장음표시 사용
521쪽
cabat eumdem Praesidem ' cum binis aliis Consiliariis Lar asor. ιber de Tardis dictis, captivos e senatu ad carcerem duo os . . , paucisque post horis laqueo ita PriVatos, atque in Publicum is es urbis forum vulgo de Grede prolato , patibuloque suspen bourgsos, populo spectandos exhibere, Ut tam diro exemplo, jam Hist. de nullus esset, qui Henrico vel tantillum favere auderet Erat δLigue, tunc temporis iumenaeus Rhem IS , cumque, quae cibi acta ' i essent, cognovisset cerneretque, quantum id facinus Urbem ciuio commovisset nulla interposita mora Lutetiam advolavit, Vant de eXistimansque haec non tam ad salutis publicae conservatio i 'edi MORnem , quam authoritatis suae di munitionem , esse commissa, b continuo quatuor ' ex sedecim illis comprehendi , parique in . supplicio affici jussit. Caeterisque hinc inde elapsis, Potestate i. que eorum prorsus abolita ad nihilum redaita , proprium , χ'
imperium, quantum potuit conformaUit. Illis ero omnibus, meme qui conscii fauto es facinoris faverant , publico edicto P 39 cautum Voluit, abolitis, quae acciderant, ut ita sublatis seditionum causis civitas in solita unioni conservatione constans, inuieta maneret. LXVI Aliquot ante menses , quam Parmensis Belgium relinqueret , miserat Princjpem scolanti in Hispanum Magnatem, in Galliam , ut omnibus Philippi copiis ibi agentibus seorsim praeesset, Penes tamen Dum enarum suprema esset potestas. ylis erat etiam Didacum de bama, ut Dumenoe assidue adesset , eumque , quam posset in proposito
confirmaret, rationesque R contrita rerum gerendarum cum
eo si quando opus esset y conferret, communicaretque et ''lii Hunc Philippus post obitum More in elgium ad Panhen hs. sem delegaverat, ut ad ejusdem Jussa, mutumque Gallicis adeu-
deinceps Vacaret rebus, uti fecit trianis XV H. Caeterum multa, maXima Ce Par stis, antequam Belgio psset excedere accidere inco rnocta. Rebelli hoatici hostis haud ignarus, eum tempestive decreVicte eo anno in ρinde, Galliam proficisci, secreto admodum copias praeparat, cae οἰιυ. Duxteraque Omnia, quae ad alidam expeditionem essent necessa 'ηοῖι
ria ac tandem cernens .eum non discedere, jam anno ultra δε dimidium elapso, inopinanter utphari iam Obsedit, multa ob quamur diruptione ad deditionem coegit, pauloque et i 2 post prasitio Daventriam , ambo ampla maXimique molamenti oppida, quo rei suo
522쪽
rumque Philippo plurimum intererat Parmens cognito
hostium consilio, statim illienum Versus cum exercitu profectus est, ea mente ut adventu suo audaciam hostium reprimeret. Sed cum non tam cito magnum flumen trajicere
posset, vadoque transiri consultum non foret, hostis voto libere potiri potuit cumque dc postea ad castellum quoddam , quod hostes ultra Masalum ' contra Noviomagum X- struxerant, muliumque Oppido adserebat incommodi , exercitum , duxisset, illud etiam capere non potuit Itaque cum hostem nil ultra tentare animadVerteret, nullo imprudenter Noviomagi relicto praesidio , Bruxellam rediit. Haud diu post restitit Noviomagum, qui cum hoste transigeret, ejusque in partes sese traderet. LXVIII. Parmen in Galliam intranti praesto fuit umenaeus cum Regiis copiis ibi relictis, nec non aliquot propriis, praecipue equitatu conjunxit sese praeterea Parmens Dux Monte ulcianus cum copiis ecclesiasticis, Dominus de auilamoni , Ducis Lotharindice minor natu filius, cum aliquot equitum turmis , quas Pater, qui post obitum Henrici rertii, unioni aperte lavere caeperat, umenaeo, tunc auxilio misit habuitque cum iis, quas novas secum adduXerat, Copiis, procul dubio Parviens eXercitum plane regium, quocum videbatur quidlibet posse tentari. Erat tunc praecipuus belli scopus obsidione Rothomagum liberare, quod indefesse premebat Heηriclis multa tormentorum vi, aliisque modis ad eam partem ubi est D. Catharinae castrum, quod civitati ipsi inhaeret, quo capto de civitate actum fuisset: sed praeerat urbi Dominus de Villars ' Normannis pro unione supremus Praefectus, qui fortissime hosti restitit, attamenni ei subventum foret, necessario pereundum erat. Dumenaeum saepius de ferendo auxilio admonebat, quapropter sine mora ex agro Guisens eo versus contendit. Cumque esset pervontum ad pagum o dictum, unde postero die umalam eundum erat, allat nuntio Henricum eo enisse, ut prae lio decertaret, Parmensis disposito ad pugnam Xercitu , Odie in planitiem praelio Valde opportynam movit. Et venerat quidem Henricus, sed tantummodo equitatu satis pro se combiatus, non ad fortunam praelio tentandam , sed ut qualis esset
hostis, quocum res sibi esset tempestive, plene exploraret.
