장음표시 사용
341쪽
sensum in compendio exhibeant, ut Mich. vitiarum,&Io. Henr. -υugerum; alios, ut meras paraphrases darent, ut Erasmum, Lue. Os andrum, &- alios. ut paraphrasi observationes circa. dissiciliora iungerent, εc breviora doctrinarum usuumque indicis ut Dav. Chytrom, S iustum Christoph. Schomeram.
Iusti Christoph. SCHOMERI Exegesis in omnes Epist
Ias S. Pauli minores. Rostochii I co. Edidit, & Praesationem de M. litterarum studio, in academiis exculto, duasque de eodem argumento Orationes adiecit D. Io. Fechrius. Et in Praefatione quidem de academicis doctoribus, utrum in iis culpa aliqua vel neglectae, vel contemptae a theologiae cultoribus lectionis biblicae resideat, disquiritur . simulque academiae, contra iniustas multorum criminationes, defenduntur. In orationum autem priore agitur de necessitate S utilitate lectionis biblicae, in posteriore eis
narratur, quomodo exegeticum studium in academia rostochienis
si semper fuerit excultum. Sique scire cupis, quodnam editoris propo1itum fuerit, illum ipsum consule in Praefatione in Dorsthei Analysin S. Iesaiae priuhetae, in cuius pagina se ideo editionem hane ait procurasse, ut studiosa iuventus haberet compendium expositionis Epistolarum paulinarum, eum ad maiores comis mentarios emendos legendosque illa nee tempus, nee animum, nec sumtus habeat. Iustus Christophorus Sehomer, Iubeeensis, in schola Baverti, in aeadem iis hiloniensi & oecina Nismmbi, Frauehi, Re heri, Frid. sebi , Haber Oruit, & Misuri discipulus, post haustas disciplinas Et artes totam peragravit Galliam atque Italiam, indeque magnum observationum thesaurum Giessam reportavit. Neque tameneontentus suit divitiis istis, nisi eximia iuris scientia S aeelirata theolditae tractatione eas locupletaret, ita ut advocatum di iuris prosessorem agere sciret, di theologi glessenses iuveni vix annos XXVI. nato, iamque abiturienti, rarae eius eruditionis intuitu. potestatem ultro osserrent ad summum in theologia decus adscendendi. Sed ille maluit prius in patriam reveni, ibique sanctiori se dieendi arte exercere, & Belgium pariter atque Angliam inis visere. Peracto autem & hoe itinere In academiam se contulit rostochiensem, & impetratis honoribus doctoralibus sationem in ea honestissimam consecutus est, professori constitutus ordinarius. α
342쪽
Sδει-ν. CDψ ams& secutis temporibus primarius, Consistorii ducalis assetati it suis perintendens Districtus mehlenburgiei. In quibus muneribus quantam fidem, vigilantiam, dexteritatem , & prudentiam adhubueriti meum non est effari: eum qui eum probe nove-rat, in Programmate sunebri haud dubitet stridere: Nihil esse-issa,
sive divinώ interpretaretur seri turin, sivo controversi rum aibdita resis ret , siva maeuaret morum disciptinam , μι aperiret Eec a historiam , in parte usta prate missum, quod acerrimo iugenio, pertiuacibus studiu, ορι ima domina, maximo usa erinitum propouere abo ct tradara, η quu sit, qui amiserseum quodam variarum rerum stlantiam eadem persectisna in auum coniunxerit , in Me inesse quiddam admirabile ct prope divinum , omnia recte existimare: denique, eum esse the ugum vere eximium, vere consummatum. Decessit autem florentissima integerrimaque aetate A. I69'. eum lucis huius usura fruitus esset annos 4s. Dil vero φ Vivit adhue in monumentis ingenii sui, quae sunt Assertio endoxa fidei christianae de Spiritu sancto contra Christoph Sandium, Commentarii in Marcum. Lucam &Ioannem, Quaestiones in Epistolam Ioannis, Specimen