장음표시 사용
491쪽
vectus cum omnibus captivis Ambesum pervenit, unde Cardilem Bo homoe sub secura custodia, Sedium misit, ut ibi asservaretur, jus filium Turonem, caeteros vero Ambesii relinquens, in praesentia Blefo reversus est. Regina Mater visa hujus tragediae Catastrophe morbo correpta paucos intra dies Blos obiit, tandem Rex Turonem sese contulit, visurus quid ulterius sibi esset agendum, convento ante dimicto,
merito, perturierat ' enim, quod ejusdem praeteXr e Spetierat. Verumtamen etiamsi reUera Re vindicta , qua ardebat , animum eXplesset , nec sibi tamen , nec Regni saluta consuluit ad tantum enim ubique locorum Ventum est in Cendum, ut omnem Xcedat fidem. Regis titulus odioso Tyranni nomine cedatus depicti positi in templis fratres transfossi ad admirationem , commiserationemri detestabantur illam caedem tanquam immane facinus, nec fere quisquam fuit, quin rabie arderet , indictamque exposceret. Itaque brevi inter unionem de Regem ad aperta arma Ventum , quorum medio in furore Rex est loco dicetur eandem subiens, qua uisos affecerat, fortunam , in cubiculo medios inter suos ipse trucidatus , una secum Valesorum antiquam stirpem turpiter extinxit prima Augusti I589. XLIX. Carolus Emanue Dux Subaudiet, ubi vidit constitutum in Gallia unionis faedus de qua supra , Regnumque omne intestinis seditionibus occupatum in praecipitium Vergere, Pulsus vasto suo ingenio, quo non contentus propria fortuna etiamsi magna' ad majora aspirabat, continuo aures arrigere; atque etiam tentare coepit, an in turbidas illas aqua juxta tritum proverbium rete suum jaciendo, aliquid sibi lucri ac
utilitatis capere posset, ad Guisumque scribens, quidquid agccepta promoVenda auxilii Onferre posset, amice Obtulit. Et quamvis Guire is non ea de re ad nutum ut speraverat respondisset, permaniit tamen in instituto, omnesque occasiones
explorabat, quibus aliquo modo desiderio suo satisfaceret; eoque tandem progressus est, ut O. Octobris 388. nocte, quae festum omnium Sanctorum praecelsit Carmagnoiam quae est maximun munitissimumque in Marchionatu Salucens Galliae propugnaculum Drepentina invasione absque ulla caede sceliciter occupaverit. Erant in eo plurima tormenta bellica,
492쪽
1486 bardici, ita ut secundum Galliae armamentarium merito dici
posset, cumque parata habet et, quae ad Occupandum armis Provinciam in qua erant nonnulla alia loca haud contemnenda requirebantur, tanta in eo usus est diligentia, ut totam brevis limo temporis spatio in potestatem suam redegerit, quo de casu non sit hic mentio extra Propositum, si enim dabitur septimo huic commentari alios adjungere Variac hoc principio orta, ct consecuta dilucidius cctori pro
1e8 in Belgio anno IS87. Galli prae diarii Arcis au li certo numeror uni pretio illam amnens dedidere ii Januarii a
iii p. ut ite etiam Prae ectu Stan lay Anglus cum eodem gratis, ,
Mibus sola Religionis Catholicae causa de deditione oppidi com-Ges uri posuit, uti&4. Julii, attodius Geldriae Praefectus Scholus, συβ diu ante rebus regiis secreto a Ven , Praemio 3 OOO. aure O-ἴj ih rum cuna Parmens transegit. Parmensis praeterea Sotu avi Slusii, FLindricae ditionis oppidum cum exercitu obsedit, quae lon-F.andria. ga difficilis admodum obsidio, erat enim ob acuarum, quilsus cingebatur copiam , munitissuma habet canalem, qui in mari influit satis longum sed non usque adeo latum, qui
