장음표시 사용
51쪽
neratione adbuc substantia inanente, inhibet. Inrisuper nec istud fugi rei, quin de in i scientia dumtaxaretur,aut pugnantia a fereret cum non tanti in putrescens accus concoctione C exacuatione curetur,
immo ulteratione aliud in rigidatione de qua iis bro undecim methodi medendi uerba scit, ut supeαrius diximus C propterea ubi graecus codex habet Sir, quod latine sonat, sed dicta quidem ulterationis Decies concocti est, si ii deprauatus existens, me αι diceret οἰαῖ ou ' μύκ 'οiso evem ις ἰουν i.sed dictae quide alteratio is species, concoctio existit. si uelini alteratione solam concoctione eo loco Galant intellexiisse si ualeant, eum
ub inius cientia aut pugnatia absoluunt neque hoc
quicquam nostrae opinioni ac ueritati aduersetur, quae Galeni utboritate, undecimo methodi medendis ulcita ac confirmatu HE. Quidum ali concoctionem cum praedicta ulteratione confundentes, si igida r sicca proprie concoquentia se gerunt cum ea putredin Einhibeant, contrarius qualitates putrescentibus umoribus inducendo. At quanti milia ueritate deuientcm de concoctione tractabimus, liquido Hlcndemus;
frigida enim Crisii ci. si putrescentis humoris qua
ιι talibus opponantur,putredinemque quodu modo ulteτad inhibeat,cocoquentia appellari haud po sunt: nec concoctione iuuare iis quodammodo exuccidenti immi tu videlicet putredinis qualitatibia, ex quarum
52쪽
immulatione concoctrix sic illasforte uulentior redditur. Hinc concludun , putredinem, de qua modo loquimur a medico ulterari posse, per immutatione eam
rum qualitation,quae ipsi putredini proprie in aut a contrarijs qualitatibuli dictum est ac per ea quae didias contrarias qualitates pol ident, putredinem pol αsesisti ac in hiberi manente substantia in qua ea con fracti ,cum eis quae superius con cripsimus. quae alteratioesia est a concoctione, digestione, seu praeparatione.
Etsi Galenus concoctiones inici et ulterationes prapellat, vim concoctricem ulteratricem: nun tamen eas cum praedi tu alterutione confundit, quin immo secundo critertio de natural bis facultatibws,concoctio re per alterationem dis iniuit ertio etiam artis meridicinalis concoctioncm ulterationis specie est e dixit. Sed mox obiiciet qui bium, si putredinis occultio una est transpirationis prohibitis, quo pasto ea putredo inhiberito fit per rigida exsicca,cum ea causam putredinis meatus obstruendo adaugeantur. Cui res ponsumsit, primo, non immoderatum debere est in ririgidantium c exiccantium ut in secundo, quod ex his mutus sequitur commodum incommodu. Ad haec quod eis uti debemus frigid sto siccis, quae acida qualitate participant, tenuisque si ut substantiae, ac humiditatis multae admixtionem habeant, qualia sunt ea quae
supra narrauimus. aut quae acrimonium pos ideant, ut Getum, Cr non eis quae ualde ad stringentia sunt, ter
Nilia cras .e corporis conbistentiae seu substantiae.
