Joannis Antonii Vulpii liber de utilitate poetices. Adduntur in calce Orationes tres pro litteris humanioribus adversus earum contemtores, ab ipso habitae in Gymnasio Patavino

발행: 1743년

분량: 341페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

321쪽

profanis relinquere . Gravissimum prosecto est quod objiciunt . Non tamen illis faciis te concesserim, Divinorum voluminum locutionem rudem semper esse atque inornatam . Immo plerumque magnifica est, sublimis, vehemens, tropis & figuris distin.cta , quae animos legentium permoveant,& profanorum auctorum vim omnem & oris natum exsuperent . Agnovit hoc & ingenue fassus est Dionysius Longinus , rhetor eximius, quamquam a sacris nostris alienus,

qui sectione s. libelli , in illis

Dei apud Μolen verbis miram sublimitatem animadvertit: γε-θω φῶς, ε ἐμωυ' ο H, γῆ, ἐμνε . Fiat lux, o facta est. sat terra, oe facta es. Praeterea Libri Sacri poesim divinam continent, cui comparata

languent , ac tantum non sordent carmina

Homeri, Pindari, Theocriti, Virgilii, Horatii , & reliquorum poetarum quicumque optimi & excellentes vulgo habentur . Legite duo Cantica Mosis , Canticum Canisticorum , δραμα illud ἐρωἄκο--ν , librum Jobi, Pialterium, Threnos Ieremiae. Quid suavius, quid magnificentius, quid illustrius, suid uberius, quid ad reficiendum animum di celectandum aptius Diffiteri non

322쪽

sumus, Prophetarum aliquos incomtum sti' lum adhibere voluisse ; in quibus numeratur Amos . Aliqui tamen insurgunt , ®io quodam more loqui Videntur , puta

Isaias, Sophonias, & si qui sunt alii. Ut

verbo concludam , rhetorica quaedam ars,

Vulgari arte multo nobilior, e Sacra Scriptura confici posset di quod sane audio ali cubi terrarum tentatum esse . Utinam igitur qui eloquentiae studium accusant , In Divina Volumina sedulo intuerentur , eorumque sermonem imitari studerent.. Veniamus ad sanctos Ecclesiae Patres. Hi sane omnes , Graeci praesertim , eruditissimi fuere , & quantum ferebant tempora quibus singuli vixerunt, eloquentes etiam & comisti . Quid memorem Basilium , NaZianzenum, Chrysostomum, qui cum Isocrate ipso ac Demosthene de principatu eloquentiae certare possint λ Hos nemo doctorum, nemo disertorum contemserit , nisi cui sorte palatum fatuum sit . Non possum autem hoc loco praetermittere insigne Gregorii Nazianzeni testimonium , depromtum ex

Laudatione Basilii Magni , quod omnibus

bonarum artium reprehensoribus pudorem incutere, ac silentium indicere potest . Id V a. La-

323쪽

368 PRO LITTERIS HUMANIORIBUs

Latine redditum hanc sententiam comprehendit: Inter omnes sanae mentis homines con stare arbitror, eruditionem omnium Amanorum bonorum principatum tenere e non illam solam generosiorem ac nostram , quae contemto Omni

sermouis lepore oe ornatu , saluti uni, atque earum rerum pulchritudini quae animo percipiuntur , arctibime inhaeret I sed externam elis iam , quam plerique Chri iani pravo quodam judicio, ut insidiosam ac periculosam , ac procul a Deo avertentem, respuunt. Sani homineS , ut auditis, eruditionem , non solum sacram , sed etiam profanam, rem praecla rissimam aestimant . Insani igitur qui contrarium sentiunt. Sed pergit Nazianzenus ,& ostendit in eadem Laudatione , minime damnandas aut negligendas esse litteras tuas . IIuiros atque imperitos habendos qui hoc existimanto qui omnes esse sui semius cupiunt ,' ut privatum eorum dedecus sub communi deis litescat e nec quisquam , eorum inscitiam pra- dat o redarguat. Porro apud Latinos Hieronymus & Augustinus multiplici eruditi ne , & non vulgari eloquentia praecellunt. Divus Bernardus, quamquam in solitudine educatus , Persium videtur legisse ut ex ejus libris apparet . Divus Thomas Aqui

