장음표시 사용
321쪽
, qui hoc violasset, puniretur tanquam infractor , ac per 'as S. D. turbator pacis, a quietis publicae., Respectu Religionis, quae armis conservari, introduci, is nec supprimi potest, numquam oriatur quaerela, ac dissentio. , Et statuitur, quod unusquisque, cujuscumque sit Religi is nis libere agat, quod Velit, iVatque, ut Deo probari velit, is quod sive Ecclesiasticus sit, sive laicus, utatur sua Religioneis pacifice acquiete, inserviendo Deo secundum intellectum, , quem ab eo accepit, utque in die judicii putaverit sibi, profuturum , saltem donec per Consilium generale , aut, Provinciale, auditis libere partibus, aliter fuerit statutum. o Libertas ista Religionis utrimque bene ordinata, munia, tu conditionibus bonis, ac accommodatis ad uniuscujusque securitatem, quietem statuitur etiam , ut instauretur, Religio Catholica Romana in civitatibus Hollandiae , o Zellandiae, caeterisque omnibus Belgii Provinciis, ubi nuncis est exclusa, utque ibi quiete , ac libere citra omnem mo- , lestiam eXerceri queat, & ab iis, qui hoc petierunt. Dum ou modo non sint in una ciVitate, aut pago, infra centum, ejus Religionis, qui aut semper, ut Ialtem per totum an- , num ibi egerint majorque eorum Pars, nominatim decla, retur. Quod etiam de Religione Reformata in omnibus iis civitatibus Belgicis parique numero inhabitantium intellio gendum est o Debebunt nihilominus utriusque Religionis respective, omnes consulere agistratum , qui tenebitur dare illis . statim locum ad id idoneum Catholicis scilicet inmollan- dia, caelandi , Ecclesias, aut sacella, quae invenerunto ad id idonea, aut si non inUeniantur loca illa, ubi aliquanois exstiterint, possint reaedificare nova. , In caeteris vero Provinciis eligantur ad id loca idonea, si distantia, si fieri poterit ab Ecclesiis Catholicis, ut ex ni- , mi propinquitate non oriantur riΣ32, .dissentiones, Pro- . ut saepenumero solet accidere. o Licebit in dictis locis unicuique secundum usum suum is respective uti, interesse, celebrare divinum officium, serj ,,. mones, rogationes, Psallere, baptizare, celebrare cenam, ,, sepelire deiunctos, n-riaeonia coatrahere, labolas apest
322쪽
I 78. rire, aliaque Omnia agere, quae propria fuerint cuiqueis Religioni. is aeterum ubi liberum Religionis exercitium non erit, is nulla ibi quisquam respectu Religionis, de ij, quae egerit, in dona o sua, assicietur mollitia ac CXatione. o ubernus expresse sub poenis supra dictis, utriusque Re-
, ligionis omnibus cujuscumque qualitatis, aut conditionis, fuerint, ne invicem conturbent, aut VeXent Verbo, Vel, opere in Xercitio suae Religionis, quae ab ea dependent, is respcctive, neque se offendant, vel scandali sent. o Abstinebit unusquisque adire locum . ubi alia, quam sua in eligio exercebitur, nisi velit hoc facere sine scandalo, is geretque se secundum statuta, usus Ecclesii arum, velis templorum cum ibi fuerit, idque sub iisdem poenis omnes monachi, Religiosi, aliique Ecclesiastici potientur suis bo- , nis, decimis, aliisque juribus libere, ob sque ulla con- , tradictione, aut moli stia. Q vero citra praejudicium Provinciarum Hollandiae, M Zelandiae, ubi respectu bonorum ad Ecclesiasticos per, tinentium, Obser Vabim Articulus Vigesimus primus pa- , cis an daVensis, donec Ordines generales aliter statuerint. Gubemus ne cantentur, vel publice venales circumse- rantur cantilenae compositae e injuriis vel contumeliis, nec, talia carmina, libelli, aut scripta famosa, neve imprimanis tur, aut Uendantur e quavis parte , ut sic irritationibus, melius CaVeatur.
