장음표시 사용
81쪽
CAP. XV. Rona olim Vr . A. Hirtio 'seo. Ap
plano Orsona. Situs eius ex Hirtio petitus. ON procul a Nebrisia spectatur uita,
quae Straboni & Plinio Hrso, de Genua γrbarorum vocata: Antonius August. legit, Geminum Wbanorum pro Genua,tesse Ortelio. Ab A. Hirtio, Hrsaone, ab Appiano in Ibericis Ursonam, a Ptolem o Ole bum dici auctor est Ios . Moletius. Conuentus olim Astigitani, distans a Singilia, quae nunc Antiquera, circiter M. P. XXX. ab Astigiplus minusue.Sed lubet A.Hirtij verba adducere, qui graphice urbem nobis eiusque situm ob oculos ponit: Ad idam, inquit, reenerandum occasio nem non praetermittunt, s reliquos P tuos capiunt, ac deinde Arsaonem proficiscuntur , quod vidum magna munitione continebatur c Pt ipse locus non θοlum opere, sed etiam natura editus ad oppugnandum hostem appete .ret.Hoc acciderat, quod aqua praeterquam in tho Opida
non erat. nam circumcirca ritius nusquam reperiebatur, Iropius P. octo, qua res magno erat adiumento vi-
82쪽
LUDOVICI N O N II: oflitae fiunt turres agi, propius M. P. I. non reperie-lantur. Ex quibus non solum patet urbem fuisse egregie munitam & magni momenti, sed etiam deseriptionem quadrare optime Q una. Opidum
Cnim aqua Caret contermina,arborum genus nul
lum praeter oleam profert ager: quam etiam a Poenis agriculturae studiosis illatam fuisse crediderim . Quibus fidem etiam faciunt fragmenta quaedam & cippi cum vetustis in scriptionibus, in ipso opido reperta, quae nomen μθὸ s ostendunt. Nostro arvo illustrissimae Gironum familiae est, quae relicto titulo Comitum Hrenise , Ducum Ossinae,arino M. D. LXII. annuente Philippo II. nomen sibi vindicauit. Academia hic exstructa, anno M. D. XLIX. insignis, a Ferdinando Mattam oro. Ager est pecoris, messiumque Vberrimus et olei etiam secundus, aer saluberrimus.
Hispalis cognominata Romulensis. Isidori opinio relesta. Vude dicta. Eius descriptio.
VT ceteras HispΑNi AE prouincias Baetica, dc ita Baeticae uniuersas urbes nobilitate, opibus q. longe antecedit, Colonia sitit olim
83쪽
tuor eiusdem prouinciae conuentibus, teste Plinio.De origine eius ambigunt Scriptores: Fran-
Ciscus Tarapha, alij que sublestae fidei Scriptores, ad Hi spatum Herculis Libyci filium, ex Berosi
mente,referunt;Isidorus vero lib.xv.Originum,
Iulium Cssarem refert condidisse,eam q. ex suo & urbis Romae nomine, Iuliam Romuleam nuncupasse. Sed cum Veritate hoc pugnare, in aperto est. Nam apud Hirtium aliosque,frequens ut is mentio, ea l. post Mundense praelium recuperata, dum beneficiorum memoriam Hispalensibus Caesar refricat, non praeterii stet vibis se conditorem. nec Iulia Xymuleae illi cognomen, sed Romulensis.Ego in re tam vetusta,& inter fluctuantes Scriptorum opiniones nihil certi ausim statuere. Suisiciat coloniam fuisse Romanorum
quae a Philostrato in vita Apollonii Tyaurei lib. v. cap. I. Illula, a Silio vero Italico Hoes vocatur, Vnde ait:
Et celeti e sceano, atque alternis aestibus Hi sta In antiqua vero inscriptione squam Hispali repertam dicit Ambrosius Morales) Romulea voca- eur ullo alio addito nomina:
84쪽
M. AURELIO. VERO. C Es. IMP. CAESARIS. TITI. AELII. HADR. AUG. PII. P. P. F. ANTONINO. COS. II. S C A PHARI. QVI. ROMULEAE. NEGOTIANTUR.
