Uide Constitutionem ; cui inscribitur Titulus De Animalibus inυentis in Damno . Hactenus de Bonis Universitatum , sive de Demantis. VI. Nunc Uenio ad Patrimonialia Universitatum bona. Et quidem compertum habe, Universitates habere praeter bona demani alia , quae civium omniam sunt communia, bona alia, quae minime singulorum civium usui comparata sunt, sed sibi retinent Universitates ad onera ferenda ; Nam cum posteriori aetate Regibus
nostris , ut Rei p. commodis consuleretur, Opi rtunum visum Universitates censui
subiicere , immo & permittere eisdem peculiaria bona possit dere, ut privatae etiam rei cuiusque succurreretur, tacta inde peculiarium bonorum , sive patrimoniorum origo , quorum ea vel sub initium indoles fuit, ut nonnisi illis paterent, a qui bus certi aeris solvendi quotannis , Vel alio modo obligatio iniretur . Talia vulgo habentur Molentina , Cauponae, Cete
raque huiusmodi , de quibus in De turis
diesione Baronum ; cum tantum inihi in animo heic sit de Patrimoniis illis agere, quae ad Deman: alia illa bona reseruntur, quae Pascuis potissimum constituuntur, at que ob hanc causam Defensis clausa dicun-- , tur.
257쪽
2o4 Uem. Jur. L;b. II. Tis. I. tur. Ac sane jamdiu invaluit, ut Sylvae, ac Pascua patrimoniis Universitatum adscripta defentae dicerentur, quasi Animalia in locis eiusmodi immissa omni periculo vacua essent . Consule Gangium in Gustario Med. i m. Latin. v. Defensa. Quoniam vero in huiusmodi defensis , quippe quae dominio Universitarum addicta , solum datum iis ad pascendum animalia intromittere, qui pascua hujusmodi pretio sibi
compararent, ortum exinde traxerunt Fida, & Diffida ; etenim fida proprie dicta pretium illud, quod solvi coepit ob fidem,
quam Domini pascuorum praestarent , ut animalia libere per pastua in locis circum septis pascerentur, quam Fidagium quoque olim nuncupatam ex Du-Gangio discimus, contra vero dissida poena adversus eos statuta , qui sine consensu praeter Domino- 'rum Fidem e vel nulla soluta quantitate Animalia Defensis includerent . Ad rem igitur nunc tene , quae caventur , ut rite ad defenfas accedere queant cives, ne D fidae poenam subeant. Uelim tamen hei canimadvertas , eadem intelligenda esse de bonis demantalibus, & defensis Baronum, que Ieic disseruntur de patrimonialibusUniversi ratum , ubi Baro suas Defensas quoque habeat . Hinc mox Iura hac in re Baronum, atque Universitatum coniunctim enarrabo .
VII. Ac primum si quae loca possideat
Baro , vel Universitas , quae communia Subditorum, vel Civium non sint, eadem . adire tantum possunt, qui Fidam solvunt.