o Inhibemus omnibus Ministris, aliisque, qui aut docent, , aut concionantur, cujuscumque sint eligionis, nihil pro- , ferant, quod seditiones, vel tumultus sapiat. Sed se gerant modeste, ct honeste nihil aliud docendo, , quam quod auditoribus instructioni esse possit, sub paenis
o Inhibetur sub iisdem paenis omnibus militibus, cujus, cumque Religionis sint, ne utantur signo aliquo, per quod, alter alterum incitare , aut irritare possit ad rixas , ac dissentione S. ine formatae Religionis aere in Hollandia, Zelandia, aliisque locis, tenebuntur observare formam, ac ritus cis clesiae
323쪽
, clesiae Catholicae tu contractis, aut contrahendis Matri IS 73. is moniis, quantum ad gradus attinet consanguinitatis, auto assinitatis attamen de Matrimoniis contractis in tertio, is aut quarto gradu, nemo dictae reformatae Religionis mo- , testabitur, nec dubitabitur de soliditate talis Matrimonii, , uti nec priVabuntur successionibus filii ex talibus Matri, moniis procreati, aut adhUc procreandi.
o Assinitas spiritualis non impediet Matrimonium. Nulla siet distinctio, aut differentia respectu Religionis in
is receptu Scholarium, infirmorum, Vel pauperum in Uni- , versitatibus, Hospitalibus, leprosorum domibus, elemoysiis is publicis, aut aliter. , Tenebuntur Reformatae Religionis omnes extra Hollano iam Velandiam colere dies feriales Ecclesiae Cathoibis Se Romanae, nempe Dominicam nativitatis Apostolorum, o Annunciationis Divae Virginis, Assumptionis , Purificatio- is nis, Diemque Sanctissimi Sacramenti neque illis licebit, in dictis diebus operari, vendere , nec habere ad vendi, tionem dedicata loca. Claudetur macellum diebus ab esu carnium per Eccleo sana Catholicam exclusis, geretque se debit unusquisque is secundum consuetudinem loci. Ut melius vivant harum regionum incolae utriusque Re- ligionis, declaramus fore capaces Omnes , dummodo tacis idonei, ad habenda, aut exercenda Omnia munera, si1Veis Iustitiae, sive alia. Uerumtamen, qui sunt Reformatae Religionis non tene- buntur aliud praestare jusjurandum, quam quod bene, is fideliter se gerent in suis muneribus, quCesque insequenturis consi itutiones de iis rebus publicatas. Et cum sit administratio usititiae ex praecipuis mediis is quibus possit inter incolas conservari paX concordia , is eaque ob diversitatem Religionum , aliisque de causis mulo is in locis sit suppressa , magna innocentium , eorumque , , qui jus appetunt, Oppressione, ac injuria hanc ob causam, ut OCcurratur calumniis, quarum nunc temporis frequensis est usus, edicitur sub dictis cenis Magistratibus, judiciis bus , nec non personis privatis , ne posthac quemque comprehendant, nisi observato ex tribus consuetis modis Tom. II. Parsa. Ri , URO,
324쪽
157 3 D. uno, nempe aut in fragranti delicio, aut e mandatori , dicis, aut ubi fuerit Praesens. Et qui ita comprehensi fuerint tradentur continuo judici, suo competenti, ut de re ipsa habita inquisiitione , admini, stretur justitia secundum us, ct aequum. , Denique ut melius expellantur e Republica malae inten.