theologiae moralis, Exegesis in epistolas ad Hebraeos, Iacobi. S partem prioris Petri, Collegium novissimarum controversiarum in universam theologiam, S Disputationes de obiecto adorationis religiosae, de semipraedestinatione latitudinaria, de animarum separatarum statu& conditione post mortem, de forma fidei iustificantis, de iunctio- nis ecclesiasticae & politicae combinatione. Pin et Memor. theol. . p. 8M. nu Seelin Athenarum lubecensium P. II. 2'8. Praefati in Dorschei Analysin Iesaiae p. I3. octa erudit. A. 27 .E IV S D E M Megesis in Epistolas S. Pauli ad Hebraeos, Imeisi, & partem prioris Patri. Rostochii nos. Edidit, & Praefationem de aeaciemicorum Doctorum circa interpretandas SS. litteras, di instillandam inde tum sacrorum notitiam, tum animi pietatem 'ffcio. Programma item de particulari desunctorum pro vivis intercessione adiecit D. Io. Fechri Iacobi C H RIS T M A N NI Alphabetum arabicum, eum Isagoge scribendi lependique arabice. Neapoli Nemetum I 8a. Totus tractatus in tria eapita distribuitur. quorum primum explicationem alphabeti complestitur: secundum praecepta ac modos Tt 3 ele-Disjtigod by Corale
343쪽
αν ma- eleganter pingendi: tertium methodum legendi. Atque hare sunt prima rudimenta linguae arabicae, publicis typis edita, teste Fran. uisu in epistola ad auctorem, huic tractatui praemissa; charact eis res autem arabicos, praeeunte auctore nostro, in ligno sculpsit atque incidit Conr. bruntrutanus, amicus eius S hospes in urbe Neustadio. Iae. Chrismannus, Ioannis mensis, philos magister, ae praeter vernaculam, IX. linguarum, hebraeae, puta, chaldaicae, syriacae. arabicae, graecae, latinae, gallicae, italicae & hispanicae peritus, hane eonsecutus est gloriam, quod primus nun tantum in Germania. sed in tota Europa, atque in aetate iuvenili, eum adhue esset studiosus, institutiones arabicae linguae scripserit, atque . in publicum eum impressis characteribus emiserit. Cumque adeo in linguis &philosophia exercitatus esset. merito ei in academia heidelbergensi conerealia fuit prosessio hebraeae S arabicae linguae, nee non lostis eae aristotelicae: quam ille ita gessit, ut non tantum studiosis iuventuti docendo atque informando, sed etiam rei p. litterariae scruptis suis prodesset: emisit enim Muhamedu Alfreta ηι Chronologiis ea di astronomica elementa cum versione latina, supplementis dc
scholiis suis; Mistolam chronologicam ad Iustum qua
constantem annorum Hebraeorum connexionem demonstravit. 6c non leves aliorum errores refutavit, Disputationem de anno, menisse ae die passionis dominicae, in qua, contra Ios Scauerum Cais endatium Hebraeorum, secundum proprios canones, confirmatur, S sollemnitates mensium Paschatumque universae ad veras epo chas eonstituuntur; Trinationem geometricam de quadratura circuli, qua adversus eundem Sea erum nullo modo circulum
quadrati posse demonstrat ; Observationes solares, in quibus exisplicatur verus motus solis in Zodiaeo, S universa doctrina trianis gulorum ad rationes apparentium caelestium accommodatur; Theis oriam lunae, ex novis nypothesibus & observationibus demonstratam. ut facillime verus locus lunae in zodiaco, secundum longi.
tudinem & latitudinem, qu*libet tempore definiri possit; Isaaei
Au νι monachi Computum Graecorum de sollemnitate paschatis eum versione sua latina ει annotationibus; & Nodum gordium. quem ex natura sinuum explicavit, additis Observationidus circa
Saturnum, Iovem dc lucidiores stellas fixas. Tam profundis stu.
