De morbis internis, Lib. II

771쪽

DE MORB. INTERNI sAlioqui sanguisiugis utendum erit, quas dorso, si, pulis &naribus aries. Similiter cucurbitulis cum scarificati e. Sunt, qin loco phlebotomiae haemorrhoidas, &meses incitat,profluuiu quoq; sanguiniet e naribus. Quod ad purgationem attinet, Io leues clyst, res satis esse possitnt, qualis est ex diluto hordeat in quo vitellus oui, & oleum chamaemelmum dissolui debet. Alioqui in aquae hordei,m. 6 cassiae amtem 5.6.modicum sacchari, & vitellus oui dissoluatur. Clysteres diutissime retinere oportet,& mini. me acres esse, multo maxime, cum iam materia in superficiem comouetur. Pharmaca quoq; leuia esse debent, ex decocto iutubarum, tamarindorum, prunorum, cassia, manna, glycynhieta, iure galli veteris.

1 o Clysteres & purgationes no nisi urgente necessitate usurpatur, eum praesertim corpus extimum exanthematis scatet,quia intro virulentam materiam reaocant.

At papulis nondum extuberantibus non ita periculosum leuiter purgare.Sic Ges.lib.s.Meth. seruatos inquit Omnes ab exanthematis pestilentibus, qui purgati ante

fuerant.

H Nam vehempntiora alui profluuiam excitarent.

Aut ubi ardentior febris est, & bilis redundat in

corpore, 5 .u aut B A. rhab.in aqua endiuiae infundantur. Fiat inde potus. Et similiter in aliis humoribus leuissima quoq; o pharmaca eligenda sunt. Et quia haec omnia vitia effervescente sanguine fiunt, stat uti initio laborandum est, ut seruor sam Suinis extingitatur,& putredo prohibeatur. Cui rei

conueniunt,quae refrigerant,&leuiter adstringunt.

Mimenta quoque eiusmodi, & quae contempera

772쪽

LIBEA II. 67 Conueniunt itaque syrupus de ribes, de aceto sitate citri, te granatis,& reliqui refrigerantes s rupi mox in pestilentia numerandi, in quibus etia misceri pos sunt antidoti illac descript ex I3 materia refrigerate.

11 Haec exhibentur primo et secundo die, antequanatura mouere incipiat, corpore cacochymo existente& pletholico, ad vitadam bilis effervescentis occasione. I; Vt conserv. rosar. vi Oh ne nuph. bu gloss. borra g. pulu. diam argarit frigig. rasur. eboris . cornu cerui, o1L

de corde cerui,Vnicorn.margarit.

Quod si vehemens sanguinis motus est, neque id genus remedii resistisinatura iuuanda est,ut pro pellat foras. - Conueniunt igitur, quae sudores mouent, & insuperficiem corporis materiam adigunt: qualia fere sunt descripta a multis, ficus siccae, passulae, lens,si men aps,semen sceniculi,oxysacchara, decoctum

calamenthi, hyssopi, ligni sancti, strupus acetosius simplex, aqua hordei & similia. In quorum delectu habenda est ratio λ magnitudinis febtis. Imperabis igitur ficuum siccarum II. liquiritiae S. a. bulliant in aqua sufficienti, detur expressio ad I. . Cap. in siti,aut pastu.

1. Vt si ingens sit febris,temperatis: si latuis, fortioribus utaris. Horum enim plurima impense sunt calida.

v sem.apij, & foeniculiana 3. l. lentium excorti. Catarum 3.2.ficus siccas duas, bulliant in aqua sufficienti, detur expressio. Aqua distillata e floribus lini huic rei confert,potestq; modico saccharo condiri. Alij ys res rubras praetendunt corpori. Linteum i succatum in aqua foeniculi & Uij, vel horu succo tepidum corpori admouent,& tepiduni conseruat.

773쪽

is sed quae eorpus non contingant, quod quandam habeant adstrictionem.

Nonnulli aquae hordei I.3. vini subtilis I.I.pro

pinant. Aere temperato collocadi sunt initio, priusquam appareant. Somnus conceditur, sed posteaquam eruperunt, idem minuendus est. Alimenta initio,quae refrigerant & 76 leuiter adstringant:postea vero quae contemperant. Vbi apparet motus,stictio mollis couenit. Variolae fere ad septimii maturantur, quo tepore animaduertendualias quidem maturas esse,alias crudas.Quae mat rae sunt, molles, & plenae sanie , acu configantur. Molli linteolo sanies detergeatur, quaeque maiores sunt, pluribus locis configi debent. Ubi iam sanies detersa est, ne supersit cauitas, puluis aliquis ex iis, quae impleri inspergedus est: vi ex II amito, thure manna thuris,aloe,lithargyro erusia,farina fabaru, cicerum,ombi,lupinorum. Atq; h1c habenda ratio partis est,aetatis, temperamenti, eaq; omnia ad c5silium adhibenda sunt, quae adhiberi solent, cum ulcus carne replendum est,ne supersit deformitas.

