De institutione oratoria ad codices parisinos recensitus cum integris commentariis Georgii Ludovici Spalding quibus novas lectiones et notas adjecit Joannes Josephus Dussault ... volumen primum septimum et ultimumMarcus Fabius Quintilianus M.F. Quint

발행: 1825년

분량: 686페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

261쪽

QUINTILIANEI. 23t De movendis affectibus illa sunt ejus verba: u Sed mihi uin animo est, quae latent penitus, ipsa hujus loci ape-κ rire penetralia; quae quidem non aliquo tradente, sed

experimento meo, ac natura ipsa duce, accepi. η Itaque etiam observavit ipse quae antea penitus latuerant, ipsa nimirum artis penetralia. Observaverat lugentes utique in recenti dolore disertissime quaedam exclamare, et iram nonnunquam indoctis quoque eloquentiam facere; haec ideo facere quod illis inest vis mentis, et veritas ipsa morum. Inde colligit in iis quae verisimilia esse volunt oratores, eorum qui vere patiuntur affectibus ipsis similes esse oportere, et a tali animo proficisci debere orationem, qualem facere judicem volet. Nec in vita modo communi, verum etiam in ludis. qui vitam illam imitantur, histrionicis, hoe idem

observavit, quod fictio illa personae alienae faceret movendis veris affectibus. u Vidi ego saepe histriones, in-Wquit, atque comoedos, quum ex aliquo graviore actuu pereonam deposuissent, flentes adhuc egredi. Quod u si in alienis seriptis sola pronunciatio ita falsis acceditu asseetibus: quid nos, pergit, faciemus, qui illa cogi

utare debemus, ut moveri periclitantium vice possi-u must u Tum post alia ita concludit: υ Haee dissimu-u landa mihi non fuerunt, quibus ipse, quantuscumque Wsum, aut fui; nam pervenisse me ad aliquod nomen i ingenii credo frequenter motus sum, ut me non la-- crymae solum deprehenderint, sed pallor et vero simi-ulis dolor. η Haec ille e propriis hausit experimentis. Quae quam doetum illum artificem fecerint, docet alibi ubi agit de sententiarum figuris: u Equidem quandο--que et in personas, ait, incidi tales, et in rem qu

. i. Quint. Inst. lib. IX, cap. a.

262쪽

25α ANNALES QUINΤILIANEI.μque, quod est magis rarum) quae obtineri nisi hac

u arte non posset. Ream tuebar, quae subjecisse diceb u tur marito testamentum, et dicebatur chirographumu marito exspirante heredibus dedisse: et verum erat.

. Nam quia per leges institui uxor non poterat heres,u id fuerat actum, ut ad eam bona per hoc tacitum v fideicommissum pervenirent. Et caput quidem tueri u facile erat, si hoc diceremus palam: sed peribat here-

u ditas. Ita ergo fuit nobis agendum, ut judices illud

o intelligerent factum, delatores non apprehenderentu ut dictum: et contigit utrumque. Quod non inserui usem, veritus opinionem jactantiae, nisi probare v v luissem, in foro quoque esse his figuris locum . nIdem alibi suam in dispositione argumentorum artem expcrientia oriundam aliquoties memorat. Inde peritiam ejus, inde et prudentiam habemus exploratam. Nec inferior ei fuit memoria, accurata licet rerum dicendarum dispositione ac methodo, ut fatetur, adjuta. u Sic enim contingit, inquit, ut etiam quae ex tempore uvidebantur effusa, ad verbum repetita reddantur: μ quod ME E quoque memoriae mediocritatem sequeba-u tur, si quando interventus aliquorum, qui hunc hono-u rem mererentur, iterare declamationis partem coegi u set: nec est mendacio locus, salvis qui interfuerunt. ΜIta instructus artem oratoriam ornandam SuScepit excolendamque noster Quintilianus. Haec tamen obiter. Nec enim vitam Quintiliani nos, sed tempora ejus indaganda, ceu Suimu S.

a. Quint. Inst. lib. VII, cap. I. I. Lib. XI, Cap. a.

N. B. Multa deprehendimus in istis Aonalibus eontra utilea arum Mitionum fidem. et Nepe etiam, ut videtur. sine idoneo ae a Citari; a quihua ramen emen dandia manum ah litiem . ut Dod. iiii Iahoe legentium oculis totus reprauente

263쪽

SYNOPSIS

CURO NOLOGICA;

OBITERQUE POETAE ETIAM IUVENALIS,

Ams Iuvenalis poeta. Hoe certe anno, vel sequen- I 38tis initio. S. 39. Pater Neronis imp. Domitius prior Agrippinae ma- 4o

ritus m riuus, Nerone trimulo. Τum stuprata a fratre Caligula, hoc eodem anno. Postea relegata, nec ante annum sequentem a Claudio revocata. S. 8.