344쪽
MImmersias eum esset, mirum non est, eum solitudinem amasia se, ne circuli ipsius turbarentur. Ceterum iis erat moribus praeditus, quibus solent superiores Rheni accolae . apertus. frugi, hospitalis, immo vere philosophus, & quidem christianus; idque deis monstravit in morbo obitum ipsius antecedente: quamquam eis nim ictero eorreptus semestre sere aegrotaret, morbumque in dies ingravescere S augeri, ac pedes insuper tumescere animadverteis ret, tanta hoc malum tamen patientia tulit, ut philosophari, honaegrotare videretur: immo durante hoc morbo de studiis nihil reis misit, librumque Moreh Nebochim, ex arabica in hebrateam Iinia guam tramlatum, magna legit eum delectatione, placide tandem exspirans. Et quidem anno I 6s'. cum annum undesexagesimum
sere complevisset. Melch. in Vitis Philosophor. p. Epistola S. Pauli ad Galatas, & Sex primaria capita christianae religionis , arabice & latine . Compendium item Grammatices arabicae, auctore Rutghero Spe'. Heidelbergae is83. In Dedicatione pluribus disserit de cognitione linguarum, in primis orient lium, & inter eas arabicae, atque eius utilitatem ostendit. Cum vero in Praefatione dicat, neminem adhuc inter doctos suisse, qui in arabica lingua typis quid evulgandum curaret, credendum est. opusculum tune quidem nondum oculos eius subiisse. Rutgherus Θ', bopardianus, fuit pastor ecclesiae schonaviis ensis, quae supra Heidelbergam ex Gallia eollecta, a LUDOVI-C O Electore palatino lavebatur. . ,
CXXIIX. Constitutiones tractatus talmudieI', dicti Sehabbam'.
eum Commentariis Maiemenidia dc Obadia de Bartenora, latine verissae a Sebas . SCHMID TIO: quibus textum hebraeum addidit
Io. Bened. carp-i-. Lipsiae I66i. Hae erant primitiae versionis operis talmudici, quam Sebmidtivi animo conceperat: in qua et ' iam eo usque progressus est, ut XIIX. tractatus absolverit, sicut
ipse hie scribit in epistola dedicatoria; idemque doctissimum, atque in hoc studiorum genere versatissimum tunc iuvenem. Ioan. Bened. Carpae,mium, ut se se imitaretur, telamque pertexeret, hortatus est. Nec sane potest aut debet negari, Schmidtium stu
345쪽
Schmiis pendam habuisse in omni orientali litteratura, & antiquitatibus mdaicis atque in critica sacra peritiam; neque huic laudi, quam serunt Luπῶ- Praefat. in Antiqq. iudaie. p. i4. S Ger. da mries in oratione parentali Leusdenti in Goezii Elogiis philologorum hebraeorum p. s8) detrahitur per illud, quod Sureηhusim, vi veritatis adductus, in praefat. in Partem I. Mischnae 3. scribit, C L. Schmidtium in duorum codicum Commentariis obseuram dili. gentiam adhibuisse videri, quod hebraicae dialecti nimium tenax esse voluerit: nam & ipse in alia Praefatione, videlicet ea, quae II. Parti Mischnae praefixa est, eum ' a. celebrati ut virum non minus de litteris philologicis. quam theologicis dudum bene meritum. 6c celebrem. Praefatio est praedicti Cave sviri in qua Mischnas ait esse Iuris Hebraeorum, civilis pariter & canonici, pandectas, o--mnium earum versionem a Schmidtio adornandam clanta eius e. rat spes tanta in praeceptorem fiducia promittit, editionem Tal-mudis, quam ille secutus sit, indicat. & indiculum promit tam inmischnicis, quam in commentariis huius tractatus emendando.
Constitutiones tractatus talmudici, dicti Erubhin. eum eommentariis Maiem idu ex Obadia de Bartenora, latine versae a Sebast. Sebmidi. Quibus textum hebraeum addidit, ediditaque Io. Bened. Car atav. Lipsiae I6si. lam sicut Sebmidiiis in Epistola dedicatoria rationem instituti sui aperit, ita Carpetissim in Praefatione significationem vocis ra πν evolvit: significare ni mirum mixturas, aut commixta. S praesentem trassatum ideo sie inscribi, quoniam de rebus ad sabbathum pertinentibus agat: his enim mixturis limites, terminos, conclavia di domus di- versas, atque a se longius distantes, quasi unum inter se essent corpus, iungi, ut cibum ex uno in aliud deserre. & convenire invicem in sabbatho liceat. Atque has quidem p in 'a' 'ν - ruinas ierminorum sabbathi dici, di 'a' 'ν Mixturas eoηρ vium, de quibus iura di statuta in praesente titulo ferantur. Sed praeter has. Ciborum etiam mixtarm dari, P, Ozn 'ν vocitas.
quibus diei sesti & sabbathi serrula. si sorte in vesperam huius il Ie ineseat, pridie diei festi commisceantur. - Praeterea eadem in Praesitione ea suppeditat, quae in Mischnis hisce corrigenda sunt. Sebast.