I6 Αd partium robur, quo sese ab impetu humorum

tueantur.

et Hi pulveres areotici sunt, non quod reuera caronem regenerent, sed quia dum saniem ae forces deter gent,earo facilius resarciatur.

Crudae, quaeque durae sunt,nec maturae, vapore decocti chamaemeli, caricarum, passularum, tritici, dactylorum pinguium & maturoru, sem.althaeae, lini, foenugraeci de similium perfiamadae si int: tum eodem decocto fouendae: post quae linteum cylans mediocriter imponendum, dum maturescant.

774쪽

LIBER II. fg Atque ubi maturuerint, ut priores,curandae sunt. Variolis r8 oculi,nares, pulmones,intestina saepe laeduntur & vestigia supersiunt, unde deformitas. Itaque ubi signa se produnt variolarum,muniendisiunt oculi fotu 8 sicco granatorum, aqua rosacea. . coriandri,sumach.ana 3.1. santali albi δc rubriana B. g. in pul redacta concorporentur albumini, meliusque tetit albumen oui, mixta aqua rosiacea, prius agitari δc despumari. Vel. . is simach coquassati 5.2. madefiant in aquae ros I.1. Fiat sortis expressio: expressioni adde c phturae Gr. . Iam laesis oculis pistacia conteruntur, trita aqua rosacea madefiat, expressioni farina hordei torrefacti commiscetur. Item. 2 . ceruis lotae 3.3. sarcocollae 5.a. g. tragacanthi 5 s. oph. Gr. . cum muccagine tragacanthi extracta in aqua plantaginis, fiat collyrium, quod postea dissoluatur in lacte muliebri, vel albuminibus

ouorum.

Ori & gutturi conseruando zo granatorum se cus & berberorum. Si iam ulceratio est, abluaturl rimum aqua hordei, cui aliquid sacchari vel metiis, ut ad I g.commixtum sit. Deinde ex supradictis succis, diamoro & diacorio fiat gargarisima P Post collutionem otis, lium plantaginis inducat.18 Quia a variolis oculis albugo,&saepe caecitas,n xibus erosio,pulmonibus phthisis, intestinis ulcus impendet, partes hae merito veniunt muniendae. I9 Hoc collyrium deterget, refrigerat, exsiccat & agglutinat. Opium vero immiscetur ad acerbissimum do

lorem obtundendum.

. ψ' Ii ' rosarum & plantaginis, vel in aquanordei Qissolutis gargariserata parautur.

775쪽

DE MORB. INTERNIs Pulmonibus ti strupus de papauere: postea dia- tragacanthum in decuplo decocto liquiritiae, carticarum, passularum dissoluatur.

Liquor ovorum extractus ex albuminibus,& di

stillatus, delet vestigia, & illustrat faciem.

11 Sumendum erit e cochleari sensim lambendo, vel ex bacculo glycyrrhi Zae, t eius aliquid in asperam arteriam isto sumendi modo deerret.

Naribus odoretur acetum rosiceum,item in quo rota coxerint. Excipiatur vapor e decocto rosam, fantalorum.Linteolum quoque in his insuccatum, vel in mixtura omphacij,aceti, aquae rosarum saepe inducatur naribus. Iam exulceratis, ceratum rosiceum, vel violaceu mixta quarta parte muccaginis tragacathi in aqua ros vel plantag. extractae, conuenit. Intestinis de .coctum rosarum & cydoniorum. Delendis vestigiis haec conueniunt. v. lithargyri,ceruis lotae,cadmiae tot , pul. camnam adustaru, croci ana Θ. g. Trita incorporentur cerato facto ex cera & oleo liliaceo. Conueniunt aqua fabaruaqua distillata e pedibus vituli, arietis, porcellorum, aqua distillata e melle, terebinthina, radice serpentariae, limonibus, citrangulis, floribus fabarum,aqua quae foliculis ulmorum includitur. Bene repurgatur a vermiculis,& modico sacch, ro cando commiscetur, vel cum melle & terebinthina distillatur. U. ceruis lotae, amili farinae, fabarum, cicerum, phasiolorum,tragacanthi ana 5.2.Vniantur omnia lacte muliebri.

