장음표시 사용
441쪽
ry DE AEs V IMATI Q . dicat non iustum pretiam e co nstit ut um fuit licet iniquu .sed cur ita' uia boni consulere mulier debet quod res mala. Ni si res omnino aestimata non fuisset,ea res penitus mullei i periisset,atq; ita mulier nihil consecuta fui stet ut est in dUm.f. I.Nam res ilia: stimat et datae,quia simi dotales.l. tisic.g. cum, CGre. - 'ct. ideo si perdunt mullin Lpsi tanquam dominae pereunt,nis culpam Hii perierint.Lin reb. D tamatr. Boisi igitur consi in mulier.quq aliquid cosequitur,aeminationereetu facta, quae nihil consequuta Risset rebiti simpliciter,noe est reb. inaestimatisin doted tis. Atq; haec caussia est,cur pee aestisatione roru mariti taestio dicatur fieri deletior:quia per eam periculum rerum ad ipsum transit, utpote
dominii ea aestimatione factu. serums. D. daturitit. cum dotem c.eodiit.d.ivis c. g. cum .
Talis igitur aestimatio praestanda est, ualisiti tiosacta est;quamuis sit multo minor dimidiis
iusti pretii,nitia eniis distinguit di rei i ac
ita quoq; Adcursus recte docet in d.*circui, siripta, Sc Salycetus qui nos remittit ad ea quae scripsit in d.L 1. Iri reficiat.ved. At h e locum habent non solum in muliere maiore, sed etiata in minore xxv. annis circumuentain fim'. stimationis. hoc tantum minori pluit uites. quod si eo tepore,quo aestimaticin Dei iniis plorem alium habuit iusti pretii,id est,qui rem iusto pretio emere paratus erat marita, hoe casu tenetur omnino ad iustam aesti tioheth ἐ-xori pr standam .d.7Fω3 1 .Nec distinguitur, visa res extet an pere 'divi--matiis
442쪽
xo datur, utrum rem praestet, an aestimationem iustam, quae alias ei re exi te tribuitur, ut supra diximus. Suasit hoc ratio minoris aetatis.ut etiam alia multa iure ciuili specialiter tribuuntur,l. r' s. D.de minor. Hac una re excepra,
par est conditio mulieris maioris circumirent sdc minoris. Haec ita se habent, si nullus dolus mariti interuenerit. atq; huc pertinet S.I. Vesin .d.l circumsicripta C. o t. matrim. Vt rect Adcurtius,& alii veteres in d.*.& Culac.lib. I T. Obs. c. I interpretati sunt. Quod si dolus mariti adfuit, ut loquitur Scaevola det Vlpian. in d. l.βω. I. iis . Si dolosis artab mariti mulier circumuenta fuerit, inque ea et stimatione circumscripta ut loquuntur Imp. in d. l. si circumsicriapta. in princ hoc casu iusta aestimatio praestanda erit,ut est in fin d. 9. Gres. igitur linc distinctione atq; etiam ita intestigendu est primum responsum in d. l. si circum cripta. 6. in strinc. Cum Imre dicunt vulgo patere uena cire pras
demprotuncia quatenvi suiucrire debeat; atq; Ita nihil exprimunt sed ad ius vetus & notum rein mittunt. Duo tamen in ea responsione vel parte rescripti continentur. summe notanda, quae
desunt ind. 9. II m. Vnum est quod Impi'aiunt dolum hunc mariti debere euidentibus probationibus ostendi, quod congruit regulae iuris.l. dolum. C dedo maccumsimilib. hic notatis, Alterum est, quod si res aestimatas possideant heredes deceptς mulieris, tunc datur eis
exceptio aduersus maritum eas res pCtenti,tanquam suas, utpote qui aestimatione factus erat dominus,nec mirum est exceptionem iis dari,
443쪽
quibus & actio datur, quod plus est; in quo riudiculus est Ad cursus add.l. 6. cu regula ista ita in uertit Cui datur exceptio, ei etiam actionem dari. Diximus de muliere circumuenta in modo aestimationis. Quid in viro dicemus 3 potest enim & vir in ea re decipi, quod carius ei res dotales aestimatae fuerint, ubi duplex incommodusubit,unum periculi in se earum rerum suscepti.
