Sancti Aureli Augustini Opera

401쪽

epistularum LXV. LXVI.

LXVI. Deum quidem timere debuisti; sed quia in rebaptigandis

Mappaliensibus sicut h0m0 timeri 110luisti, cur n0n ualeat iussi0 regalis in pr0 uincia, si tantum ualuit iussi 0 pr0ui115 cialis in uilla γ si pers0nas c0mpares, tu p0880880r, ille imperat0r; si l0 ea c0mpares, tu in fund0, ille in regn0;

si causas c0mpares, ille ut diuisi0 resarciatur, tu ut unitas diuidatur. sed n0s te de h0mine n0n terremus . nam 9088emus agere, ut decem libras auri secundum imperat0ria 10 iussa per80lueres. an rarte pr0pterea n0n habe 8, unde reddas,

quod dare iussi sunt rebaptigat0res, dum multum er0gaS, ut emas, qu08 rebaptiZ083 80d n0s, ut dixi, de homine te n0nterremus; Christus te p0tius terreat. qui u0l0 scire quid resp0ndeas, si tibi dicat: 'Crispine, carum fuit pretium tuum 15 ad emendum tim0rem Mappaliensium et uilis m0rs mea ad emendum am0rem 0mnium gentium 3 plus ualuit rebaptigandis e0l0nis tuis, qu0d numeratum est de saeculo tuo, quam baptizandis p0pulis meis, qu0d manavit de lat0re m003' sei0 te plura audire p08se, Si Christ0 aurem praebeas, et ex ipsa 20 tua p08808Si 0 ne adm0neri, quam impia c0ntra Christum

R cod. Mus. Brit. Reg. 5 D VI s. XI XII. Incipit libellus sancti augustini episcopi catholici contra crispinum chismaticum M item incipit libellus sancti augustini episcopi cath0lici contra crispinianum schismaticum ita FA idem incipit libellus sancti augustini episc0pi cath0lici c0ntra crispianum sa dei. m. Σ) schismaticum ita P item epistula eiusdem augustini ad eundem praecedit ep. LI) RInscriptio deest 2 debuistis se 3 mappalensibus MFAR timere P uoluisti, corr. noluisti P 5 possessor-e0mpares tu om Ailli M 6 imperatur, m. 3 imperator F 7 si etiam causas Γ tu ut tu, m. 2 tu ut P 10 reddes M 12 ut dixi de homine n0n terremus te R te ut dixi de homine non terremus edd. 13 potius se R14 eat F 19 aurem christo R 20 possessione tua R

402쪽

S. Aureli Augustini

l0quamini. si enim human0 iure praesumis firme te p08sidere, qu0d emisti argent0 tu0, quant0 firmius diuin0 iure p0ssidet Christus, quod emit sanguine su0l et ille quidem inq0neussep 0ssidebit t0tum, de qu0 dictum est: D0 minabitur a mariusque ad mare et a flumine usque ad terminos 0rbis terrae. Sed certe qu0 m0d0 c0nfidis 110n te perditurum, qu0d in Afri ea uideris emisse. qui Christum dicis t0t0 0rbe perdit0 ad s0lam Afristam remansisse γQuid multa 3 si u0luntate sua Mappalienses in tuam c0mmuni0nem transierunt, amb08 1108 audiant, ita ut scribantur, quae dicimus, et a n0bis subscripta eis Punice interpretentur et rem0t0 tim0re d0minati0 is eligant, qu0d u0luerint. ex his enim, quae dicimus, apparebit, utrum c0aeti in falsitate

remaneant, an u0lentes teneant ueritatem. Si enim haec n0n

intellegunt, qua temeritate traduxisti 110n intellegentes 3 si autem intellegunt, amb08, ut dixi, audiant et, qu0d U0luerint, faciant. si quae etiam plebes ad 1108 tran8ierunt, quas puta Sa d0minis e0 aetas, h0e et ibi sal; amb0s 110s audiant et eligant, qu0d pia querit. si autem n0n uis h0c fieri, cui n0n appareat n0n 1108 de ueritate praesumere 3 sed cauenda est ira dei et hie set in futur0 saecul0. adiur0 te per Christum,