tiones , ac Voluntate , Permittitur unicuique , quamvis, nihil illi intersiit, accusare, quem Voluerit, dummodo fiatis debita premissa insormatione ante judicem competentem, o qui tenebitur infra dies odio , aut citius secundum consue- ., tudinem loci, Vocare ad se reum, diligenterque agere deis ejus condemnatione, Vel absolutione secundum jusis se, ,, quum interim non licebit calumniari , nec facile absque is fundamento accusare aliquem, nec Cujusquam laedere fa , mam, opinionem sub dictis paenis., Quantum attinet ad executiones, sive civiles , sive cribis minales, ut omnibus debit satisfiat Statuitur, quod in ,, posterum omnia Tribunalia, Magistratus, aliave munera,
, atque ossicia in Civitatibus, Chastellentis, Pagis, mo-
, miniis harum Regionum creabuntur ex viris praecipuis, , amatoribus Patriae, nulla habita Religionis ratione.
o Isti vero sic creati, nihil aliud tractabunt, unusquisque, ubi fuerit respectiVe, quam de Iustitia, Politia , bonoque
is regimine, neminique licebit hos ita consi itutos ulla in reis impedire,molestia assicere,muneribusque eorum se immiscere. o Et quoniam jam pridem creati sunt novi Magist ratus, , abdicabuntur illi, qui Octodecim vocantur, cilii, qui ,, utuntur simili authoritate, sive excedant, siVe non attingant, illum numerzin ediciturque talibU ne posthac rebus, publicis, munitionibus, nec custodiis civitatum, se immis , ceant, nisi ad hoc a Magist ratu specialiter fuerint electi, deputati neque poterunt rem alicujus momenti admi, , nistrare, nisi prius habita cum Magistratibus communica-- tione , habitoque super O XPresso eoru9dem mandato. , sub praemissis cenis.. Et ut distum hoc nostrum eXactius observetur , debe δε iunt Commissarii, aliique deputati, quorum est authori, late publica creare Magistratum, eligere quatuor probos,
, cignosque viros, qui cum necesse fuerit, scrutentur ana aliqua
325쪽
, aliqua istius edicti pars infringitur in informationem super ris S., eo habitam , saltem a tribus eorum subscriptam, consigna-
bunt plagiitratui, qui visa illa curabit agi contra delin-
, Praedicti tamen quatuor viri non manebunt in illo munere, ultra unum annum , in corumque locum a Magistratu tunc, constituentur alii., Denique cum ex inobedientia quarumdam Civitatum, harum regionum , oriantur magnae dissidentiae, indeque is contigerit, retardari libertatem Religionis, nihilque securi, statui queat, nisi instaurata obedientia, dieitur, ac Decreto, statuitur, quod omnes Magistratrus, aliique cujuscumque is ordinis, conditionis sint, tenebuntur obedire, Tatis, facere edictis, ac constitutionibus Archiducis Gubernato- ris, Praefecti generalis, ordinumque generalium , in conscribendo alendo, ad stipendia admittendo, abdicando, milite, praesidiisque constituendis, colligendis, ac dispen, sandis pecuniis, ac generaliter in Gmnibus , que statum, Gubernatoris, ac Praefecti generalis concernunt. , Captivi curuscumque gradus, conditioniS, Squocum- is que in loco detineantur, sine omni exceptione iistenturis statim judicio ante Judices suos ordinarios nisi hoc
fiat , relaxabuntur sub talibus conditionibus, ct cautionio bus, uti expedire videbitur ad quietem publicam, ac unius, cujusque securitatem, inui contra fecerint, derelinquen- tur, tamquam hostes perturbatores quietis publicae, , bonaque eorum applicabuntur publicae necessitati, citra, praejudicium creditorum. , Si tamen aliquae fuerint causae, tam rationi consentaneae, o quaeque aliquo modo dilationem patiantur quarum, respestu merito debeat supersederi, in dictorum edicto- rum, vel constitutionum executione, licebit hoc facere,
o donec super eo scriptis, quid fieri debeat modeste indicato,
is aliter fuerit decretum. Id vero, quod secundo suerit sancitum, quam primum exe- cutioni tradetur citra omnem contradictionem. Haec ta- me omnia sine praejudicio privilegiorum, suumque antiis quorum dictarum Provinciarum, quae quique, nulla habitari dictorum edictorum ratione, manebunt in suo Vigore, cum Rr a , nulla
326쪽
r578. nulla sit mentis nostrae sententia aliquid dictis privilegiis
