장음표시 사용
31쪽
paries Lucidas, Lucem a Soli illapsis, Maculosis aptius ad nos reflectere , cujuscunque
tandem sint materiae. Terti. ; Lmis non aliter cleratur in Terrain, quam si ipsa Terra esset. oriens enim adducit secum Aquam Minnism; eanique altius scandens magis ac nimis attrahit; donec in altit
dine Meridiana siciat Pisin mim. Hine descendens, eam sensim reducit 3 & occidens ficit Ampotin . Inde ad Antipodes tendens , Mare similiter attollit; donec Mmdiaram ibi eo e-cuta altitudinem denuo finiat-Hinc descendens , idem secum detrahit usque in occasum; quo tempore ad humillimum pervenit situm. Hac ratione , Linis commovet Mare, spatio 23 limrum, bis ampotin faciens, bisque ut docet quotidiana
Experientia . . lPatet ergo, Liuiam quasi alteram Terram esse I & has in se mutuo operari. Nam Tora, Et Corpus, & Sphaerm LMMe. perpetuo secum in Ecliptica circumducit, quasi partem Te ra . Linia Mare attrahit, quasi partem-- mamobrem dubium non eu, quin Deus o M. Sphaeram La . in Spnaera Terra collocaverit, ut illa hiae, haee ipsi; utraque Sesi, SMutrique, usui esset. Operationes namque horum Corporum, pro aurea Ga Inuemia, siqdispensavit; ut quanquam tria sint, unum tamen opus perficiant, & viceversa. Neque id
sine manifesta SS. Trinititu adumbrationer voluit enim, ut hac ratione inducti, tam ex to to Corde eredamus, & ex Verba Mus, veneremur atquedimplectamur. Praeterea& hoc diligenter notandum ;Sinm. Lamin. ac Tem , spatio unius Lininum, bis constitui in recta linea; semes in Non M. iterum in plemiam. Nam hinc, Luna non proeul ab Ech ica distante; nunc SM. a Linia; nunc haec, a Terra; obscuratur. Et Ne qui . dem, intra Salam 8e renam posita, Mortalibus Solem eripi; totum, aut ex parte ; dones praetergressa, integrum ut prius restituat. Non aliter , quam duobus e regione Speculi in tecta linea consistentibus; anterior posteriori tantisper obest, donec ipse ad latus recedens, liberum illi concedat Speculi eonspectuna. Sed ut L- No . conspectum Solis adimit Te ra ; sic etiam Terra, Solam eripit L a me . Tunc enim, Terra inter Solem de Liniam posita, aut totam, aut partem ejus, tantisper obumbrat; donec ipsa Tmam praetergressa , Solari
lumine, ut ania, libere se tur. Et hoc pacto Terra quasi ulciscitur iniuriam sbi illatamicum Pleram se obumbret, qualiter ipsa a N a. obscurata & tenebris involuta fuerat . , Admiranda tae Phanomnia. in δου ae Lama, Deus nobis Mortalibus seequentissimὸ ostendit; ut per ea excitemur, ad observanda 1mrabilia Eius opera. Nam etsi ex Causis Naturalibus, satis notis, procedant; Miraculis tamen non minus propinqua sunt: clim non tantum oeulos, sed & Animos Hominum, in Stuporem de Admirationem sui rapiant. Exemplo erit, ingens Sois Eclipsis, quam Thales Milesia Diem in Noctem mutaturam praedixerat, uetestantur Herodotia, Plinis . lib. 2. suarum Historiarum. Haec enim, Exereitibus Lyd rum 3c Medorum, acerrimonter se dimi eantibus, tam ingentem subito ineussit horrorem aut pugna relicta, ad componendam illico Pacem, Legatos miserint: nec ante quieverint,
quam illa obtenta & confirmata. Tam potenter Desu omnipotens, Mortalium Animos , Oculosque, magnitudine operum suorum, novit commovere .c Similem perturbationem, Dein toti Classi Athe uersum immisit, Anno Belli Peloponn/faciptimo. Tanta enim iacta est Soluti , ut in maxima obscuratione, figura Linis Comis uta appareret; Stellisin Coelo, prae magnitudine tenebrarum conspicular ut resert Thuydiades lib. a. Historiarum. Atheniensis iditur, Navigatim in Pe,pomestum iam paratos, tantus invasit pavor; ut supremus Nastarchae Portu solvere recusarit; ex tam aperto Dei opere illigens, iter non iore prosperum: quod eventus postea docuit. Pericles quidem, Atheniensum Dux, hoe Phaenomeno turbatus non sitit, aut saltem dismmulavit. Vultum enim antistalagi pallis obtexit, eoque remoto quaesivit; damnumne aliquod Ipsi de Cireum stantibus exspectandum esset, quoa facies ei aliquii iusterat tecta Ita inquit, nihil est quod metuatis, ne Sοι, aut se, damnum aliquod patiamur; quia LM aliquandiu eum texit: hae enim promota, MI pristinam recuperabit claritatem. Haec sitit Sententia Periclii: consentanea quidem Apparentiae Rei, sed non ejus Significationibus. Capiebat enim, di explicabat; Caul. . sed non Finalem; quae erat, de- nunciatis pcenarum, quas Dem Civitati, Clamque, parabat. Nam eodem Anno, Cipit tem prius, mox Classem, terribilis invasit Pestilentiar tanto ardore; ut quibusdam intra pau- eos dies putreficta Brachia, Pedes, Capita, , reliquo Corpore sponte deciderent: multi prae violentia aestus, aquis se submergerent; aut alio modo sibi vitam eriperent: revalescen-
32쪽
16 P. Lansbergii Commentationes