1 firme te firmiter R 4 totum qu0d emit de quo Psirm marit mare MF m. I 8 corr. mari) 6 orbis bis, alterum del. R T dicis christum M Orbe orbe terrarum B 9 mappalensis MF mappalen ses A 11 dicemus edd. publice R 12 maluerint L ex et M m. 2 ex) FA is, m. 2 his M iis firm 13 dicemus edd. qu0aeti, m. 2 cuoacti M 14 retineant L 15 tellegunt M qua intellegunt om. R 17 plebes eae plebis m. ut vid. 2 M plebes eae corr. m. I fuitne plebis r) F ad nos a uobis ad nos P edd. 18 ad hominis M m. 2 ad d0minis) F corr. m. I ad homines) ad homines Aab hominibus R et ibi tibi P ambo A 19 uoluerint R 21 et inJ in m. 2 et in P 22 ut ut mihi R explieit epistola F explieit

libellus sancti augustini episc0pi catholici contra crispi ..num Se.iSmaticum P

403쪽

epistularum LXVI. LXVII.

LXVII.

DOMINO CARISSIMO ET DESIDERΑΝΤISSIMO ET HONORANDO IN CHRISTO FRATRI ET CONΡBESBYTERO HIERONYMO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM.5 Audiui peruenisse in manus tuas litteras meas; sed qu0d adhue reScripta n0n merui. nequaquam inputaustrina dilecti0ni tuae; aliquid pr0cul dubi0 imp 0dimenti fuit. unde agn0800 a me d0minum p0tius deprestandum; ut tuae u0luntati det facultatem mittendi, qu0d reseripseris, nam rescribendi iam 10 dedit, quia, cum u0lueris, facillime p0teris.

E cod. Einsidetensis 139 s. XI. 2 desideratissimo HA Irm 3 in christo om. HKK;BOVUM presbytero KB 5 audibi H litteras meas in manus tuas M in manibus tuis H 6 huc, m. 3 adhuc S meruit si del. m. 2) B in

putaberim H imputauere, corr. m. I imputauerim P inputaueram, corr.

m. I inputauerim O T inpedimentum, corr. m. I inpedimenti P impeti- menti Pi cognosco U dominum a me HKKiBOVUMRCE aom. A a me om. M 8 deum P uoluntate, corr. m. I uoluntati P de F corr. m. ut vid. 2 det) P K corr. m. I det) M m. 2 def)9 facultate eae facultate ut vid. P facultate, m. 2 facultatem x res scripseris Pi scripseris A describendi R 10 qui, corr. m. I quia P=

404쪽

S. Aureli Augustini

II 2 Etiam h0c ad me sane perlatum utrum quidem crederem, dubitaui, sed hinc qu0que tibi aliquid utrum scriberem, dubitare n0n debui. h0c autem breue est: suggestum caritati tuae a nesci0 quibus fratribus mihi dietum est, qu0d librum aduersus te scripserim R0mamque miserim. h00 falsum esse 5n0ueris; deum n08trum test0r h00 me n0n fecisse. sed si rarte aliqua in aliquibus seriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, n0n c0ntra te dictum, Sed qu0d mihi uidebatur. a me scriptum esse put0 te debere c0gB0Scere aut, Si c0gn08ei n0n p0test, credere. ita Sane h00 10 dixerim, ut eg0 n0n tantum paratissimus sim, si quid te in meis Scriptis m0uerit, fraterne asscipere, quid c0ntra Sentia8,1 sane ad me E a, m. 2 ad O sane om. H perlatum erat Hperlatum est K BOSQICE prolatum est KVUR credere BQ 2 dubitabi H dubitauit si del.) B sedJ de H hic, eorr. m. I hinc Saliqua KOS seriberim Q 3 dubitare dubitarem dubitare Pnon Om. m. 2 add. R brebe H breue postr. l. corr. dubia; m. 2supi α δ breui) suggestum m. 2 suggestum esse) Ki breuiter est suggestum KBO m. 2 in mam. breue est suggestum) S breue suggestum est R breue suggestum esse PiMA breui, suggestum esse P* breui suggeStum eSSe m breue est suggestum esse ceti. edd. caritate V 4 a

c0ntra, corr. m. ut vid. I e contra E sentiamus H sententias KSententencias B

405쪽

epistularum LXVII.