is per haec edicta derogare. o Reservant sibi Archidux Ordinesque generales, interpre- , lationes, dimunitionem , Vel augmentationem dictorum, edidiorum, earumdemque partium, prout saluti, quietiis Patris inposterum expedire Videbitur. aeterum ad Plenam confirmationem, S securitatem, eorum, quae VP. X certa scientia . liberaque voluntateis comprehendi Voluere , alti, ac potentes Principes, qui, tanquam cautionari , ac dejussores fidelitatis utriusque, partis, plenaeque eXecutionis eorum, quae dicta striat, jure, jurando fide Principis promisere, sub sigillo Religio, ni in fonte Baptismatis accepto , se defensuros , inde- , mnaturos, ac rellitu curaturos, utrimque omnes, quibus in- , posterum ob praedicta non integre observata, in damnum, B ac detrimentum aliquod incidere contigerit., Quodque protegent speciatim, si fieri poterit Praelatos, is aliosque Ecclesiasticos, ut nulla illis inseratur molestia, in D per nis, Xercitioque Religionis, quam propteritur, nec , pacifica possessione, usuque omnium suarum facultatum, is decimarum aliorum qu bonorum.
o Actum per Consillium Status Ordinesque Belgi generales, Antverpis congregatos, duodecim a Julii, anno millessimo, quingentesimo septuagesimo octavo. Cujus edisti publicatione plures Civitates libertatem et, gionis amplexae sunt.
LIV. Est Gandavum haud dubie totius Belgi civitas
maxima, tantoque olim abundaVit populo ut fama sit, centum millia virorum armatorum ibi potuisse in unum cogi, quibus colligendis serviebant illo aevo bina exilla, quae sandarios iocabant, alterum majus, alterum minus erecto majore, coibat numerus ille immensus, altero quadraginta tantum millia Haec de potentia inius urbis antiqua fama. Attamen hoc certum est, magnam semper extitis e. Habuere praeterea hoc antiquitus, seu ex nimia opulentia, quae plerumque mortalium animos ad lasciviam, ac petulam tiam
Sunis priventur, aut quid simile. t Standaeris.
327쪽
tiam excitat, sive naturali quodam ad leVitatem, atque u 1378. daciam instinctu , ut facile semper inclinarint, atque etiam eruperint in seditiones, quarum in hac occasione libertatis erga Religionem non obliti, multa Catholicorum templa profanarunt, inque religionem Vitam imprudenter, a crudeliter grassati sunt, usque adeo, ut in illius civitatis gubernatione, nullum jus, quam quod ipsi sua aut horitate constituissent, admitterent, penesque solos se per Flandriam belli pacisque leges stare profiterentur. Itaque educto copioso civium numero, sua in Provincia passim in Ecclesias debachati lant, Infulasque , ustiue ausi Xcurrere occuparUnt Praeterea Vpras, quae est aliud Flandriae non ignobile oppidum.
Brevi, tandem in tantam insolentiam proruperunt, Ut quidquid animo concepissent, hoc etiam pos e 1bi praesumerent. Solebant magna e parte authores esse hujusmodi motuum, praecipui aliquot ex nobilibus, aliisve civibus, albus cum semel contigist et, authoritate, ac garrulitate, Populum ad arma Xcire, exinde omnia ad suum nutum, arbitriumque
dirigebant, populumque, quo vellent inducebant. Ex his quondam Artenet ius ut Flandricis annalibus proditum hoc vero nost ra de qua agitur tempestate , Ytit gre praecipui Embrsus , eg et si antiqua familia, di thonius quorum
Casus , atque Xitu non indignus, ut ad exemplum posteritati proponendum, aliquanto prolixius scripti mandetur. LV. urbisus post adeptam, diuque exercitatam ea in Civitate supremam potesta tem , ea per Ribovium dejectus, in exilium relegatus est, ibique tribus annis latitans, postea per factionis suae homines revocatus, ejecto Ribodio, denuo Gandavi triumphavit, ac tandem cum Duae Parmers anno millesimo quingentesimo octuagesimo quarto , maXimo labore, C
singulari fortitudine, pontem in Schaldi prope Calloum ad
Antverpis obsidionem construere statuisset ac Dermundami post nitam murorum labefactionem ad deditionem coegisset, Gandavique ob id trepidari coeptum siri, ibovi qu eorursus revertis et, eo ventum est , ut in bisus accusatus,
Oppidum Insulense. Lille.' Oncheere an an Hembete, Voorschepene. Or. lib. I 3. c. 72. 1 Teaeram dam.
