장음표시 사용
281쪽
gentis. Alii codices aliis in locis servantur: ut in Bibl. Begia Paris. Bodleiana Oxonii. Florentiae novem sunt in Medicea, alius in monastorio S. Mariae, alius Festilis in bibliotheca S. Cosmae, in coenobio Canonicorum : Lugduni Batavorum tres inter libros Vossianos, Bernae item alius
ac Coloniae, alius donique in nostra Ε) Bibl. qui olim in
Bibl. Nic. Jos. Foueaut, nuper Kappii fuit, chartacens, sine graecis : ex edito exemplo forte ductus. Graeca se
supplesso in codicibus Quintiliani, Macrobii, Gellii, et Pliniorum testatur Angelus Decembrius, lib. VII de Politia
litteraria, p. 592, ubi nomina figurarum graeca exhibet. Andreas Masius in Josuam, pag. 4': a Veteres moenire Prou munire videntur dixisse, quod verbum in vetustis ego. Fabii exemplaribus scriptum reperi. v Illo Gallensis ubi sit, et quid eo fractum sit, in eo non consentire reperi scriptores. Ε Mabillonii Itin. Germ. p. 34, colligas, Eum adhuc esse in illo monasterio: naisi eo redisse etiam colligas e P. Mosellani opistola inter Goldasti epist. Philol. p. i56. Sed Vadianus in praef. ad Melam ait, eum Bibl. Florentinae illatum esse : in qua se vidisso Clare profitetur Baph. Rogius in primu ad Quintilianum nota. Iuen nunC tamen non est, ablatus inde olim cum aliis. Sed praeter hunc Helveticum alius codex eodem sere tempore in Italia repertus cst per Leon. Λ retinum, ut tradit Ἀ-dianus idem de Monast. Gallensis Bibl. p. i6i, in Goldasti Seripi. Λloman n. t. ΙΙΙ, sed vitiosum et mancum. Vid. ely Mur. MElius in Vita Aretini. p. 43. Ex his vero libris duobus Quintiliani opus reconsuere et emendatiora exemPlacum vere idem ille Aretinus set Barzietius, quae Per totam Italiam sparsa sunt. Vid. Furietti Vitam Barzigii aliis ejus opera, P. 36. Ex his igitur apparet, codices Quintiliani Onaues esse vel ex uno Exemplo Gallensi ortos, vel ex illa Baraigiatia recensione fluxisse : sud plerosque ex hac.
282쪽
Libri duo artis Rhetoricae deperditi.
In prooemio testatur Quintilianus, se eo magis hoc opus Institutionum ad summam perducere destinasse, quod duo jam sub nomine ipsius libri serrentur artis Rhetoricae, neque editi ab ipso, neque in hoc Comparati, ut ederentur. . Namque alterum, inquit, sermotio per biduum habito a pueri, quibus id praestabatur, Exceperant; alterum Plu-α ribus sane diebus, quantum notando consequi poterunt, ainterceptum boni juvenes, sed lassinium amantes mei,
a temerario editionis honore vulgavernnt. π
His binis libris deperditis bene est, quod aetatem tui runt pulchri illi Institutionum libri, quibus accuratissimo
Fabius et copiosissime futurum oratorem instruit, non Praecepta tantum proponens, verum ab utero matris Sincem
tum infrantem limare incipiens, format in oratoris perfecti substantiam, ut verbis utar Wibaldi, abbatis Corbet ensis , sec. XII clari, epist. 147: Tom. II monument. V. C. Edmundi Martene, p. 338 . Elementa enim, ProgreSSum ,
. Exstat liber sub tit. 'L Fulii Grammattea admodum breois, et studiosa pubi admodum utilis. Paris. ap. Petrum Virari, s. i. et n. sed
libellus nihil aliud habet, quam
283쪽
rationem, usum, exercitationem Ponit ante Oculos, nouPaucis adjectis, quae Cicero vel praetermisit, vel obitor attigit: quod genus sunt de ratione Concitandorum affectuum , de generibus et usu scutentiarum, de inodis amplificandi, do inventione propositionum, de partiendis iisdem ac digerendis, do trari Smigratione aC concursu sin-
tuum, de modo legendi, imitandi, scribondi. Et Lu- thori nostri judicio , u Quintilianus unus est . qui optimosa reddit adolescentes, inanio Viros. 1 lunC unum rogo antea Omnia ne derelinquus Ego prorsus Quintilianum a fere omnibus auctoribus praefero, qui simul et instituit a simul quoquo eloquentium monstrat, id est, verbo et rou docet quam felicissime. v Nec sine causa Murotus, lib. XVIII, dio, Var. Loct. indignatur, Pro vetere more Quintilianum adoles entibus prauogendi invaluisse et frequen- tutum esse Usiam musteorum Compendiorum. In Principio quidem instauriatarum litterarum lectiones rhetoricae Quintiliani interpretatione constabant. ot qui in Lips. Academia nunc Prosessor o loquontiae dicitur, institutus est ab initio sic, ut Quintiliani professor Psset et diceretur. Atque ea fuit causa multitudinis oditionum . prima illa aetate ultra medium usque sec. XVI iacturum.