523쪽
ret. Ubi tamdiu haesit fisus loci stu, qui ob torrentem ante a 302. se fluentem, dissicilem habebat accessum, ut aegre se potuerit
recipere, Parumque abfuerit, qui caperetur. Jusserat enim Contreram Parmensis cum clopetariorum suorum turma atque alios etiam praeparare , Henricique receptum, quantum fieri egeta Posset, saltem remorari, donec adforet exercitus, quod cum o 'valde dextre, ut imperatum erat, irenue fieret, Rex ad I I;
huc in pago inventus, dum celeriter se recipere conatur, etiam lapsus cum equo non tam cito eidem Ope suorum iterum propera-
imponi potuit, quin clopello hostili, quamvis non lethali 'ς ter feriretur Ex umat Neu-Ca stelli citum erat Oppi U.
dum parvulum cum arce antiqua, aliquantulum arte munita, Maim'Teliqueratque ibi Henricus Dominum de uerr cum aliquo RV
militum numero, ut hostem venientem, quantum posset re o. bi moraretur, in quo parum profecit, dirupta enim aliquanta is sa muri parte, antequam fieret invasio , dedidit oppidum ea conditione , ut sibi incolumi, suisque eXire non ' liceret. 'To non Non major fuit militum virtus, qui in arce erant, cujus Prae videtur
fectus pari modo, cillam dedidit tollen- LXIX. Ventum jam erat ad limites , ultra quos progredi 'videbatur non posse , nisi certo pugnae discrimine , quod etiamsi non reformidaret Parmens , ad pugnamque satis esset instructus, noluit tamen ita industriae oblivisci, quin tentaret , an citra Pugnam Rothomagum liberari posset haud enim ignorabat, quam dubii praeliorum essent Ventus, quaeque inde oriri possint, Toleant incommoda. Itaque cum totus crederet exercitus recta in hostem signa Te inserenda, ipse plene instructus de tractus illius situ ad levam inopinate flexit, omnesque festinare jussit ; si alueratque e certo pago , qui paucis miliaribus Rothomago distabat, quo tendebat, ante noctem vis ulteriori se committere celeritate hostem fallendo Rothomagum attingere, antequam illucesceret. Sed cum militi in illo pago reficiendi sese, tempus datur, affertur nuncius Vi artium strenua eruptione facta, post magnam hostium caedem , captaque aliquot tormenta bellica , eumdem retrocedere coegisse , ita ut jam non Videretur necesse quicquam ancipiti fortunae conservandi sui causa committere. Itaque
exercitus Neuchatellitum reductus, relicto ibi sufficiente praesidio, paulatim ultra Somonam fluvium sese recipiens in pago Tom. II. Par 2. Tit quo-
524쪽
mensi sauciatur in pugna apud Cau
quodam omentie non longe supra Abetatam, prope Ruam munitum oppidum , quod pro Henrico stabat, in praesentia consedit. Caeterum haud diu stetit , qui denuo illartitor
auxilium peteret , ejusque adventum iteratis nunciis anxiε sollicitaret Henricus enim etiam ii supradictum accepisset damnum, nil tamen minus , quam de deserenda obsidione cogitabat, resque suas paucos intra dies tanta diligentia instaurarat, ut eodem in discrimine, quo ante constitutus VINIartius , certum urbis periculum Praevideret, ni festinanter sibi subveniatur.