328쪽
1578. quod cum Parmensi aliquid secreto moliretur , comprehensus , capiteque publice truncatus sit. Rihodius vero , cum CiVitas tandem Parmens se reconciliasset, fugiens, aut postea misere Vitam degens, mortuus est, aut si adhuc, dum haec scribuntur, Vivit, aegre Vitam sustentat. mirum profecto hoc exemplo, quanta in rebus humanis solet esse vicissitudo, idque non incertum hujusmodi simultates, ac seditiones, quamVis cxtrinsecam faelicitatem aliquamdiu prae se ferre videantur, tandem tamen auth Oribus suis exitio potius, quam beneficio esse. LVI. Comes Bossulus, quem Matthias, Alimicus, Ordineoque ea aetate in supremum sui exercitus Praesectum elegerant
Re1menam prosectus est, qui est pagus situs inter Mech niam, & Lovanium ad ripam utiminis Delii vulgo D is qui Lovanio per Mechliniam defluit cum Austriacus in castris prope Tilmontium consideret ibi omnem ordinum
cXercitum collecturus : cumque sciret non longe abesse Austriacum , prudenter vallo castra munivit, dispositis in ipso, aditu, decemis quatuor tormentis bellicis, ut sic ab invasone cunino es et tutus Austriacus vero de dista per Bossulum Xe citus collectione certior factus , vehementer expetebat id praelio impedire. antequam Omnes Copiae conjungerentur: videbatur enim, si id accidere potuistat, hoc uno res regias Periculum tam Varii, ac copiosi exercitus, facile evasuras, cum praecipua illa parte Xercitus superata, reliquae ordinum copiae, ad tantam diminutionem , timoremqUe Xemplo recenti pervenirent . Ut quas ipse habebat, in aperto alere campo . iisque prout Occasiori es permitterent, secure uti liceret. Quana ob rem haud semel missi, qui situm loci vallorumque cons rLctionem Xacte Σplorant super re tam ardua saepius constillatum Placebat omnibus allima illa utilitas, qualis procul dubio sutura erat si faelicem pugna haberetexitum contra res erat plena periculi, nulla ratione innixa , castra tanto alio militeque munita , sub Imperatore strenuo, satisque Xperto, inVadere, atque superare . Utine Cminoris periculi, post invasionem tentatam , si non successisset , pedem referre , a terga , post rem male gestam hose idare, ut jam pridem Gibloniensis ' conflictus satis docuerat.