tibus autetia , quod erat miserrimuin, Memoria omnis sic debilitaretur; ut ad reliquam viatam redderentur inutiles . Ex eventis ergo intelligimus, Perulam admodum stolidὰ ae temerarie de operitas Dei Iudicasse, & locutum suisse et nobisque in simili casu cautius agendum esse. Nam licet cum aliis , Peste tum temporis non suerit correptus: non tamen evasit vindicem Dei Manum; sed invidia Athmiensium, & Munere suo, & grandi pecuniae summa mes-ctatus; tantam in se post conspexit Eclipsin, quantam antea animadverterat in Sin. Haec de qOrta Sphaera Prim QxIir sequuntur tres ultimae , in quibus moventur superiores Planetae , Satin s. Iupiter ,3c Mars. Hos Dein in aequilibrio posuit , cum tribus inferioribus, Sole, Mercurio, & Venere: Saturavi enim in suprema Sphaera valdefrigidiu, opponitur Soli ad
temperandum validum Calorem , quo a natura praeditus est. Succedit Iupiter . temperauia. ad temperandam insignem insem Giem Mercurii. Denique Mars, e seperioribus Terrae proximus, natura calidin de lacus, temperatur per Vmerem, inferiorum proximam, natura stiridam de hunudam. Unde patet, Prinium Caelum non innumero tantum, bc mensiura, sed etiam m-dere a Deo conditum , Sap. II. 22. Appendit enim Frigiditat-Saturni, Calori Solis r Temperiem Iovis, Intemperiei Mercuriir & Calorem ac Siccitatem Martis, Frgoride Humiditari Veneris. Admirandum itaque hoc opus Dei, non solum valde bonum est, Gen. I. so. sed&perfectissimum; cum undiqu-ue numero, men ina, & pondere exactissimo constet. Sed imprimis notandum, Deum O. M. Libram, qua Vires Planetarum quotidie expendit, appendisse Tma; non Soli, aut alii Planeta. Nam Sthaera Terra, media est inter Sphaeras inferiores, & superiores: ita ut inferiores Planetae una, superiores altera Lance, quasi suspe dantur. modocemur, Temperamentum Virium de operationum Planetarum, quas Devi indies tanquam ad pondus distribuit; tendere in commodum Globi Terra, atque imprimis Hominis, eum incolentis. Nullam etenim in Planetis a se mutuo alterationem, hactenus deprehendimus: cum ea, quocunque tandem modo fiat, semper in Terram cadat; ut exsequentibus erit manifestum. Primo; cum Planetae superiores aspiciunt inferiores, aut contra, nimirum Satureus Solim. aut hic Saturniam; Iupiter Mercuriam, aut Mercuriin Iovem; Mars Venerem, aut haec illum; quoniam viribus inter se pugnant; tam fortiter in Terram operantur, Aeremque tam valide commovent, ac si Portra Coeli aperirent; ad producendos Ventos, Grandines, Nives, Pt via , Tempestates, similesque mutationesi unde istae vicissitudines, Apertiones Portarum,
aut Apertiones magnarum Vatrarum, nominantur.
Secunia ; quoties incidunt Aspectus Planetarum frigidorum inter se ; ut Saturni. Veneris.& Luna; magnum illico ingruit frigus, praesertim Hyeme. Tune enim producunt Nives, &intensii in Gelu ; sicut in Febritaris hujus Anni I 6 29 experti senuis. Ram medio inense, Aer, AE tralis plane teporis videbatur, sic ut multi sibi imaginarentur, actum esse de frigore, saltem huius Hyemis. Sed cum die i8 Saturniu&Vemuse mutuo adspicerent, accede libus Radiis Luna; tantum subitb invasit ingus & gelu, ut una nocte aquae constri , innavigabiles redderentur. Tertio , cum Planetae natura calidi, ut Sol de Asars, partiliter se mutuo irradiant; illico, aut teporem meme, aut calorem Apage, Aeri infundunt. Immu enim remissionem Frigoris; . te intensum producunt aestum, & plerumque Tonitrua ac Fulmina. 2wto , cum Planetae temperati, scilicet Iupiter ac rem . amicis Radiis inter se consum rantur; tanta supervenit Aeris temperies, ut Animum Humanum non parum exhilaret. Quod die i9 Mensis Februarii, sub Conjunctione horum Planetarum , vidimust Aerem namque tam desecatum, & ad dies aliquot sequentes) temperatum, reddidere; ut quemlibet etiam imperitum , latere non potuerit. Adspectus intemperatorum, ut Saluimi & Martis, Aerem ac Mare, magnis Tempestatibus exagitant. Fitque idem, eum Radii Mercurii incidunt in Saturnum aut Marte rest enim Mercurini cum Planetis temperatis impreatus, cum intemperatis intemperauιs . ut
satis superque edocti sumus, die 17 dicti Mensis, eum Sarum & Mercurii Adspectus; horridas Tempestates, cum Grandine ac Frigore produceret. Videmus ergo eκ hactenus dictis, Primum Calum esse augustissimum summi Dei opus. Nam praeter Ordinem Sphaerarum, & Regularisum Motus Planetarum; operationes eorum in Terram validissimae sunt, pro modulo ac mensura, a Deo indies praescripta. Quod enim Ηominu gratia condidit, ejus Virtutes atque Instuentias, in Terram, Homine ue Koris m- stari largiter diffundit: eorumque promotioni, quae Homm ad victum necessaria sunt, rectin
33쪽
in Delineationem secundi Coeli. 2
sime attemperata, decorando eumgloria θ-re, Psal. 8. 6. Ut jure merito cum Psalte exclamare liceat i D vae, Domine, Dein roer, quam admir e est Nomen tuum in Vniins Teia l& paulo post, cum intueor Cata, opera Digito tum iisnun; Limm ac Sultas: quia condidisti; dira, quid est Homo, qMd memineris hin 'o Filiin Hommis, quia cures eum ' Psal. S. 2. q. s. Nam ut si pra ostensum, Primim Caelum cum suis Sphaeris non minus evidens est Argumentum , anum Dirim erga Hominem, quam Meridiani Solis splendor , Diei. Sed haec lassiciente, de vera Delineatione Primi Cali pergam ad Descriptionem Secun- di; in quo Deram magna nobis & admiranda proponere, ex sequenti nostra commentati ne patebit.