LXX. Praeterierat jam Paschatis festum Anni 1593.
quamobrem Parmensis evocatis recentibus aliquot copiis ex Belgio iterum Rothomagum Versu movit, reeta via constituens salutem civitatis proelio tentare, ni Henricus recederet, . obsidionemque relinqueret. Sed ille cum eumdem appropinquare cerneret , obsidionem dereliquit tam tempestive , ut
potuerit ad Pont de PArch ut vocant quod a partibus suis stabat, tribus non amplius miliaribus Ruthomago distans, parvum oppidum absque incommodo sese recipere. Deinde cum etiamsi liberatum esset oppidum, nihil tamen prosecisse videretur ni fluminis libera navigatio ad mare usque Rothomagem sitim saluti adderetur, pauca interpossit mora, ad efficiendum Parmens sese accinxit , Caudelabecam obsedit,
collocato exercitu in circumVicinis pagis. Erat oppidulum in ipsa fluminis ripa situm , nec natura, nec arte munitum, attamen, qui in praesidio erant, si si classe quadam , quam Eollandi Henrico in othomagens obsidione miserant, tale in primo adventu specimen Virtutis Xhibuere, ut cogeretur Parmens violentam instituere oppugnationem. Cumque ei mos esset, nil serio aggredi, quod ipsemet non perlustrasset, dum e re animum intendit, locique situm, a naturam eXPlorat , filium ' tantum, amottio, ac Lorato comitatus, tandem in quodam stans cum illis loco, Ut opinione, Votisque omnium
collatis rei gerendae consilium caperet, scio petio hostili laevo in brachio ictus fuit it non quidem lethaliter , ita tamen, ut supervenientibus symptomatis , Buzquam deinceps conva
lueri uridai surg videtur id ignorasP.
525쪽
bierit, donec apud Atrebates it suo loco dicetur Vita X IS9 .cesiit flabebat cum hoc accideret non longe equum, quo ad Bos delatus, exacte dein curationi incubuit nullam tamen ob acceptum Vulnus curam capiendi per alios oppidi omittens, ruti accidit paucis pol diebus, cum amottius post aliquantam muri demolitionem , Oppidum ad deditionem coegit. Henricus contra, quamvis cessisset, nihil tamen de pristinavi tute curaque remisit, ac properare uistis recentibus aliquot copiis, quas expectaVerat, cum jam adventassent, re icto Par- Mensem Versus tendens itinere, dimidio non amplius miliari
ab ejusdem castris , immo potius in ipsis castris , castra insuit, cum in pago Deto ubi consedit, consisterent, ac
stationem tunc agerent , aliquot D Mnemri turmae equitum,
quas inde cedere coegit. Fama sit Pagum hunc Ineto olim, Regio titulo fuisse decoratum a Galliae tunc temporis Rege, in solatium liberorum ejusdem loci Domini, quem injuste capite plecti usserat. Mansit ibi paucis diebus, variis imicationibus velitationibusque tempus terens postea defle itctens ad dexteram propius adhuc frontem sui exercitus Par stes mensis juvabatur eundem PriVaret, stetere ita propinqui his
unus o alter exercitus per quindecim dies, cumque Parmen cibia Da. si aliquot copiae domos quasdam ruiticorum vallo undique tu itim.