Natus Quintilianus, anno exeunte. SS. 4, 5, 6. . Inter ann. XLI et hune annum eum uxore priori ΑΡ' Domitia vixit Crispus Passienus orator, et postea 48 Agrippinam Neronis matrem uxorem duxit; ab ea 7 tandem veneno sublatus. Posterius hoc matrimonium hoe ipso fortasse anno. Haec Quintiliano Pucro, uast. lib. X, c. I. Ea vi E. pueritia, quae nec oratores audiret in soro, nec in schola rhetores. Nempe supra infantiam, et tamen infra annum majoris pueritiae XII,

nuariis. S. 8. osam sumit Quintilianus hoe anno virilem, anno aetatis XIV expleto. Inde etiam incipit ejusdem adolescentia, Seu juventus. SS. 1, 2, 3, 4. 34Itaque ante hujus anni finem ea omnia contigerint i5

264쪽

SYNOD SI Sabi

18OPorici quae, se Puero, contigisse Quintilianus ipse testatur. v Nobis, inquit, pueris Iunius vel potiusu fortasse Iulius) Bassus, homo in priniis dicax, Asi-u rius albus vocabatur. n Inst. lib. VI, cap. 3. Proinde Domitia Passieni uxor sub Claudio vixerit, in quam Bassi iocum ipse memorat, P. 288. Vid. ann. 48. v NO-u bis pueris insignes pro Voluseno Catulo, Domitiiu Asri, Crispi Passieni, Decimi Laelii orationes sereuliantur. n Inst. lib. X, C. t. Sed quum unus horum Crispus fuerit Passienus, proinde ante finem anni 48 orationes illas fuisse oportet. Vide S. 8. De urbanitate in Declamationibus ait: u Laudarique me Puero solo-u hat. n Inst. lib. VIII, cap. 3. Vid. S. 44.

IIoc anno Cossutianus Capito repetundarum Postulatus a Cilicibus, damnat usque. li. G. v Nobis, inquit, u ADOLEXCENTIBUS. η Quint. Inst. lib. VI, cap. I. HOC etiam eodein anno mortuus est Aufidius Bassus, post Senecae ep. 3o, sed ante ep. 93, in qua mentio est ira cendii Lugdunensis; et ante mortem Servilii Nouiarii. Dialog. de Orat. c. 23, S. 7. Incendi iam Lugdunense post centum annos CX quo coloniam illam deduxerat L. Munatius Plancus. Sen C. ep. 9i, qme adeo ipsa etiam hoc anno Scri Pta est. S. P. IIoc anno excutite mortuus est Domitius Aser, a Quintiliano auditus juvene. Quint. Inst. lib. X, C. I , et Λ LENC TELO. Quint. Inst. lib. t V, c. 7, S. 4. Eodem anno mortuus etiam Servilius Nonianus a Quintiliano auditus. Quint. lib. X Inst. c. I. Ea latini rutilariate quae oratoribus in soro audiendis addici solita est, ab anno XIV expleto ad XVII similiter expletum,SS. 1, 2, 3, 7. Natus etiam hoc anno Tacitus. S. 28. Hoc anno sorte, Iuvenali primam barbam metente, Romaestonsor erat Crispi uias. JuV. Sat. I, VS. 25, 27. Ante hujus antii finem ea contigisse Puto, Et Post anni b6 similiter finem, quae se auum E aut ADOLESCENTE evenisse dicit Quintilianus. De Nicostrat ,

265쪽

lib. II, c. 8. Meminero illius Nicostrati auctor Dialogi de oratoribus, C. io, et Pausanias in Eliacis. Rursus:

u Memini aυvENis anuoi ΓΜ inter Pomponium et Sc-M necam etiam Praefationibus esse tractatum, an 'm-u dus eliminat, apud Accium in tragoedia dici oporis tuisset yn Inst. lib. VIII, c. 3. Vid. S. 3o. Est enim

certe illa ADMODUM JUVENI s aetas eadem quae ADMODUM ADOLESCENTlS , seu ADOl. ESCENTULi, adolescentiae nimirum imberbis quae barbatulae opponitur, quae umbitu praedicto continebatur. SS. 2, 3. Alibi: a Quorum