OElam Secundum, de quo nunc agere instituimus, extenditur a Sphaera Sa- tum , ad Stellas fixas. Extrema eius Circumferentia tantae est magnitudinis, ut Semidiameter Primi Caeli, Mn sit major duodecima pa' e unius gradus; maximi Circuli , in Secundo. Quocirca gradu in I 1 partes divito, 'que intervallo descripto parvo circello, habebis ambitum Primi Caeli, in debita Proportione ad Secundum. Quod quidem schemate clarius exponere erat animus, sed cum minori Arma commode nequeat
eomprehendi, resque Intellectu potius, quam Oculis si percipienda; modum saltem eam describendi indicavimus; ut ad lubitum cujusque, mensera praesto se . Interim , si Semidiameter Secundi Coeli assumatur quatuor pedum communium; Circumserentia Primi, non multum excedet majusculum noc Ο : ex quo intelligitur, quanto minor si satura , si&Peripheria Securio Caeli minor assumatur. Itaque si vulgaribus Globis Monomicis utaris, quos celeberrimus Vir, Gallielmus I. Ceyu, diversa magnitudine edidit; si me duodecimam partem uniusgradus, in AEquinoctiali aut Zodiaco tanta enim est Semidi meter Primi Caeli) eoque intervallo, ejus extremam destribe Peripheriam, juxta modum sit perius expositum; & habebis Primi Caesi ambitum ; in comparatione ad Sec dum. Haec simi quae faciunt ad Delineationem Secundi Caeli i in quibus primὸ notanda occurrit, ingens ejus Μagnitudo. Nam uti Sphaera Saturale terminus Primi Caeli, tanta est, ut Terra ad eam vix puncti rationem habeat; ita Sphaera Fixarum quae claudit Secundum Caelum, tam vastae est magnitudinis, ut ad eam, tota Sphaera Terra. instar puncti sit; ut pag. 32. ostendimus . E quocunque enim ejus loco Fixas dimetiamur, eandem semper retinemus vis nem, sne ulla mutatione. Unde sequitur, singulas Fixas, Sphaeram Terra magnitudine aequare; quod & captum, & fidem humanam, paene seperat. Atque hine T cho Brahe eum asseclis, contendit, Semidiametrum Sphaerae rixarion, non esse majorem I ooo Semidiametris Terra : quam cum non concludat ex Principiis Monomo, sed propria opinione,
nullius aestimandam censeor nihil enim in amommia recipiendum nisi quod firmissimis Demonstrationibus munitum est . . Et certe tantum abest, ut Semidiameter Sphaerae Fixarion tam exigua sit, ac vult D cis; ut contra ex propriis ejus Hypothesbia clarissime evincam; majorem este quam Nos pig. 6. posuimus. Nam quia Fix , ex mente T crinis spatio centui aiΑnnorum promoventur x gr. 23 scr. totum Zodiacum absolvunt Annis 26ocio. Atqui ratum
vi Cursiam situm petficit Annis 3 o, ejusque Sphaerae Semidiameter est s93o partium, qualium Semidiameter Orbis Terrae est Ioo oo: si ergos o Anni, dent 993o ; etiam Anni 26o oo , dabunt partes 86o63 66 r nam
Ut so Anni, ad 993 oq; Ita etiam 26ooo Anni, ad 86o63466; quae nostras 6873 937,
Patet ergo, Semidiametrum Octaνi Orbis 1 non esse minorem partibus 687s 937 ; sed
potius majorem: eoque Tyclaenens nulla ratione, eam ad I ocio Semidiametroso erra restringere. Semidiameter enim Sphaerae Saturai, 88o partibus major est, ut demonstravimus pag. 7. ideoque Semidiametrum Sphaerae Fixarum, longe opinetet esse majorem t eum alioqui pars esset Primi Cali; & sic non tres Coeli, sed tantum duo, directe contra Doctrinam Apostoli 2 Cor. 12. a. ubi testatur, se raptum seisse in Tertium Caelum. Addo, quod Proprietatibus Dri melius conveniat tae Sphaerae Fixaram Magnitudo, quam Tychonica:
34쪽
18 P. Lanmergit Commentationes
quia ex ea rectius percipitur, Deum inaniensium esse atque infinitum. Nam S rusum Caelum infinito simile, quid arguat Z nisi Deum revera infinitum; cum Caeliin1M Terram misM. Ieri& Caelam Caelorum ipsum mn at, I Reg. 8. 27. Gloriosius denique supremae Majestati Divisis; quod tam vastum atrium, Palatio suo praestiuxerit, quam si id minus fecisset. Ex quibus conspicuum est , Sphaeram Finarum extendi partibus minimum 6873 93 7, qu
lium orbis Terra Semidiameter est Ioooo. Major enim, non tantum ex Uri . verum etiam Mnris Hypothesibus potest demonstrari: utpote quia Stellae Fixa non is ocio ut vult T M. sed 18ocio Annis , secundum nostras Rationes, Cursum suum absolvunt; ex quibus etiam Majorem Orbis Octavi extensionem, concludi necesse est. Ne quis tamen, ex tam vasta Securissi Cali Magnitudine, quicquam colligat absurdi 1, n cesse est haee tria recte perpendat. Privi e Deum hoc Coelum et u vastissimum, non tamen fecisse majus aut minus, quam Ratio & Proportio postulabant. Ficet enim proportionale magnitudini Luminarium, quae in altissimo Fimamrui loco eollocavit di neque id sine evidentHomni o utriusque vilibilis Coeli. Nam contracto Secundo, Lux ejus, Primi Lucem vitiasset; sed nimium extenso, non suffectura fuisset, ad illuminandum extremos ejus te minos. Itaque rationem habuit, Numera, Μ ura, ac Pria deris, in utriusque Coeli constractione: eosque absoluta persectione inter se coadunavit. seciniti. diligenter notandum 3 Magnitudinem Secundi Caeli, etsi admodum vastam, nutulam tamen esse respectu Dei; sed finitam ac commensurabilem , eum is infinitus sit, & immensust ad quem omnia Terrestria ac Coelestia , nullam habeant proportionem. Et hoe
est, quod ipse testatur apud Jesaiam cap. qo. ubi inquit, nihil esse in Mundo, cui comparari , aut quo exprimi possit. Nam uti Terra, punctum est ad Primum Calam ; ita hoc, i gens quidem in se, sed punctum est ad Secundum. Si ergo hae magnitudines inter se comparatae, vix ullam proportionem habeant; quid erunt, si reserantur ad Deum ' ceraegusta iasiaiula, Mit pulvis Ius in lam, hoc est, ut declarat ipse Deia versa &IT. Qu. ., Sed inquies, licet Terra ad Primon Caelim, idquod Sec dum instar puncti sit; tamen habebit sorte Ηοe aliquam rationem ad Deum; utpote tam vastis Corporibus undique obstitumae repletum p ad hoc respondet Dein, versu 16, in hunc modum: Triis oculos surpum, o restincet quis talia creavit' quis eorum Exercitum edacit ad irrumerum' quis vocat ista sisti nominibus ἰ P tentia ejus tam valida est, ut ne unum quidem deficiat. Quibus innuit Caelum Secsurdum etsi magnum sit, Corporaque Stellarum innumerar se tamen omnia enumerare, &cum iis a pro beneplacito; ac propterea nihil esse, ad se relata. Haec necesse est recte percipiamus; ne stupendae Coelorum, Corporumque Coelestium magnitudini inhaerentes; ea habeamus
loco Creatoris, ut quondam Ethnici: sed solum Deum honoremus ac veneremur, ut Crear rem laudandi miis omnia fecula. Amen. Rom. I. 2 .
