Comoediae superstites XX M. Accius Plautus Accuratissimè editae

11쪽

M ACCI PLAUTI

COMO DIAE Sufferstites XX.

13쪽

Dramatis Personae.

Dum e m gereret cum Thelabor horitibus - cmenam uxorem expit usurariam. Mercimus formam Sosiae servi erit

HincIurgium, tumulaus, uxori 9 viro. L nec cum tonitru voce missa ex aethere ,

fauiserumse Iuppiter confessus es.' i D. βίου eaptus Dumena Iuppiter, tavit sese in ejus formam conjugis.1 o patria Amphitruo dum cernit cum hopibus , H abitu Mercurius ei observit Sosiae. ιν Venientisfretum riminum stupra habet. Turbas uxori et Amphitruo atri e invicemi uel bari captus arbiter,

erit non quit Amphitruo decernere. mnem rem nosunt geminos A mena enititur.

1 vos in vostris voltis mercimoniis Emundis , vendundisque me laetum lucris Et utres rationesque ostrorum omnium Bene expedire voltis , peregrequei domi

Lonoque atque amplo aucta: perpetuo ucro

r uti bonis vos vostrosque omiti, nunt i, Ne incere vultis ea afferam , eaque ut nuntiem να Quar

14쪽

in rem vostrana communem sient.

idem id jam scitis concessum Sc dat una N i si ab dus aliis , nuntiis praesim Sc lucro.

Haec ut me vultis a latis Lucrum ut perens e petat:

Ita huic facietis fabulae silentium Itaque equii iusti hic eritis omnes arocli I. Nunc cujus jussu venies, triti amobrem venerinet, Dicam simulque ipse eloquar nomen meum Iovis jussi veni, nomen Mercurii est mihi. Pater huc me misit ad vos oratum Incus ,

Tametsi pro imperio , vobis quod dicium foret Scibat facturos quipe qui intellexerat Vereri vos ea metuere, ita ut aequum est, Iovem Verum prosecto hoc petere me precario vobis usiit leniter dictis bonis. Etenim ille colu hue jussi veni, Iuppiter Non minus quam vostrum quivis formidat malum et

Humana matre natus , humano patre

Mirari non est aequum , sibi si praetim Atque ego quoque etiam , qui Io is sum lilius , Contagione meae matris metuo malum Propterea paee advenio , c pacem ad vos affero. Iustam remi facilem esse oratum a vobis volo. Nam juste ab ustis ustus sum orator datus. Nam injusta ab iustis impetrare non decet:

Nunc jam huc animum omnes ea quae loquar advortite Debetis velle quae velimus meruimus Et ego, Sc pater des obis 8 republica. Nam quid ego ni iunii vi, ut alias in tragoediis Vidi Neptunum , Martis .em , istoriam Naitem tellonam, commemorare quae bona Vobis secissent quis benefactis meus pater, Deum regnator , architectus omnibus. Sed mos illic nunquam sui patri me , . V ex iret quod bo ais faceret boni. Grati hi , , iuratur est id a vobis sibi, Meritoque vobis bona se facere qua facit. Nunc quam rem oratum huc veni, prinrum prolo

Post

15쪽

o o. ei ost argumentum hujus eloquar Tragoediae. Eandem hanc, si voltisis faciam ex Tragoedia CDincedia ut sit, nimbus iisdem ei sibi , ' Vtrum sic, an non, voltis' bd ego stultior, Quasi nesciam vos velle, qui di unco ciuid an ina vostri sitne hac re siet Faciam ut commista sit Tragico-coinci ilia Nam n e perpetuo aeere ut iit oui Reges quo veniant: di, non par arbitror Quid igitur Z quoniam hi es

Conquisitores singuli in subsellia ' antior tot in caveam, spectatoribus, Si quo favitores delegato: viderint,

thas in cavea pign iantur tonae. ς H quo. ikiam artifica, seu per scrinias i ei a i

adco aediles perfidiose quo duint, i impie lege jussit,si e Iuppiter Si si magistratum tibi alterive ambiverit

virtute dixit, vos victores vivere

Ladem histriona si ei, quae ammo viro Z rς portet, non avitoribus. Sa habet favitorum semper, qui reete fac 'Si illis fides est, quibus est oris in ranu

Hoc quoque etiam mitri in mandatis dedit, Con luisitores fierent histrionibus sibi mandasὸnt, delegati ut plauderent, quo placerut alter, fecistriri unus Lis oriramenta e corium uti conciderent, Narari nolim qua D opter Iuppiter Nunc histriones curet ne mire inini.

ipsi h lica iuru i Iuppiter Comoediam.