aut de c0rrecti0ne mea aut de ipsa tua beniu0lentia gauisurus, uerum etiam hoc a te p0stulem ac flagitem. O si licuisset etsi n0n c0habitante saltem uistin0 te ind0mino perfrui ad crebrum et dulce c0nl0quium t sed quia 5 id 110n est datum, pet0, ut h0c ipsum, qu0d in Christ0i quam p088imus, Simul Simus, c0n Seruare Studeas et augeri ac persei et rescripta quamuis rara n0n spernere. Saluta 0b Sequi0 me0 sanetum fratrem Ρaulinianum et 0mnes fratres, qui tecum aede t0 in d0min0 gaudent. mem0r n0stri exaudiaris a d0 min010 in 0mni sanct0 desideri0, d0mine carissime et desiderantissime et h0n0rande in Christ0 frater.

Sequitur: memor nostri exaudiaris a d0mino in ni ni del. in sancto desiderio tuo domine carissime et desideratissime et honorando merito. frater,

mus codd. praeter P edd. simul simus om. BR in R est ras. etmius uerbi, prope quam m. 2 est simul; fuitne sumus D simus, m. 2 l sumus M simus cum ras. Super i M simus, m. 2 sumus P* sumus HKOVUSCedd. conSeruare, corr. conseruari B conseruari PiKRi OV QMEA CP

406쪽

S. Aureli Augustini

LXVIII.

DOMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONYMUS IN DOMINO SALUTEM.1 In ips0 pr0laeti0nis articulo saneti filii n0stri Asterii hyp0diae0ni boatitudinis tuast ad me litterae peruenerunt, quibus V

satis faeis te c0ntra paruitatem meam librum R0mam non misisse. h00 1100 0g0 factum audieram, Sed epistulae cuiusdam quasi ad me scriptae per fratrem n0strum Sisinnium diac0num huc exemplaria peruenerunt, in qua h0rtaris me, ut παλιυ ρδία, super qu0dam ap08t0li capitul0 canam et imiter Stesich0rum 10 intor uituperati0nem et laudes Helenae fluetuantem, ut, quid0trahend0 00ul0s perdiderat, laudand0 receperit. eg0 simpli diter fat00r dignati0ni tuae, licet stilus et επιχειρ up αῖα tua

5-7 cf. p. 238, 4-6 7-12 cf. p. 77, 14-28, 5; Is0cr. 10, 64 Idem codices, qui in ep. LXVII. 2 uoro P ac Pi QMAPin edd. agustino pape P papa, m. 2 papae B 3 hieronimos, corr. m. I hier0nimus M d0mino christo Pi in ras. m. I) M APp edd. 4 persectionis FU asteri yUM C hyp0diaconil necessarii mei P QMPὸ hyp0diaconi necessarii mei edd 5 litterae ad me E ad me om. I il edd. litteras se superuenerunt Pi P edd. 6 satis fecisti contra prauitatem Pi 7 factam, m. 2 factum Ki sed epistulae om. P8 n0Strum mru, sed r eae corr. sui. Ir); fortasse fuit meu M meum sediae0nem KOQ 9 hoc V exempla R 0rta .ris V exh0rtaris E

epiceremata HKVUS episceremata B epicereumata R tua, m. I tuus P tua Om. . m. 2 add. O

407쪽

epistularum LXVIII.

mihi viderentur, tamen n0n temere exemplaribus litterarum credendum putaui, ne Di te me resp0ndente laesus iuste exp0stulares, qu0d pr0bare ante debuissem tuum esse ser-m0nem et sic rescribere. accessit ad moram sanetae et 5 uenerabilis Paulae l0nga infirmitas. dum enim languenti multo temp0re adsidemus, paene epistulae tuae uel eius, qui subtu0 n0mine seripserat, 0bliti sumus mem0res illius uersiculi: Musica in luctu imp 0rtuna narrati0. itaque si tua est epistula, aperte scribst uel mitte exemplaria ueri0ra, ut 0 absque ull0 ranc0re st0machi in scripturarum disputati0ne

uer8emur et vel 1108trum emendemus err0rem uel alium frustra reprehendisse doceamUS.