Tertiὸ: licet ingens sit spatium, intra orbem Satu . & Fixarim; non tamen est vacuum ut 0cho Brahe cum asseclis, sensit; sed Creaturis Dei repletum, aeque ae Primum Caelum. Nam praeter Nervi Stellas inibi enascentes; tanti multitudine Creaturarum invisibilium undique oblidetur; ut nec D cho Brahe, nec quisquam alius, an in habeat suspicandi, inane esse aut vacuum. Celeberrimus ille Philosophus, Thales Milesiis, e septem Graecia Sapientibus, inter alia sensit, totum Mundum plenum esse, Spiritibus bonis ac malis, quos DAmonas vocabat; ut in ejus Vita teritur Diogenes Laertius. Qisae Sententia, etsi prima fronte videatur absu da; in recessu tamen, S. Scripturae est consentanea. Docet enim Apostolus Pasilus, tam Visibilia, quam Invisibilia, per Christumereasse, Col. 3.16. per Im sibilis intelligens Spiritus Bonos ac Malos: nam & hi per Christum in Principio creati sunt valde boni. Illi autem, permanserunt in Veritate, sedemque in Tmio is, seu Thmis Dra, retinuerunt; ut ι Faciem Deiseemper adstisiunt Matth. I 8. Io. Hi contra, non stet mini in Veritate . Joan. 8. q. eoque sedem in Tertio Coelo, deserere eoacti sunt, teste Apostolo Iulia, Epist. vers. 6. Deo interim
projusto suo Iudicio, partem Spatii sub Tertio D. quod Mundus proprie, & aer appellaturin cum determinata Potentia, ad Diem usque extremi Iudicii, illis concedente. Hi ne enim Cui Itus, Diabolum vocat Prisci m h in Mundi; Ioan. I 1. 3 i. & Paulin, Deum hujus s culi: qui excaecat mentes Infidelium, a. Cor. . . non quod iphe Deus sit; sed ob determinatam ejus Potentiam sti Filios imbedientiam. Ephes. r. r. Item Principem Aeris & Spiritus; de mox Primipem, Potestates, Primipes Mundi, Te arum hujus eculi, Spirituales Malitias in Aere: Ephes. 6. I 2. Cum ergo pateat, Bonos Angelos, in Tertio Corio, Throno Dei; Malos in flere habitarer se-
35쪽
in Delineationem secundi Coeli. 29
quites, Sumtam Calum non esse vacuum, sed Spiritualibus his Creaturis, undique repletum . Et Bam quidem Angeli, a Deo emissi, in ministerium eorum , qui uaredes erunt Salatis, Heb. I. Iq: descendunt indies in Terram, iterumque in Coelum alcendunt, ut Mandata Divina fideliter exsequantur. Qualis Angelorum proniptitudo, Patriarchae Iacobo. in Visione oblata seum dormienti in Bethel, Sedae apparuere, a Terra in Coelum extensae, per quas Angeli ascendebant , & descendebant , Gen. 28. I s. Iq. certissiuauni suit Arguine tum Praesentiae Divinae , ministeriique Angelorum . quos ubique Itineris postea habuit comites , referente Mose Gen. 32. I. & qS.I6. Hae igitur Scalae Iacura visae, uti nusquam vacuae erant, sed Bois Angelis undique plenae; Ita Secundum Calam nunquam vacuum, sed descendentibus aut ascendentibus Iehσυ Exercitibus, ita repletum est ; ut nullus inanis locus relinquatur. Idque eo magis, quod accedat consortium Argelorum Malorum. Hi enim, quia indies coram Dra comparere tenentur, ut Mandata ejus, in Terris perficiant, suti videre est in Historia Acbabi, a Reg. 22. Ivi, cap. I & 2 Secundo Caelo, tanquam communi Via eum Binis Angelis utuntur: quod proinde non vacuum, sed numerosa multitudine Spirituum, undiquὶque repletum esse, statuendum est. His ergo praemissis: primis, manifestum est, Spatium Seci si Caeli, non esse inane aut vacuum sui voluit Tyclis Brahe sed plenum insenti multitudine Bonorum ac Malmιm Angel
rum ; iacendentium in Tertium Caelum, aut ab eo descendentium. Secunia. Deum Amos Α gelos, tam in Secundo, quam Prinio Coelo , opposui isse Malis: sicut Planetarum unum, o
posuit alteri ; calidum frigido, humidum sicco, temperatum intemperato, Superiores I terioribus, ut supra ostensum. Nam ut hi inter se, ita Leari Angcli; perpetuo contendunts eum Malis, tam in Terra, quam in Calo. Cujus rei exempla pulcherrima habemus in S. Scri tuta; imprimis pugnae Bonoruin Angelorum cum Malis. Nam cum Satan decrevisset, S pulturam Mosis, Populo revelare; de sub hoc praetextu, Idololatriam in Ecclesiam Dei introducere ; Archangelus Michael, et in Nomine Domini sic restitit, ut proposituni intermittere eoactus sit: Ep. Iud v. 9. Sic in fine Mundi idem archangelus, adversus Draconem ejusque Angelos, in Coelo praeliabitur; cum is maximam in Ecclesiam Dei exercebit saevitiam. archangelas enim Michael, cum Bonu Angelis, oppugnabit in Coelo Draconem cum Malis, eosque rincet, ut licin eorum in Cato non reperiatur amplius, Ap .ra. 7,S. Haec exempla sufficienter docent , qua ratione Boni angeli, adversus Malos praelientur in Coelo: Prim quidem & Secundo. non Tertiis, ubi est Thronis Dei. Illic enim nulla est pugna, quia Dein est omnia in omnibus. Sed extra hoc, etiam nunc, Diabolo permittit, bellum non solum adversus Bonos Angelos ca- pestem, verum etiam Filio suo Iesis, benedicto semini Mulieris,conterere calcaneum, Gen. 3. IS.. Uerumenimvero, non tantum in Caelo, sed etiam in Terra, Boni Angeli cum Malis bellum gerunt. enim Reges & Principes hujus Mundi seducente, atque excitante, advertiis Populum Dei; Boni Angeli, contra eum, & Reges ac Principes, qui se patiuntur sedu-
ei, pugnam suscipiunt; ut diversa in S. Scriptura perhibent exempla . Nam Cambyses filius i. elim impulsoribus Diabola & propriis Ministris; Restaurationem Templi Hierosolymit m, quam Pater Drtu iusserat inchoari, sui prioribus capitibus libri Esdra latius declaratur
impediret: Angelus Gabries certamen cum eo iniit, uti satetur apud Danieleni, cap. Io. 2Ο:
