장음표시 사용
351쪽
ti, aedificii c dorsi . sive pomi l ret rectos; non vero erat ro.
altaris erant pracis, ut ita rein manserit quadratura reis
tunda, pomi instar. Neque Pomum altaris erat focus, sed
gestus. Theod. Dassavius disp. de Altari exteriore hierosolymit. templi IT. Iae. Iehuda, sive Loniti- ,- totidem enim cognominibus appellatur primum hamburgentis, deinde amstelo. damensis coetus Rabbi, ac Medi oburgi versatus, claruit fere me: dio saeculo XVII. di scripsit Tractatum de Cherubim, Delineationem tabernaculi Mosis, Tractatum de arca foederis, Sanctitatem laudum, i. e. librum psalmorum hebraice, cum punctis & Quaestiones varias ineditas ad asserenda ea, quae de templi fabrica scripserat. mis s93. erudit. R. I OO. I I. Sauberti in Praefat. b. a. iudicio, Leo noster non tantum nulli eorum, qui de templo hierosolymitano scripserant, postponendus, sed omnibus anteferendus. sive methodi elegantiam ac brevitatem, seu historiae suae fontem Sauctoritatem spectes. Atque hic Leo habuit figuram Templi hierosolymitant e ligno affabre confectam, quae illud scite atque egregie repraesenta uat.
Io. SAVBERTI Variae lectiones euangelii S. Matthaei
Helmstadii is a. Varias istas lectiones collegit auctor ex plurimis impressis scriptisque codicibus, & cum versionibus partim antiquissimis, partim praestantissimis, nec non Patrum veteris ecclesiae graecorum latinorumque commentariis contulit. Quam operam si eontinuasset super omneslibros N. T. illa nulli alii cessura fuisset. Eidem praemisit Protegomena, quae R. Simon Hist. erit. N. T a 3. vocat docta, di illustris Gerardus a Mastrichi, qui sub litteris G. D. T. M. D. latitans, A. I7il. Amstelodami edidit Novum Testamentum graecum cum variis lectionibus. Prolegom. p. 23. Ierictu digna, in quibus partim de origine, autioritate Ac usu varia tum in graeco textu lectionum, partim de primis eiusdem textus editionibus. partim denique de eodicibus di vcrsionibus. ex qui. bus praesens variarum in Matthaei euangelio collectio & collatio instituta est, deseritur. . In Appendice tres codices verbi divini
352쪽
manu scriptos in publica academiae Iuliae bibliotheca stupenda veis: nerandae antiquitatis monumenta. 8t incomparabilia κωμ ηλια me, morat asservari. I. quidem et zm seu V. libros Mosis sancta ebra ica lingua in membrana descriptos, volutaque. more Ebraeorum. super duobus lignis teretibus, quae zzz ''n'vulgo nuncupant. Atque hoc volumen iam ante nativitatem Christi exaratum s isse putat, donatumque ait serenissimo Brunsvic. ae Luneb. Du- ei Iulio a Senatu magdeburgensi, ab illo autem Academ iae Iuliae, munus coco. uncialium seu loachimicorum: tantundem eis nim Iudaeos quosdam Magdeburgensibus obtulis e. a. Pentateuchum ebraice exaratum in membrana cum chaldaica versione, singulis versibus seu periodis subiuncta. 3. Dannia Chrysostomi Η miliarum in Matthaeum opus. Et quod ad primum attines eo dicem, omniumque pretiosissimum. haud abs re erit, distinctius .eum describere, di Hermanni Von der Hardi, V. CL. iudicium subiungere. Nimirum volumen hoc Iesis divinae, scriptum inmem- . brana, constat 97. soliis, e quibus aliquot sunt recentiora: unde
illud aliquando damnum passum fuisse patet. In tergo primi solii depicta sunt insignia Vrbis magdeburgensis, eum hae inscri-gione: in3. SS. Illuurissimo Principi ae Domino, D n. IULIO,
runsvic. ae Luneb. Duci, Domino suo clementissimo, dd. Con. sulatus Senatusque veteris Civitatis Magdeburgensis, in singulare monumentum antiquitatis, & perpetuam memoriam. Iam se. quitur iudicium Harditi r Ex antiquitate ct ingentι pretio magnopera
celebratum volumen legis , in nostra bibliothera academica eum aliis a servatum, astimari omnino magni debet, ex longa etate, venerabili liter rum simplicitate , antiquitatis teste, nee non magna me uni in men atatem Christi tantum abest ut astingat, ut uest ad vicinam accedat.
