장음표시 사용
71쪽
33bunt,concoctione eorum non expectatu,praecepto Hippocratis C Galeni apborismora. primi libri, sexto de morbis uulgaribus Vlterius si rasos atque
tenaces humores fluxu paratos reddimus,cos tenuando,uc incidendo,meatusq; reberando, ut patet Galerario phorismo 2 ibri primi, ta nono librisecundi, cur biliosos humores tenues fluxuis paratos exi stentes,d nullum lentorem participantes,prius ream purgemus concoquere tentabimus c in ex ea concometione,crufiores reddantur. quibus rationibu concludunt biliosos humores concoqui non debere. Quidam uer authoritate Galeni primo de morbis uulgari bul,ubi ait, humores tenues omnes esse crudos, et ut concoquuntur robustum de iderare naturum, inter quos biliosum accum, tum Hippocrates tum Galenus dinumerat nec non ut thoritate Hippocratis fecundo de ratione uictus in morbis acutis, ubi bilio a cruda
apppellat: non ab re opinantur bili os succo priuauexpurgentur concoqui debere,cum non mouere cruda
idem Hippocrates iubeat aphorismo 22 Iibri primi. Hisce rationibus quidam flauum, seu pallidum bilem,
antequam e corpore excernatur, cocoqui praecipiunt.
Alij,concoctione non expediata, statim circa initia purgare iubent,utrique suum fouentes opinione Ilip pocratis C Galen authoritatibus, prout ex praedimeti apparet. Veri ut tanti questiti ueritas dilucidetur, attendenda nonnulla sunt primo, quod fui a se pallida bilis,uat in corpore redundans ex una in alior E
72쪽
partem transfluit, nec sedem sibi adbuc firmam stari
tuit: uel in quapiam parte ima decumbit. Secundo, cum eam concoqui dicimum, triplici ratione posse intelligi aut conco tione, qua familiaria alimenta in corpo
re concoquuntur, quam concoctionem, ut diximu=s Ari
stoteles C Galenus elixationi us imitant,aches besis
graece dicitur. aut de ea concoctione, quae metaphorice maturatio dicitur, Simili existente maturationi proruprie dictae,quae in pericvrpij ejicitur, eamq; graecipes an in nominant. Cretum haec quoque duplex siit, quaedam proprie dictu, quae tanti in dulci seu acidae pituit e tribuitur,ut superius diximus: quaeda uero uniuersaliter dicta, quae tum abyssuccis seu excrementis, tum ichoribim ipsis tribuitur, pariter bifarium de ea
loqui possumus. His pressulis, berimu flavum p sam seu pullidum bilem, siue in aliquam partem decumbat, siue de una in ullum trans luat, seu turgeat, nuιlo pudio concoqui debere,concoctione quae elixationi mili est: clim ex ea alimenta conjiciuntur, ac in aliti substantium conuertuntur. pariter nec ullus alium bucα cum seu excrementum tuli concoctione in nostris cormporibus concoquitur, praeter alimenta ipsa,quae a caliditate quae in humido existi perficiuntur, ex interim tione Aristotelis quarto meteororum. Propalamus insuper, flavum seu pallidum bilem in corpore rerudundantem, iue ex una parte in alium ea transfluat,
siue urgeat, siue in earum aliqua firmetur ac decumbat, nullo pacto concoctionem admittere sumpta
73쪽
concoctione pro nruturatione metaphorica proprie die tu cum ea ut saepius retulimus, tantum comperata bis succis , qui mutuli ciuicti a calido innato, reliquum s perfritionis assequuti cx prorsus cocti, corpus nutrire ualent , ac in concoquentis substanti uerti ut pituita ipsa ut is, seu acida ipsa autem bimi B, tum flauu tum atra, cta una exsanguine plus cui asto, altera ex eodem juto atque adusto gignatur, sanguinis substantiam redire non ualent , prout decretum reliquit Galenus secundo de ratione uim eius in morbis acutis . qua de re talem maturationem
suu ip a seu pu id bilis nullo paelo admittit.