Ab Sit autem a me, ut quicquam d0 libris beatitudinis tuae

adtingere audeam. sufficit enim mihi pr0bare mea et aliena 15 Π0n carpere. ceterum 0ptime n0uit prudentia tua unumquemque in Su0 sensu abundare et puerilis esse iactantiae, qu0d0lim adulescentuli sacer0 00nsueuerant, aestus and 0 inlustres

1 viderentur m. 2 del. n) P uideretur KO m. 18 corr. uiderentur) uidetur H tamen-- amen. m. 2 tamen O timere C 2 credendam, corr.

ra8. et corr. m. ut vid. I) Pi 110mine K m. I corr. n0mini) S m. 2Π0mini) famem, corr. m. I famam Et tam V tamen H stultu, m. 2 stultus B

408쪽

S. Aureli Augustini

diuersitate explanati0num tuarum me laedi putem, quia nee tu laederis, si n08 g0ntraria senserimus. sed illa est uera inter amic08 reprehen8i0, Si n08tram peram n0n uidentes ali0rum iuxta Ρersium manticam c0n Sideremus. Supere8t, ut diligas diligentem et in scripturarum camp0 iuuenis Senem 5 110u pr0110008. B08 B08tra habuimus temp0ra et cucurrimus, quantum p 0tuimu8. nunc te currente et l0nga spatia transmittente n0bis debetur 0tium simulque, ut cum uenia et

h0 0re tu0 dixerim, ne 80lus mihi de p0etis aliquid pr0p0suisse uidearis, mement0 Daretis et Entelli et uulgaris pr0- 10 uerbii, qu0d b0s lassus f0rtius figat pedem. tristes haec

dictauimus. utinam mereremur c0mplexus tuos et c0nlati0ne mutua uel doceremus aliqua uel disceremus l

e0ntrarias s del. m. 2) scripsimus P 3 n0stram operam Pi MAP Π0Stra opera ceti. codd. praeter P uidentes, m. 2 inuidentes C 4 pertium H mathicam P manticum, m. 2 manticam P mantica KBOUC seae corr. m. 2, fuit cantica) mantium S mantieeum Q consideremusJ non e0nsideremus H 5 et . et E te et H m inuenis, corr. m. I iuuenis K Semen, m. 2 senem B 6 temp0re Pi c0ncurrimus KB currimus Io 7 te currentem P te currante m. 2 currente)Ki decurrente B transmittentem o transmeante sit V AC edd. transmeate U 8 ut et P cum uenia cum ras. super a Ki cum ueniam KV c0nueniam B conuenientia S et Om. V RC 9 h0nori KKi m. 2 h0116re C 0ri R 80J.us B solius Κ 10 uideris, m. 2uidearis Ei Daretis et Entelli om. spatio relicto A da ret , m. 2daretis P et in Me v. om. m. 2 ad i. P intelli, m. 2 an

bimus H ditauimus. m. 2 dictauimus B dicta uidimus A meremur Pisi mereretur C conplexu.s O e0nplexos, m. 2 c0nplexus B amplexus H tuus V collatione mutua, m. recentiore c0llatione mutua Vc0llocutionem mutuam QE 13 doceremur P aliquid PB disceremus hieronimus : P disceremur B

409쪽

epistularum LXVIII. LXIX.