. IV e Iudai 'si hodie eodicem, quales non nise geminos seculo XL ostent bant, Fesse, ni fallar, ct C araugusta, ex atata Histelis iactare vel osten. ,
tare ausint. Mea quidem sententia, nostrum volumen seculo M. aut X. non est antiquiis: est enim plane masreticum: ad recentis critiea isti iudaica regulam exacte eo osseum. Nec enis diu antem atatem mungam studii in scribendi. eodiei saeris adhibuere, qui exiliorum mole pra β μα rer, liter vi prae ue sacrρω, tantum non vididicarant, cerιν neglexe- ην. Christi Histolisve rem ore, nee voeci adhue dum divisa, nos Mera
353쪽
seres literis mixti, nec vocalium indicia antiqua elimiuata. Reeau εἱm qitar avum eriticum undiquaque ex nostro codico petacet. Ea vero seriptoria fuit se icitudo , ut , cum ad Masera tenorem exactissima adorisaearet , ne literam corrigere necessum haberet, ut fine omu, macula, quod rarissimum, purissimu3 compareat: quod deustiorem autem superstitiaram 'seribentis arguit. Hiaee tam grauis apud Iudara σ eoaieu pratiaum. Hactentis ille. In Prolegomenis p. 2 Variarum plusculae originem petiverunt ex industria octorum, ct risidia ιnertiaqua descriptorum. Pag. s. Istiusmodi expositiones, quas hodie pro variis habent,
ad marginem non nullibi nasci po. ruere, eum ebraismus, aut figurata in textu oecurreret locutio.
etet. Ex his liciuido potest patere, quo loco habendae, cuiusve auctoritatis reputandae sint quam plurimae marginalium
iectionum. . s. Mera eoniedura, ab omni antiquitatis suffragio desertae, in sacrum textum nullo admit. liendae sunt modo. 4 . Philostorgius ea.taneis, exserate popularis Vlphiis. In ipso libro p. 26r. Codex ebraicus MS. membranaceus, quo. V. libri Mosis continentur, iam ante nativitatem Christi seri-ρiis fuisse sertur. Hie in quibusdam dissentis a. dois 'ctissimo Sa uberto. I. H. Matin Exam. His . erit. N.T. P. Rich. Simoia c. 3o. P. 422. Etiam hie dusemis Maim P. 3O. Etiam misiωσριαs i. e. tectisηα occasionem dederunt variis lectionibu . Id quod a Sau- berto praetermissum. Maim
Recte hoe dicitur a Sauberto, sed
non est opponendum Curceilao. Io.