346쪽
Sebas . schmidtii Tractatus de circumcisione, primo V. Di
sacramento. Argentorati Isit. Constat Prooemio & III. Partibus. In Prooemio agitur de aberrantibus circa sacramentum circumciis sonis sub N. Tto. Prima autem pars continet expositionem capitis XVII. ωπιμοι, Secunda Hebraeorum traditiones seu constitutiones de circumcisione complectitur, S Tertia doctrinam de cir- .cumsionis saeramento methodice exponit. .
EIU S D Ε M Tractatus de paschate, altero V. Tti sacramento. Francosurti ad Moenum l68s. Habet etiam tres Partes, quarum prima tum verba divinae institutionis cap. XII. Exodi, tum alia Seripturae loea expenduntur; altera ritus iudaici, tam vetustiores, ciuam recentiores producuntur; tertia, sana de hoc sacramento doctrina methodice traditur. id ι . CXXIX.
si tutiones de fundamentis Legis, latine redditae per Guillelmum Amstelodami i638. Textus ebratus, non Maimonidae, Suippe qui commentarium istum lingua arabica composuit. sed interpretis alicuius &, ut videtur, R. Samuel. filii Iudae Timmon. vide Abravaneum e. I. D. I. S missum Biblioth. hebr. p. 837. hie exhibetur, S Notulae adduntur κοψu atque A BRAVANKLIS
scriptum de Capite fidei. Et hune quidem libuit adiungere tum
Mod argumenti vicinitate Maimonidae valde coniunctus esset, sae- .Piusque ille ab eo ad partes vocaretur; tum in primis, ut varietas opinionum de numero ae serie articulorum ad manus haberiratur, atque consensum, adhuc a nobis postulatum, ab ipsis Iudaei sciant desiderari: nam si ullum, certe hoc hominum genus pugnacissimum est in eoque videas saepe Doctorum turbam magno. , molimine de lana eaprina rixari, arque in thalmudiea silva ubiisque tumultuari. disputare ae dubia dubiis augere. Fundame is autem legis sive Praecepta sunt X. r. Esse Deum. 2. Non esse alium Deum praeter Iehovam. x Eum esse unum. 4. Diligendum. s. Timendum. s. Nomen eius sanctificandum. 7. Idem non pr sanandum. 8. Res . mper quas nomen Dei invocatum, non d struendas. s. Prophetam, nomine Dei loquentem, audiendum. Io. Eumque. non tentandum. Ceterum de versione Abraven . . . Vu lis
347쪽
. Iis Vorstiana notabis iudicium celeberrimi Biblioth. hebr. p. m. eam minus felicem , & obscuriorem esse. Id quod te
indicavit Genius Animadv. P. II X. lGuil. Henricus blautiin, Conradi filius, cum haec verteret, atrue in lucem publicam emitteret. Hir in aetate iuvenili, ae postea edit Versionem S Observationes ad Tsemach David, di Pithe R. Hiezer. Atque hie Vorstius fuit minister verbi divini Warmo dae in Hollandia apud Arminianos, quem Gentim praefat. in seq.
librum vocat candidissimum. Lexieon univ. histor. T. IV. 6 I,
R. MOSIS Maimonidae n MI rimn Canones ethici, ex hebraeo in latinum versi, uberioribusque notis illustrati a Georgio Gentio. Amstelodami 16 o. Est hie tractatus secundus eius operis, quod npyri'Manus valida voeatur & auctorem habet Maia mouidem. De primo tractatu, qui agit de iundamentis legis, paullo ante diximus. Quartus autem, de idololatria agens, a Dionysio ris' elaboratus est. F t Gιntiis in Praefatione laudes huius tractatus ita celebrat: με saue elis lactio ita ascit, ut, cum ιεrque quain rara se legissem, reriendi animis superest; prasertim cum 'adam. b. beret natis Christianis probata, quibindam iurata Iudais, immo ita μυμ sa, ut eas, qui illa observare student, ct inculcant, fanaticos esse immerito autument. Complectitur autem is vitae humanae regimen VII. ea.