civitatem alluens, efficit portum quondam capacem magnarum navium , totiusque maritimi commercii illicem, quem fertur Maaemulianus imperator ejus nominis primus, ob maximas injurias a Brugensibus acceptas, studio ita obstruxisse radprofunditate perdita AntVerpiam commercium transferri suerit necesse derelicta Bruga, quae tunc temporis erat maXimum opulentissimum emporium. EX portu emanabat Canalis distantior a civitate, manente alio , qui ipsa civitatis moenia perluebat, per quo Vel unitur j noribus navigiis ea, quae primum Ammam, ac inde rugam tendunt cumque paulo ultra civitatem per Viciniorem esset perventum ad partem Flandriae, habebat aggerem data opera diruptum , per quem inundabatur totius campi illius tractus, Ytructumque castellum ad oram discisti aggeris civitatem Versus, ut etiam ad alteram partem civitatis erat ejusdem alius X mari veniens alveus , cujus agger etiam ruptUs, totum de illud terrae spatium, aquis maritimis longe , lateque occupatum, Una imundatione alteram Xcipiente, ut crescente maris aestu mare Psam videretur,ac quamvis refluente mari aliqua terra appareret,
493쪽
reret, nunquam tamen erat tanta, ec tam sicca, ut aliquo modo a 387. aditum pateretur. Habebat praeterea arcem amplam, a multOrum militum, nec non omnium, quae ad bellum erant necessaria Capacissimam olim, antiquo more e magni turribus muro, propugnacul js lapideis tam solide constructam, ut non minus videretur esse munita, quam arces modernae Nullus itaque Parmens locus reliquus fuit, ubi exercitum oblocare posset, quam pars ea terrae, quam a fantum Ocant,
quidquid superato primo illo maris canali, tendebat ad illos canales, per quos ammam rugam naVigabatur, districtuque eo, qui lac et bergham Versus tendit, ipsumque agunt, qui ad lare est, postquam ejectis inde hostibus eundem sibi vendicasset Erat praeterea omnis iste tractus,
qui Parmensi patebat, omnino nudus, nulla nec minima quidem domus, nullae arboreS, nec aqua, quae tant Um non esset
salsa, ita ut impossibile videretur posse ibi subsistere Xercitum Omnes tamen hasce dissicultates Vicit Ducis ac militum Virtus, unusque ipsis in ipso statim adventu fuit successus, qui tanquam bonUs nuntius, spem rei bene gerendae inpolierum summopere accendit Cum enim appellerent X alto non nullae naves onustae militibus Anglis, quos Ordines Solusam mittebant firmandi illius praesidii causa, Praefecto Guillelmo , quem Vocabant, Anglin, strenuo Viro, Hispa-
militiaeque perito, intrantes intra canalem, in clo petariis iuisiere lis, ac mus uel tariis, quos Hispani vocant, ex littore ς' pis' ita oppugniatae uere, Ut Ob Ugultum canalis at V eum ma usilao jor pars ad dexteram ad inhaeserit, NUO Casu , etiamsi rum immisi milites terram adepti clusam salvi pervenerint, legi sietus tamen naVibus potiti sunt, quibuscum, nec non aliis postea liq/Vs adiuti, exinde ita dominos sese effecere canalis, ut nemo l. l. '
Via intrare, aut exire potuerit, quod quidem si oppidum Ca- quod est: Piendum esset in primis, Mante omnia erat necessarium. Rogerius Constru Xerant praeterea hostes casLellum Xtra civitatem, in hu: tra utrosque supradictos mediterraneos canales, ita ut ante
se haberet unum, S a tergo alterum, in intra se portum S loco misi, ' eratque clam magnum, ut commode multos reciperet milites, habebatque domos ubi Xtra dium essent, quando non Vacabant Xcubiis, idque eo consilio, ut civi-Pp 2 2S
494쪽
Omnia visu, Praesen tiaque sua obibat Ouamtis nec beto
Stradaambos graviteν saucia: OS
scribit. Ottoeus certe ibi hrachium
Opinor sCarolus MansfeI-dius qui Blanchen bergam
tas parum per se munita, tanto melius, diutiusque sustentari posset Parinens rebus omnibus bene exploratis, Blanc en-berghr capta, ac questri pedestrique milite satis munita, pontibusque in canalibus confectis, per spatium illud terrae, quod canalibus erat medium a longe obsidionis apparatum inchoare caepit, data suprema ejus rei cura amouio, ipse
enim Cassant et ubi major erat pars Xercitus stare decreverat. Quotidie tamen ad amouit munitiones, aliasque omnes advolans, ' ac omni visu , praesentiaque sua obiens, quo exadtius, vigilantiusque Omnia administrarentur Progressus est in suo opere amottius , qua potuit diligentia , tandem clope ito in inittro pede ictus fuit, qua de causa, cum necesse esset Brugam deferri, ad ejus usque aeditum Par