Cno bi de maturatione loquamur , generalitera uniuersaliter die tu secundum quam aliqua co ela seu maturata uocare consueuin ab ipαsa natura fuerint uidit , eaq; natura fuerit cali sis fortior , ac ipsus suo robore permutauerit, ii cet permutata ac uictu nulla pars ex eis alimoraniam ualeat accipere, tunc aut flaua seu pud id ip*sa bilis , intra uasa aut in alium quempiam lora cum decumbit, sua acrimoniu culiditute ac tenuim tute naturam haud ita proritans ac impellens, ut ex una parte in aliam expellatura transluat: et tunco erimis eum , non tanti in concoqui posse , e rum etiam debere, praecipue si Muperari ac uinci ab ipsa natura posse existimabis , praecepto Hippocra thouphorismo praeallegato, e Galeni secundo de rumtione uictus in morbis cutis. quae maturatio, eo cru
74쪽
leste, eodem loco, nil stud est, quam eius a naturaeuictio euincit autem, clim eam permutauerit: quae
permutatio exstat a cri e male olente, cum cruda praeexisteret cocta postmodum, pullidior criminimmum male olens esticitur,ta proptereaicet, uia tenuis,paratifima ad expulsionem fit, quia tamen cruradu C tenuis, quilibet tenuis succus crudu3 it, ut concoquatur robustam naturam de iderat, ut Galenus asserit primo de morbis uulguribuis propteres concoquenda prius est,ut concocta Dcilii di cernatura demum excernatur, uelut de pituitu relatum est. quam sententium confirmauit Alexander Trallianulis, libro primo,cupit decimo bexto, cuius haec unt uer
bauoquens defluua bile humor nanque oscium μαce censinctu ratione di positus,coctus, C tanquam subuectus ac domitus, minore negocio ab euacuante medicamento profligitur Crexhauritur. Quod idenuo
aduersarius oppugnabit,agerens flauum bilem ex tali concoctione rufiorem euadere, Crsic aegrius expelli posse: ei resi onsum uolo, naturam non eo auum bilem concoquere,ut crufiorem reddat, immὸ propterurea quod a natur euincitur,ac quodammodo solidioraribus corporibus similatur, cra ror euadit: nec prompterea concoquitur,ut cras ior fiat, uerum ci in examele similari nequeat post euictionem facilius ac tum tim expelliturin perpetu uerum fit, ut diximus, nuturum ipsum aegre expellere, si priusquam excermnat,non dis creuerit: aegriusq; scernere, si antea no
75쪽
concoxerit. quos itidem confirmauit Galerius, eo commenturio cui titulus est, Quos purgare conuenit qui αbus medicamenti si quando concoquitur ergo tuli concoctione flauabilis, in aliquam partem decumαbat, q ea concoctione crassior euadat nam non prompterea concoquitur, ut sis esciatur nec propterea
quod talis efficitur non tutius crisine corporis noxas ursabitu ciun a calido innuto, ta non ab immodico calore,seu stigore eam crus tudinem adepta sit, et eu de re excretioni non aduersatur. Siquidem oportet coctionem praeire subsequi uero discretionem aer postea euacuationem, ut bona sit risis , authoritate Galeni in commento aphorismi uige in secundi primi libri asseruits humores qui sunt in aliqua corpoα:ris parte firmati, neque oportere aliquo mouere cum xilio neque medicari ante coctionem. tunc enim naturarum ipsam habemus euacuationi adminiculutem. Hinc Hippocrates non ab re ro primo de morbis uulgum ribus ecretum reliquit,coctiones celeritatem iudiαchportendere, securitatems salubrem usq; coctio*nes fieri testatur Galenu eodem loco, natura ipsa causa inoxius superante Putet itaque uuam bilem certum sedem babentem, ac in quapium parte firma*tam, inibis putre centem, praedictum concoctionem, seu maturationem generaliter dictum admittere. At seu turgeat, agitetur, et de loco ad locum moueatur,
ac transfluat quia turgere nil aliud a Galeno diciturisse, ni cum humores uehementi motu agitantur, ac
76쪽
