장음표시 사용
11쪽
tis. Tria capita est habiturus. Primo quaeretur quid sit hoc otium omnium calculis damnatum .ecundo recensebuntur duodecim incitamenta, quae Christianos atq. in primis Religiosos impellunt ad otium vitandum Tertio praescribentur remedia, quibus desidiosum damnatum otium fugiatur & fugetur,
cAP. I. suid sit otium omnium calculis I
H Enricus Arpbius in mystica sua Theolo.
gia, triplex otium reperiri animaduera
obHi, ii r, eris, oris, cordis. De oris otio, quod est talentium,adeo copiose disputatum est in ascetico Asia e5m. ommentario regula: xxvi. communium ; vini--.,ia 'hil hoc loco dicendum videatur. otium operismnm. seu manus, & otium cordis ad priuente pertinent disputationem . Cuius gratia notet lector puri veteres patres, magistrosq. spiritualis vitae, oti, nomen duplicem habere sensum: alterum bonuac sanctum;alterum malu ac vitiosum. Vtrumq;
i. stmii attigit B. AEgidius S. Francisci Assisinatis
indinis. socius inter apophthegmata , t Sicut minum otium de quim ad mala omnia perducit: ita sancta quies O bo um ouesta L otium in calum adducit. Otium priore sensu, id est ' - μ' bono, in Dei rerum .diuinarum e templati ne, sui ipsius confideratione, ac veritatis indagas, Ang i- tione positum, inuenio laudatum. S. Augustinus y's' 'μ' ria libro undevigesimo de Civitate Dei, uepe assignat tria genera vitae, otiosae, negotiosae ac mi. slae . Primam iliam otiosam constituit m conteis templatione velinquisitione veritatis , opponit . negotiosae, quae in rchus humanis publici sq, gerendis posita est. Atq. hoc otium appellat, ehvditum, litteratum, laudabile, sanctum: extastiq. de eo haec
12쪽
C. I. Ruid fit otium damn 'at. s. et '. s
ipsius pronuntiata: A ec sic quisi. debet esse otiosus,
ut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi. Iasotio non iners vacatio delectare debet , sedaut inqui tio,aut inuentio veritatis, Ets in io quaerendaveritatis nemo prohibetur, quod ad laudabile pertinet otium. Item; otiumsanctum querit charitas veriatatis ; negotium luctu uscipit neeustas charitatis. Praeterea scribens ad Eudoxium abbatem monachorum insulae Caprariae, vitam monasticam appellat otium, suadetque ne illud Ecclesiae ne- piatiae .cessitatibus praeponat. Denique in libro de ve- Id.l.deve. ra religione, respiciens psalmum I. ubi nos ha- ia relas. c. hemus. Vacate oe videte, quoniam egosum Deus, ipse vero legit: Agite otium ct agnoscetis &c. .
gite otium, inquit, ct cognoscetis, non otium de Adia ,sed otium cogitationis, ut a locis S temporibus vacetis. Eumdem psalmi locum explanantes Sanctus Basilius & Eusebius in catena Graeca ,
obseruant vacationem de otium, ad Dei cogni- creea psitionem esse necessarium, vel ipsi Pharaoni per- s. suasum misse hi qui Populo Israel exprobrans dic ' 'a T hat: Vacatis otio, ct idcirco dicitis: Eamus SD- El. Ciet.in crimemus Domino. Elias quoque Cretensis idem or. 3. Nax. prophetae dictum considerans, ad Dei cognitio--h i. nem requirebar vacationem, siue otium sanctum, lar. in psaut loquitur Card. Bellarminus :&insuper sex ita iij genera designabat in ea rem . Otium laude di- .. . ii 'gnum ac fructuosum in secessu Sanctus Greg al. adi. adrius Naalangentis agnoscit; ac de eo sic in epistola ad Basilium ait: Mihi vero maxima actio est sophi
otium. Beatus Petrus Damiarii Dei visionem ap-Pet. Dampellauit, Felicissima quietis otium. Sanctus Ber. Opus, a canardus in sermone ad milites templarios, Otium s. vet. set. sancta contemplationis extra Bethaniam esse mi- ad milit.