Curiem Bibliotheq. ehois T XXIII. 2Is. Philostorgius suit reeentior, Sces. podox. Eibeet in Vita Vlphilae
est antiquior saeuis M. aut uti videtur, cuius Uerba hic p.riti sunt adducta. Io. SA UBERTI Opera iaculi vitio dicta posthuma, at . que a me eollecta & edita Altorii Noricorum, cum ibi docerem A. 169 . Sunt autem illa a Selectiorum Salpturae saetae diEiorum solida
354쪽
si Mida T acturata e 'aevio. Cuius iritationem irere V. CL. in Vindiciis versionis Lutheri, & post eum I. A. GH.liis in - Annotat. ad CAROLI XI. edictum; quam dextra ac feliciter mul- s tu in Ioeis, erudito & eandido Lectorum iudicio relictum esto. - de Leerdotibus & saeris Ebraeorum personis Commentarius sinis gularis. Qui eum libro de Sacrifieiu veterum, diligentissimi
nil cura, denuo prodiit Lugduni Batavorum A. 1699. 8. atque a, Casp. Sagittaris in libro de Ianuis veterum ri I8. g. 2. elegantissi- .mus, a Crenis in praef. non indoctus vocatur. Ae notabile. ex Rab-hinis, qui tam insignem materiam commentario illustrasset, uni- .cum e e Bbudam Ben Elai, e Christianis vero, Lundia etiam Praefat. f. 28. attestante, neminem. In Dedicatione ad illustrem vi- rum Iacob. Wilh. Imbasium, eius 8t parentis milhelmi laudes ce- labro, sine ulla adulatione. In Praefatione autem amolior inviis. diam obiectionis, exagitari hae ratione versionem B. Luther . revereo. . . viqua patris pudenda retegi, atque ostendo, non hune auctoris sco-
Τ pum suisse. sed ut, pro ratione muneris. sontes ipsos accuratius . . di diligentius scrutaretur. Quod ne ipsi quidem, si adhuc vive- 'ret, Luthero ingratum foret. Interim hoc opus laudem meruit . o apud nobilissimos Actorum eruditorum auctores ad A. ΙΘ . H. Fraue tam in Observation. biblici m& collectores du Dumalsasans ad A. i69s. Denique Aser', per ρε δεβεα g eum in Apocal. Ioh. cuius mentio fit p. 3o. intelligi Araram, episcopum caestriensem, qui vixit cieulo VL Pag. 4. - translatio habetur i Quae translatio habetur in edi- in editione mittebergensi an-l tione mittebergensi anni is-
anta memoratam. t illam modo memoratam vulgata
355쪽
aoI. Pudeat ergo concionatoresi ebraei idiotismi ignaros. am. Sacrabo Deo, ut ascendat per α montem Sion in templum, er vel immoletur, Vel. c. r. Mayerianae P. 17.
. Io. Christoph. WAGENS LILII Sota. h. e. liber misch
- nicus de Uxore adulterii suspecta. Altorn Noricorum i674. Vnil cum libri En Deo, Excerptis Gemarae, di Correctionibus niauu. Exstat quidem hie liber etiam in siὐe ordine IIui Mischnae Surenhusianae, sed sine Dedicatione, Praefatione. Excernuptis Gemaricis atque ad ea Annotationibus, denique fine correctionibus Lipmannianis, S Indicibus. Ceterum laudatur a riuio in praefat. in lib. de Nummis Ebraeor. p. 2. & cleriis in Num. I, Ia. In Dedicatione ad Ioannem Capellanum, elarissimus editot Regis LUDOVICI XIV. N Capellaηi. nec non Io. Bapt. Colbert laudes praedicat, in Praefatione autem id agit', ut studii talmudici utilitatem adserat, pariterque Maimonidis scripta recenseat, eius. sue eruditionem ac praestantiam condigne celebret. In eadem Praeis attone mentionem tacit duorum insignium virorum, quorum alter
Maimamdem a Mose elyptio opus Iad Chasalia abs . instar Commentarorum ru praeepta Urmantia es negantia fabulatur.
Sciendum igitur. illum esse Gesuerum in Bibliotheca, hune Casam ιοnum Exercit. XVI. p. s38..i Correctiones L manuia a pertinent. ad Lipmanni NiEZachon, editum ab Hackspanio: magensellius enim suo in itinere duos nactus est eodices, e quibus illas descripsit. Et quod ad librum Eu Dcob attinet, ne eum distinguas a duobus cognominibus, quorum alter est R. Desii, L Chab ib. au. ter R. sim hen Reuben gerundensis; de quibus videndus sim Biblioth. hebr. p. s9o. & 2I6. Ad. extremum, quamvis matPria de aquis amaris a magensellio hac in Sota iam praeoccupata via derctur, alia tamen via eandem persequi, S post messem spicit.