Vocatam autem H palim, vult Isidorus a situ, eo quod in solo palustri, sussixis profundo palis
locata, ne lubrico & instabili fundamento caderet. Arias vero Montanus apud Ortelium ait Hispalim, Phoenicum nomen est a Spilavel Spala deflexum. quod planiciem saue virentem regionem significat, quam suburbanus eius ager egregio refert. Urbs certe est amoenissima, & in primis, non Hispaniae modo, sed & Europae, nobilis & op lenta ad Baetim amnem apposita,muroru ambitu, aedificiorum structura& cultu conspicua.suburbium habet amoenum Sc amplum, cui Triana no omen, Baeti amne discretum, sed ponte sublicio Vrbi coniunctum. Ager vicinus planus est,& laeti csimus, summumq. hic Liberi Patris cum Cerere certamen, sed praecipuus oleae prouentus: ne uspiam generosior eius liquor. oliuas muria maceratas quas Graeci κο ειl αδας, Romani Drvas,
85쪽
εe HISPANIA avt 2 atant , vocant ) insigni tum magnitudino tum suauitate suppeditat.frugiferis arboribus, sed
Praecipue vario citriorum genere felix: &, ne in sangula me effundam, naturie gaudentis de lasciuientis opus est: vi nihil sit hic quod natura negauerit,nihil quod cultura praeterierit. Ferunt Scriptores, quo tempore D.Ferdinandus Maurorum illam iugo eripuit,circa annum M. CCXVII. plus quam centum millia pagorum, Hispalensis territorij numerata suisse: quod immensam agri ubertatem argui licet incolarum infrequentia,ad magnam raritatem delapsi sint. Iam a Strabonis euoemporium fuit non incelebre, ita & hac tempestate, longe opulentissimum euasit. huc enim ex uniuersi orbis plagis, maxime vero ex Occidua India,& Peruviano orbe,incredibiles opes aduehuntur. Binae quotannis classes auro, argento, gemmisque onustae, noui orbis diuitias hic exponunt : unde liberali manu in uniuersum orbem dispensantur.Ita ut non queratur HispANIA desiisse sibi nobiles suas metallorum secturas, sed praebente India opes suas, gaudet visceribus suis
ab avaris manibus parci. Hic iterum omnigenis mercibus ornatae, milite & commeatu instruet Indiam petunt. Vnde opibus ita pollet, ut Regi suo ferant,annuo sesquimillionem aureorum ob'
seqvij di vectigalium ergo pendere,quantum Vix
86쪽
LUDOVICI NONI t. 6, Etegra alibi regna. Templum habet celeberrimum, & mole sua maximum, turremque egregiae altitudinis illi adnexam: D. Virgini id sacrum, in cuius impensas annuas, triginta millia aureorum destinata ferunt. Archiepiscopatum habet opi naum, splendidumque,& qui,Toletano excepto, nulli opibus & dignitate cedat 3 centum dc amplius illi aureorum millia in annuos prouentus stippetunt: qui tantae erat olim auctoritatis, ut tempore Hormisdae Papae, tota viterior Hispania Bstica scilicet Sc Lusitania illius obsequium agn 1ceret.Immo auctor est D.Ille nsus,supplemento ad D. Ii1dori Chronicon ,Primatis HISΡΑ-NIAE dignitatem, Hispalensis primo Praestitis fuisse: donec Theodisclus, D. Isidori successor, regnante Chintilane Gothorum Rege,l fresi insectus, Archiepiscopatus honore deiectus fuit. Toletum sic dignitas translata, ibique in hoc aeuum permansit.Mirum est quod Plinius refert.
lib. ij. cap. XCVII. Hispali puteum fuisse, qui
Crescente maris aestu minueretur, augeretur Vero decedente, ceteris natura Vulgaris.
Et licet urbs haec Mercurio magis, quam Phoebo semper dedita, dc commercijs quam litteris notior fuerit, summa tamen ingeniorum fastigia edidit. Quem enim D Isidoro praeserasIvitae enim sanctitate,litteris tum sacris, tum pro-
87쪽
M HISPANIA fanis paucis aequalis, inferior nemini. Satis evitisuperque doctum illud originum opus posteris
Commendat. Nostra etiam memoria eloquenti
philosophia, & philosophica eloquetia insignem virum Seba lianum frixium Morijssum, & Benedictum Ariam Montanum, Theologum, poetam, linguarum peritia Hebraicae praefertim) nemini secundum protulit.