Quid admirati esti, quas vel o novum

16쪽

6 M. Accir PLAUTI Praeterea certo prodit in Tragoedia. II anc tabulatia, inquam hic Iuppiter hodie pie aget. Et ego una cum illo. Nunc vos animiam advortite Dum hujus argumentum eloquar Comoediae. Haec urbs est liebaeci in illisi e habitat aedibus Anaphitruo natus Argis ex Argo patre. Qui cum Alcumena est nupta Lleetri filia. Is nunc Amphitruo praefectu'st legionibus. Nam cum Thelebois bellum est Thebano poplo. Is priusquam hinc abiit ipsemet in exercitum , , ravidam Alcumenam lecitis x rem suam. Iam ego vos novisse credo ut sit pater meus: Quam liber tiarum rerum multarum siet Quantusque amator fiet quod complacitu'st semel Is amare occoepit Alcumenam clam virum , Vsuramque Jus corporis cepit sibi Et gravidam fecit is eam compressu suo. Nunc , de Alcumena ut rem teneatis rectius utrinque est gravida, is viro, ex summo Iove. Et meus pater nunc intus hic cum illa cubat.

Et haec ob eam rem nox est L irior, Dum ille qua ciuia volt volupta . . ia. i)It.

Sed ita asiimulavit se quasi Amphitruo siet.

Nunc ne hunc ornatum vos meum admiremini Quod ego huc proces sic cum servili schema Veterem atque antiquam rem novam ad vos prose-Propterea ornatus in novum incessi modum. rana, Nam meus pater intus nunc est , eccum Iuppiter In Amphitruonis vortit sese imaginem. Omnesque eum esse censent servi, qui vident: Ita versipes lentas e facit quando lubet. Ego servi sumpsi Sosiae mihi imaginem Qui cum Ampnitruone abivit hinc in exercitum, Ut praeservire amanti meo pos in patri: Atque ut ne , qui essem , familiares quaererent, Versari crebro hic quom viderent me domi. Nunc quom es credent servom , c conservon suum Haud quisquam quaeret qui sem, aut quid veneri: Pater nunc intus tuo animo morem gerit: Cubat complexus cujus cupiens maxum' est eQuae illi ad legionem facta sunt , memorat pater

Meus Alcumena: at illa illam censet virum Suum

17쪽

AM P π1τRvo. suum T quae cima moecho est ibi runc meus pater Nemorat legiones hostium ut fugaverit: Diio pacto do:iis sit donatus phia imis. Ea dona , quae illic Amphitruoni sim data

Abitulimus facile meus pater quod volt facit. Nune hodie Amphitruo veniet iuc ab exercitu. Et otia ter osci cujus ego hanc fero imauinein. Nilnc internosi ut vos possitis facilius, Ego has habebo hic usque in petasi, pinnulas. Tum meo patri autem torulus in erit aureus Sub petasis: id signum Amphitruo: i non erit. nemo horunice familiarium poterit verum vos videbitis. Sed Amphitruonis illic est servos Sosia in portu illic nunc cum laterna huc advenit. Ibigam an eoo illunc advenientem ab aedibus. Adest , erit operae precium hic spectantibus Iovem atque Merciti tum facere histrioniatu.

considentiora I ventutis mores qui sciam, qui hoc noctis solus ambulem Quid actam nunc, si tres viri me in carcerem compegerint 'ri de qu promptuaria cella deproma ad fagi u. Nec caussam liceat dicere mihi, neque in hero quicquam auxilii siet. VNec quisquam sit quin me omnes esse dignum depu

Quasi incudem me miserum homines octo validica dant ita

Peregre adveniens hospitio publicitus accipiar. Haec heri immodestia coegit me qui hoc moetis a portu ingratis excitavit. Nonne idem hoc luci me mittere potuit opulento homini hoc magis servitus dura est. Hoc magis miser est divitis servos Noctesque diesque assiduo satis superque ost Quo facto aut dicto adest opus , quietus ne iis . se doluinus dives operis , laboria expers,

18쪽

I M. Accii PLAUTI hinini accidit , libere posse retur, non rei utat laboris quid sit, P eca' luona an ne iniquom imperet, cogitabit. F i tute λ petunt inulta in i lua 1 ferendum hoc onus est cum labore. Id bati est me queri illo modo servitute hodie. Qi: fuerim liber , cum nunc potivit pater Servit iis .hie qui verna natus est, queritur. Sum vero verna verbo. . numero mihi in mentem fuit Dis advenientem ratias pro meritis agere , atque

l l noto meo referre studeant gra- Alri, inem at egent, qui mi advenienti os a

L .lce in me secerunt, ingrataealta bui atqu irrit. .