Misit mihi temeritate 80lita maledicta sua Calpurnius c0gn0ment0 Lanariu8, quae ad Africam qu0que studi0 eius didici pernenisse. ad quae breuiter ex parte resp0ndi et libsilli eius u0bis misi exemplaria latius 0pu8, cum 0pp0rtunum 5 fuerit, prim0 missurus temp0re. in qu0 illud caui, ne inqu0 quam existimati0nem laederem Christianam, sed tantum ut dolirantis inperiti mendastium ac uec0rdiam c0nfutarem. mement0 mei, Sancte ne uenerabilis papa. uide, quantum te diligam, ut ne prou0catus quidem 110luerim resp0ndere nec 10 eredam tuum esse, qu0d in alter0 Drte reprehenderem. frater C0mmunis suppliciter te salutat. LXIX. DOMIN0 MERITO DILECTISSIMO DIGNEQUE HONORABILI ET SUSCIΡIENDO FILIO CASTORIO ALYPIUS ET AUGUSTINUS IN 15 DOMINO SALUTEM.M0litus est quidem aduersarius Christian0rum per carissimum atque dulcissimum filium 110strum fratrem tuum cath0licae matri, quae u0s in hereditatem Christi ab exhere-

tum te quante Py 9 diligat, corr. m. ut vid. I diligam B ne nec BCE l0 reprehenderam L 11 subliciter PiΤ cod. Trecensis 49 s. XIII. H cod. Mus. Brit. Hari. 3I07 8. XIII. V - cod. . Vaticanus 495 8. XV. cod. Vaticanus 499 s. XV.

410쪽

S. Aureli Augustini

data praecisi0ne fugientes pi0 sinu suscepit, pericul0sissimum scandalum c0mm0uere cupiens uidelicet serenitatem gaudii nostri, quae n0bis de b0n0 Ue8trae c0nuersati0ni8 0b0rta est, Deda innubilare tristitia. sed d0 minus deus n0ster miserie 0rs et miserat 0r c0n80lans amict08, nutriens paruul08 eurans infirm0s ad h0e eum aliquid p0880 permisit, ut rem c0ra sectam mult0 amplius laetaremur, quam d0lebamus affli etam. l0nge est quippe gl0ri08iu8 epi 800patus sarcinam proptere eclesiae uitanda pericula dep08Hi8Se quam pr0pter regenda gubernassula suscepi88 e. ille quippe Se h0n0rem, si pacis rati0 pateretur, digne accipere p0tuisse dem0n Strat, qui acceptum 110n defendit indigne . u0luit erg0 deus etiam per fratrem tuum filium 110strum Maximianum 08tendere inimicis est el0siae suae esse in uisceribus eius, qui B0n sua quaerant sed quae Iesu Christi. neque enim illud ministerium dispensati0nis mysteri0rum dei uictus aliqua saeculari eupiditate deseruit, sed paeis ea perm0tus pietate dep0suit, ne pr0pter eius h0n0rem Deda et pericul0sa aut Drtasse etiam pornici0sa in membris Christi dissensi0 nasceretur. quid enim esset ca0 eius et 0mni execrati0ne dignius quam pr0pter ecclesiae eath0licae pacem schisma deserere et ipsam pacem eath0licam h0n0ris sui quaesti0ne turbare 3 quid enim laudabilius et Christianae caritati e0mm0datius quam derelicta D0natistarum uesana sup0rbia ita hereditati Christi c0haerere, ut testim0nium humilitatis am0re pr0baretur unitatis 3 itaque, quantum ad ipsum adtinet, sicut eum gaud0mus tal0m 4 Ps. 85, 15; 102, 8; 110. 4; lai, 4: 144, 8; Iae. 5, 11 6 Matth. 10, 8 14 Phil. 2. 21

3 uestrae om. V conuersionis edd. 9 deposuisse Om., m. 2 in

mary. ad i. U 13 suae ecclesiae U 14 uisceribus j eius esse som. in) TeiusJ Christi eius edd. praeter m querunt XU 16 ministeri0rum V eorr. misteriorum) U 17 deseruit, in. 2 dep0suit U 18 pericul0sa et sed a P 20 certius Τ 22 turbare priuare se .) turbare V 23 ac

commodatius H