I plerums g. 4.D Giur. dot . alter u iniqui pretii. cuius pretii per inimationem illam fit debitor
quasi emptor retar. quoties. Ceod.tit. Igitur liceiniquitas etia emendatur ex parte viri, cu eaderatio ideo sit, quς in muliere, ne alter ex alteriistis iactura lucru faciat, d. l. iuresuccursum. in A. D. detur. At. atq; ita in Lisi circumscrtyta.S.I .r scriptum est sin aute etiam marisub in aestimatron
irauatust alleget. veritate examinata,ris amplius,
quam pretium iustum restituere compeltitur; ex quo adparet, prς cise eum cogi ad pretium restituendum, siue res aestimata no exter, siue eX-tet, quod tamen ita intelligendu est, ut si mulier res ipsas sibi restitui malit eae reddendae sint, ut existimo: nam & marito talis electio darisolet. Quod marito in aestimatione circumuento leges succurrunt, qui loco emptoris,in eo adparet alia differentia, inter aestimationem dc vulgarem emptionem venditionem. Nam remedium illud L 1 C. de rescind. vend. datur tantum
venditori, qui rem vendidit, vel proiecit potius infra dimidia iusti pretii; at idem emptori qui carius, id est, duplo pluris rem emit quam
valet,non tribuitur, ut recte Cui acius contra opinionem commune mi siue ut ipse vocat, com- munem
444쪽
tr. de empt&vod. ubi hane sententiam tuam comprobatam esse ait pietasq; Senatusconsultis. intelligit, ut opinor, aresta partamenti Paris ensis. Emptori tamen si minor xxv. annis sit,
succurritur ex caussa ae talis, Lyrri. S. stram um. D.de minor Maad. L I.&aliae loquuntur de maii Ore xxv. annis venditore. Hoc loco qua ritur, cum ob iniquam: aestimationem locus sit rescis. sion quo nate medio agatur, vel petatur resci iasio siue emendatio damni&laesionis' Alii di-l cunt, per restitutionem in integrum ex Edicto scilicet praetoris, ex quibus caussis maiore , vel ex eius edicti generali illa clausula,Si qua iusta caustis mihi τι εὐιtur. ut Odos redus, de Baldus
existimant. Alii per officium iudicis, quod est
perpetuum, ut rei: itutiones in integium quadriennio concludantur, vi Fulgosius putat. Sed
i . Verius est agendum esse actione ex cmpto vendito; quia per aestimationem contrahitur vera emptio venditio, ut supra docui. l. plerumque. D.detur.ist. & ita Pinellus etiam sentit, ad d. l. a. p. I. n. I 8. Hactenus de iniqua rerum dinalium aestimatione, in qua mulier vel maritus circumuentus est. Videam us quid iuris sit, si vol sciens maritus cariori pretio res aestimauerit,
vel mulier vilioriὶ quodcu faciunt id donationis caussa facere intelligun tur neq; decepti dici possunt, quia nemo volens prudens fraudari ac decipi intelligitur. Igitur si matrimonio costante talisqstimatio facta sit, nullius momenti est,. y res. D.detur.dot. quod si ante matrimonium. N 6
445쪽
ist ' DE AEsTIMATI ONE s rifacta est,dicendum videtur,ea valere quia tertituris sit donationes inter sposos factas valere Linter γ.Lρen. C. de don.ant. nupt.Sed contrariuverius est,talem aestimatione donationis caussa, factam non valere.d l. νει.Ratio est, quia haec donatio in tempus matrimonii collata videtur,
neq; enim dos intelligi potest, nisi nuptiis se
quutis,c . D. de iur.dot. Eius igitur donationis effectus in tempus prohibitum collatus est matrimonii scilicet constantis;ac proinde non va- let.Lquod C. de donat.aηt.nupt. idem e
nim est aliquid facere tempore illicito,& alicuius rei effectum in tempus illicitum conferre.Lm te in m. de heria instit. Et hoc clare proce die, s tota aestimatio dotis facta sit donationis eaussa puta vilissimo pretio, vel ut veteres loquebantur . num o sestertio, vel asse Caianos Quod si minoris tantum res aestimata sit,quam valeat,idem dicendum videtur quod in venditione probatum est donationis caulla facta, ut
eatenus valeat,quatenus de vero& iusto pretio remissum donatumq; est: eatenus enim donatum esse intelligitu qua de re ita Vlpianus scribit in quod autem. 9 . imaraim m.de donat. snt. vir.'vx. Si maritus aestimationem rerum qum in dotem accepit icatse donationu caussa auxisse: remedium monstrauit L . noster cum diuo patre suo, rescripto, cuivi hac verba sunt, Cum δε- nationis caussa,pretium auctum assismer,quisuper ea re cogniturus eri Decunia modum,id est, a ι- mationem factam recusabis; ipsa pradia restitui debere, sumptuum deduetis rationibus arbitrab/tur. In ambitris lisur mariti erit,qurisampraest
446쪽
RERUM IN DOT. DΑΥ. I9stium malit Idems iuris esξ si e contrario mulier de minore aestimatione queratMr. d. quod autem. Ide