munitas ut ibi moris occupassent , unde alterius o. Et viro. Ceres Henrico erat facile, quodam die summo mane ille in
structo ad pugnam exercitu, Vt ne non damno aliquo nostri S 4be utut illato, eosdem loco cedere coegit. Quod cum animadVertis ne pesset Parmen sis , nullumque jam ob hostis vicinitatem, poten- opparetaliamque ultra progrediendi superest modum de reditu cogi '' elans , nocte quadam inscio hoste Caudebecam cum Xercitu ij uri contendit, navigiaque, quibus flumen trajiceretur, conquiri, quanti instruique jussit. Fuit eXercitus sub dio prope civitatem, prae vis puἷter levis armaturae , ac cataphractorum equitatum, qui de δε rit sectens aliquantulum ad dexteram . in aliquot rusticorum cassis ad marginem cujusdam torrentis, videbatur tuto sibi
posse consistere sedin eo postero die expeditas Henricus misit Copias, quae torrentem superantes, inopinate equitatum invadentes, eumdem in fugam vertere , omesque casas, tacito hetot.
526쪽
1592. mulio hostibus illato damno , incendere. Interea temporia DuYPur Parmensis variis implicatus dissicultatibus , sine illo tamen inmensis commodo flumen superavit misso equitatu Ruthomagum recedit ut ibi commodius trajiceret, nec non relictis Caudebetae ali-put βρ quot militibus , qui quod possent eam defenderent. Sed brevir ju advolavit Henrisus, cui sese dedere coacti sunt. 1 de maris
Caud be aestu iis in locis mirum quid narratu dignum scilicet tempore cam refluxus duplicis consueti accidere semel quoque mense, ut tunc accidit, cum trajicere vellet Parmen sis, tanta enim altitudine, vehementia, ac strepitu renui maris aestus advolvitur, ut procul aspicientibus altus mons Videbatur, terrorem incutiat, nec non navigia ad aggeres stantia elidat, ac confringat effectus ejus natura tam Vehemens, ut forsiitan talis nullus alibi. LXXI. Dumenaeus dum non ampliU Unum amensem comitatus valetudine non firma Ruthomagum Curandi sui causa prosellus est . Cumque post liberatam ab obsidiones superiore anno Lutetia n, Cardinalis C etanus, Romam esset reversus, in ejus locum delegatus Cardinalis Placentinus, qui Parinensem secundo Roth magum Versus tendentem in itinero consecutus est, urbemque liberatam est ingressus , ibi commoratus, donec reVerteretur Parmeniis, flumenque trajecis set, cui iterum sese adjunxit, profectionemque prosecutus est, donec Jam Vicinus Lutetis, eo se tuto conserre poset, uti fecit, nec inde unquam mOVit, donec tandem introductus 4 48θε Nenriciis, postri interno suos fautores , coactus fuit Italiam
per repetere, usi suo loco Titium suppetet dicetur. Videbatur potuisse cognito host tum trajectu , ad pontem, quem vocant de Larche properare , atque ibi traducto exercitu in eodem parte qua Parmens magnis itineribus tendebat, eundem faeliciter lacessere, sed nusquam locorum per illud iter apparuit, proVerbii forsitan memor, quo hosti sese recipienti aureus sterni pons jubetur. Itaque Parme sis sine ullo incommodo superato prope Lutetiam per Pontem e ratibus inam frigide loquitri auctor de famosi mo illo Ducis Par-reen is reosis in con pectu exercitus Regii di V. Maimbour sup. Cit pag. O . OI. O6. ubi testatur, Regem Henricum ad tannm Stratagerna obstupuisse. T. quoque Borrium lib. 29. IDI. q.
527쪽
bus consectum Sequand castrum Thirm ut vocant pervenit, IS92.