ni me potuisse scribit. Et ad Eugenium Papam , de sui ipsius consideratione disserens a cui tam tacita
13쪽
tis. Tria capita est habiturus. Primo quaeretur quid sit hoc otium omnium calculis damnatum. Secundo recensebuntur duodecim incitamenta,
quae Christianos atq. in primis Religiosos impellunt ad otium vitandum. Tertio praescribentur remedia, quibus desidiossim damnatum otium fugiatur&fusetur,
CAP. I. uuid sit otium omnium calculis I
damnatum, Henr. fidi i m ' Enricus Arpbius in mystica sua Theolo.
t,a. x h. t uti gia, triplex otium reperiri animaduera
o is, ii ri eras, oris, cordis. De oris otio, quod est talentium,adeo copiose disputatum est in ascetico Asia .5m. commentario regula: xxvi. communium , vinitaret. ,3. 'hil hoc loco dicendum videatur. Otium operis inm. seu manus, & otium cordis ad praesente pertinent disputationem . Cuius gratia notet lector apud veteres patres, magistrosq spiritualis vitae, ori, nomen duplicem habere sensum: alterum bonuac sanimam;alteriam malu ac vitiosum. utrumq;1 .ia. dxtigit AEgidius S. Francisci Assisinatis iis asai: socius inter apophthegmata t Sicut malum etiam
de quin- ad mala omnia perducit: ita sancta quies oe hoeum soliis .a' otium in cesum adducit. Otium priore sensu, id est '' bono, in Dei rerum'. diuinarum c templatim, ne, sui ipsius confideratione, ac veritatis indaga- , a. i. xione positum , inuenio laudatum . S. Augustinus in libro undevigesimo de Civitate Dei, saepe assignat tria genera vitae, otioste, negotio ac mi. slae . Primam illam otiosam constitu it incommtempla iove velinquisitione veritatis i opponitq. negotiosae, quae in rchus humanis publici sq. gerendis posita est. Atq. hoc otium appellat, eruditum, itteratum, laudabile,sanctum: extastiq. de eo haec
14쪽
C. I. Ruidsit otium damn at. s. x s
ipsius pronuntiata: Nec licquisi. debet esse otiosus,
ut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi. Iapotio non iners vacatio delectare debet , edaut inquisitis,aut inuentio veritatis, Ets studio quaerendaveritatis nemo prohibetur, quod ad laudabile perlibet otium. Item; otiumsanctum querat charitas veriatatis 3, negotium iustumsuscipit necessitas charitatis. Praeterea scribens ad Eudoxium abbatem monachorum insulae Caprariae, vitam monasticam appellat otium, suadetque ne illud Ecclesiaen cessitatibus praeponat. Denique in libro de ve- Id.l.deve.
ra religione, respiciens psalmum s. ubi nos ha-bemus. Vacate ct videte , quoniam ego sum Deus , ipse vero legit: Agite otium ct agnoscetis &c. . gite otium, inquit, ct cognoscetis, non otium desidia ,sed otium cogitationis, ut a locis S tempoributvacetis. Eumdem psalmi locum explanantes Sanctus Basilius de Eusebius in catena Graeca sobseruant vacationem & otium, ad Dei cogni-rctionem esse necessarium, vel ipsi Pharaoni pei s. svasium fuisse si qui Populo Israel exprobrans dic 'i' et bat: Vacatis otio, ct idcirco dicitis: Eamus oes El. Cret. ncrimemus Domino. Elias quoque Cretensis idem or. 3. N-. prophetae dictum considerans, ad sei cogniti
nem requirebat vacationem, siue otiumsanctum a lar. in Ecut loquitur Card. Bellarminus : de insuper sexo iij genera designabat in ea rem . Otium laude dignum ac fructuosum in secessii Sanctus Greg au et . adrius Naalangenus agnoscit; ac de eo sic in episto- Basii ep.la ad Basilium ait: Mihi vero maxima actio est 'r eotium. Beatus Petrus Damiarii Dei visionem a Pet. Dam pellauit, Felicissima quietis otium. S anctus Ber. DpRL nardus in sermone ad milites templarios, Otium s .ei. sancta contemplationis extra Bethaniam esse mi- ad militinime potuisse scribit. Et ad Eugenium Pap m, det Ide sui iplius consideratione disserens et cui tam ui. I A a pio,
15쪽
. De Otio fugien 'fugau. D. I.