Sibi c-, id contigit , iit salvi potiremur do-Vidiores vidi: hostibus legiones reveniunt domum, Duello extincto maximo , atque internecatis hostibus, si a. Qui multa Thebano populo acerba obiecerunt fune- nilitum victum atque X pugnatum

Imperro atque auspicio heri mei Amphitruonis ma-

Qii praeda atque agro , adoreaque assecit populare

1le a portu rina stabilivit suum. . , ut h. c nuntiemi o-I E. E. a I , imperio, auspicio suo. advenero. Ea nunc meo tabo , quo modo illi dicam, quum illo 1 dixero mcndacium , blens co more fecero. Nam quom illi pugnabant maxume, ego tum fugie- Ver i . . lasi si .ierim simul ab , atet eaudii eloquar.

19쪽

ed quo modo, verbis quibus me deceat sabuli

prolocruar. rius ipse mecum etiam volo hic meditari sic hoe rincipio ut illo advenimus , ubi primum terram

tetigrinus

Continuo Amphitruo delegit viros Primorum principes i

acu asportassent, redderent se ex e eitum ex educturum , abituros agro Argi os , pacem at ruei i ςnx-i in uti neque dent quae sese igitur siniuria vi virisque eorum oppidum ex-

H cubi helebois ordine iterarunt quos praesece

Amphitruo, magnata imi viri freti virtutes viribus superbe nimis , ierocitc legatos nostros crepant

Propere de finibus suis exercitus deducerent. Hari ubi legati pertulere , Amphitruo ait is illico

, t suam utrinque exitu 'est maxima copia, Uiliri rini viri, dispertit ordines, po nostras more coitioi modo instruximus Legiones item hostes contra suas instruunt: i tui bam ordinum, colloquuntur Intui. Convenat victi utri sint eo Droelio,

Vrbem, agrum, aras, focos, sicque ut icC

Postquam id actu'st, tubae utri que canun con:ta C onsonat terra : clamorem uti iii iii eis .nt Imperator utrinque hii c&illinclo vii ota silicis ere, hortari exercitum

hae ''' '' spiratu atque anhelitu

ri buu constat cadunt oli: ris Vtic trium

20쪽

x M. ACCII PLAUTI Denique , ut voluimus , nostra superat manus. Vielmus viseroces. I l ri cadunt nostri4 gruuἰὶ t.

Nec recedit loco , quin statim rem gerat. iiii iii amittunt, priusquam in relli: se uti steterat, acet obtilat i dinem. Hoc ubi Amphitruo herus conspicatus est meus , Illico equites jubet dextera inducere. Equites parent citi ab dextera maxumo Cum clamore involant, impetu alacri Foedantet preterunt hostium copias ure injustas. N. Nunquam etiani quicquam adhuc verborum est prolocutus perperam. Nan fui illic in re praesenti, meus , quom P. fit , pater. S. Perduelles penetrant se in fugam, ibi nostris animus est additus: Vortcntibus helebois telis complebantur corpora. Ipsusque Amphitruo regem Pterelam sua obtruncavit manu. rum. Haec illi est pugnata pugna ab usque mane ad vespe- Hoe adeo hoc commemini magis , quia illo die impransus fui. Sed praelium id tandem diremit nox interventu suo. Postridie in castra ex urbe ad nos veniunt flentes principes Velatis manibus orant,ignoscamus peccatum suum Deduntque se divina humanaque omnia , urbem Sc liberos In ditionem atq; ari,itratum, cuncti, Thebano poplo. Post ob virtutem ero Amphitruoni patera donata aurea est

Qui Pterela potitare rex solitus est hae sic dicam herae. . capessire. Nunc pergam heri imperium exequi, me domum M. At, at illic huc ituru'st, ibo ego illi ol laiar. Neque ego hunc hominem hodie ad aedis has sinam

unquam accedere

Quando imago est hujus in me , certu'st hominem

elii dere:

Et enimvero quoniam formam cepi hujus in me Sc