mens Marchioni de Rent '' id muneris imposuit, sed ille post aliquo es dies Uclope ito in brachio dextro laesus
fuit, leviter tamen ambo. Perseveravit enim in opere faciendo marchio D pauloque post amoti ius eo est reversus Processerant vero jam tam longe, ut recta linea ulterius non liceret. Defleetentes itaque ad laevam castello imminere coeperunt. Erat illa in via terreum ita humile , ac humiditati obnoxium ut nullo modo ibi munitiones terreas trincheas Vocant extrui possent, necesseque fuit uti defensionibus ligneis, compositis ex duplicibus tabulis unius pedis intervallo invicem distantibus , vacuoque illo spatio terrae oppleto, quibus artificiis tandem Regii ad castellum pervenere, tum Vero hinc inde ad cuniculos emtum, omniaque Viriliter tentata, quae ad destructionem unius, ac conservationem alteriUs attinere Videbantur Carolus itiam ex continenti tormentis aliquot bellicis illud quatiit, e nautae minimo cum periculo attulere Pontem naVigio impositum, per quem invadi a militibus castellum posset , sed utrumque frustra. Itaque Carolus coepto destitit, pons fuit revectus, verum continua Regiorum oppugnatio e tandem hostem redegit , ut coactus fuerit castellum deserere, uti fecit intra civitatem tuto se recipiens incensis ante domibus, nihilque ibi relinquens quod ullius esset momenti. Parmensr castello capto , ad occupandum id , quod constructum ad oram rupti aggeris supra diximus, quam primum animum Vertit, erat enim omnino necessum illud capi, alio
495쪽
quin perdificile erat civitate potiri. Erat id quidem castellum Xiguum, L parum munitum , nec Praesidium, quod in eo erat ultra viginti milites, utpote quod ultra Oo passus non aberat a civitate , habebatur pro inaccessibili ob
aquas, quae aditum prohibebant, idcirco nil miniis cogitabat hostis, quam illud posse invadi Verum Parmensis, qui explorari curaverat per ipsum Marchionem, nec non August. num de Herrer an mari defluxo, posset aliquo modo superari tractus ille rupti aggeris, ac dictum castellum invadi )certior factus fieri posse , nocte quadam Petrum Mauricium Praesectum Hispanum cum suae cohortis militibus id tentare jussit, qui tam strenue id aggressus est, ut caesis , ac fugatis praesidiariis castellum caeperit. Et cum Certo judicaretur, cum in civitate innotesceret occupatum esse illud castellum, e vestigio adfuturos, qui illud vi recuperare tentarent , Providit ita tempestive Parmen sis, missis eo quadringentis Hispanis, ut cum venissent, quod constituerant strenue tentassent, re infecta regredi fuerint coacti. Postero vero die securitati illius loci sic est provisum, ut deinceps ejus perdendi omnis metus fuerit ademptus, ac exinde nulla interposita mora ad ipsius civitatis Xpugnationem Parmensis seriose accinxit Construi curarat diu ante, rugis ad latitudinem fluminis ejusdem partis, ponten super multa navigia valde inductorie ac artificiose. Erat in medio navigiorum via duodenum pedum,in ad utrumque pontis latus murus ligneus , pontis longitudini ejusque formae , qua antea dixi irinobias fuis e , dum castellum captum Versus iretur, superata tunc fuit Via aquatica Nautae hunc pontem nocte
quadam etiamsi intra clopeti ictum essent , hostisque ad
impediendum, ne perficeretur, Omnem adhiberet, operam
animose tamen posuere, atque ita deinceps liber ad milites, qui ibi agebant, patebat aditus Decretum primo muri direptione civitatem tentandam, quae fieri coepta, ea ipsa in parte ad laevam portae, quae dicebatur S. Crucis, multis tormentis, maximaque Violentia , Videbaturque prope murum
solo omnino es e aequatum, sed missi Paragonius Praefectus Hispanus, Gongasinus myronius , aliique duO Xploratum, an commode fieri posset irruptiora retulit Paragonius clopeto ictus, eam procul dubio ancipitem, maximique periculi fore.