ab uno loco ad sium confluunt, dolores si titistationes a terendo, aegrum quiescere non permittentes,ut scriptum reliquit eo commentario,cui titulum est prospurgare conuenit Crc. C in comento aphorismi uiges insecundi primi libri, eo ubi uisierimus tuum bilem tuliter constitutum, nustam concoctionis ille temadmittere immo mox circa initia, eam purgare conrauenit. nam, in in motu uehementiore sit, aegrum inrafestans fastidiens, e quiescere non permittens, primusquam in aliqua sede, praecipue principi, decumbat, naturae ipsi in expellendo auxiliantes, purgante me dicamento utendum est quod quidem non tantum Hippocrates e Galenum insuperius aegat aphorismo nigellino jecundo primi, er primo quarti libri nobis praeceperunt: uerum hoc ipse et Gulenum iubet, litabro quarto de ratione uictu in morbis acutis, sub his uerbis num uel statim ab initio, prius' in partem aliquam confirmentur humores, medicandum uel postea,c in ad maturitatem perducti fuerint, praecipues maturari ualent pariter c commentario cui titum
luint, quos purgare conuenit uit, in his autem qui aegrotant, si diuturnus futurus est morbum, expectandus per erit contodito, In breui soluendus inter initia, si modo a concitatis pendeat humoribum, purragare licet. c paullo in erius,algeruit, hos ergo hummores euacuare conuenit, in motu agitatione, ac fluxu positos fuero aliqua pie corporis Mederat neq; usto alio auxilio, nec medicamelo prius mouedi sunt,
77쪽
IGqconcocti fuerint se quibus omnibus Iucide periis i
niurima letum saepenumero uuam bilem concoquisos ac debere asserui se prius quam purgetur, silcoctione uidelicet generaliter seu uniuersaliter dicta, prout uidere licet upui eum libro secundo de ratione uictum in morbis acut A, ut diximus lac de ea sua bile intelilexi ἰe, quae in aliqua parte decumbit, ac semdem proprium sibi statuit interdum autem comper tum bubcmus, apud ea calidos acres tenuesve buccos turgentes, mox, circa initia, purgandos se, cum nutatum propriam ac determinatam sedem obsederint quadere flavum bilem ante concoctionem in bis uerbis purgare iubet, prout superius in nonnullis locis, quecitauimus, instituit. nam i insuperabundantes limores mouentur, C per totum corpios destruntur, nondum in aliqua parte firmati tunc ad eos expellendos natura incitatur, CT aliquo indiget manum porri αgente, C hunc buviorum motum ad tuum deduceis te, prout patet in commento apboris in primi libri quarti Tantae igitur controuersiae, bis sic dilucidarit Z ueritas μιν admodum liquet, acud mentem Hippocratis C Galeni determinatu est, ac quid ad praemdictas opiniones sit resiston de dum liquido constat. A trursum aduersarius instabit, si ut enim in commento aphorismi uige infecundi quarti libri alἰerit, quo in
tempore natura a causis morbum facientibu s grunam tur, adest autem cruditus umorum , tunc alim
pid bene eu cum est impos bile C in sine eius E iiij
78쪽
dem commenti, ait, cum in morbi principio semper ut signa cruditatis mala erit testum humorum uaricuatio cur laua bilis it Iudicet urgeat, in principio
euacuari ante conco tionem debeat,aut quo pacto berine euacuari possit Verim nulli non patet, Galenuna in praeallegatis loci s de evacuatione humorum , qui in aliqua parte irmati sunt loqui, ' non de eis qui turrigent: quibuscum natura incitetur, propter eorum motum, titillationem,ac mordacitatem, ad eos expellendum cogimur nos quoque eum lauando, purgationem accelerare, priusquam in aliqua principi sede decumαbunt, si nulla concoctio, nec discretio praeeat turgentes enim humores ante concoctionem euacuare in
apborismo uige in ecundo primi libri iussit Hippo
crates. quare laua bilem si urgeat circa initia prium quam in aliqua parte firmetur, nulla expectata concoitione statim praecepto Hippocratis C Galent,purgare quispiam non uereatur: uelut etiam interdum, etsi non urgeat, sed in quapiam parte firmetur, eum purgare cogimur,ut insta fertis me ostendemus, de mente eiu dem Hippocratis e Galent.