Emitque, ut non solum mors Camulis supervenerit , sed etiam Restauratio Templi progressum sumpserit, stib Daris istaste, Successore ; Anno Regiminis ejus secundo. Similiater Angelus Gabriel, cum Archai gelo Michaela, pugnavit adversus eos, qui Liberationem P pus Uraelitici ex Captivitate Balylonica,impediebanu Anno primo Darii, Regis Medorum: quem se animavit, ut Promissionem Dirinam, Liberatione Populi, brevi impleverit, Dan. Io. 2I. . : Hine ergo evidens est, Deum O. M. tam in Caelo, quam in Terra, malignis Diaboli e natibus, per Bonos Angelos inversari: eoque efficere, ut qualicunque tandem furore, is co tra Fideles insurgat ; nunquam tamen pro lubitu eos affigat: Bonu Arinetis ejus violentiae semper resistentibus, Psal. 9 I. pro qua Summi Dra Bonitate, dignas referre Gratias, nunquam satis possumus. Sila fuit Vastitas Secundi cali, de consequens, multitudo Spirituum, quibus obsidetur. Restat nunc, ut consederemus pharans Octaram qua Dein totum hoc Universum circumdedit, ac comprehendit. Haec non Circiuia tantum, ut orbes reliquorum planetarum,
sed vere Sphaerica est Superficies; innumera Stellarum harum multitudine plena: estque instar fomuu . quo Dein Visibiles Coelos contexit, aut Tanti . quod eis circumjecit ;
36쪽
Finem hujus Commerationis, Propheta non addit; sed assequimur eum ex consyderatione aliorum operum Dra. Devi enim per omnia sibi similis, a minimis ad maxima Cognitionem nostram traducit. Constderantibus itaque Opunt Gassim, offeretur Ratio , cur duos Visibiles Coelos Sphaera Fixaram terminaverit. Nam ut in ovo, tria haec , oculus semper discernit; tellum, Albutiren, Se Testam: Ita totum hoc Mundi AEdificium, constat tribus Partibus ; Cala Putieturum, quod globuli instar in Medio pendet; Caelo Secumis, quod Prinium undique ambit ; & Sphaera Fixarum, quae totam molem exterius claudit. Qualis itaque usus est Testa in ovo, talis etiam Sphera Fixarum in adspectibili hoc Coelo. Testa autem a Draordinata est, ad cohibendam & custodiendam Facultatem Ovi naturalem: hanc enim magnitudini ovi lic accommodavit, ut sine dispendio totius nequeat evolare: di videmus eam Tesita rupta non aliter disperire, quam Vitis, quae effluente Humore nativo, aut Corpus humanum quod dissipatis Spiritibus, debilitatui, ac tandem emoritur. Quod ergo De per TeItam in ovo, id per Sphaeram Fixarum, praestat in duobus visibilibus Coelis; conservando utriusque Polemiam ac Faciatatem naturalein, quam earum extensioni secit proporti nalem. His enim extra dispersis, Coeli illico conciderent; ct in vestin Nilum veterascerent, ac mutaremur, Psal. Ior. 27. Patet ergbhinc denuo : Deum totam Coeli molem, tanta actam inestabili Sapientia construxisse, ut merito cum Apossolo exclamare liceat, I Tim. l. 17.
Regi isae , immortali, inmisibili, soli sapienti Deo, Honorfit. 2 Glaria, infeculabecularum Anaen. Haec in Sphaera octapa generatim eo in syderaste, satis sit: in specie diligenter observanda
Fixarum in ea Stellarum dispositio. Hae in S. Scriptura, Lumirarium de Exercit strum nomine vi-niunt. Lumι Iarra vocat Deia, Gen. i. 16. non sine gravi causa; nam revera Luminaria sunt,& supra modum magna ; licet ob incredibilem Pi nobis Distantiam adeo parva appareant. Finis, cui a Deo ordinatae sunt, non tam est, ut illustrent Terram flux enim earum sucusque se non extendit) quam ut fialgore suo in Coelo conspicuae, Homini lint in signa Tempestatum Anni, 3e Plagarum Cali 1, praesertim Agricolis & Nautis, ut alibi docuimus. Sed neque in hunc finem solum , verum etiam ad Illuminandum undique totum Secundum Caelum conditae sunt. Nam uti Solam Deus in Centro, ad Illuminandum Primum Calum, sie Fixas in supre- γ itia Sphaera collocavit, ad illust antam Caelum Secundum: tanto majori Mensura, quanto hoc Coelum majus, Primo: dc majori Claritate, quanto Fixarum Multitudo ac Magnitudo, S Iis modulum excedit. Ex quo fit evidens, quanto clarior sit Lux Secundi Caeli, Luce Primi. Lux enim unius Solu, si tam eximia sit, ut oculi sine damno eam non serant , quanto fortior censenda est, tot ac tantorum lucidorum Corporum; quae in Secundo Cala colligitur & eoit recti ergo Apostolus, I Tim. 6. 16. Deum ait habitare iis luce inuasibili. Nam ii tam illustris sit splendor Octava Sphaerae, ouae Atrium est Divini Palatii, quam sortis & inaccessus erit Fulgor ipsus Habitaculi Divina Majestatis 3 discamus itaque, quantisper in hae Carne vivimus , ut Filii lacu, in luce obambulare, sicut ipse Deiti in luce est, i Joan. i. 7. Hoc enim facie tes; non solium in hac Vita, Claritatem Domini retecta facie, tanqtiam in SpecuIO intuebimur ε, iis eandem imaginem transformati, ex gloria hi gloriam, scuta Dontini Spiritu, 2 Cor. I. IS verunt etiam post eam; habebimus aditum, tam ad lucem Se di, quam Tertii Caeli, habitaculi
Dei: Deum namque, videbimus uti est, I Joan. 3. 2. Fixas porr6, Dein in Firmamento collocavit, ut Exercitin: quo nomine Gen. 2. I. Psal. 3 3. L& passimi in S. Scriptura, non sine causa nominantur. Sunt enim vere, Exercum Dra visibi-Ies; quibus ut Deus Zebaoth, hoc est, Exercituum, fortissi in E indies praeliatur. Nam Ipse ed cit universium Exercitum Caeli ad numerum; ipsi quemque vocat suo nomine: Potentia 6 vi tanta est, ut ne unus quidem desis, aut deficiat. Jes. o. 26. Certe quoties eos contra Hostes nos in Terraemittit; totis Viribus, Cursuque, iis adversantur; ut fatentur Delira 3e Barach in Cantico, Jud. 3. 2 o. Similiter, cum jubet consistere, consistunt; uti Sol& Luna tempore Iopua, IocIO. 2. &c. Nam sicut Dein, est Deia Exercituum, qui imperat; ita Stella sunt praeliantes De Exercitus, qui parent, de Mandata ejus persciunt. Rectius haec percipies, si Freus paulo accuratius inspicias; & primo quidem, earum Magni tudinem. Nam una aecive non Terram tantum, sed & Solem, de totum serξ orbem Terra excedit . Devi autem sine dubio vires iis addidit, Magnitudini analogas: ut instar Gigantum, ac sortium Bellatorum, ordine in Coelo consistant, sine ullo motu. Nam uti nemo Terram movere potest, nisi solus Devi qui eam eondidit, Hagg. 2. 22. sic nemo immensa ac praeva lida haee Corpora, commovere novir; nisi Deus eorum Creator. Sunt ergo, vere magni dc potentes Dei Exercitus ; per quos, scit quicquid vuli, Psal. III. 3.