496쪽
1587 Qua re animadversa, Parmensis in conservandis militum vitis, quando aliquo niodo liceret, summopere sollicitus, ad cuniculos animum vertit, qui directi ad ipsam portam ; externaque tandem ejus pars multo labore superata. Sed cum ulterius ventum esset, tunc primum maXimum apparuit periculum, ac dissicultas Habebant hostes ea in parte sub porta subterraneam caveam, Unde Regios cocculto feriebant, in quo superando haesum per aliquod tempus, sed tandem vicit omnia labor, Virtusque militum in ad moenia usque perventum Laniottius iterum ibi in inistro brachio scio peto ictus Brugas delatus , haud primum de vita periclitatus est, sed amputato brachio tandem conValuit. Hostilis classis ex plurimis compositis navibus variae magnitudinis jam dudum constiterat in alto, non longe ab introitu primi canalis, speciem prae se ferens obsesssis velle subvenire, sed nihil unquam tentavit. Tandem Dux Excolrius ' cum bono peditum numero trajecit Ostentiam , ac inde Blanchenbe ham versus movit, quibus rebus cognitis, Parmen sis continuo & ipse ex ea parte ubi agebat, ad alteram Venit cum majori Xercitus parte, constititque eo in loco, per quem necesse erat transire Ex-
ct trium, si oppido subvenire vellet. Sed ille cognito Parmen is adventu, illico relicta Blanchen herghd de reditu cogitare coepit, posteroque summo mane sendam reversus est, quare ab obsessi intellecta , ipsi de deditione agere coeperunt. Venit Guillelmus quem penes unum toto obsidionis tempore, rerum bellicarum in oppido erat administatio, nulla aut horitate antiquo Gubernatori t delata, cum Parmen id deditionis conditionibus transegit. TXiere milites ex civibus , qui Vellent cUm bonis, armis e cillis, recu-iperataque Regi civitas si Augusti. LI. Agebat Dux Ma3ennae Lugdum cum a tres Blesis essent extincti jussitque continuo Rec, ut ibi comprehenderetur, sed diligentius illi, qui eum de successu fratrum ita tempestive certiorem fecere, ut tuto sese transferre potuerit in Burgundiam Lugebat ille lamentabilem ut par erat ac indignum nimis fratrum interitum, sed nihil minus, quam de abjestione animi Ogitans, e damno, atque injuria accepta, multum ei fiduciae, ac spiritus accrevit, noluitque unioni de
pravatis tam personarum quam lo
mixtis nimis temporibus. Fruis
ira bacadjectis Oholiis illustrare
497쪽
oblivisci. Itaque qua potuit Vigilantia, ac diligentia ad res 438 .
unionis Xinde suo unius auspicio, ductuque administrandas, sese accinxit. Erat Bles, tempore caedis , arcis Chaloneins Praefectus , qui eo magnis itineribus proficisci ussus, uti praecaVeret, ne quid se absente in damnum Regis arci accuderet Sed fuit vigilantior Duc, qui jam illam arcem in
potestatem suam redegerat , in inde ad lentrum Provinciae , cujus erat Gubernator Ubi maXlma pollebat authoritate , penetrans , Omnium animo , ita ad se attraxit, ut nulla fere fuerit civitas, nullus cividatum arciumque Praefectus, nec quisquam e primariis, qui ejusdem partes sequi, ac fovere non decreVerit. Venere praeterea e omnibus undique Regni Provinciis, ac coni sederatis nuncii assirmantes, omnes constante fore, promittentes insuper auxilia Nec ulla fuit civitas ante Blesensem caedem Antoni ad diet , quae non ardentius, quam unquam, ad Omnia se tunc sterret, ad quidvis obeundum paratam se Xhiberet Ante omnes Lutetia , quae sicut fuerat unionis construetrix, de eo usque praecipua conservatrix, incredibili ardore ulteriorem ejusdem conservationem amplexa est, in quo nec defuere summi Se natus, Financiarumque ut Vocant tribunalia. . .Et ut unio deinceps tanquam Respublica debitam in gubernando haberet formam communibus ilegere Notis umeneum in ' Lege .