Dialogus de Oratoribus, num Quintiliani'
Scripsisse se librum de Causis corruptae eloquentiae, testatur Fabius ipso praef. libri VI. Sed lihro Vlli extremo, ubi idem scriptum suum commemorat, refert, Se Plenius in illo tractasse de tropis et singulatim de hyperbole: quod in dialogo de oratoribus, seu de Causis corruptae Eloqueri
a. Episti. ad Ge rgium spalatia xtariti simns vir Ioari. Baptista Modinum, inter eas quas nev . Mannes insitus , quarum vulgavit ad eam Franciseu A Buddeus primus edidit Patavit a. II, 'ide Diarium pag. g. Ad Fabii exemplum Inatia , onetiam seuditorum Italia . t. X l, tution a Medieas adorti avii prae- p. 4os.
284쪽
tiar, qui hodie exstat, nusquam fit. Scriptus est Ithsellus in quo Curiatius Maternus, M. Aper, Iulius Secundus ot Vipsanius Messala colloquuntur , ad Justum Fabium , ad quem Epist. Plinii junioris, I, ii; II, 7, scriptae sunt, anno sexto principatus Flavii VespaSiani, sive viatio C. 74, ut ex cap. 17 constat. Ad Quintilianum, auctorem, refertura multis, ut a Lipsio in Tacitum. II. Stephano I iss. do Criticis, p. 288, 29O; Aug. Buchnero, lib. II op. 55; Et lib. l de Commutata natione dicendi, c. i 3; Matillia Boi n gero qu. ii 6 in Tacitum; Io. Freinshemi O, IO. Horir.
Doeclero Bibliographiae, p. 44; Christoph. Collario, S. IXdi s. do Silio Italico; Schur2ficischio, Francisco Modio itii novantiquis lectionibus, a Menogio, tona. I Anti-Bailleti, p. 339; Graevio ad IIesiodum, P. 6; Christ. Aug. Heu -
Damio, aliis. Tacitum autem, cui in MSS. tribuitur, auctorem malunt Petrus Pithoeus, qui Quintiliani et Calpurnii Flacci Declamationibus addidit . uc notis illustravit; Gyraldus de Poetis, p. ι99; Colomesius ad GTraldum, P. ait: et II enricus Dodwellus V. C. in Annalibus Quintilianeis . p. 135 seq. At neque Taciti neque Quintiliani esse, T. Fa-her putabat ad Longinum, et Suetonio a nonnullis adscriptum ex ert ditissimo natu Zio, io m. II Miscoll. p. 45r, discimus. Morubinus autem, qui hunc dialogum fecit gallicum, malit cum tribuere Curiatio Muterno, cujus Cato , Thyestes, et Domitius, cap. I, S. 3, memoruntur, quemque occisum deinde a Domitiano, quod in tTrunnos declamaverit, resori Xiphilinus e Dione, pag. 763. Inter tam divorsus sententias Vix video, quos Sequar, quum quos m-gere debeam, videar mihi videre. Equidem uuintiliano et sentcntiarum convenientia et Styli et Plurima argumentantia hoc scriptum vindicant, ut si Iocum illum de tropis, cap. XXXV, dicamus excidisse, illi sorte quam verisimilliino tribuatur
Prodiit saepe in Quintilia ui et Taciti editionibus. Priinis edd. Quintiliani non additust est hic libellus : nostris qui-
285쪽
cloin exemplis edd. illarum omnibus, Jens. Ιlegii, Mili, Torini, R. Steph. etc. abcst. Sod Post ortum de auctor Quintiliatio opinionem domum : at edd. Taciti a prima indo Vendelini Spirensis habent. Etiam separatim Upsaliae
admodum nitide atque emendate cum notis integris Ba