Verum ut eam sistri praestari Baro vel Uni-
258쪽
De Reri divis. ω a . ean dom. 2GIVersitas iure pronunciet, requiruntur I ut Vel ex privilegio , vel ex Regio placito
impetraverint, uti vulgo dicitur Territorium ιn Defessam. II. ut cives non gratia depascendi Animalia , quae alimentorUm causa solent detineri, ad Dinefas Veniant, sed mercaturae . Sane nisi hoc casu cives
.mmemorabilis praescriptio, vel privilegium juvet , disdam debebunt , uti auctor est Novitus in . XIII. Id tamen dictum tene de civibus, sive.de subditis tantum; Nam si exteri in Defensis velint animalia
immittere sive mercaturae, sive alimentorum sibi excipiendorum causa coguntur
semper Fidam solvere , ac poena disti daromnino tenentur ; quae est Cl. Mara dei Animadverso ad si utare LIII. III. Ut edictum Baronis, vel Universitatis praece dat , quo demonstrentur Defensa loca , VHGque palam indicatur adversus e S, qui minus iuste iisdem abutantur . Fida autem non potest pro arbitrio constitui, cum aperte Lautum si constitutione Regni sub tit. De poena eorum , qui assiaturas infringunt praeter morem augeri non posse. Idem dic de diffida, quae ex Consuetudine est decernenda ; sin autem haec dest , Augustalem minime excedat oportet . Adeantur Capicius Latro Deci CALL& Capi blancus in Pragm. VIII. de Baro
VIII. Uerum fieri aIiquando velim heic
adnotes, ut Pascuorum usus tum civibus, tum exteris pateat nulla Fidae ope , ac
posthabita quavis dissidae poena . Id plane obtinet, ubi ex Regis indulgentia, aur
259쪽
1os Elem. Iur. Lib. II. t. I. ex antiquissima, sive immemorabili praescriptione inter finitimos confinium agrorum mutuus usus constitutus sit ; quae quidem agrorum communio in hoc Regno Promi. scuitas appellatur . Atque haec originem antiquissimam praefert, uti docte a nostris historicis probatur ; Nam in hunc modum consulere maioribus , ac Regibus nostris placuit finitimarum Universitatum tranquillitati , immo & publicae , quae satis
olim turbabatur ob assiduas tragaedias, quae de Finibus agrorum excitabantur, ut inde quaequae sibi fortasse pro arbitrio eorum usum vindicaret . Uidesis Capitulum Regni , cui initium Pondus AEquum, quo de ista agrorum Promiscuitate agitur , atque sapienter statuitur, eam Regio assensu constitui debere , modo centenaria praescriptio non opponatur . Quid autem sibi velint Capi blancus de Baronibus cap. 8. Rouitus
ad Pragm. I. de Pascuis , & Ursillus ad AffsR. Deeis CCLIV. qui aiunt sine causisa posse pro lubitu hanc Promiscuitatem cessare , non video . Duo profecto sunt,
quae me morantur, alterum est , comminnionis agrorum causam publicae utilitatis causa constitutam desinere nequactuam posse, nisi alia causa publicae utilitatis accedat, quae contrarium velit, alterum est, quod 1atis protritum fit, quidquid legitime semel constitutum , sine caussa quovis temporis lapsu dissolvi non posse. Quamobrem com mendandus prae ceteris est Regens Madi
cianus Disp. XXV. quippe qui doctissime
probavit eommunionem confinium agrorum dissolvi posse justis cauliis accedenti
260쪽
De Rer. Diυν. ρο a . ear.dom. a bus, nempe inimicitia inter finitimos populos, incremento civium unius Universitatis, aliisque similibus, quibus rite vetus communio aufferri quear. Neque/ con-rrarium persuadet ipsa Vrsilli decisio, qua
non pauci probare conantur, posse solo disse sensu veterem communionem diissolvi, cum tota Decisio id unum probet , non posse sine Regis assensu commun Ionem agro mconstitui ; Quod satis compertum esse dictum iam eli. IX. Adhaec addamus alia, quae ad idem collimant. Ac I tene, an abstineri queant subditi a Pascuis Baronum. II. an Jus sit animalia intromittere sine Dominorum consensu. III. an poena , quae Distidae addicitur, possit augeri, vel minui. IV. an in 'Territoriis apertis spicis iam collectis liceat invitis Dominis pecora e. g. introducere . Atque his adnotatio isthaec absolvetur. Et quod quidem ad primum pertinet , certum habe, Barones admittere debere ad usum Pascuorum suorum subditos, si fidam Edicto decreverint, atque id, ius ex consuetudine subditi adquisiverint. Apposite facit lex venditor , si consat A. communia Praedior. ubi dicitur valere consuetudinem, qua Jus alicui tributum infundo alieno lapides incidendi. Sin autem Pascua sua Barones sibi velint, ne eadem desint suis Animalibus . tunc excludi debere subditos ne inficieris ; nec quaevis consuetudo obstabit . Atqui si hac sente ia-tia Baro subditos ab usu Pascuorum suorum velit alienare , ut exteris praestet,