Gubernatorem generalem regni Gallior omnemque ad id Ρ - μὸ necessariam authoritatem ei detulere ui simi ut atque in h. Burgundiam venit, misit ad Parmensem, qui Philippi suppetias,
sicut in unione erat conventum peteret, in quo plene ei fuit satisfactum. Immo misit ad eum Parmensis, qui casum le- sensem condolens, de Philippi constantia, optimaque erga eum voluntate certiorem faceret; ad componendum etiam equestrem pedestremque exercitum, celeriter animum vertit Sciebat enim omnium spem, ac salutem solum in armis esse positam, non contentus regni incolis, Otthoni Henrico e Ducibus
Brunsvicorisbus , absumpei l binisque aliis Germanis, coo. η-ilam equitum , feroci ac alii cuidam Praefecto ex Helvetiis, Ozo ita .e,
peditum init desolatio legionem Germanorum peditum de Ba unam, conducendi, curam dedit. Stabat pro Rege tempore somplere, 'Bimanae caedis Aurelia, urbs satis magna, de potens ad ripam
Lueris fluvii sita, non ita longe Bles distans, habensque
498쪽
i Bauri arcem, sed Tiguam , UT Ol era B issuri civis a parte Xoris, Blesis ad conventum inde alios ab urbe deputati, qui Gai- sis omnino erat addictus , eoque summa celeritate peracta caede ad ClaVerat , minionis partes secuta est Cumque id parum prodesset, ini ira arce potirentur, aeciam si illico eo misita irent regiae copiae ad reprimendam faederatorum audaciam, accinXere tamen sese non solum ad sui defensionem, sed ad ipsius arcis occupationem tant strenue, ut adUentante
multis post diebus Dumena cum solo subsidio Gallico, tandem eandem in potestatem suam redegerit, successu procul dubio Regi non minus incommodo, quam time; o, in ioni utili diligentia enim, qua ciVitati ad extremam inopiam redactae subvenire curaverat unlonis partibus . ejusdemque authoritati, plurimum fiduciae, ac roboris addidit Proseistus est inde Turones, sed magis ad ostentatio Ilem, quam spe capta promovendi, debilior enim erat Xercitus, ejusdemque neces artus ad invadendum, debellandumque apparatus, quam ut eo civitas magna flumine divisa capi posset, ubique Rex ipse praesidio corporis ordinario munitus agebat. Itaque post aliquot dimicationes parvi momenti, defleetens ad dexteram, fines Nomaniae versus movit, multaque in itinere mediteranea oppida non munita , tunc temporis ad unionis partes attrarit, ac tandem Lutetiain se contulit, ubi omnia confusim agebantur, proculque dubio summopere neces arta erat ejus praesentia. Occurrerat eo illico post caedem Blesensem Du Aa-vialius , summumque imperium Dumtinae justi in se susceperat. Sed chaos illud alia petebat remedia, eoque magis, quod res contra Sentium ' tentatae sinistre successistent. Est oppidum non usque adeo magnum, attamen Lutetia propinquum, adhaerebat unioni, ut etiam alia ejusdem tractus Hoc Dominus De Torres ex Mommorantiorum antiquo stemmate qui magnae ibi erat authoritatis, inopinate occupaverat S
ad regias partes reduxerat , quod non parum incommodi Lutetiae adferret Decrevit limatus , totaque civitas armis recuperandum esse. Confectae itaque magnae equitum, editumque copiae ecciVibus dena tormenta muralia cum necessario apparatu, Lutetis, inque finitimis Picardiae civitatibus , praeparata eoque adducta. Venit jameraco Bala-gnius ' cum nonnullo tallite; cumque exercitus es et con structus,
499쪽
structus, Aureatus oppidum obsidione cinxit, continuaque muri demolitione, ac ruina eo redegit , ut de deditione facienda cogitaret. Sed adfuit inopinate anouius qui diu ante in Belgio libertati restitutus fuerat, copiasque, quam plurimum potuerat e Champani civitatibus pro Rege stantibus Idanno , atque aliunde contraXerat, quibuScum, ac tribus tormentis bellicis , tanta arte, ac industria hostem obsidioni intentum invasit, ut in fugam potius, quam praelium uti solent milites novi, opificio, non armis assueti viso Lanovi sese conjecerint. Brevi oppidum periculo liberatuml, multi obsidientium caesi , tormentaque bellica, eorumque apparatus , militumque impedimenta