53쪽
cana de re u aciem sapor potissimum gignatar, dum
quid a calido mutatur incipiente concoquere, non tamepst te id superante,ut Gulcnus ascri parto de simplici si medicamentorii facultatibus, cidaci qualitate si iesi subtile e clat, tenviuq partit' intacida, eo de aut re eo de libro sequitur, si primum penetritia non obstruant, cubo ct putredinem inhibentia, maxim rico parent conrodu, si ex pauca adstrictione vasa corroborentur,potius propter osculori exiguitate dantur. Vlterius ea crini ceri ob uni ucili: quo insi lidantiu decocto, aut aliquo quod liberare obstruct ione ualeat, quoru copia magna penes medim cae artis autbores reperitur: ta hoc pacto ne di m putredine nou augent, ac transt)iratione prohibebant,
veru C causam oppugnabui, C febre puriter extinguet, illud quod necne tutione agendi est praecepto GaI x methodi medendi s si ea putredo se sola sub in at,ut saepius est uidere ip uasq; putredinis e cientes causae non ud int, quid prohibeat pr.edimetis auxit sati pro ea minutandas nihil an c haec de ulteratione sint dicta satis De concocti III. Vin tres in animalibus corporibus fiunt ale terationes, ut Galenus ubi erit i. ψ e simplicia medicameloru facultatibus, quaru una secundu nutura est,cu uidelicet in uentre cibum coquitur,
tinni peribus et u sis qui inibi generatur succlis,
54쪽
vnde pars unaquae e relatur: ultera contra platane praeter naturam, nempe in putrescentibus inlit bus ab aliena caliditure tertia media est, ac ex utramque mixta, partim primae particeps ac naturalis, parmi in huius contrariae quae et praeter naturam dictu sfatis in praecedentibuου fuit m de ea alteratione quae praeter naturum est mutatio ab aliena caliditate superirante ac uincente. de ea quae ex utraque alteratione nixta est, quae mutatio tum a calore ingenito habalieno prouenit restat modo digerere, cum de ea alteratione quae secundum naturum est,ta ab ingenito turrim calore perscitar, quam alterationem concoctionem proprie dicium tum de alia ulteratione: quae ab is bo etiam calido innuto ed non omnino uincente, uerum superante quodammodo ejicitur, quam
etiam alterationem concoctionem nominamus. nempe
haec quoque ulterati a calido innutosus erante in hummoribus putrescentibus persicitur cibi putredinem eum dixerimus ege ac inter putredini 1 ecies inurnerauerimus,cAm in ea actio quaeda quis modica alieri fit caliditatis, tum e quia in ea ulteratio e naturalis caliditatis ullio superat, c5coctio potius putredo appellari meretur, Galeno authore libro primo de illerent f ibrium. Verum ut dilucidius loquamur, haud ignorandum est, primo istud quod graeci pes tu,quidaubus ue digestionem uocant, nos qui per digestionem aliud quoddam Galen intelligi uolumus, clarioris doctrinae gratis,pepsin quod graeci dicunt,cococtio
55쪽
nem appellabimus quae concoctio licet ab Arijstotele quarto meteororum hoc pacto diffiniatur, concoctio
perfecti a naturali et proprio caliZo ex oppossitis pu)fiuis .eus in tres pecies diuidatur, maturatioranem uidelicet, elixationem, chus utionem ac eis tres insuper si ecies cruditatis seu in concoctionis contrum τὸ tribuat nos cum medici simius, Hippocrati a Galeno adherentes, de ea uelut de cunctis viqiud eorumnientem iberemus . De duplici autem concoctione, quae in corporibus nostris efficitur a calido innato, Gulenum loqui reperi: quarum una est,quae penes ali
menta perficitur, similis quidem existens heloesi seu
elixutioni, C propterea elixatio metaphorice appellatur uliera uer), quae maturatio metaphorice ab eo dicitur, similis existens pepulis seu uerae maturatioram. At de primu concoctione, quae attenditur penes alimenta elixationi simili, Galenus tractauit libro tertio de naturalibus fucustatibus, eamq; hoc pacto
describit: quod nihil aliud est,a alacratio in propria