pio, tamque utili otio, nullam , vita operam dare , .ellie,.s i nome Nitam perdere est y Gilleber tus Abbas, qui .. incan. S. Bernardi commentarium continuauit in cantica, delectu lo sponsi disputans, in eo intelligit Utrum quoddam ab omnibus occupationibus ii herum , accommodatum ad usum amoris diuini: Inter alia haec habet: si otio ct expeditur assectus , io' non parum impeditur ici. E t uuenit, ut inm fuerimus otio erudiri, tunc sentiamus acriorem mom ..sen. I. amori diuini. Quid quod L. Seneca otium, e otio quoddam laudabile naturae ductu reperit 3 In vut seces fragmento de otio , seu secessu sapientis, tria vi tae'e' acnera constituit; unum voluptati vacans, alterum contemplationi, tertium actioni. Quod contemplationi vacat, otiosam vitam lauda-hiliter continet , de qua sic loquitur: Quo an mo ad otium sapiens secedit ' ot sciat se tum quo-φue ea acturum, per quaeposteris prosit. Hoc otium, quo vir probus Deo ac siqi vacat, ut ex productis testimonias apparet, non solet dici absolute otium, sed cum aliquo additamento bonitatis ac sanctitatis . Denique de eo recte pronuntiabitur ac vere Graecorum prouerbium, ad quod a lusit NaZianetenus : MO Te malit oemerita et s. Th. op. Lmagnum negotium otium. Nam Sanctus Thmi .cio, mas Aquinas de studio scripturae dixit: suod otium magnum habet negotium: qua formula Latini patres sunt alicubi locuti . Posteriore noti ne otia nomen est usitatius, cum sine laudabili additamento profertur, intelligitur otium viriosum , iners, desidiosum, malum . Nam interdum his quoque probrosis epithetis dedeco-
mi. Max. ratur, quamuis Crebrius sine ullo adiuncto pr lib. b. e. 3. nuntietur. De hoc Valerius Maximus, cum ait esse aliquod otium , suo evanescit virtus; etiam inertibus vitandum , ne vitam enervem exigant.
16쪽
C. I. Ruidsit otium damnat. s. s F
Hinc Sanctus Ambrosius a contemplationeriae studioq. sapientiae arcet infaustum otiosi no- men, cum ait et Agat te sicut Mariam, desiderium
sapientia. Hoc enim maius, hoc persed ius opusc nec ministerib cura , a cognitione verbi caelestis auem rat nec aetnas eos, ct otiosos iudices , quos videas
studere sapientia . Bernardus Fratribus de Monte Dei monita praescribens, otium quidem iners .i triuiti
vitari iubet, sed negat hoc nomen diuinarum rerum considerationi conuenire. Nomen quippe tam suspectum , inquit, O vanum S mode , rei tam ceml tam sanctae, tam seuera imponendum non est. Oti sum non est vacare Deo ; immo negotium negotiorum mnium hoc est.