pitibus, quorum r. agit de medio, ad quod moralia collineare doceat. E. de moderanda superbia S iracundia: item de colenda taciturnitate. integritate, candore, ec gravitate. 3. de offieio hominis fium neminem sibi plus, quam necesse, aut lege divina sanacitum est, imponere debere. 4. de conservanda valetudine. s. de decoro observando in diaeta dc eonviviis. 6. de piorum de sapientum consertio eligendo. 6. de proditione, εc falsis, proximique famam laedentibus sermonibus vitandis. Atque hare exiscerpsimus hactenus ex Praefatione. Sed nee epistola deditatoria nobis est praetereunda, quae directa ad Gerebrandum Ansior ex ea enim. cognoscimus, virum hunc felici nexu Apollinem eum Mercurio iunxisse. id est, ita mercaturam exercuisse, ut pariter studiis litterarum operam navaverit, nee tantum graecarn 6c Iatiis nam. sed etiam hebraeam aliasque orientis tractaste linguas. 6c eo quidem successu. ut Maimauidis de paenitentia opus doctissima verterit, praeterque ea litterarum cultores opibus suis liberaliter
348쪽
sevisse, et pulcherrimam pretiosistimamque habuisse bibliothecam,
quae cum aliorum praestantium librorum, tum hebraeorum &ara. bicorum codicum thesauro, ipsis etiam Iudaeis admirando, super
biens. publicas quaslibet bibliothecas magnificentia aequaverit munificentia etiam superaverit, dum herus maximi thesauri possessionem sibi servaret, usum vero illius aliis etiam omnibus faventissime concederet, exemplo suo ostendens, opes adiuvandae ac promovendae cruditioni, cruditionem vero opibus regendis ac moderandis, mutua quadam ac velut fraterna opcra, sicut Apondi Meremrim fratres esse finguntur, inservire debere. Georgius Gentius, batavus. adolescens erati haec cum scribe.ret, sed & latine vertit, sine Notis. quas promiserat, R. Salamonia filii Uirgae librum, qui inscribitur m da I sceptrum Iudae, eontinentem histo iam iudaicam ab excidio Hierosolymae: immo etiam . versionem ac notas emisit ad Shete, Saadi persae Rosarium politicum, floruitque medio saeculo XVII. Biblioth. hebr.
R. MOSIS MAIMONIDAE Liber de idololatria, cum
interpretatione latina di notis Dionysii I ossis. Amsterodami 16M. Hie liber est . ut supra diximus, quartus operis ripIn A an Oa. Iida. Et praeclarum huius operis vomani elogium legitur in Epp. G. I. Vossit p. 36s. scriptum a Thom. Io. Mure. Dionysius , Gerardi Ioannis filius. natus Dordrechti, urbe Hollandiae principe, adolescens praecocis ingenii, linguarum ac litterarum petitissimus, in latinis audiit parentem & Dan. Heluissium, in graecis, vix decennis, Io. Meusum, in hebraeis, aramaeis &uhaldaicis Constantinum L' Emperaur, in arabicis Eveniam & Iac. GaIi-, atque. ut optime calluit hispanicam, gallicam & italicam ita per se studium armenicae. aethiopicae et aliarumque Orientis Staustralium linguarum aggressus suit. Cumque eruditio eius pasissim praedicaretur, in Dorpatensem Livoniae academiam, ad historiarum S eloquentiae professionem, perhonorifice invitatus, perinvenire potuisset, nisi absolutionem latinae versionis Annalium belgicorum Everardi Reidani oblationi isti maluisset praeserre. Inter im, dum finita Reidani tralatione Sueciam petere decreverat. inopinato eum morbus invasit, di mori in Christo, sicut vixerat,
349쪽
o no .sa ubertus ' paratissimum meliores in sedes transtulit Ams elodami anno 1633. annos natum 2I. & quod paulum excurrit, in hominum memoria relictis gemino Panegyrico, quorum primum soluta, alterum Iigata oratione dixit celtissimo Arausionensium Principi & Ora tione, honori nobilissimi iuvenis Andreae chois Ia, s ebnsecrata Talis erat Dion noster, non vir, nec senex, sed adolescens, aehe vix quidem iuvenis. qui sic instituit adolescentiam, ut, pratister aetatis eius morem, non inane sectaretur nomen, sed Deo velis
let probari, & probis ac doctis in hoc uno peccans, suosque parentes, omnium vero maxime se ipsum offendens, quod medium non teneret in tractandis studiis, sed per totum ea diem usque in intempestam noctem, di frequenter ad horam usque tertiam protraheret. Interim vere de eo, 6c in solatium quidem magni parentis, scripsit Casp. Bariavi:
vixit, misero quem virtus eximit avo , Nee minor ingenio fama latere sivit. coeperat hic ingens Latium debere iuventa,
Et Taciti quiddam grandius ore loqui. Graecia bouraci rati sub vindico vocer, Pristaque dictabat verba disertus Arabs. na sacrosanctos versans Ddustria ustas , μαε tibi iudaeum, nunc dabat ista syrum.