eius quod nutritur qualitatem Ver in luce clarius, de intentione Hippocratis, ab eodem Galeno diffinitur, fecundo de naturalibus fuculiatibu3: ubi ait,conmcoditionem usterationem quandum isse, ac nutrientis inproprium qualitatem eius quod nutritur mutatioranem. De ali eruuero concoctione, quae muturationi ἰmilis est, Galenum uerba fecit,secundo de ratione uim in morbis acutis, libro de constitutione artis medicae circa finem. Vermium utraque a calido inmo
56쪽
- perficiatur, de utri mul oc uulus est libro
primo de morbis uulgaribus bis uerbis, Cor coectio enim naturalis muturatio est morbi haec autem concoctio in concoquentis ab lantium deductio quaedam est, eius quod cocoquitur ergo ubi corpus bene Libet, curis ei quod concoquitur naturae intercedit familiaritas cum concoquente, mutatio is r ulteratio totatius concoquenda materiae,aut maximae partis eiuη, minimum, superat semicocii. at uero quando praeter naturam allectu unt quod accidit ubi in anatura immutantis Cr ulterantis aliena id quod 1similatur paucum est, semicoctum uero excrementum multum. Iam sicut in corporibus sanis, coctionem in icunt ex αcrementa: no secius in corporibus u lictis indicabunt. in quibus uerbis, ut liquid constat, uoluit Gulenus, utriusque concoctionis conuenientiam ac disterentaliam propalare. Nos autem de ea limentorum conta coectione, quae ab Aristotele quarto meteororum elixationi imitatur, e propterea metaphorice elidi xutio dicitur, hic loqui non intendimus. At quod haec alimentorum concoctio similis fit elixationi, Galenus cum Aristotele concordat ut putet apud eum libro sexto de morbis uulguribus , C tertio de nutum ratibus facultatibus . Veri concoctione loα uimur, de ea intelligere uolumus, quae maturatio dicitur metaphorice, per similitudinem eius quam Graeci pepuli iudicunt, Latini proprie maturatioαnem appellunt quae in pericvrph ejicitur, ut putet
57쪽
dpud Aristotelem eodem libro quarto meteororam. haec autem penes excrementu attenditur ac crudos fuccos, ex sententu Hippocrati lib. i. de morbis uulgum rizs, Galeni eodem loco mancautem irraturatio nem, metaphorice sic appellatum, bifarium in humanis
corporibus fieri polle Galenus allerit, secundo de ratione uictus in morbis acutis . nam aut qui colicoquvn
tu redunduntes succi in corpore, uere crudi sunt, ut acida uel dulcis pituitu , nec putrefactio in eis magna ex hiit, immo quaedam naturae familiaritus cum concoquente qui quidem crudi succi existentes , reliquum per rectionis a calore innato asscquuti, ac prorsum con cocti, et exqui ite similati nutrire ualent plus minlii Ve, pro modo putrefactionis cum nec ipsi nutrire ualeant tumuis concoiti int, si omnino praeter nam turam fuerint, eu a natura alieni, ut testis est Garitenus tertio de ductis sγmptomatum. Vert in harum duarum pituitae specierum ultera fucilius concoqui tur , ut quae dulcis est, teste Galeno libro de constiα tutione artis meditae cituque praedicti succi in bomnum sanguinem uersi, demum in membrorum submstantium conuertuntur, in toto seu in parte C haec a Galeno proprie maturatio dicitur iratur enim mper nititur suis uiribus utens, sἰimilare partibus nutriendis quicquid fieri utile potest: excernere au tem id, quod minime istiusmodi est, eodem utemno teste libro secundo de illerenti ebrium Aut quae redundant excrementa alia a praedictis
58쪽