3 Otium igitur hoc desidiosum & turpe,quod
damnandum ducimus, sic videtur polle describi, ut dicatur: Cessatio a quocumque negotio bonae
ac debito, carens necessitate , aut utilitate. Quoniam otium debitae occupationis priuationem continet, ideo per cessiationem describo; quae imiermissio quaedam est impositi ministeris , de-hiti muneris vacatio, laboris ac negorij pria uatio. Vox ipsa negotij , quod opponitur otio priuationem quandam sonat. Nam Negotium dicitur Nec otium, quod neget se esse otium , ut ex Sancto Augustino B Isidoro definitur in ii re canonico, ubi explicantur verborum signifi- .inet
cationes. Innui otiosum cessare ac feriari a quo- s, Isid. l.iscumque negotio bono ; quoniam intermissio mali negotij bona laudabilis est. Quodnam vere. sin malum negotium esse potest, quod non inuol- iuncta uat peccatum E Bonum Mgotium intelligo , siue sensita bonitate supernaturati, siue morali conditum: quoniam negotium morali bonitate delibutum , ad Deum tandem aliqua ratione a Christianis
refertur. Hinc prisci patres otiosum eum est A 3 decer-
17쪽
decernunt, qui opus Dei facere praetermitti e , Ghest. Imperfecti commentaria auctor Sancti Marabo.,.. in t haei ' hu ect ergo otiosus p qui opus Dei non opera Mari,ain tur. Sanctus Gregorius Papa et Min otiosus re-hota. L darguitur , quia fructum diuini operis non sectatur . Euang. Docet quoque Sanctus Thomas ab otioso praec a Th. - pta praetermitti. Dixi praeterea otium esse vaca
tionem negotis, non modo boni, sed etiam debi ti: quia semper otiosius negligit de omittit negotium debitum ex eo, quod vel ut impositum ab aliquo superiore, qui praecipere possit; vel prae scriptum ab aliqua lege, diurna, naturali, humana, Ecclesiastica, ciuili , religiosa, cui tunc pa-s 'usin' rete debeat. Astipulatur mihi Sanctus Basilius ain is qui pertractans verba quaedam Isaiae secundum
lxx. ; Ieiunium, oe otium, O neomenias vestras mae anima meae quorum loco nos habemusr C lendas ve Bras oe solemnitates vestras odiuit anima mea; haec habet: Inter ea quoque, qua odio pros quitur Dominus, unum hoc est segne , iners otium, nimirum cessatio ab his, qua nos ex oscio attineis alisaim. cere . Conuenit ex recentioribus magistris AI-Let fonsus Salmeron noster, qui ait , otiosum esse; v eo ,- practare debet , semotus, ali na, qua ad se minime spectant , curat . Subieci ce cationem otiosam carere necessitate, aut utilitate: quia non est damnabile otium illud, quod amplectitur ad tempus is, qui labores in termitati t, aut neeessitate valetudinis conseruandae, quae nimia fatigatione laeditur ; aut utilitate in ip-n negotia redundan te ; quae refectis ac redint gratis per moderatam laborum intermissionem viribus , alacrius maiore contentione anumi corporisque repetuntur . Hoc Non evanescit virtus , inquit Valerius, Sed recreatur: hoc 'SE, Letanuit Eusest e murdum appetentam, ut tempestiua labo
18쪽
6I. Suid si otium damn. s. s. r
rps intermissone ad laborandum flam vegetiores. utilitate ac necessitate simul valetudinis tueadae ac virium reficiendarum orta sunt mamr rum monita, ut diuturnae agitationes meritis, exercitatione corporis interrumpantur, ut stin, dium vitta duas horas ne continuetur. Hincinos inualuit atque usus relaxationis animi, seu quietis in omnibus studiosorum coetibus, etiam .
Religiosorum, statis quibusdam horis & diebus. vere quippe cecinit ille: oui tu .
seuod rarit alterna requie durabile non e te ep. i s. Haec reparat seressessaque membra leuat .
Neeessariam requiem humanae vitae scripsit Aria . . si,
stoteles , quod nequeant homines continenter dita .f. ae operari. Proverbium cireumferri tradit Sanctus i. o. c.f. Ambrosius: Puod velis prolixe faceme aliquando ne feceris.Eandem necestitatem quieris ae cessationis L Th.....demonstrant ad desensionem studiosorum , rete Religiosotum S.Thomas & S. Bonaventura. v ri , i. i. 'tlitatem astruitL.Seneca,ubi it,animos meliores Mane. ac. iotesque requietos surgere ad labores repetendos et quoniam ex Salomone, Frequens meditatio. ... earnis amictio est. Itaque reprehensibile otium M. erit illud, quod existet ex cessatione debiti muneris , sine necessitate, aut utilitate; cum nimirum animus cum corpore in re minime necessaria iaut utili conquiescit, ut obseruat Iacobus Almia sae. Alaa.