324쪽

t ORATIO TERTIA. 3oynas in Summa Theologiae a recitandis Teis rentii & Valerii Μaximi verbis non abstinet. Imitabantur scilicet D. Paullum Apostolum, qui Epimenidis, Μenandri, atque Arati , vetustorum poetarum , testimoniis utitur. Historia certe profana, ut de hac potissimum loquar , Ecclesiasticae Historiae studiosis lucem affert, & cum illa necessario conjungenda est . Graecae ac Latinae linguae cognitio Interpretes Divinorum Librorum haud parum juvat: quod nemo negaverit , nisi cui sol ipse non lucere videatur . . . At, inquiunt, Calvinus, Beza, Castalio , Μela thon , eloquentiae studuerunt : propterea sermonis elegantia homini Catholico suspecta res esse debet. Contra,

. Fictilibus e tunc illa time quum pocula sumes Gemmata, o lato Setintim ardePimia auro . His enim versibus Iuvenalis ad rem suam

abutuntur . At nos respondemus, nonnullos etiam Catholicos Theologos eleganter ac diserte scripsisse , neque tamen ulla in re pietati nocuisse : inter quos eminent Μelchior Canus ,- Alanus Copus , Dionysius

Petavius; ut alios plures omittam. Immo Vero ne ab ' merito irrideamur,

325쪽

gio PRO LITT. HUMAN. ORAT. III. bonis artibus operam dare debemus . Inis eptos nihilominus esse dicimus quicumque a vocibus consecratis abstinent , & pro illis supponunt alias , tamquam Latinas magistquod secit Sebastianus Castalio in sua Divinorum Librorum interpretatione. Veteres illi Patres, Clemens Alexandrinus, Origeis nes , Tertullianus , Lactantius, Augustinus , alii , adversus Ethnicos bello suscepto, ipsorum armis eos confoderunt: neque tamense rusticos & agrestes praebuerunt quum ad Christianos ipsos verba facerent . Haec Ο mnia dicere volui ut ostenderem , litteras humaniores utilissimas esse: eloquentiam vero non solum philosophiae, sed etiam Christianae sapientiae ministram egregiam haberi

oportere. Nisi autem hujusmodi .esset, eam omnino abjicere ac negligere deberemus . Omnia enim studia nostra pietati conducere debent, atque ad aeternam salutem viam hominibus patefacere , sternere , ac munire .

FINIS.

326쪽

A Aio Α Ε, quid proprie sit.

Admirationem movere debene poeta. 227 Adolescentiae temeritas.

Amphion , vir sapiens. 8

Anacreon Trius pecuniam eontemst - Μ. 23. elux mores quales fuerint. Apollo, IOUis miniseris Appius Caecus, orator vetusissemus. Aristogiton o Harmodius. . Aristiphanis vitia. Ars poetis non inutilis. Athenaeus explicatus. Athenienses veteres ad virtutem insituti. Attius quidam, inept- meta. I Maritia ditatum adversus poetas. 239. 263 D. Augustini adolescentis lacrima inanes. . ZOIo χοι

327쪽

gia INDEX IN LIBRUM

ACCHU s, doctor Di Frambi. IBacchmides, a Pindaro contemtus. ISBargos Petrus Angelius laudatus. 2IΣBenti Paulli sententia de facultate Tragoediae.