gium instituere, M eae placuit edenti Philo
356쪽
Iogema de Aquis amaris & maledictionem inserentibus: quod recensetur in erud. ad A. I682. P. IO . Cap.I. 39. Salvis aliorum iudiciis i mihi quidem probabile fit,
In orientali plaga atria mulierum P. F. Opitim de custodia templi nocturna P. Pa. Portam templi quae κοραια cI- citur, in Gentium atrio extitis e. l1-Non habeo satis explora-l Immo apud Gallos dominus datum, an quMquam usquam gen- rium tale quid, carmina toto l. genere diversas linguas expri. - mentia prater Duaοι, ausus
68. Si alium nullum, certe illu- . . strem illum Zacharia loeum. - qui eap. Ia, Io . habetur, di quo vivi verique Dei passio aper- . tissimis verbis praedicitur, Iu- daοι aliquando sacrilege tranasse, si intrepide affirmaverim. i 327. Si vera sunt omnia, quae se sepulchro, in monte Nebo, nuper reperto, ita narrantur, mihi quidem verisimile seret ' fuisse eodem conditum Mo. sen Maimonidem. . Cap. IV. p. s7s. Nobis verisimi-
le videtur, aeon extare ussam am.
bin, verae antiquitatis, Hebra.
ι sed omnem omnino pridem. petiisse funditus.
Ai ιν sentit Glasus Philol. S. P.
rAt postea ipse in Pera iuveni
lium librorum Tomo III. p. '3 8. tutius adfirmavit, rem totam fabulis ct eommentis absol. vi. I. C. Wolf Biblioth. hebr. 837 . . omnes in universum nummos. etiam famaritanis liseris insignι- rosi a Iudaeis effictos esse, ni- .hil habet verisimilitudinis. Cοηring. praefat. in Paradoxa de Numis Ebraeorum p. q. rMaimonides non videtur loqui . de linguae interitu in univeris sum, sed de sim usu in Irnago
357쪽
Liber par pM m Deari seu Fons Iacobi, complectitur histoia
rias talmudieas iucundiores. Bumrs Biblioth. rabbin. 39a. eiusque auctor est R. filius Chabib, filii Salomonis, hispanus, qui claruit anno Christi N. Vide missam Biblioth. hebr. CXXXII. Io. Christoph. WAGENS EI LII Tela ignea satanae. Altis
dorn Noricorum 1ai. Ηie eontinentur arcani & horribiles Iudaeisorum adversus christianam religionem libri inediti, videlicet 1 Carmen memoriale libri Nizzachbn, a Rab. Dpmanos compositi. Quod est compendium libri illius pestilentis. 2 Niraachon veistus axctoreu inestiuisi, saeculi. ut videtur. XII. Sed di duo adhue Iuhri sunt, eundem prae se serentes titulum, eosque indicat clarissi.
mus-Bibliotn. hebr. p. 739. 3 Acta disputationis R. Dobiastis eum quodam Nicolao, qui a Iudaeis ad Christianos secesserat:
alia di1putationis R. -- melanauidis cum Fratre Paulo Cisiasti si de Fratre Raymundo Martini, anno Ires. Quamquam -- Acta huius disputationis recentiori, p. 88l. refert,
tribuat iudaeo. O R. IDam Chissuli Emuna, seu Munimen fidei.