ubi per aliquot moratus dies, tandem valetudinis causa ad aquas Spadanas una cum filio, ac domeIlicis profectus est, relicta exercitus cura Domino de bone in adventum usque Dumense , us4itque assio , ac Didac de Durra cum eo remanere , quorum uti posset consiliis Lamottius autem nolens mandatis Rhonae stare Belgium petiit. LXXII. Erat cum bona Dominus de S. Paul: utque erant in re bellica exercitatissimi , indignum se ac tanto exercitu ducentes, tempus in stationibus inutiliter terere, ad oppugnationem Dernei , quod non longe aberat animum verteres Esper quassata non parum tormentis maenia & tandem sese dedere η'y coactum; bonaque relicto ibi minori, quam decebat praesidio, exercitum ad consuetas stationes reduxit. Sed paulo post supervenit inopinate Henricus , qui id oppidum tam stridie obsedit, ut auxilium a Rhona continuo missum , non tantUm ab introitu arcere,Verum etiam cedere potuerit quo successu compositione facta, oppidum recuperavit, nullo alio incommodo accepto, quam quod in ea obsidione perii Bironius tormenti globo procul ictus ex praecipuis Galliae Mareschalcis, vir armis, animique fortitudine inlignis Nihil amplius exinde a foederatis tentatum, donec ad ' successionem Venit ' Lege :Dumneceus qui Vocat ad se exercitu, per aliquod dies prope Sustitio Fertemulo , cum eo consedit. Inde in Provinciam Valesium iis .
Prosectus , parvulum ibi oppidulum Crespe dictum per
deditionem . dispositis jam aliquot tormentis muralibus, . t Ciς Py. suum fecit. LXXIII. Annus jam erat, amplius, cum Philippus ad
secreta sua negotia miserat in Belgium Marchionem Seranum Alvarum , ex Toletania familia, qui in portu qaodam Catalonioe, Cohhre vulgo dicto, triremem conscensurus , qua in Italiam cum aliis Veheretur, acuta correptus febre, morbi die septimo, vitam cum morte commutaVit. Postea ero eamdem ob causam in ejusdem l cum constituit Comitem Fontanum, ex Henrice
familia, qui stelicius ter ingressus, superato tractu maritimo, jam terrestri itinere Belgium petebat, cum Parmensis post tringinta dierum aquae Spadanae usum, ad tantam redactus fuit debilitatem, ut de vita desperaretur quamobrem aquae illius usu relicto, cum aliquantulum conValuisset, Bruaeellam
528쪽
318 I. B. D TASSIS COMMENT. dec.
i. 61. se contulit. Curavit enim, cum ultimo Gallia cxcederet instaurari, ac suppleri levis armaturae equitatum, quem ibi reliquerat, continuis bellis, armorumque usu Valde attrit Lm, a di munitum, cumque Irtiaeellam ad Veniens tantam ea in re intellexistet habitam fuisse curam , ut jam copiosus satis equorum , armorumque numerus Paratu esset, quo turmis, quae in Gallia erant, plene posset satisfieri , equitatum illum omnem, cum reliquo apparatu , nulla interposita mora, eo contendere jussit, divulgata fama sese brevi secuturum, quam re ipsi volens confirmare tandem, etiamsi Vere semimor-Mos tuus , Irtiaeellam reliquit, Atrebatim est profectus , ubii in ci paucis post diebus secunda Decembris Anni imilesiimi quin-V- ς' gentesimi nonagesimi tertii vita excessis, vir procul dubio exillul ribus sui temporis multis praeclari animi dotibus erutaque gestarum gloria clarilsimus. Duplex error his verbis inest. laxander Parinens nec die
secrιnda Decembris, ne anno nonagesin tertio vitam liquit ast die tertia Decembris anni millesimi quingentesimi nonagesimi secundi. De anno pervulgata res est, quam frustra probavero. De die testatur, qui Alexandro morienti adstitit Thomas ny Iius sacerdos Societatis Iesu, in Epistola quam ad Alexandriflium a1nucium Farnesium Parmae Placentiae Ducem, Brugella scripsit die O. Februarii I93. in qua haec Verba Continuo agonizanti, usque ad horam primam consequentis noctis, quae erat tertia Decembris, siti, egressitque e corpore animd, oculos illimo sissimus clatini. Excusa est haec epistola Coloniae sumptibus Arnoldi Mylii an. 398. in libello cui titulus Epitaphiu in Σμrensimum Alaxandrum Farnesium c c. in .