hodi Hormantii Schelii ' I . Pithoei, Iusti Lipsit, Jo. Froin homii, Jo. Frid. Gronovit et Jo. Schultingit; selectis vero M. Antonii Muroti, Curtii Pichense et Vat. Acidalii i o6.8, odidit Ericus Bonaesius, Personasque colloquentium diligenter distin xat, utilissimo et in omnibus dialogis observando instituto. Conradi Samuelis Schurgit ischii observationes Postumae in hunc dialogum in lucem sunt prolatae a fratre II enrico Loonhardo in Actis litterariis vulgatis Vitobergae tri4, 8. Mox pro Quintiliani se tu Christoph. Aug. Ileuinantius, dialogum hunc recognitum a se et notis illustratum odidit Goettingae, iris, 8, addita Epistola critica de jure latinam linguam augendi novis vocabuli g, nempo ut occurreret iis, qui verbis et phrasi hiis insolentioribus rius libelli inoventur, volui illi S. F. D auctori obser vationis de soloecismis et barbarismis hujus Dialogi , infortae 'tomo X supplementi Actor. Eruditor.
p. a 27 . Dialogi hujus exemplo Atina Daceria, doctissima semina, scripsit gallica lingua de Causis corrupti de pulchro judicii, des Causes de la corruption du 9out, libros duos, quibus Homerum adversus Hur adi Mottosti et Jo. Harduini censuras defendit. Girii versio gallica vidit lucem
Paris. 363o, 4. Vertit et Maucroisius, Canonicus Remensis.
in cujus opusculis postumis prodiit Paris. IIIo, 8. In ii dem gallice etiam redditus occurrit locus insignis ex Quini. Nos quidem in M. Taciti Opp. nostra vol. IV Biponii i 8o dialogum de orati. Taeito potius quam Quintil. in notis ad Lipsit praef. vindieatum ad sxemplum editionum eiti itido a prinoipe Vondolitii
Spiransis omnium edidimus, rumque nova post Brotigrium et Eliarapatium rura G. C. Ceollii multi locis emendatum eum reddita in notis ratione. Quare eumdem Quiti. iil denuo addere licitid visuin eat.
286쪽
tiliani X, 3 et 4 Instit. Orator. de styli exercitiis instituendis. Sed elegantior Dialogi illius interpretatio gallica hab
tur, quam clarissimo librorum Ciceronis de Legibus interpreti Morabitio debemus, edita Paris. I 722, Ia'. Germani CE vortit Ioan . Christoph. Golschedius ad calcem element. rhetoricorum LipR. I 728, 8. Ex oditionibus Quintiliani una ed. antiquior omnia ista, sive vero, sive salso Quintiliano tributa habet Hackianaa. i 665, 8, in qua Institutiones exstant cum praefat. et notis Adr. Turnebi, Ioach. Camerarii, Danielis Paret, Io. Frid. Gronovit et solertis variorum : Declamationes XIXcum notis paucis ejusdem Gronovit, Declamationes miri res cum Petri Arodii, P. Pithosti et ejusdem Gronovit o servationibus : Calpurnius Flaccus cum notis Pithoei. Gro-
novit et Jo. Schultingit: Dialogus denique de oratoribus cum Schelii commentario, notis Pithoei et Gro novit, Schul- tingitque, et ex Lipsio, Pichena, atque Acidalio excerptia
VOM I indieation de dotiae noti velles traductions du mme Dialogu , dans la notio des Principatis edit. et troes. de Tacite, p. 417 du e. Vaenotre sidit. de Tacite. Marisinoseph de Cianier a traduit a si ee μα-
Iosue. V π. ses Fragmens de Litteratura.