37쪽
in inlineationem secundi Coeli. 3 i
seculi dia: notanda est ingens earum Multitudo. Nam prout Exercitus quispiam e multis aut paucis constat Militibus ; sic validus censetur, aut infirmus ; cum numerosiores reputemur plerumque validiores. Exemplo sunt Uraesita : qui cum exirent Emto, valebant Exercitu sexies centenorum millium Virorum , Exod. 2.37. ingenti certe multitudine: quae haud inultum aberat ab ea , qua postea occupabant Terram Charaneam, Num. 26. I. In profanis Historiis, duo celebrantur Exercitus , prae aliis longe potentissimi. Primus suit Xerxu, quarti Regis Persarum, Dan. II. I. constans decies centenis Bellatorum millibus; partim Peditibus, partim Equitibus. Hic tantus erat, ut Hellesimi in in traiectu, Navibus tanquam Ponte jungeretur; & Gram Fontes, ac Flumina; passiin prae multitudine Hominum, ac Jumentorum , exsiccarentur. Alter paris numeri, fuit Tanuriam Regis Scriboam: qui ante a 32 Annos, Bajaetatem Regem Turcari . devicit & captivum duxit. Constabat autem equater centenis millibus Equitum, & sexies centenis millibus Peditum . Hi tamen Exercitus, etsi supra modum magni; non sunt comparandi cum numero Fixar-ι. quia fuerunt numerabiles: hae autem numerari nequeunt, Gen. I s. s. Nam licet Ptolemaeus in Horiaonte Iuexandriris, plures Fixas nequiverit observare, quam mille viginti duas: de T cia Brabe in Damia, nostro seculo, tantum mille: non minus tamen, ingens & poene infinita est, Fixamn multitudo; quae aut dissiculter, aut plane non cernuntur. Cujus experimentum ante aliquot Annos, & ocularem per Tubum opticum,dedit inspectionem; celeberrimus Astr notrius D. Galilavi a Galiuis: detexit enim, haud parvum Stellarum numerum, diversae magnitudinis, quas sine Tubo, nemo potest visu comprehenderet quod latius in Nuncis S derra, adductis quibusdam Crestellationibus . comprobat. Patet ergo denuo , Exercitum FGa--m, non magnum solummodo; sed&omnibus, qui unquam tuere in Terris, majorem
esse: ut jure merito vocentur Exercitus Dommi. δὲ Tertiὸ: pulcherrimus ordo rixarim, haud est clausis oculis praetereundus. Devi namque,
illas non ut Arenas Maris inter se confudit; sed ut Deus Ordinu, ordinem quoque in disponendis, praecipue servavit. Primὸ enim, diversam iis Manutudinem assignavit & Cωιtatem, teste Apostola, i Cor. I 3. 4 I. & Prosemea, Magni operis Lib. VII & VIII; ubi Fixarum eo i euarum , sex facit Magnitudinis Classes. Secinia: in diversos coacervavit Asterismos, ut rectilis cognoscantur. Non aliter quam in Bello, Cesituria & Cohortes, ex peculiari situ dignoscuntur. Tertior distinxit in varias Formas, ac Figuras: ut hoc pacto inter se non aliter homantuni quam cibortes & Centuriae, per propria taxilla ac Sigris. Nam nisi Deus pro . te M si a Sisinuis . Fixia diversarum secisset Magnitudinum ad Figurarunn, non potuissent inter se magis discerni, quam Arenulae in Littore Maris. Quod ergo S tira tempore Arati, & I M. ante Mosen ut patet ex Job. 28 fuerint cognita; in causa fuit, haec eadem Magnitu- ituram & Figurarum diversias. Denique: restat consederandus Fixarum Metus; qui Artificiali Exercituum Promotioni, apprime consentit. Nam quoties Imperator, Ex tum ordine certo composuit: necesse est, ut la datum ordinem illaesum servet; etiam cum Hoste confligens. Ex hac enim ordinata Exercitus Promotione, non tantum tota Ars Militaris; sed praecipue Militum Salus, S eerta Victoria dependet. Haec ergo Ordinum Compositio & Promotici Artificiosa; ut in omnibus prudentissimoeum Ducum Exeuitibus observatur; sic indies offertur in Motu Stellarum FGarum. Dein enim omnium Autor, & Dominus Exercituum, earum Aciem ita instruxit; ut nemini inquam intuentium, causa admirationis summae dest. Sequuntur autem, datum omnes in iram adeo persine; ut inde a condito Mundo, ne latum quod ajunc unguem, e priori digressae sine. Nam qualis erat Situs, tempore Aristilli, & Timocham; eundem retinue- eunt tempore Hipparchi & Pistimat, ut docet is Lib. VII Magni opem, Cap. I. retinentque etiam hodie; uti nostrorum temporum testantur observationes, veteribus collatae. Licet Enim circa Potii Zodiaca motae, multum e locis pristinis in Ecliptica, recesserint; non mutariant tamen Suum ae Distantiam inter se, qua a prima Creatione iserunt dispositae. Ideoque
hinc satis patet, affixa Sphara Octava Ddera, este visibiles Exercitus Dri; quae indies nominibus suis vorat, & ad Numerum educit; in quibus Potentiam suam exercet. Esse etiam quasi fini μοι satellites, custodientes Palatium Dei: Hominibus quotquot in Terris degunt, aditum eo claudentes; sed qui Viam lubentissime aperient, cum D. N. Iesus Christus apparebit, ut Nos gloriose ad se tollat, de emam Throna Dei sistat. De quo tandem, Deo sivente, quantum prae*nti instituto inserviet, dicere aggredimur.