Tsi nonnulli nostri temporis medici, ad pauca resticientes,nullum faciunt inter concoctionem e digestionem dilberentium: quantum tamen bi a ueritate deuiunt, ac quo pacto
79쪽
ballucinati sunt, ex Galeni aliorum s bonorum artis medicae authorum mente dilucidare decreui . cim id non parum rei medicae tirunculis studio is utilitate viserat saepe enim quosdam medicos digestione pro
concoctione ac concoctione pro digestione equivocaratione utentes, ipsi cim audiant, in prauos labuntur errores. At nos veritatem inuestigantes dicimum,
digestio proprie dem sonat, quod distributio, di iuctio, seu compositio ordinata. hinc digerere proprie, idem est quod ordinare, dist onere , distribuere, uel distinguere inde id quod apud Graecos diutulto seu dieutheto uel diaco meo uel di crino significat, id latine sonat ut retuli, ordino, si ing oingero, distris buo,guberno, disi ono rincet comidis, digestio seu disi Utio,c diacosmos digestio distin tio, seu ordinatu compositio dicitur: c diacri s separatio, diuitas seu discrimen pariter quoqtie quod Graeci anadom, ii dicunt, nos digestionem appellamus, cidia tostudistributionem. At haec digestio seu distributio, peranes alimenta proprie attenditur, cum nudosii cibi distractionem a natiuo calore in proprium corpus proprie appellamus,uelut etiam C diado n. crbae inter se quodammodo discrepant, ut patet apud Galenum libro secundo de naturalibius facultatibas. haec autem dige tio,aliud non est fordinata alimenα torum distributio. Verum quὸ haec a concoctione discrepet, patet apud Galenum libro quarto de usu partium, ubi talia proser uerba, qu)d autem multura
80쪽
uentriculi sed minime obae erint, satis magno in iacio est, tutes se oportere coquendi alimenti instruis mentum,aliud d buendi. C parum infra gerit, satis igitur constat illam quidem concoctionis, uti autem nudo eos oportui se be particulum C libro qui inscribitur qu)d animi mores corporis temperaturam se satur, loqχensa uino ait, num re uerus commmode eo utaris, a concoctioni, ta digestioni, Cri uti τιinis generationi,c nutritioni constri abunde. σlibro tertio de causis sγmptomatum, banc anudo in,
seu alimenti ex uentriculo in iecur C ex iocinore in totum corpus id ictionem,ulium ab alimentorti conmcoectione diserte con irmauit, licet eam inter naturum
lia opera dinumeret. Ex quibu3 cuilibet constat,apud Galenum alimentorum digellionem aliud a concoctione intelligi debere: si per pep in digestionem in
proprie interdum intea ere pol fumus, per anado in tamen nunquam concoctionem significari compertum est quin imm5, banc digestionem seu distributiorinem, ab I s facultatibus perfici quam a concoctriαce, quia ab expultrice ac attractrice simul, ut putet Galeno secundo de naturalibus facultatibus: alias esse medicamenta, quae ad digestionem seu alimentorum distributionemfaciunt, Nulla quae concoctioni praesidium ferunt ac alio e ulla tempore exhiberi debere decretum reliquit idem Galenis quarto de sanitate tuenda. Haec autem digestio seu distributio