iuris est inquit Vlpianus , an ut in mulieris arbitrio sit quod de viri querela dixerat, sideatusto pretio queratu reminime ed ut hoc etia posteriori casu,in eiusde mariti arbitrio sit quid prς stitu malit, ut intelligimus ex alio Vlpiani loco, id est3xd. res aestimata g. l. Quam supra fatis' cxplicauimus. Illud postremo quaerituri cum ii tota hac disputatione dixerimus, marito plerii que electionem dari. ut pollit res ipsas. quae inique aestimatae dicuntur mulieri restituere, utruso luto tantum matrimonio id fieri possit & debeat, an Vero constante matrimonios& Baldus quidem Nouell. tractat.de doteriuU.3 s. p. . et- iam constante matrimonio repeti Jc praestari posse eas res affirmari atq; ita hunc casum unum esse ex iis, quibus dotem costante matrimonio soluere dc repetere permissum est. l. martim. manentem .de ivr.dot.Lquamuis cit sequet D. sol. mare. cum alias regula sit in contrari v. Quia omnis restitutio dotis praematura, id est, constante matrimonio facta habet instar donationis;quae inter coniuges interdicta est,t. Unic. C. si dos constan. matriseis ue. Quam sententia ira, si admittimus, illud consequens erit, ut mulier aliam rem marito prς stet pro dote, vel saltem tantam pecuniam quanti res illa, qua reddidit comuni co sensu antea aestimata fuit, ne mulier cum damno mariti locupletetur, contra aequi 'taae e. l.ιur uccursum D.detur.dot. Sc ne maritus indotatam mulierem habere cogatur, quod estim quissimum. l. si donaturus. 9. I . D. de condi t.
ausdat.Illud minime probandu est, quod Dd.
447쪽
aliqui dicunt, si dolus mariti interuenerit, non soluin modo aestimationis, sed etiam in eo ut laqc vel illa res in dote a muliere daretur datura no erat, nisi circuuenta fuisset; posse muliere rescindere totu contractaam; ita enim si nihil aliud pr ter dictam rem in dotem ab ea datum fuerit, maritus sine ulla dote remaneat. quod est iniquum & contra d.l donatur M. h.lit., .sed etsi multer. cum limit. nec obstat V eleganter. D.dedo mai. Nam ita ea hoc tantum dicitur, vendi tionem vel alium cotractum bonς fidei cui dolus malus causam dederit, ipso iure nullu elle; quod & nos in aestimatione & datione alicuius rei dolo mariti oblandita dicimus sed non propterean ilier lucrari debet, Sc maritum omni dote spoliare. Nam omnis in integrum restitutio qualis est etiam illa ex edicto de dolo eatenus tantum rescindit & restituit, quatenus deceptio ii Heruenit. Lin causse. D. de minor. L qui proprro. 9.rtem quaeratur. D.de procurator. Alberricus de Rosato add.l. ras j. I.
ri r Vlier habens bona propria, potest ea O-1 3 mnia in dotem marito dare, ut haec L. signincat, cum nulla lege id fieri proflibeat,ut ait
t. q. C. eod. tit. Omnia autem bona cum dicuntur, quaeritur, an etiam futura bona in dote data videanturi, quod quide Baldus add. l. 4.&pleriq; Dd. affirmant,arg. 'Ult. quit m .pgn. oblig. se. Vbi scriptum est, eum qui res vel bona sua
pignori obligauit, intelligi etiam obligauisse
448쪽
utura, hoc est non solum quae nunc habet, sed etiam quae habiturus est. Quam sententiam rccho Hotomanus reprehendit: neq; enim similis est ratio dotis ac pignoris; cum pignus coultituatur duntaxat. ut creditori cautum iit, non urquicquam inde lucretur. At dos eli quadam donatio fructusq; dotis ad maritum portinens. Lust. C. de donat .ant. nupt. cum sim L Donatio autem species est alienationis.l. I. C. defund dotiquare qui suas res donat vel legat hoc modo, dono vel lego Titio res mei, intelligitur tantum
depraesentibus suis rebus statuisse, non etiam de futuris .idi ita. D. de aur. γ a . legat. Quid vero dicemus de rebus immobilibus; eae in do intem datae intelligentur: dari euim posse dubiui' aon est. & bonorum ac rerum nomine immo hilia maxime continentur.LTitra. D. de rur. rit. . rei. D. de verbQ. Tantum in muliere minora
Σxv. annis dubitatur. Ratio dubitandi est. quia bona minorum immobilia alienari no pollunt I. 4.et tot.tit. G deprad minor. Est aute dos,ut diaxi, species alienationis. Sed tamen veru est, eas
quoq; in dotem dari polIe, imo & donari pro
pter nuptias, si decretum praetoris accesserit. LI . quae . inprinc. 6.de admνmst. tui. n. αβ maror.' DLI. vend. t.bab. Atq; haec ita se habent, cum mulier omnia sua bona in dotem dedit. vel bona uniuersa, ut loquitur d.L4.C.detur. dot. Sed
quid s non dederit expresse Zan erunt bona do talia Z quasi mulier cum nubit, eo ipsa in dotem ea dedisse intelligatur. Et Adcursius quidem id adfirmat. allegans Aristotelem in Topicis. scribere voluit, vel scripsit, Ciceroneid.