776쪽

LIBER II. cliuil. p. mastichis, myrrhae eleistae,aloes hepaticae,spicae nardi, sanguinis draconis, olibani, opopanacis, bdellij, carpobalsami, croci, gummi arabici, styr cis liquid. & rubr. ana 3.1. g. terantur omnia, &cum terebinthina ad pondus omnium fiat distili tio in alembico. U. lithargyri argenti m. s. Optime trita decoquatur in m.a, aceti albi optimi, semper agitando. usque ad consumptionem medietatis: deinde perfitrum distilletur, & in vase bene mundo reponatur. Postea. 2 caphurae 3.3. aluminiscioracis,ana 5.6.mOschi Gr. . Terantur omnia: quibus adde olei de

tartaro J.i. g. Bulliant omnia in 1b.2. aquae ros. ad consumptionem tertiae partis, semper commiscendo. Postremo per Hirum distillantur, & in ampulla bene clausa reponantur. Oportebit primum contingere maculas priore distillato: deinde secundo. Alia permulta e Practicis colliges. De Vasicibus.

Arix vena est dilatata & tortuosae nata pririmo imbecillitatis vitio ex I sanguine cras uo melancholico, interim pituita mixta. Quae ab atra bile, atriorem cutem reddit: quae vero a pituita, albiorem. Nascitur plurimum in auribus,interiori tibia.Aliquando in testiculis,vςntre, temporibus . Supposita vulneri prohibet, ne vulnus coalescat. Itaque primum hoc modo curanda est. 1 Ex Galen. commentar.3. in libr. ae artieulis sent. . l

777쪽

DE MORB. INTERNIs 'Consultis aegri viribus, caeteresque ad phlebotomiae consilium adhibitis, ex axillari brachij eiusdelateris cum crure,in quo varix est, χ sanguine detrahes,nisi uitio lienis varix intumuerit.Tutu enim ὸ sinistra axillari sanguis detrahendus est.

x Vt plethora imminuatur,& fluentis sanguinis commoda fiat retractio.

Misso sanguine vires reparandae alimentis boni succi, ex quo imperandum pharmacum, quod uni melancholiam & pituitam expurget, adhibita tamen ea ratione, ut ex colore varicis,tum etiam aliis

humorem redundantem iudicemus. Vterque limmor cum sit crassiis, 3 primum incidendus est &attenuandus, tum per interualla repurgandus.

3 Plerunque eontingit serosum esse sanguinem, quitum incidi,& attenuari mimis postulat.

Incidetur Oxymeliae, in quo hysopi, aut radicis Aniculi aliquid maduerit, si quidem pituita redu-

dare videbitur. Si vero atra bilis, eodem oxymelite, in quo cortex radicis capparis, aut tamarisci bullierit, adiectis interim seminibus anisi,aph & similium. Pituita repurgatur agarico ad 9. . in eiusdem oxymelitis I.3. infuso cum granis aliquot gingiberis. Senna atram bilem repurgabit ad I g. aut 5.ῖ in eodem oxymelite, aut sero lactis infusa, adiectis B, .cinamomi.Efficacior quoque potio, si 5a.eius pul. cum absynthij decocti I.3. propines, aut epithymietantundem loco sennae. Vminque humorem, qui sere mixtus est in v

rice, hoc jrupo purgabis.

778쪽

LIBER II. 7 Dbetonicae, cichorij, florum cordialium ana P.I. liquiritiae, anisi, cusculae ana Θ . passularum mundatarum I.1.L polipodij queryni I. f agarici trochis3 6. soliculorum sennae electae δ.Lς Fiatd coctio ad quartaria tria. In ea dissolue sacchari albissimi quartariu. Fiat sympus mediocriter coctus, capiat I.I.si per interualla cum I.3. seri lactis, ptisanae,aut aquae hordei. Iam secta vena, & purgato Corpore, A varicem in longum scarificabis, iniectis

vinculis supra genu, ut tumeant magis, ira sanguinem e varice exprimes. Vbi fatis vacuaveris, ei ipsi venae sectae varicosis medeberis eo modo, quo v

nas vulneraras curare oportet. De sectione varicum vide Paul. 2Eginetam cap. 82. libri sexti.

Itaque curato varicis vulnere, tum demum ad maligni viceris curationem redibis. Haec ex A.

. γένη.