Bilis atra poetas essest. 242. 2 7 Boni natura publica i odo suetius Iacobus Benignus laudatus. IM

Choerilus, malus poeta, Alexandro ditatus. Ciceronis perorationes vehementes. acta oe nimium elaborata carent venustate. Cogitatio dictioni antevertere debet. 265. 267 Comica vis. 23 omicarum sententiarum nequitia. I 27. I 28 Comici idam poetae leviora tantum vitia μυ,--

Comoedia bonos mores interdum exprimit. 136

328쪽

DE UTILITATE POETICES. 3rs

Comoedia utrum poema st, necne. 2 32. 238. 234 Comoediae propositum. 186. I 87 Comoediae scribendae nrea ratio proposita. I 37 Comoedia hodierna reprehensa. Iam & sequv. Comoedia vetus Graecorum procax. I 63 Comoediae Italorum o Gallorum reprehensae. 73Comoediae lasciviores quomodo a poetis o spectator hus defendantur. I 3

Comoediarum veterum vitia. ΕΣ2. I 23. I 2

Compositio numerosa, sons sublimitatis. Concordiae civilis utilitates. Condimenta orationis, musca ct saltatio. Cratini poetae edidium. rus Xenophontis. I98 Issa I 29246I8r

AvIDI S musca. 9o Decretum divinum. 147 Delectatio duplex e poetarum scriptis. 36Deorum laudes ver us olim comprehensae. 8. ymos quare Homerus finxeris hominum smiles. 146 Deseriptismis Ο Imitationis disserentia. 2I7. 2I8Dictis poetica quae . ΣΤΟΔιδα ιαλοι cur appellati inamatum scriptores. D.& sequv. Didonis oratio perturbata apud Virgilium I 99.8c sequv. Diovsus Syracusarum tyrannus. IOTDiscrimen oratoris re poeta. Σο7. & sequv. Dithrambi agebantur . Zo. 71 nullos docebant

Dilbrambices munera. I 88

329쪽

314 INDEX IN LIBRUM

Dithrambicorum imitatio. DIDimitiae serviunt voluptati. , 6 . 66Docere fabulam, quid sit . . D. & sequv. Dram exprimere debet mores bonos. II. 72. sed σ

malos nonnumquam. TZ

ιBRIETAs vini expers quae . 267 Elepantiae morum hoc tempore unice sudetur. 13a Elocutio gravis ct splendida, sons Dblimitaris. I98. EO Elocutio poetarum utilis. Enniani locutionis sublimitas. Ennius arte caruit, ingenio valuit. Epicurus poetas contemst. Epopoeiae Mis. Ethici poetae. Gripides artis tragicae praecepta neglexit. I L qu modo fabulam quamdam suam defenderit. 73 Euripidis Tragoediae oraruribus utiles. 24 IExempla non semper occurrunt. Exhortatio ad colendam poeticen. 27 I. & sequv.

M ABULA, rerum sublimium inter es. 8a Fabulae vis atque utilitas. I69. I po bulam scite excogitare, Iolius philosophi es. ira Fabulas tractant poetae principes. ' ΣΟΙ Fabulas scriptores aliqui, non poeta. MI Fames poetas olim esserit. ' a '

330쪽

DE UΤILITATE POETICES. 3Is. Ferdinandus Aragonius, Rex Neapolitanus, Alfons senioris filius. 27

Figurarum conformatis, Jom sublimitatis. I98. 2o Foeda di horrida . quomodo poetarum ope delectare possut . . . . ' 38. & sequv. Fontes quidam Apollini saeri Musis. a 38Fracasorius Hieroumus laudatus. 2I Fumanus Adamus ). 2IT Furor poeticus . 236. & sequv. 0M quinque caussae. 2 2. & sequv. . i

--EOGRAPHI meta. ΣΙΣ Γνωμαι affectitas minus conveniunt. 76 Gini disciplinas a barbaris acceperunt. q. φιλοθεμάμον eς. IO . pueros ante omnia in poeticis ins istebant . 62. Romanis poeticae facultatis laude praesiterunt. 2I. t annorum Oserra. IO9Graeci poetae plures vaniloqui. 23L. 232

I IzAR MODI Us Aristogiton Harpocration explicat F. 7 Hecuba Euripidis Trayoedia laudata. I 82. I 8 Hisoriae ac Poebeos munus praecipuum . . gHVtcriae laudes. 173. 176. 177Mytirici, a Leibnitio reprehens. Hlorici poetae. ΣΙΞ Homerus , poeticarum descriptionum eximius an ex . ueo. secutus fuerit in scribendo. IAI.

SEARCH

MENU NAVIGATION