reeentioris, puta, iudaicae. Cum hoc eodice conserenda est, iudi-ee CL. in Biblioth. hebr. p. 9 a. editio amstelodamensis A. - cos. in ia. s) Libellus Toldos Ieschu. In quo mendacia S bla phemiae eontra vitam ec gesta Iesu nazareni cumulantur. Hune librum, a Iudaeis postea miris modis interpolatum, Raymundus eirea finem saeculi XIII. Parti II. Pugionis sui latino idis 'mate inseruit, Lmbrem germanicum reddidit, qui iam in eius o. petum tenensium Tomo IIX. locum habet, & Io. Iae. H-νω, λ- rarisba cum versione di notis suis eundem recoxit, ediditque Lugduni Batavorum A. 17 . Atque hos V. libros Nagensvili-iu latinitate donavit, di, iudicio Collectorum Actor . erudit. A. Iaa. p. 63. sedula solidamque confutationem tum Carminis Lipmanis 'niani, tum libri Toldos Ieschu adiecit. Nee minus Ioan. δενδ . . in praesiti in Libram veritatis Rittangelii, priorem illam Carminis Lipmanniani confutationem. luculentam vocat. Adde S. ψ. Stateratim mi Nagensellium nulli accurata iudaicarum controversiarum tramtione cedere scribit in Propylaeo Histor. ehristia e p. an. Praeterea observandua , Per πνια -- vorain, cuis tua'
358쪽
ius p. 446. mentio fit, intelligi Christianum Morrium a Rose roth. Catechesis autem pro convincendis Iudaeis, cuius auctorem Wagensellius p. 4 8. se nescire fatetur, est Iosuae Piaevi teste Plincio de anonymis p. 8'. In Praefatione, quae vel praestantissimis a renseri meretur, rationes, quae ipsum ad evulgandos istos, licte impios, libros impulerint, pluribus exponit Nagensellius, insperariis notabilia quaedam de modo, quem Tribunal romanum initia rorum eensura di proscriptione observare solet, de utilitate Talis raudis seu Mischnae Iudaeorum ad melius intelligendum scriptuaras sacras, de eorum eonversione feliciter a Chrinianis tractanda.& alia. In fine addit Mantissam de LXX. hebdomadibus Dantia. elis contra Io. Marshamum, uitem auratum angium, qui in Canone chronico vult persuadere, finem LXX. illarum hebdomac dum proprie non ad Christiam, sed ad Antiochum Epiphanem sertinere. Et in Confutatione Carminis pF. I O. α eqq. amplum exhibetur Meerptum Dissertationis mus A res is de Mysterio Trinitatis. - τ' p. m. Commentationis erat enim Gregorius mysticae. II Haticano lauMute, rati, teste Piaceio de anonymis auctor habetur illustris vir, P. εἴν.
Pag. 24. Pertinent hue, quae de Ille quidem publieandam eur . Levera prohibitione vit editionem V. Di, eiu
ais Bouarum in linguam verna, demque latinam ex graeco, eulam habeam , quam Sixtis R. sed Dausam verseum. nunquam. '-
ectis urbib- ne hoc quidam eonis satio
singulis sabbatis in tem- praecplo quodam hule rei disso, loria monacho quodam domini- gusteano concio, cui ex Iudaeis vi- rumti seminaeque definito num
sationis. Ferraria istis fiam,
praecone constituto Io. Camistori S Anastasia, ordinis A gustinianorum discaleeatorum, et quidem A. Iiss. '
359쪽
et r. In utraque lingua usus u- Sunt ιn promtu loca: Gen. 29, 27. ' triusque numeri, pluralis & Num. 22 6. Dan. 2, 36. apudi singularis, promilcuus esse Buxιartium in Syntaxi ebr. fi' potest, etiam ubi de uno agi-I. 's. S Iob. I8, I. 3. Caint. I, 4ψtur. At inter Hebraeos id in P D. 3, u. Mar. 4, 3o. apud' more pariter fuisse positum, . rastaum P. I . item 22. Sam. ι κιθio an ex veteri 9 novo rest l ao. c. II, 6. λη. 3, ra. IV. 6, iamento possit exemplo usto probari. l . . R. Dehiel, pater R. Ascher, auctoris VNn de vivis excessit M. soa8. mis s73 . . , R. Mais Nachmaridari gerundenfis, hispanus, medicus & phi, ius huc insignis, et . adhuc scriptis, inter quae multa cabbalistica. celebris, Hierosolymis Synagogam exstruxit, atque, ad Schalschu i leth ealculum. Obiit A. M. Fo6O. C. ι3co. aetatis Ios. ἔρον 376. it. Isaae , filivi Abrahami, polonus, Chissuli emuna suum seri , psit anno Christi Isis. aetatis so. Atque hie liber in hispanicam germanicam linguam translatus, Hamburgia Iudaeis circumseri. cur & ostentatur. ruitque in bibliotheca lo. Multiri, glossis Gabrie. ιμ, μιι Aaronis, illustrarus; si tamen merae tenebrae, quamdiu talest manent, illustrari possunt. Sive totum autem, sive partem, aut partes eius aliquas resutarunt praedictus Io. Miserus, Iata Goulsat. Blandan. Henr. Gebbardi, Io. Phil. Storr, Rich. Ridder, & Altat Ioach. xrae evsua.. Vide iterum clarissimum mollium p. 64r. 