329쪽
Multaque praeterea consideratione erat dignum, quod etsi in 1378. reditu nihil sinistri accideret, re infesta tamen nihil aliud futurum publica fama, quam salutem fuga quaesivisse, lummoque periculo infamiam parum prudenter comparasse. seCilli, qui summam rei, tam difficili, ac inconsueta invasione discrimini objiciendam, inconsultum putabant , Um tamen supradictae utilitatis respectu, ipsi a pugna pari cum essent passu, non abhorrerent cidque omnes ob fortitudinem, scientiam militarem , plurimi Veterani milites, magna Delicis successus spe, fieri posse intelligerent, propolacte hanc sententiam , in eamque iere ut Xercitus BruXellam, aut Mech- liniam versus moveret, omniaque ibi hostilia minaretur, eo consilio, ut sic hostis ad suorum defensionem extra vallum in apertum eliceretur campestrem locum , utque si hoc fieri potuisset, tunc strenue confligeretur, sin minus, intraque munitiones se contineret , nequaquam tentaretur ille alter invasionis modus. Sed tandem his neglectis praevaluit altera
opinio , Vicitque nimium aliquantulum Principis adolescentis visendi hostis desiderium. LVII. Itaque educto ex ovanio, ad se vocato omni
equitatu , magnaque parte peditum, quatenus hoc ob propinquitatem secure liceret, 'menam versu cum exercitae prosectus . Necesse erat transire Arscholam , ubi paucis moratus horis , done milites ex itinere lassi , parumper se refecissent , progrediens, prima luce per arctam quandam viam spatio duorum milliarium , tandem campum attigit amplum, in quo inventi stare prope molam quandam ex iis, quae Vento circumaguntur, aditu eXplorandi causa, triginta
circiter equites Germadi, qui paulo post se recipere coacti sunt. Erat illius campi ea in parte, ubi Uriacum eum ait, gerat , hic situs haud ita longe ab introititu hinc inde duo erant aggeres multis arboribus consiti quibus cingi jugera, quae seminationi inserviunt, per omne fere Belgium moris est: inde vero ad laevam inter illos aggeres porrigebatur platea satis angusta, atqueam adeo longa, in qua compi
res erant rusticorum casse , eaque superata, alter apparebat
campus prima minor, arctiorque , unde conspici poterat,
330쪽
IS 78. recta e platea linea , 'mena , i utique exacte admodum munitiones: quod cum non bene perlultrassent ulli rici exploratores , facile eo sunt adducti Regii ut in ea parte Reymenam esse crederent, ubi apparebati dicto ruiticorum casae, coque in loco hollem munitionibus suis vallatum constitere. Lolutus cum haec ita allegiis procul considerantur, premittit
tres equitum clopellariorum turmas, qui ante primos illos aggeres cum Regiis velitarentur, eaque occupatione impedirent, ne ulterius 8 eres versus progrederentur donec eos leXcentis scio Pettariis undequaque bene muniis et eo consilio, ut quando cogerentur equites se recipere , tunc illi pedites hostem ab ingress , quantum possent, arcerent;
cumque, ipsi cogerentur aggerem deserere , tum distis casis ignem injicerent ut quocum lue possent modo, Regiis plateae transitum d T cilem redderent. Dumque haec olfuius Aultriacus, inlisis, qui cum scio petiariis illis equitibus dimi.
Carent, jam omni eXercj tu, primum e dictis campis intrant , continuo ut ad pugnam disponeretur curavit. 'onstructae ex peditibus ternae magnae acies, atque una mediocris X solis Hispanis, iisque electioribus, quam volantem Vocabant, atque haec in fronte collocata, ut istantibus suo in loco alteris, illa, quae longe .erat eXpeditior aggere paulatim accederet,ac occasione uteretur, si qua eos invadendi occurerret Hujusque aciei cura Perdinando bletano commissa, ac clopellariorum dextri lateris quod in simili occasione appeti consuetum a praecipuis Alon et illi de Zeγua , de cujus adventu supra Dipositiin equi opportune, nempe te Vis armaturae tria millia, qui plures in partes divis, ita ut nulla ducentorum numerum Xcederet, Uaquaeque suos hahebat Praefeetos Cum mandato, ut aliae alias certo interjecto intervallo insequerentur, aliterque sese non moVerent, cita ut quo se modo primi moverent, eodem etiam 'subsequentes moverentur.
Erant denique hae partes dictoributae in alias septem; quae ita conjunctae suum etiam habebant peculiarem Praefectum, Cui omnes obedire debebant, eraque inter illos idem ordo, qui in peculiaribus, ut aliae, alias certo in te esto spatio, sequerentur, idemque faceret, quod fecisset antecedens Ducebat primum ita auctam partem Joannes Bapti tu de Monte, secundam Petrus a sirus, caeteras alii, praeeratque caenibus saepe