38쪽
P. Lansbergii Commentationeso E TERTIO COELO, SEU THRONO DEI.
Ofilum renium, de quo nunc verba faciemus , multum ditare a reliquis , de quibus egimus antea. Illi enim tot Creaturis visibilibus undique o sidentur, ut quaerendum non sit, an dentur in Rerum Natura, necne. Sed inmio. alia res est. Nam neque ipsunt, nec quae continet, sunt conspicua: ut iure merito quaeri posset, an esset Caelium Tertium: nisi Deia in Verbo suo plenariam ejus Deutonstrationem aperuisset, ut antea ostendimus. de qua, non est quod amplius dubitemus, quam de nostra Vistrilii Calorum Probatione. Nam quantae certitudinis est, quod Oculus per Grenutriam demonstrat; t. iratae quoque, quod Fides, oculus noster Spirituisti, per Uerlium Dei ostendit , in Rebus invisibilibus; juxta Doctrinam Apostoli Heb. ii. i. Sicut enim, per Fidem imilli mus, constructumfulse Verbo Dei; ct ινιε cemimin. ex non apparentibia facta; ita per Fidem comprehendimus, Deum praeter duos V Mira Caelos, etiam Tmium, ac praecipuum , inrisimie condidisse ; cum id ipse in Verbo suo, plenarie nobis manifestarit. Haec ergo est Demonstratio Tertii Caeli: firma & irrefragabilis, apud eos qui Veris Dei I cum cedunt; nulla autem iis, quibus nulla Verbi Dirini Reverentia. Existimant enim hi, nihil verum esse, nisi quod lumine Naturae, aut oculorum comprehendunt. mibus ut satis actam, etiam aliam asseram Probationem, desumptam a Recreata: ex qua fiet perspiacuum, praeter duos Vibilius Calas, etiam Tertium esse, im bile. Esto ergo Exemplum ab Ovri quod constructione & operatione, duos risibiles Caelos, quas Typo, tam prope ostendimus exprimere; ut quomodo ad Terti s se habeant, ex hoc solo rite queat conlpici . Notum enim ; licet Ovum plenarie in se contineat, quicquid ad productionem Pulli requiritur; non tamen producere, nisi continua Gallinae incubatione foveatur: Vis enim Greeratrix in ovo abdita, tum demum excitatur, & vivificatur, ut docet Experientia. Idem fit in duobus Vistilitas Caelis. Nam licet in se contineant, quidquid ad Productionem Rerum in iis genutarum tui Norarum Stellarum & Cometarum in Caelo; Fulminum, Totum, Gradisinis, Niisis, PI via 3e Ventorum, in flere; multiplicium Animal eulorum in Terra est necessarium; non tamen eas producunt; ni Vs Generatrix & Virificans iis indita, per Dei Spiritum excitetur, qui locum habet in Tertio praecipue Caelo. Nam ut in Creatione Mundi; rudis illa di informis Coel
rum ae Terrae moles, a Deo ante omnia Creata, nec consistebat, nec operabatur, sine inc
batione Spiritus Dei, Gen. r. a. hoe est, praesentia & conjunctione , qualis est Gallinae de Ovi; sie duo Vsules Caeli, occultas Vires prodere nequeunt, msi Tratrum potenter in eos operetur. Quam evidens itaque, ovo productioni Pulli intento, desuper aliquid incubare, a quo fovetur; tam certum est, duobus Vistili bin Caelis, Generationem quarum libet Rerum molientibus, Tertium quasi insidere, viresque addere: cum sine hoc , non magis opus suum absolvere possent, quam Ovum sine incubatione Gallinae. Conspicuum ergh vel ex his Rationibus, duos Vmiles Caelos, Tertis inis ili undique ambiri; de per id, Spiritumque Dei ubique praesentem, foveri ac vivificari. Probato igitur quod intendebamus; ordo videtur postulare, ut de Delineatione Tertii Caeli, non nihil addamus; quod in priorum Visbilium Descriptione praestitimust sed cum via
deri, ac proinde mensurari nequeat, Deut. . I . paucis tantum ostendemus, quae Deus nobis in S. Scriptura aperuit. Vid elicet, esse Habitaculam ct Thronum Dei, Pal. a. 4. Jec66. uoisItemque Exercitum a Dextra ct Sinistra ad istere, I Reg. 22. I9. ita ut millies missolei σ- viant, decus centies mille eum obsiemem, Dan. 7. io. Seraphim quoque, identidem exclamare, Sanctus, Sanctus, Sanctus, Deus Zebaoth, Ies6. 2. & propterea non Dei tantum sed& omnium Angelorum, faciem eius intuentium, Matth. IX. Io. esse Domicilium. Deinde Uerum Imma elem D. N. Iesum Chrinum, ibidem sedere ad Dextram Dei. Regnin que tenerem onmes Creaturas, Phil. 2.9. Io. Fideles quoque post destructionem Tenetrabem culi. eo commigrare, 2 Cor. . I. &c. Christus enim, tot ac tantas Max es iis praeparavit, ut millae desiturae sint Credemitiis in eum, Joan. I . r. 2. Denique: ne & hujus Coeli Mensura ac Typus omnino lateret; proposuit eum D tamquam in Tabula, Ap .r i, & 22. Exponit enim totam Struetii rani Calestis illius Hiersi me, quam
39쪽
qua ui praeparavit dilectis suis. Addit quoque Porin ac Μuros, peculiari ratione e materia nobilissimaeonstructos. Nani Civitas constat ex auro puro, seu vitro pellucido: Stractura Muri ex & Fundamenta ex omni Lapiti pretuso. Portae numero duodecim, sunt dum decim Margarita: nec clauduntur , quia nulla ibi Nex. Nullus quoque Sol, nulla Livia ; nam Gloria Dei illuminat Civitatem , & Lucerna ejus est , nempe D. N. Iesus Christiu. vera Lux Mundi. Sed neque Templum est in ea , quia Deus Omnipotens Templum ejus est, &umi: neque Mors, neque ullum Aratlimis; nam Ariar Visa est in medio ejus, Apoe. 22. 2. Denique, neque astin adest, authidus; nec famra aut*u, neque tristitia aut 'me tuo; qu niam Deas abstergit lachrymas ab oculis omnium, qui ex tristitia & lachrymis eo accedunt, Apoc. 7.16. In sumina, nihil isti e reperitur , nisi planitudo Gaiati, Se Delictamnes ad Dexim
ram Dei insecuti, Psal. IS I r. adeo ut nec Oculus ridet si neque auru audiνerit, nec ullas homo cuia ne comprehenderit; q pararit Deus taee Bueum, I Cor. 2.9.