287쪽
INSTITUTIONUM ET DECLAMATIONUM,
Institutionum, ... quarum Principes editores sunt Io. Ant. Campanus, et qui ipsum eodem anno in Secutus est, Jo. Andreas, epis . Ateriensis, Romanarum curatores; quibus supervenit statim JO. Omni bonus, Jensonianae, Seu Venetae I curator, ingenio magis usus; cujus vestigia legit Andreas Ponticus, Brixi ensis, qui Tarvi sinae praefuit. Mature aetas haec cessit Raphaelis Regii, Venetae,r 403, curatoris diligentiae.. tas I Declamationum varie orditur et finitur. Primum quidem illas XIX Declamationes, quae vulgo feruntur esse a Quintiliano, ab an . a 48i recensuit Georgius Merula cum Jac. Grasolario; conjungere Vero Cum
288쪽
In titutionibus coepit castigaliores Ascensius an . Sis, denuo corrctetas Jo. Lud. Tiletanus an . I 536. Fragmenta autem CXXXVI Declamationum, quae tribuuntur Quintiliano, ex codice uno eoque corroso Protulit primus an . x 494 Tli addi us Ugoletus : quorum textuman. 1563 ingenio emendavit Petrus i odius; ex vetere autem exemplari restituit Petrus Pithoeus, novom aliis additis, unde provenere CXLV, et cum Calpurnii cxcerptis X Rhetorum minorum, ac dial. de Causis cor-rraptae eloquentiae primum edidit ari. i58o. 47o Romana I, princeps. sol. Quintiliani Institutiones. In fine: u Romae in via Papae prope sanctum Marcum . anno salutis MCCCCLXX die vero tertia mensis Au-α gusti, Paulo Veneto papa II forente, anno eius VI ii per Utricum Han sive Gallum Viennensem. o HariCedit. curavit Jo. Ant. Campanus, tunc Tara mensis postea Aprutinus episcopus; cujus vide epistolas Lipsiae, 17 37, 8, ex editione operum Campani Veneta a.
inoa, L in lucem reductas pag. 55o sqq. ubi habes perelegantem Campani praelationem, qua Quintiliarium conseri cum Cicerone. Vide Cat. du Cab. de M. do Bote, pag. i5o; et Maittarium in Diss. epist. de antiq. Quintiliani editionibus ad Jo. Clericum. I.ond. 17 9, 4 , in qua Pag. Ii-28 exhibentur specimina lectionum , quibus ab edit. R. Stephani disseri seditio Galli, est
Romanti II, sol. per Conrad. Schweynheim et Arnold. Pannam, Cum Jo. Andreae opiscopi Aleriensis epistola ad Paulum II pontificem. - Andream Campani laboribus usuin esse indicatur his verbis: u Hunc sQui titi-ulianum in proximis calorum urbis diobus mediocri
u Cura recognoVimus, minore sane labore, quam coet
t. ros, Propterea quod ab homine ordinis nostri excelii lenti JO. Campano anto traditus Erat alteri taliumo opificum officinar imprimondus. n - Gibsoniis hac
289쪽
edit . usus est. Vid. T. G. Freytag. in Apparatu litter. t. III, pag. TU'73. iliri Veneta I, Instit. fol. M. Fabii Quintiliani Itistitutiones oratoriar. Iu fine:
QUINTILIANUM ELOQUENTIAE FONTEM A si ERUDITISSIMO OMNI BONO LEONICENO EMENDATUM M. NICOLAUS I EXSON GALLICUA VIVENTIBUS POWERISQUE MIRO IMPRESSIT ARTIFICIO ANNIS MCCCCLXXI. MENSE MAII DIE XXI