449쪽
1ox DE AEsTIMATIONE . . cuius haec sunt verba in Topicis ad Trebatium:
cum mutier utro ιn manum conuenit, omnia qua
mulieris fuerint. viri sunt dotis nomine. Sed haec glossa communiter damnatur, ut scribit Iason
in est guth. praeterea. . de vir. Uvx. non enim
iuri nostro congruit. quod & ipse Adcursus indicauit,cum ait: Sed lex hoc non dicit. Verius igitur est, non videri bona tacite in dotem data.
quae expresse data non sunt. dos enim vel re co- trahitur, cum scilicet marito pecunia vel res traduntur,ut dotis ne inline apud eum sint, vel contrahitur promistione aut pacto. tacite autenunquam. est enim dos vere contractus L contra ι. D. Reg imr. At contractus nullus fit sine aliqua con uentione,& ut veteres loquuntur sine tractatu habito L nam cu tractatur. D.
prosec. Mulier ergo licet amplissimum habeat
patrimonium, tamen nisi dote marito costituat, indotata erit, siue matrimoniu erit sine dote, Ut ait d. Auth. praeterea. quam contra glossam d.t mulier. notat illic Paulus Castrensis. Caeter uilla regula, qua diximus mulieri licere omnia bona marito in dotem dare, habet notabilem exceptione in muliere secundo nubente di liberos habente. ea enim non potest secundo marito om nia bona in dotem dare. Sed tanta duntaxat partem, quanta pecunia ad unum ex filiis prioris matrimonii ab ea peruenit, cui minimureliquerit. Lbac edictati. C.desec. nupt. Quod si liberos nullos ex priore matrimonio habeat, deinde nuptias contrahat. quam dote in priori matrimonio habuit, eandem totam censetur in secundo repetiuisse ac dedisse. Sed hoc tame ita accipien-
450쪽
accipiendum est, si cu eodem marito a quo diuortium fecerat, iterum matrimonium redintegra uerit ita enim loquii tur omnes leges quae in hanc sententiam allegari solent, puta l.Atem 3 o I. Diuus. - Ο. D de iur dot l. cum maritus. 9 Titius. D.de pact.At.lvit. I. uxor. D solut .matrim. quod parum animaduertisse vulgo interpretes videtur, existimantes,cuicunq; iterii nupserit licet nihil cum eo de dote couenerit aut dixerit videri dotem, quam in priori matrimonio habuit, ei dedisse. In eo de igitur marito redintegrato matrimonio redintegrata dos etiam
intelligitur quae prius ipsi data fuit; idq; ita est, licet post diuortium cum eo factu alteri cuidanupserit,deinde ad priorem luaritu reuersa fuiserit,d.I.-or,quamuis matrimonium restauratu in hoc casu, id est cuna irater moras alii nupsit. non idem sed aliud matrimonium esse intelligatur iuxta sententia Marcelli in Lplerumg. D. keris nupt. Postremo sciendum est legem in C. TLLtit.deino dat. posteriorem extare, quae legis Papiae mentionem facit, cauetq; hein fraudem eius legis dos constituatur; quod ego non ita accipio, ut Cui acius ad Paulu bb. v I i. Quaest.
quasi Lex Papia modu dotib imposuerit, ut L. Cincia donationibus. Conitat enim L. Papiam de hereditatibus & legatis tantum, aliisq; ultimae voluntatis speciebus cauisse; sed quod in d. L a. scriptum est, eo pertinere arbitror, quia specie & colore dotis fraus legi Papiae fieri posset. -