'itrumque in iis est, quae me IUVENE ubique Cantariti solebant. n Inst. lib. VIII, c. 3. Iterum : u Atrws quem ιι nobis JuvΕΝinus doctissimi senes acuta prima dicereti solebant. v Inst. lib. I, c. 5. Hoc tamen in loco quo juvenum nomen senibus opponitur, fieri potest ut ad annum usque aetatis XXXV juventus extendatur Non item in illo : u Clarum auctorem a vinis audivi, si quum lecta e capite cujusdam ossa, sententiae gra-u tia, tonenda matri dedisset, infelicissima foemina, u nondum extulisti filium, et jam ossa legisti. n Inst. lib. VIII, c. 5. Denique: ti Nobis, inquit, A LESCEN-u TiDUS seniores praecipiebant ne utiquam jusjurandumu deseri semus. n Inst. lib. V, c. 6. Hic adoloRContes s

nioribus opponi viilomus; sed illis praecipientibus. Ut tacito intelligamus illos lite a doloseentos intelligendos

qui essent soniorum pri copiis imbuendi, eosdem nimirum qui oratores sequebantur et grammati Cos. Suntque sane soties illi in superiori etiam loco non alii quam grammatici, qui vocom Atms docebant quasΤllaba esset acuenda. Est tamen adolescendi significatio paulo arctior quam juvenoscendi. Vid. S. 3. Ut tamen Ultra annum hune extendi possit Quintiliani illa adolescentia, nihilominus ultra uni tam aerae No trux iii extendenda non est, quo Ilomam reliquit, et in Hispari iam concessit. Erat enim, quum rediret, iam Penitus adultus , anno nimirum aerae ejusdem 68 exeunte. Infra hos certe limites concludo i erunt,

266쪽

SYNOPSIS

l ID

quos Romae memorat a se auditos visosque Praecepto res. Nec enim reversus Praeceptores deinceps ullos audiit, sed ipse potius aliis adolescentibus praecipiebat. S. 9. Iuc ergo referenda et loca etiam illa : u Eorum , u quos viderint, Domitius Afer et Iulius Africanus, u longe praestantissimi. n Inst. lib. X, c. i. Sic vidit ille Domitium, ut se audivisse testatus est eodem, quo Domitius, anno mortuum Servilium Nonianum. It rum de Domitio ita : u Vidi ego longe omnium quosu initii cognoscere contigit, summum oratorem, valde u senem, quotidie aliquid ex ea quam meruerat Auctoo ritate perdentem. n inst. lib. XII, c. ii. Ad eumdem

modum de aliis: u In his etiam quos ipsi vidimus , a copiam Senecae, vires Africani, maturitatem Asri u jucunditatem Crispi, sonum Trachali, elegantiam a Secundi. . Inst. lib. XII, c. io. ΙΙoc intervallo do

euisse illos omnes existimo, non item esse mortuOS. Nonnullos enim illorum nupera memoria recenset ,

de qua ejus loquendi forma infra pluribus agemus. Galba in Hispaniam Tarraconensem in qua Patri Quintiliani Calagurris) missus a Nerone. Illum secutus Quintilianus artem suam oratoriam in patria prof sus es C SS. 9, 1υ, tr. Galba post ociennium, caeso Nerone, sub binias anni finem, novembri mense ineunte, Romam rediit, et cum eo Quintilianus. S. ir. Inde incipiunt XX anni quibus rhetoricam in schola publica, e salario PQ blico, Romae professus est. SS. Ia, I 3. Et quibus Oratoriam etiam exercuit in foro. S. I 6. Causa Apruniani a Quintiliano acta jam adhuc juvene, et juvenili eupiditate gloriae emissa. Quint. Inst lib. VII, c. a. vid. S. 17. Nata etiam hoc anno prior Quintiliani uxor. S. 24. Plinius junior Quintilianum audit ADOLESCENTULUS, usque ad annum LXXVIII, S. 15. Tacitus etiam hoc eodem anno dialogo de Oratoribus adest, VI Vespasiani anno, ipse admodum juvenis', natus nimirum

267쪽

annos XVI. Illi non Quintiliano, dialogus asseritur. S. 28. Pro regina Berenice apud ipsam egit Quintilianus. Inst. lib. IV, c. I. Hoc scilicet anno vel sequentis initio. S. I 8.u Ad mediam fere aetatem declamavit. inquit vitae Iuvenalis auctor anonSmus α animi magis causa, u quam quod scholae aut foro praepararet. n Inde postea