cet mutua ut re a natura ipsa uicta in m delicet ipsa refrtiorfuerit,ac suo robore eu permutuaerit niu tumen in abstrati siti noni Ment,eo maxime, si magna in eis fuerit putrefactio. Isiis xiiiii ad quendum modum fiunt membris solidioribus uerum non ade) ut in substantiam conuertuntur, cum non ex uilite similari linileant.ue pia ex eorum naturua ym ron exactae pugnant, ut bilis tum lauatum atramiquiasi ceperunt putredini dualitatemrnugnam abaliena caliditate; Ergo cum putrefactio imagna est in aliquisus succis, aut excrementum natura ua tale,ut similari corpori humano exquisit ac conuerti in eius substantiam omnino nequeat id quiadem ad quendam modum ab ipso calido innato perficitur, immutatur,uc imit fit alisio pactosolidioribus membris,uerum 5 debit diximis, ut in eorin substantium conuertitur, sed natura ipsa superatum
per talem concoctionem aptum redditur ut expelluαtur. Crbi non propterea ut expellatur ab ea pronam pirus, aut a medico. id euincer concoquere, ac limmitire tentat: sed ut apponatur, ac nutriat auod cum exacte perficere nequeat, uelut superstuum auexcrementosum secernit, ad expellendum properurat.quae concoctio, licet etiam maturatio dici positi non tamen proprie, ut superius dicta, quae Innes dossuccos attenditur sed generaliori ac uniuem
59쪽
Viori uocabulo concoction utentes . Tulis denique naturae sunt utraque bilis, e qui Graece labores diricuntur, teste Geseno secundo de ratione uicitus in morbis acutis liquo causam reddidit, cur neutra bilis ius anguinis substantium redire ualeat isdem naturae est pituita salsa, ex mente eiusdem Galeni libro de constitutione artis medicae. Ob id Hippocrates cocta quidem consueuit uocare huiusmodi excrementa, quae a natura ipsa uicta sunt:cruda uero, quae nosunt euictu. Puri ratione Crsus in phlegmonis, quae conco quantur, feri ait q pars nulla ex pure alimoniam accipiat, ueluti accipit ex crudis iam diectis humoribus appellatis,cῆm concocti unt eadem ratione et urinas cruda; concoqui dicimus, sest corpus ex coctis urinis
ali non posit. Spatum quoque in pulmonis seu thoraαcis allectibus, lippitudines calorum, e alia simili iexcrementu, de quibus Galenus mentionem scit libro de totius morbi temporibus. Concoctio ergo C pro
generaliori ac uniuersali significato, cu proprie Mu
pta qV m metaphorice maturatione nos appellamlis, ea est apud Galenum, ut diximus . Proinde cum aequoque concoctiones opus sint naturae, telle Gulano primo de morbis uulgaribus, e quinto de simplicium medicamentorum facultatibus, necnon praedicti succi semis Viridi se excrementa talem maturationem a solidis corporibus consequuntur, ab ea ui naturae quin
persolida corpora proten a est, nimirum fi liquoia a ea excrementa solidioribus quodammodo fimi-
60쪽
Iuntur corporibus,c u si ipsa natura uicta unt,
propterea concocta appellantur licet ex eis corpus
nutriri non ualeat ut pus, a quod pari imilatur candidum sedimentum in urina, alius nonnulla, ubdiserte declarauit Aenus libro primo prognostico mrum. At c ploniam de huc conco tionis pecie loquiramur, quae metaphorice maturatio appest tur, tu proprie diecta, siue uniuer Aior igni culosumpta, Mueam dixcrimus esse quandam deductionem, mutatio nem, seu alterationem , a quod modo per rectio nem: actiones s omnes, pariterq; C alterationes,
in quacunquere fuerint, in ipso fieri e sentium suum p sideant, ut ait Galenus libro secundo methodi medendi nos i perpetuo de ei, tanquam in fieri e serim
tum reum posidente, intelligamus, Cr non inultem rationis seu in mutationis termino bis taliter sup
po itis, licet bae mutatio seu alteratio, actiosi ipα us naturae quoniam in fieri bentium suum po Simdet, ut diximus, uidendum 1ξ, an o fit iuuari a medico, CD po fit, cum quibus . At quὸd concorudito, licet a calore innuto praecipue esticiatur,ub quo tamen exteriorum auxiliorum iuuari posit, famri dilucide Aristoteles quarto meteororum demoustrauit, e Galenus in commento apborismi . 22 quinti libri uerum quod mi concoctionis pecies quae proprie maturatio dicitur, tum ab ingenito camlido, tum ab externo perficiatur, si tamen ipsor mnaturae conueniensu fumiliare fuerit, ut caliditas.