tus noster: siue res ea sit somnus supetuacaneus, 'i' sue ludus inopportunus ; sive vagatio superetua; siue collocutio intempestiua; siue curiosa recum alienarum iuvestigatio; siue lectio poetarum inutilium ;siue studium minus fructuosum, qiuim sit illud, od est praetermissum. Conuenit hqc p
strema pars descriptionis, cum doctrina communiTheologorum e patrum antiquorum fontibus hausta, qua docemur otiosum verbum esse, quod A necest
19쪽
m. dein necessitate,aut uti ii tale caret; ut en Ieate scripsi' desitaetatu de cura minimorum. Proinde maletariatus& otiosus erit , qui neque occupatione n cessaria, neque utili distinebitur. Atque id etiam ex sensu philosophorum s e quorum numero S xenoph.I. crates apud Xenophontem alebat,otiosos eos esse qui melioribus relict , res iocosias & futiles agmaent. Explicata descriptione otij, veniamus ac incitamenta secundo capite comprehensa.
L . U. Incitamenta qua nos impellunt ad otiuis desidiosum iurandum.
decim incitamenta referam hoc capias te,quibus non modo Religiosus, sed etia Christianus quiuis extimulatur ad otium iners ac vitiosum execrandum s unde fuga, & expulsio tam noxiae rei consequitur. iIncitam. I. Scriptura Sacra
PRimum erit auctoritas sacrae fctipturae illud
grauiter vituperantis, tum in veteri, tum imnouo testamento. Primum testimonium est Salo- nou. n. mouis in prouerbias: qui componens assiduum ala strenuumque agricultorem cum otioso, pr*dicit illum futurum diuitem frugum ac fructuum cetait: Qui operatur terram suam, satiabitur panibus. Hunc vero segnem, vocat stultissimum his vera his et sui autem sectatur otium stultissimus eo. Haec .htyroti, stultitia, ut Cornelius Iansienius obseruat, arta D. Infra eo potissimum posita est , quod in egestatem m. tire. in praecipitat, ut postea ex eodem Salomone de-xxi. in ea. monstrabitur. Nec dissentit Cardinalis Turrecto Tregu.I. mala, qui exHug ne docet otio stultitiam gigni. Est autem stultitia cx Sancto Augustino, Aerum
20쪽
edrum appetendarum, vitandarum,non qualibet, sed vitios ignorantia. Itaque non mirum est otiosum ab hac ignorantia excaecatum svi accidit Sa- s. etsi,
oni otioso)praeeipitem labi. Atque hos locos per- et
tractans idem Cardinalis, Bene, inquit, statins est stimus, quia non deesinat vitanda; stultior, quia non in siderat appetenda, nec codigi t merita stulti simus, quia cumulat, ct thesauri at sibi aeterna supplicia . Secundum testimonium est in Ecclesiastico, Vbi ree e. i;. sapiens patremfamilias monet, ut seruiim alli- ad. .v. duis operationibus occupatum detineat; quod i psius ossiciu sit, laborare ac servire: qui si non parer, adhibeatur m pedes & tortura , quae sunt seueri ra remedia . Praecipua ratio moniti est, ne se dedat otio, quod est parens ac magis Et vitiorum . itte, inquit,isium in operationem,ue vacet; mul tam enim malitiam docuit otiositas. uae, quot, qu a taue mala & peccata doceat homines hare per niciosamagistra, inteli getur tum ex decursu tracti tus, tum ex postremis incitamentis, qua damna snse n. i , pestilentesque fructus huius vitiosiae radicis lecto- ac seq.ri exhibebunt. Non minus exagitatur hoc vitia in nouo testamento, Saluatoris, Apostolorumciore.Christi,quamuis humana dc benignitatis plena, tamen reprehensio est, acrisque obiurgatio ilia Mahi, e via, qua castigat otiosos in parabola vineae, patrem
familias introducens illis in foro stantibus haec grauissima verba dicen tem: Quid hic statis tota die
otio Docemur, unquit Salmeron, otium repreherastali' ' i Iubile esse. Recesitis postea malis eius partibus, subdit: Min proinde dictum est a quodam Impst bile est semper nihil agentem bene agere. Hugo Cardinalis ei, hos otiosos sic moraliter describi t: Vobis nihil proprientes,proximis non subueniente , Deo non fermen Maates, hostibus non resistentes, oen tetitiam Non a 'tes, tu posterum non prouidentes. His verbis ad capita