Martialis illum facundum appellat. S. 4o. A Vespasiano in Britanniam missus Agricola. Tran lacta aestate Britannos vicit. Inde Titus IMP. XV, T. P. IX, COS. VII. S. 22. Huius anni initio natus Marcelli Victorii filius cujus meminit Quintilianus. Inst. Prooem. et Iib. IV, Prosem. S. 27. Marcellus ipse Victorius , annis XXXIII major, et XXXV minor. ibid. Et Annal. Statian. S. 4. Nomen pueri Gallus Stat. lib. IV, Sylv. IV, V. uo. Nupsit Quintiliano prior uxor annos nata duode

cim. f. II.

Natus Quintiliano filius major anno matris suae XIII. S. ai. Domitiano natus filius Caesar divus a Domitia , cujus consecrati meminit Quintilianus. S. 24. Nata Domitiano filia e Domitia. S. 24. Natus Quin-ltiliano filius minor anno matris XIV. S. II. App. Iunio Sabino bellum primum Dacicum. S. 22. Sabinus consularis a Dacis oppressus. Fine anni Domitiani de Dacis falsus triumphus. S. 22. Hoc adli uel Domitia in matrimonio Domitiani. f. 24. Iuventutem egreditur Domitianus. S. 23. Agones Capitolini a Domitiano instituti, in quibus laudes Iovis Capitolini perpetua sacri certaminis materia. Quint. Inst. lib. III, c. 7, S. 22. Britannia insula circumvecta ab Agricola VIII ejus in Britannia praese turae anno. Iam insulam esse constabat, quum scrib iret Quintilianus. Inst. lib. VII, C. 3, S. 22. Finis annorum XX quibus Romae Quintilianus rhetoricam professus est. SS. Ia, a 3, 14, I 5, 21. Tum

I 637373839

268쪽

SYNOPSIS

scholae abdicationem a Domitiano impetravit, simulque usum artis .suae oratoriae, etiam iis foro. S. I 6. IIoc ambitu XX acinorum quibus Romae docuit Mavitque causas Noster, ea omnia concludenda arbitror quae ille aetate sua, suisque temporibus contigisse testatur. Ita nimirum ut suam ille artatem censuerit et Sua tempora, quum in schola celebraretur, et in foro. Palaemonem grammaticum ietate sua fuisse s ribit,

Inst. lib. I, c. 4. Eum dein nimirum Palaemonem, de quo Suetonius in libro de Grammaticis, virum ingenii jactantissimi. Fuit quidem Remmius ille Pala3mon Vicentinus Quintiliano Dogtro aetate aliquanto major. Sic tamen ut ad illa, quae dixi tempora Pervenerit. Tiberium sub quo primum profiteri r Epit, et mox Claudium, nemini minus institutioncm puerorum Vel

juvenum committendam, pr dicasse testatur Suetonius. Proinde ad Claudii tempora illum pertigisse certum est. Et quidem sub Claudio anno eius VIII, aerae nimirum receptae XLVi II, ejus eum Antonino Liberali aemulatio Dum in Eusebiano Chronico opponit Hieronymus. Adhuc illum ad tempora recentiora d

ducit Plinius, Nat. Hist. XIV, 4. Ait illum infra XX annos m catum rus in agro Nomentario, quod infra

VIII cultus annum ad vix credibile feracitatis miraculum perduxerit, intra X autem fere curae uia1rum Annaeo Senecae pri Deipi tum eruditionis .ac Potentiae, immani pretio vendiderit. Si quidem ab anno quo illa Plinius commentatus est aerae receptae LXXVlI retro supputentur anni illi, sic anno aerae ejusdem LVII rus illud mercatus fuerit Palaemon, et anno LXVII Senecae vendiderit. Fieri hoc nora potuit, quum anno LXV inter aprilis is quo coniuratio in Neronem ProcESSura erat, et mensis eiusdem diem XXX quo Rublatus est Poeta Lucanus, Seneca sese, juSSuXeronis, interfecerit. Itaque numero rotundiori ususust Plinius. Sic tamen X ille annus a tino Sonocat ultimo conveniet, quo vindemiam ipse videre non potuit,