sic distincte profertur titulus in P. III Indicis librorum quorumdam sub incunabula typographia impre forum, quos possidet Λltorsit C. G: Sel areius P. P. Norimb. 17 27, p. 65 seqr omni bonus in ep. ad. Morseu de Busaretis, episcopum Belunensem qui lameia mortuus esse dicitur anno seculi LXX ap. hellum , Iaudat primum artificem: a Accedebant iustae praecesii magistri Nicolai Ienso a Gullici alterius sui vere di-ιi eam ) DίEdali: qui librariae artis mirabilis in vetitor;
ti non ut scribantur calamo libri: sed veluti gemman imprimantur: ac prope sigillo Primus omni iam inge-iι niose monstravit, ut huic viro, qui de re litterariau tam bene meruerit, nemo sit, qui non favere sum-u inopere debeat. n Intelligas haec non de prima typographiae inventione, sed de eleganti typorum Iensonianorum artificio Venetiis inducto. De primae edit. vitiis conqueritur his verbis omni bonus, uSe tertio
a ante anno librum ipsum auditoribus exponere ag- egressum, ita vitiatum reperisse, ut nusquam ferme a sincerus videretur. n Sub finem epist. sic pergit: u Sedu bene Deus, qui sua pro benignitate orsis nostris Sucii cessus prosperos dedit: altero quidem tertiove ex- ιι cepto loco: ubi exempla ut videntur graeca latinisu depravata lituris quam litteris emendationem non
290쪽
u accipiunt: nec Ru Ctorum unde ea sumpta sunt no-
i mina ponuntur: ut ex his quaeri possit. Caetera om-o nia: ut ego quidem arbitror ita sunt pro mediocritatou ingenii in i castigata : ut eruditis ingeniis satis fac- ιι tum iri non dubitum . . Itaque iusto editio castigatior est Romanis ab ingenio omni boni; neque gra ca habet. Vicissim boniae reperiuntur lectiones ab editoribus
res entiori luis non ricitatae: unde eos hac odit. norausos, aut parum diligenter usos, patet. Gesnerum ipsum, Cujus nil manus ea fuit, densonianas lectiones ininus diligenter notasse testatur Io. Aug. Ernesti iri 'abricii D. L. Est quoque hujus ed. exemplar in bibl. civit. Memmingensis, teste clar. Phil. Guil. Gerche iri Itinerario Suevia , Davariae, Dic. Germ. scripto, tDIN. I,
14 6 Mediol. sol. Quintiliani Institutiones. In fine: u Quiri-
ιι tiliani Institutiones oratorias diligenter emendatas. u Ant. Larothus Parmensis Mediolani sollerter impros- ιι sit, anno a natali Christiano MCCCCLXXVI, V Idusu Iunias auspice Cluisto. 13 Vid. Maittair. Diss epist. p. 3O, et Jo. Atit. Saxii Cati lib. Mediolani edit. ad h. a. fol. Quintiliani Declamationes XIX - sine nota loci aut temporis. Exstat in Bibl. Loidensi, p. 256. Coris. Patarolium ad ed. anni 1743.148i Veneta, sol. - Dcclamationes, Per Lucam Venet. Ex recensione Georgii Merulost, Alexandrini, cum Praefati Ono Jac. Grasolarii; qui dicit, se vetera exempla inspexisse et diligenter perlesisse; dein, ne quid ulla ox
Parte mendosum osset, Georgio Alexandrino Praecep tori suo corrigendum dedisse:.cum solita diligenti recognovisse. In fine dicit, se cas Declamationes a situ ct squalore revocasse: hortaturque, ut alii suum exemplum imitentur ad indaganda et corri vcnda veterum scripti. volumina. Qui modus loquendi videtur indi- Care, hanc esse primam oditioneni. - Est in Bibl. sonat. Lips. ι ιη i Tamismo, sol. - Institutioncs. I ii fine: u Impressum Digitigoti