CAP. XVII. let e Italicissitu di quisitio. Scipione Africano condita. Hodie Si uillata veja. lMnnicipitim Romanorum l
QVamvis Italis nihil prser deformes ruinas,& diuulsa rudera ostendat; optimorum ta-lmen Imperatorum manibus pauca haec dentur, ut natale illorum solum cunctis innoteseat: multis enim situs eius priscus ignoratur. Auctor est Ap. planus Alexandrinus in Ibericis,a Scipione AH- Cano conditam , peracto bello Hispanico, ubi emeritos, & mutilatos membro aliquo milites Teliquid, quo tamen loco illam condiderit, non exprimit. Ptolemaeus illam in Baetica collocat, ex Plinio vero, Liam prius vocatam colligust
88쪽
LUDOVICI NONII aliqui. ait enim : Ilipa cognomine Italica , collocat autem illam prope Hispalim .Eodem modo apud Strabonem legendum esse asserit doctiss. Is . Casaubonus: cuius verba sunt: has halica σIlipa super Baeti, emendat autem, qua s Ilipa,
sed quam exacte, viderit Lector. Italica enim non est cognominata Ilipa, ut haec prae se fert lectio; sed Ilipa, Italicii postea dicta. Auctor est Vasaeus ignorari a plurimis antiquum situm, aliqui Nie-blam esse putat, Ambrosius Morales Siuilla la His
ostendit esse,& Hieronymus Surita. Multa enim hic indicia antiquae urbis, & Romanae magnificentiae impressa vestigia. Inter cetera non poenitendae Amphitheatri ruinae visuntur. Antoninus
in itinerario, Hispali Italicam nullum passuum apponit numerum , indicio exiguam fuisse distantiam, & cunctis notam ; & hodierno die vix quarto lapide abest. Referunt Ioan. vasarias,& Ambrosius Morales,bello quod excitatum fuit inter Regem Leuuigildum patrem, sed Ariana haeresi infectum,& Ermenegildum filium Catholicae fidei assertorem, dui Hispali oblesius erat,
anno Domini D. I xxx IV. Vt Baetis commercia
obsessis auferrentur, iussisse Leuuigildum,moenia Italicae vetustae urbis restaurari, atque ita Hispalenses ad deditionem compulisse - quae certe Omnia Siuilla usi a quadrant. Barti enim apposita, L '' leuca
89쪽
HISPANIA leuca tantum ab Hispali distat. De qua Lucas Tidensis: Inuenici novit n chronicis quod Italica ψl Hi
spalis antiqua, unde populata fuit baec Hi palis quae
nunc eri; sed postremum hoc prorsus a veritate alienum est. Adde quod hod1e circumiacentes campi ,Ascampos de Talca , ab indigenis vocantur, mutilata voce,tamquam Campi habrae. Iuxta hanc urbem refert Paulus Orosius lib. v. cap. Xxiij. Herculeium Sertorij legatum cum Metello
Congressum, viginti millia peditum perdidi sie. Fu1sse Italicam Coloniam olim, videre est in fragmento basis Vulsinijs in Italia reperto: ITEM
COLON. ITALICE N SI UM INPROV.
B AE Τ 1 C A. qui reliquam inscriptionem Volet , consulat Smetaj Antiquitates. Municipium tamen fuisse auctor est Agellius
lib. xvi. ca p. xiij. ex oratione D.Hadriam, quam
de Italicensibus habuit. Miratur enim Imperator, cur Italicenses,& qusdam alia municipia antiqua, cum suis moribus, legibusque viuere possint, inius Coloniarum mutari gestiuerint. Hac urbe orti Imperatores Traiantis, & H Bian s, ut testantur Appianus, AZ lius Spartianus, Eutropius. Magnum etiam Ioeodo sum haec urbs tulit,ut plurimorum fert opinio, & ne quid deesset, Silium etiam Italicum poetam egregium, testo Petro Crinito, tametsi dissentiant Ioan.Camers
90쪽
LUDOVICI NONII QScholijs ad L. Florum, & Hieronymus Surita. Felicem Italicam, Pae virtutum,doctrime haec fastigia ediditi iactent sese aliae urbes, murorum structura, Iitus opportunitate, agri caelique benignitate, illa vero quamvis nihil horum illi defuita olim crediderim ) maximorum Heroum natalibus, qui numquam ignorantiae tenebris ibiam patientur latere, se attollat. Episcopalis urbs fustelapsis saeculis, primum Episcopum D. Geruntium Confessorem habuit.
Apisti cognominata Augusta firma, nune
1 ceia. Conuentus Baeticae. Inscriptiones veteres. VRbs olim clarissima,nec hodie obscura Aptagi, hoc tempore consentiantibus Hispaniae Scriptoribus, Eceia dicitur, Romanorum quondam Colonia,cognomine Augusta firma. t auctor
est Plinius. Inter Turdetanoc a Ptolemaeo repo nitur, a qua quartus Baeticae conuentus Astigitanus vocatus. Pomponius Mela urbem hanc inter Praecipuas totius Baeticae recenset, his verbis:
Vrbium de mediterraneis in Tarraconens clarissima E α fuerunt