'ri .ilians in praefat. ipsi libro praefixa. dc Tomum VI. Sunum 'Actori erud. 224. Ante autem. quam opus hoc dimittam , spero. me gratiam initurum apud curiosos lectores, si epistolam Herm. nνἐntii ad eius auctorem lcriptam communicavero: inde enim ' intelligent, quid summus vir de eo iudicaverit. En igitur ipsam
Nobilissime, Amplissime ct G ubi me Domiae.. Pretiosius est donum tuum, quam ut post nuue quidem reddi ino: εοιά in ἰustum Ne dubitas tamen, in hominem ni astimanis kr m ct gratitudini deditum, costatum abs te istud ἐnsigne i benesteium, d ν'eurumae me operam, ut tu quρque revso experiaria istum. quo te mosa. quor tr tua, assectum. Praeclaro sane etiam de Ecclesia α meritus, proo
360쪽
ania etiam eruditorum choro ignota fuerunt, ae pestilentissimia nihilominu luo ad instar, is tenebreis summe voeaerunt. Possunt ιam illa a me quo se legι atque explodi: quin ei- o ra iam tum factum est a me leve ian tium, non με dolore quirim, per coecitatem ct pertinaciam Iudaorum em, citato, simuι tames es nan με δε erato fructu. Cum primis tamen ma ' - .-rilectaverunt ct instruxerunt tua, quaι ubi atque alteνι libello subiu-
gis ρlenusimas, cu modi tua solent esse omnia. Perplacet tua in Iudae 4 . os clementia, s unitaι : quamvis agnoscM, Gemara passim insertas cst foedas in Christum calumniaι , immo impias blasphemias , saque st ra AE nonnullis eo se furari. Oraro pro Iudais, etiam saviolibus in se θω . iussit exampla suo miιω-- Servator, eosque excusaro illo, quod usian quid agaut. Committendum sellicet hae omne iudieis Hi divinor si v vant autem benε , saltim πολιτικωs, aeque, ας peregrinas alios, ego quiden Gusu, in Republica Iudaeos tolerandos esse, imma fovendos. Ipsa et . iam Iudaeorum blasphema scripta uon tam abolanda arbitror , qu/ς protrahenda in lucem, quia eorum mavista, simul tamen uiam Iolidae confutatio faciis potest, quamvis perti συsimum, Iudaeum quemqua in rus. ψorem adigere, atque ita ad Nuitionem veritatis piaeida manuducere, aquis recti luparsuoru si μου, aut Φιλαληθεια. Improbo tecum autem quam smaxime, sparsaι a quam multu hactenus vi Iudais es foedas caluinita . ἐώqua vulgi odium efferari. Indignum sana est faeinin, orsanctitati ebri. , '. stiana maximo inimicum. Qua de Muhamedanis habιt obiter tua pro . . '. lixa ct erudita Prafatio, habet Dirim me omni ex partε consentientem, is . . . reliqua tua pene omnia. Mischnam Talmudicam iam tum mulo ebr Dans secundo fuisse conscriptam, nec ego prafracte negaverim: idque qui . niam Starenain quadam ha est locutus L. IV . e. as. qua videantur situ feare, iam tum ei- modi librum, πατροπαραδοσω comprehendentem, Iu deorum mansivi fuisse tritum. Forte tamιn sit sermo est, de orati troditione: non' enim satis omnia sunt perstisua. Dubium autem merito, fastis,quem fecerint ista saltem, qua habentur Sota tua capita aliima e M'. 'να. Rabbi. M autem to ipse i tarpreta est Iudas sanctu. eassatiis madMoia ct timor pιecati, ut O': quad neque in Origene, neque in Μεσοπ' ismo Mischna vostium sit reperire. Mischnam prat/raa puram possis censeri, eomparatione cum Gemara iastituta, iam pridem O ego proseo , sume tutam aut fidem haberi Misebna posse, farto nee tua ista, quam ad