in potestatem hostium venere. Quo inlaetici successu, etiamsi Lutetiae securitatis nil detraheretur, nihilominus, cum eumdem tamqUam Praesentem vidissent, potuis et facile casus inopinatus civitatem commovisse, ad mutationem aliquam unioni contrariam, nisi adfuis et illico, qui as utia, vigilantia ac authoritate eandem ad fidem , constantiam faederatorum animos confirmarescivis et Fuitque cumprimis in re militari, unioni funestum illud Sentii infortunium,4 tanquam praesagium futuri interitus, nihil enim exinde ejusdem sequaces armis propriis tentarunt, quod non in feliciter successserit, donec tandem omnino evanuit. LII. In Belgio anno 88. civitas Bouna quatuor milliaribus supra Coloniam ad Rhenum sita, lectoris Coloniensis ditio, quam occupaverant Hollandi, Parmensis copiis , quae eam oppugnabant, sese dedidit 14. Decembris, obiitque in ea obsidione, dum munitionem quandam Xploratum iret, Mustelio ictus Oannes Baptista a sis Germanicae legionis Praefectus, vir strenuus, ct insignis miles. LIII. Apparuerat mense praecedenti tractu illo maris, qui est inter Caletuin, iuniariam, classis Hispanica valde potens, qua Angliam invadere decreverat Philippus, quod cum
extiterit ex maximis nOsstrae aetatis accidentibus, non immerito aliquanto prolixius de eo agetur Elisabetha Anglicae Regina Philippo non minus vitam ipsam, atque animam debebat. Cum enim pervenisset ad regnum Maria, Henrici Octavi ex citharin Catholicorum Regum filia, proles unica, ac Regni haeres legitima, Visabetham, patris ex Anna Bolanna filiam spuriam, multis de causis captivam teneret, mor-
Narratio expeditionis in Angliam anni II 88.
500쪽
1588. Qisque supplicio assicere vellet , ct jure posset, Philippus tunc
temporis Mariae matrimonio conjunctus, haud inscia Elisabeth apud uxorem pro ea intercessit, ut sol mariti respectu. vitam ei concesserit; sic ut defuncta haud diu post Marid. Regnum Tibi potuerit vindicare, eodemque fuerit posita. Dignum revera, aeterna gratitudine beneficium. Sed Elisa&thil haereseos veneno quae neglecto honesto solum quaerit utiles omnino imbuta immemor eorum quae acciderant, prima oblata occasione res Philippi summo studio, atque odio lacessere coepit, sicut ori in Gallia , paulo pol consectam n Philippo pacem , contra Hugon Ottos bello, eis sa-
vere caeperat, sic confirmata in Belgio ab Auraico rebellione, eandem favere non desil erat, multis progressu temporis quaesitis, adhibitisque modis, quibus obstinata staret, Philippus seque sumptibus, ac molestiis involveretur Denique, adapertum etiam bellum eidem inferendum animum verterat,ac exinde mari, terraque innumerabilibus damnis ac molestiis
affecerat , in diesque assiciebat Quod cum Philippus , nec
honesti consideratione, nec rerum suarum necessaria utilitate diu tolerare posset, ipse ad ulciscendas tam graves injurias citra causam illatas tantaque damna a se arcenda, Reginae bellum in serre statuerat. Cum Gallia internis motibus plena , ea in re obstaculo ibi es e non poterat, uti quieta facere potuisset, fecis etque procul dubio evidentes satis ob causas, nempe ne Anglia alijs tam opulentis Hispaniae c-gnis annexa, Regem illum tanta vicini regni accessione Galliae formidabilem redderet. Quae consideratio antiquitus in consiliis amborum Regum semper habita fuit, ut quotiescumque alterum eorum Angliam invadendi cupido incessit, alteri id, quibus posset viribus cimpedire neces artum visum duerit. Quod nec ignoraverat Philippus, ne forsitan id ex minimis unionis Gallicae consectionis causis exstitit. Erat res cumprimis ardua, cum habeat Anglia mare satis angustum, navigat periculosam S sit terra accessu dissicilis, debili ribus in partibus bene munita defensoribns, dives navium bellicarum, nautarum, hominumque rei maritimae peritissimorum abundans atque opulenta , .sui maris domina, Qua de causa Philippus rem tanti momenti aggredi volens, at , re ac pedetellum de ea expeditione agens, Parmensis seta