Haee est Descriptio Calesiis Hierosolyma, quam Dein in Tertio Caelo. Sibi , Angelis , &Tectis, in aetemani praeparavit sedem : quae propterea dicitur Iebora Stamnis, idest, Dein his est. Exech. 8. 33. Ex quibus perspicue apparet , Deum O. M. tam plene nobis manifestasse Calum Tertium, quam Prurum de Sera tan . Primum enim & Secinoum Calam per Ge metriam nobis est detectum , Tmium vero per Dinwη-- Αngeli. Annis siquidem sexaginta post Chrissi Ascensionem in Coelum , unus ex Principibus Dei Anselis , non modo dimensus est calamo Aureo , magnam illam , & sanctam Urbem Hierusuem, cujus locus est in Tertio Caela ; sed & mensuram Urias , vivumque ipsus Typum , Ioam Apostolo revelavit , de per ipsum, toti Nori Faruris Ecoeta. Hi ne autem Mensura & Typus Tertii Cati, nobis tam certo innotuerunt, quam Typus & Mensura , Ca. Primi & Secundi. Debemus igitur Deo opta Max. & Patri nostro clementissimo, immortales Gratias; quod tot , tantaque nobis Areana , in hac Vita dignatus est revelare . in antum enim hoc est, quod Dein, viritis sui instinctu, Solis, tutis, & Terra Magnitudines metiri nos docuit; de per has , quicquid in Prima Zc SecuηO Cgis est conspicuum 3 Quantoque adhuc majus est , quod Tertii Cali Mensuram & Typum , nobis per Angelum est gratificatus p est enim longe se ratio Tertu Caeli, quam Prum de Semari. Primum enim & Secundum Calum, quia sub a spectum cadunt , Tempsarii tantum sunt Casi, qui novissimo Die , cum Terra praeteribunt.
Matth. 24. 3 3. Tertium vero , quod oculis in hac mortali Vita , non cernitur, Mem rum est , adeoque in aeternum permanebit: nam teste apostola, qua Oculis cernuntur, sunt temporaria uect qua non cernuntur, sunt alma, 2 Cor. 4. I 8.
Monendi itaque hinc sumus , ut quae temporaria sunt bona , in Prinis quidem , de Secundo is quaeramus sed quae sunt aterna, in Caelo Tertiis. Sedet quippe ibi Iesia Christis ad Dexteram Pei; habetque in se absconditam , non maia Uitam notiam, Ad ct Salatu nostra onmes Thesauros. Col. 3. I, 3. adeo ut extra illud Calum, ne tantillum quidem solidae Foelitatis reperire liceat. Oportet ergo nos , in id Caelum perpetud esse intentos , nostrasque omnes cogitationes de studia, site eo dirigere, ut Corde 3c Animo perpetuo in eo versemur. Nam ubi Thesearia noster est , ibi quoque debet esse Cor nostrum , Matth. 6. I a. Imprimis stamus monendi , ut veris gemitibus , votisque non simulatis; Diem illum eo stanter expetamus, dc patienter exspectemus in quo Dominin ex Coelo veniet , assumptum nos secum in illud Calo, uisemperi, cum eo min, i Thess. q. I II. Nam si bruta Anim lia , imo res omnes inanimae, ad ligna & lapides usque; praesentis suae vanitatis sibi consciae, in illum Diem perpetub intentae sunt; sub sph, quod & ipsae tum vindicabimur exserritatetmeritas, in libemitem Gloria Filiorum Dei, Rom.8. 9&e. quanto magis nos , & ingenii luce praeditos , 3e supra ingenium Spiritu Dei illuminatos , continuis suspiriis illum Diem exopi re decet; in quo non modo patefiet Christin Vita nostra, sed cymicum eo patefumus Glaris LCol. 3. q. Suspireminerub dc parturiamus cum Rebis creatis, ad illis usque Te in Rom. 8.12. simili atque erum scelix illa Dies illuxerit , recipiet Nos Dominia in quietem suam:abstemet omnem lachrymam ab oculis nostris; stola Gloriae Ze Laetitiae nos induet; Delitiarum ruarum inenarrabili flavitate nos pascet; in suae Altitudinis Societatem nos evehet; Denique selicitatis suae participatione nos dignabitur. Hue usque benevole Lector, de Diarm & Annao Motu Terrae; necnon vera Cali Desine time multis est: Ze Diummis quidem Terrae potius quam Coelo convenire , quinque potissimum Rationibus, ordine ostendi.
Deindὸ evidenter probavi, posito sex sententia plerorumque) Coeli motu Nucinemni
40쪽
,4 P. Lansbergii Commentationes in Coelum Tertium.
Frevi momento temporis debere conficere 6 398o . Milliaria Germanica; sed ut nullum Corpus Physicum tantum spatii, tam exiguo tempore potest emetiri, se recte conclusi , Ccelo hunc Motum neutiquam convenire. Terram contra, cujus ambitus est ueloo Miltiatium Germanicorum; in momento decimam sextam Milliaris partem squantam corpus aliquod in Aere conficere potest) pertransire ostendi: ac denuo intuli, Motum Diurnum com petere soli Terra . cum nihil in Rerum Natura ei ad versetur. Quantum ad Motum sinuam; non Soli sed Terra tribuendum , duobus potissimum Armamentis evicit primo, a Motu L- ', qui sine Motu Terra, Coelo nequit consentire: altero, a Motu reliquorum Planetarum; ciui per Motum Terra. non Solis. -rsecte salvatur. Sunt autem haec Argumenta adeo valida, ut Motum Terrae annuum epist muὸs demonstrent. Porro, quod ad veram Delineationem Caeli, alteram hujus Tractatus Partem attinet ; pr bivi primo, Terra in Centro Mundi posita, ex Sententia Ptolemaei, ac T unu Brabe , veram Coeli imaginem non posse exhiberi; ob diversas Rationes, in utriusque Thema ibidem re
laetas. Contra, ostendi, Sole in Centro constituto, Terraque in Ecliptica, ex mente N. Ope
niti; Sphaeras Coelestes, Rotarum Horologii instar, prefectissimo Ordine inter se eomp
ni; nec ullam admittere confiasionem; aut transpositionem. Hine, addidi verum ordinem Sphaerarum , & mutuam earum Proportionem: ac deinde,
duos dari diversos Coelos, Planetarum de Fixarum, evidenter ostendi. Primi insuper Delianeationem pulcherrimam, omniaque in ea notatu digna Lectori proposuit Alteravi non ex pressi quidem, sed Circumstantias omnes uberrime declaravi: Tertium denique, quod Ha bitaculum Dei. ac sanctorum dixi angelorum; supra duos visibiles, Ducibus Verbo Dei, & ga tionibus Physicu, collocavi, tantum addens quantum praesenti negotio sufficiebat. Haec totius Tractatis summa est; qui ut Consolationem, ac Delectationem haud medio crem, nobis attulit; sic Lectori Benevolo easdem allaturum confido. Quod ut fiat, iniuex Animo venerori, quo per Dominum nostrum Iesum Christum, ubique laudetur ac celebretur; uti est Deus Ia dandus msecula. Amen.