. Chaldaeusque senex ista sapuisset alumno, Et proprium Maimon mox stupuisset 'M. Iamqua stupet, dum cuncta suu idola fac una
Sedibas, s vani disteriere Iovae.
me debeo Praefationi Isse fratris eius, hute libro praefixae. Cui adde Battitam in Tractatu histori des enfans devenus ceI bres par leura eludes, ou par leura ecriis p. 3s7. S Ioach. Pastorium in Crenii Tomo II. Methouor. P. 266. CXXX. Chorban Bes Hammikdasch sive de devastatione Hierosolymae & templi sanctissimi Historia, a Iudaeis ipsis concinnata, unaeum Historia devastationis urbis Belar S Tur Malca, nune primum latine recensita. Hetastadii 1664. Translator est Io. S A UBER-
350쪽
BERTVS, tune temporis prosetar lingg. orientalium in academia Iulia: de quo actum est P. III. 33'. Iacobi Iehudae LEONIS de templo hierosolymitano Libri
IU. ex ebraeo latine recensiti a Io. Sauberto. Heims adii 166s. Atque hane versionem acceptam reserimus clementissimae voluntati
S auspiciis serenissimi ducis Brunsvie. ae Luneb. A UGUSTI Disseritur autem in libro primo de templo in genere, secundo de serma eius de structura, tertio de conditione vaserum eius, de quarto de aedificiis templo contiguis. Ante hebraicam S latinam prodiit editio gallita. Amstelodami videlicet A. is 3. sub titulo. . Portrait du Temple de Salomon. sed imperfectior, & ab hebraeo,
prorsus discrepans; hispanica autem nunquam in Iucem proditr. Estque haec delineatio maioris de hoc argumento concinnandi omperis compendium, & Saubertus in Praefat. ad versionem suam pleis num in illam commentarium cum specilegio quarundam figura rum editurum se pollicitus est, additurus praeterea Epitomen, ab ipso Leone de templo, vasis sacris, & vestitu sacerdotum construptam, & unico solio constantem: sed neuter consilium ae proin .
solitum suum potuit exsequi. I. C. νον Biblioth. hebr. p. .
olendum est, ait Lu di- Antiqq. iudaic. l. a. c. q. p. 2 . noni
meliores hie appositas esse figuras. Multae sunt depromtae e Vilis Ialpando, sed quae cum Leonis descriptione minime omnium conis veniunt. Vide etiam Minium praefat. in Lundium p. 7. Eorum, qui inter Iudaeos ae Christianos de templo hierosolymitano seriis pserunt, nomina reperies in erudit. A. 4so. & apud BLG-m de I. N. fit Gent. 3oo. interque illos in primis lauciatur λμμι filius R. Gerson Chapetet, qui scripsit librum initiationis templi, sive explicationem ligurae structuraeque templi ultimi deis structi, editum Venetiis A. C. 16's. & recensitum in Actis eruditi A. 3697. p. 449. Sed & Bernardus Lam', presbyter Oratorii. proinmisit. uti testantur erudit. A. IIIo. iaa. descriptionem templi hiero lymitani.
, gestum aeneum quadratum, locum, ut Regis sedem, ipse positum erat in isto sacerdo- indicavit R. os lib. II. e. 8. tum) atris, ab orientali latere t f. sti p. Q. Lundiis lib. II. e. i'.