529쪽
Commentariorum de Tumustibus Relgicis
I. Omes Fontanus cum Bruxellam venisset ad me men legatis' , sic Novembris nonagesimi secundi, voluit illico 'ii tirAttrebatum ad Parmensem proficisci sed cum intel lexisset ejusdem obitum, Bruxelloe remansit, Petrus rQ bellas. nestus Mansfeldii Comes de quo saepius' suscepit provision Comes liter curam Belgi imperii, eandemque egit ad adventum Manis usque Ernesti Archiducis Austrii, Rudo hi secundi Impera V δες. toris fratris primi, quem Philippus postquam rescivit Par .h is mens obitum ad rid Munus elegerat. Mans feldius ero, Archidux quamprimum Carolum filium in Galliam delegavit, data eL Em sui
cura eXercitus Regii ibi existentis , subordinatum interita mi illii t. Dumenaeo , qui supremum habebat imperium. Tulit aegre Dux Arscholanus Mansfeldii promotionem , postquam aliquod tempus ad votum solvendum , oretum, ad D. Virginis cubium antiquitus supra modum venerabile construetum Phanum, profectus est unde rediens, cum in urbe Venete aegrotare coepisset, brevi ibi e vita excessi. aeterum Philippus, qui cum post Henricum tertium Galliae Regem occisum, vidisset Navarrum aegnum arripuisse , secum multum reputans, quid utilius rebus Gallicis posset applicari, quo minus Gallicis periclitaretur Religi , Cum certum videretur, non posse Dumenoeum, solo Locitenentis titulo, diu se opponere Deliciter, alio illo Regis epitheto munito, 'Nempe, . indiesque sese armis, ac astutia confirmante, nullum aliud Rege Praesentius invenit remedium, quam ut eligeretur Rex Ca V. r
tholicus qui electus secundum Galliae antiquas leges sequi --Πμφ' bus semper suerat cautui Regomi necessario debere esse
530쪽
2592. Catholicum cum suis sequacibus , quos suturos credebat respectu religionis majore numero, quam, qui partium essent avarraei, scopum potius Regni occupationis quo isi *J ζb O religiose, ac Viriliter amputaret. Quamobrem hu4ὸἡ s Piu Dum Ioeum admoneri curavit, ut comitia trium Oriue dinum convocaret, eaque discindi non permitteret, nisi Regi Maγenna Catholico communibus omnium votis electo, desiderans prae- ut convo terea in omnibus, Gallis deis Catholicis, opusque Religi itate humanos maximum, melioribus, quibus posse m olla, i dj Promovere. Delegavit ad eadem comitia , Ducem de dum R. fria ' e praecipuis Hispaniae proceribus, denominavitque gem qui ejusdem substituto Iannem Bapti tam a tum , ac Didacum . Eu, '' , d J V assa, ut si forsitan Dux , aut aegritudine, aut alio login- in iis . qui itideri incommodo impeditus , Lutetiam perUenire non legatos Posset, omnimode parique, qua ille ulla oritate inta combsuos u liis Regias vices gererent , negotiisque publicis adessent,
F Prout e sequente diplomate videre licet: ' PHILIPPUs Dei Gratia Hispaniarum, utriusque Tusum, is Siciliae, Hierusalem c. Rex , Archida Austris , Dux Didacum is Burgundiae, Brabantiae c. Comes Habsburgi, Flandriae,
hi Oid. v Notum sit universis, singulis praesentes litteras visu- udora. a j , lecturis , laudituris, quod cum omnium Chris iano- rum Principum sit proprium , Christianae Republicae pro . viribus opitulari , ejusdemque commoda quaerere , atque is incommoda propulsare, nihilque in hisce calamitosis tem- poribus inter tot impendentia mala inveniri possit majus, is quam quod a periclitanti florentissimo olim Regno Galliae, nunc in eas , quas Videmus angust ias, .calamitates conis jecto, nisi mature succurratur, eidem Christianae Reip is licae, totique Ecclesiae Catholicae, velut jamjam in cedi, Vice ruiturum minitatur, atque imminet, neminem eorum,
, qui pia sunt mente , hujus laboris immunem arbitrari seM esse decet, immo, quo majora a Deo accepera ber 'ficia, is quo majori dignitate pollet, magis in eam curam incumis et, ut huic ingenti negotio, saluti, in alumento esse