269쪽

ut proinde sere X ille annus a Plinio supputetur. Hoel

ori: O anno salvus adhuc erat Palaemon. Inviso enim et ostenta luro palmam illam peritiae rusticae Senecam testatur tradidisse Plinius. Nec eo usque modo Pers

voravit ille. Nihil sane innuit Plinius quo vel , quum scriberot ille, iam saltem obiisse colligamus. Nisi sorte liberior illa, quam in vivum, ostentationis censura Deiat ut illum anno LXXVII jam defunctum suspic mur. Atqui eodem quo Quintilianus tempore studiis

iuventutis romanae praefuit, Pueris etiam romaniS praefuisse Pati monem indicat Iuvenalis. Inde factum ut , quo exemplo, Quintiliani nomen Pro rhetore P suit Sat. U, Vs. 75, 279, sic etiam pro grammatico Palaemonis nomen Posuerit, artemque adeo grammaticam ipsam Palaemonis artem appellarit Sat. VI, v. 45i. Non equidem qua forma artem rhetoricam aciem Theodori vocat Sat. VII, v. 177, quum multi fuerint ante Palamionem , etiam apud Romanos, grammatici; mam O Romur grammaticam, quum ad scholam Pueros quorum ipso P aedagogus erat, comitaretur, Palaemon ipso didicerit, ut e Suotonii constat libro de Grammaticis. Plane itaque pro exemplo illo, quod dixi, Quintiliani. Proinde etiam, ut i lictorica institutionis mercedes Quintiliano solutas docet Sat. II, vs. 186, i 87: sic otiam grammaticae Institutionis mero os idem solutas testatur fuisse Pali moni, VS. 215, 216, 217, 2 8, 219, auo. Haec ille eadem illa Satira qua Domitiani tompora, et in illis Paridem laceraverat. I ix sane ita illos conjuncturus nisi titio

oodemque tempore alter scholam rhetorices, alter grammatices , fuisset moderatus. Et no Iuvenalem solum iri Pa fuisse sententia ceris amus, similiter Palaemonem cum Quintiliano eodem Epigrammatum libro II, ep. 86, 90, quasi coaevos committit, ipso otiam Qui utiliatio ipsi coaevus Martialis. Et tamen Pa emonem magistrum Quintiliani nostri Deit Juvmnalis vetus scholiastes ad Sat. VI, v. 45i . docuit quo

270쪽

SYNOPSIS

sane illis ipsis temporibus quibus puer erat Noster, aetate illa quae grammaticis credebatur, sub quem Claudii set initio Neronis. De eadem formula ita alibi Noster: u Et aetatis nostrae Virginius, Plinius, Ruti-u lius. n Inst. lib. III, c. i. Plinius ille major est, quemliOC ipso spatio, quo scholam tonuit Quintilianus,

exstinctum constat e nostris Plinii nepotis Annalibus, anno nimirum aerie vulg. LXXX. Est quo satis commodus ille Dominum ordo, ut qui Plinium praecedit rhetor ille Virginius, et qui sequitur Rutilius, ambo tamen in Quintiliani nostri vicennium inciderint. Idem alibi: a Quod factum nostris temporibus clusitu Vibius Crispus. . last. lib. V, c. i 3. Quasi nimirum

suo quoque vicennio Causas egiSSet Crispus. Et tam ori alio in loco visis a se quum scilicet Praeceptores ipse iuvenis audiret) eumdem Crispum accenset. Inst. lib. XII, c. io. Denique eumdem inter clara nuper ingenia numerat. Lib. X, c. I. Recte nimirum omnia, et, Pro nostris hypothesibus, satis accurate. Florebat in foro Vibius ille Crispus illo prariertim tempore quo sorum Noster, non actor ipso, sed auditor tantummodo, studiorumque causa, frequentabat. Sic tamen ille, ut irisOro adhuc, quum reversus ex Ilispania causas in foro

oraret ipse Quintilianus, ageret Vibius Crispus. Haec nos vera fuisse docet auctor dialogi de Oratoribus. Ait enim ibi M. Aper Vibium Crispum Marcellu in quo Eprium, donec libuit principes fori, tunc etiam Priri cipes fuisse in Caesaris amicitia, anno nimirum illo Vespasiani VI, Christi LXXV. Sic ille c. 8: α Erat ergo Vibius Crispus adhuc in vivis, et forum lamen abdicaverat n. MOX etiam Ostendemus, ad Domitiani tempora nuperamque Quintiliani , quum Institutio nos scriboret, memorium eumdem pervenisse Crispum.

Hi ne donique et illud intelligi potest, quod ait Nos

utem ab omnibus dictum est. v Inst. lib. I, cap. S. Id scilicet illum velle, ne quidem, quum ipse Pron

SEARCH

MENU NAVIGATION