Sancti Aureli Augustini Opera

411쪽

epistularum LXIX.

iuuentum, ut, qu0d in eius c0rde diuinus serm0 aedificauit, nequaquam tempestas huius temptati0Bis euerteret, sic 0ptamus et deprecamur a d0min0, ut 00nsequenti uita et m0ribus suis magis magisque declaret, quam bene gesturus fui88et, 5 qu0d pr0fect0 gereret, si h00 0p0rtuisset. retribuatur ei pax afterna, quae pr0mi88a est ecclesiae, qui intellexit sibi n0n expedire, qu0d paei n0n expediebat ecclesiae. Tu uer0. fili carissime, n0n medi0ere gaudium n0Strum, qui nulla tali necessitate a suscipiend0 episc0patu impediri8, id decet ind0l0m tuam Christ0 in te dicare, qu0d dedit. ingenium quippe tuum, prudentia; et0quentia, grauitas, 80brietas et cetera, quibu8 0rnantur m0res tui, d0na sunt dei. cui melius seruiunt quam illi, a qu0 tributa sunt, ut et cust0diantur et augeantur et perseiantur et remunerentur 3 n0ni5 Serviant huic saecul0, ne uanescant eum ill0 atque dispereant. n0n diu tecum in h0e agendum n0uimus, quanta facilitate e0nsideres spes inanium h0minum et insatiabiles cupiditates et incertam uitam. abice igitur ex anim0, quicquid terrenae atque salsae felicitatis expectati0ne c0nceperat; 0perare iuro agr0 dei, ubi certus est fructus, ubi tam multa tant0 ante pr0mi 88a c0mpleta Sunt, ut ea, quae restant. insanissime desperentur. 0bsecramus te per Christi diuinitatem et humanitatem, per pacem caelestis illius ciuitatis, unde peregrinantes lab0r0 temp0rali aeternam requiem c0mparamus, ut in epiSc0 5 patum Bagaiensis ecclesiae fratri tu0 n0n ign0mini0se cadenti 80d gl0ri0se cedenti succedas. plebs illa, cui per tuam mentem ad linguam d0nis dei fecundatam et 0rnatam uberrima inerementa speramus, in te intellegat fratrem tuum n0n pr0

3 uita m0ribus, m. I corr. uita et moribus V 4 quam in rus. V

ceperat, corr. m. I conceperas V c0nceperas V 21 completa sunt pr0-

missa edd. 23 per et per V per s. v. m. I) V 24 in episc0patu edd. 25 uaginensis codd. edd. 28 pro om. U

412쪽

S. Aureli Augustini

sua desidia sed pr0 eius pace fecisse, qu0d fecit. haec epistula mandauimus ut tibi n0n legeretur, nisi cum te iam

LXX. DOMINO DILECTISSIMO ET HONORABILI FRATRI NAUCELLIONIALYPIUS ET AUGUSTINUS. 1 Cum r0ttulisses n0bis, quid ab episc0p0 uestr0 Clarenti0 resp0nsum fuerit, id est de Felician0 Mustitano, n0n eum negasse et damnatum ab ipsis et p0stea in h0n0re 8u0 receptum Sed inn0centem fuisse damnatum, quia absens fuerit et absentem se fuisse pr0bauerit, h00 dicimus, ut ad h0ere8p0ndeat, quia n0n liquit damnari inauditum, quem inn0dentem fuisse ipsi m0d0 dicunt, qui eum damnauerunt. aut erg0 inn0cens damnari n0n debuit aut 110 deus recipi n0n

debuit. si inu0cens receptus est, inn0cens damnatus e8t; Si B0cens damnatus e8t, n0cens receptus est. Si nesciebant, qui

illum damnauerunt, utrum inn0eens fuerit, arguendi Sunt temeritatis, quia inauditum inn0eentem, de qu0 Be8ciebant, damnare ausi sunt, et de pra0senti fact0 intellegimus eadem temeritate ill0s damnasse etiam superi0res, qu0s traditi0nis erimine infamauerunt. si enim p0tuit ab ipsis inn0eens damnari, p0tuerunt ab ipsis tradit0res etiam dici, qui n0n erant

Τ - cod. Trecensis 40 s. XIII. Η cod. Mus. Brit. mri. 3IOp s. XIII. R - cod. Vaticanus 494 s. XIII eae. 8 naucetioni TH edd. 10 ab episc0p0 nostro codd. a patre Π0stro edd.; eae Maurinorum coniectura scripsi ab episc0po uestr0 17 recipi

413쪽

epistularum LXIX. LXX.

2 Ddi de idem Felicianus damnatus ab ipsis mult0 temp0re

5 testes sunt ipsi, qui egerunt apud pr0c0nsulem. ut idem Felicianus tamquam cum Maximiano de basilica excluderetur. parum erat erg0 damnasse ab Sentem, damnasse inauditum, damnasse, Sicut dicunt, inn0centem; insuper et aditus este0ntra illum pr000nsul, ut de ecclesia expelleretur. uel tunc, id quand0 illum expellebant de . ecclesia, fatentur. quia inter damnat0s et 80elerat0s et Maximianistas eum deputauerunt; quand0 erg0 ille baptigabat h0mines, Maximian0 c0mmunieans uerum bustismum dabat an falsum 3 si uerum baptismum dabat, qui cum Maximiano c0mmunicabat, quare accusatur15 baptismus 0rbis terrarum 3 si autem falsum baptismum dabat, quand0 cum Maximiano c0mmunicabat, quare sic sunt recepti cum ill0, qu0s in schismate Maximiani baptigauit, et nem0008 in parte uestra rebaptigauit 35 consulem T T ergo erat edd. 8 additus P 10 dampnat0s inter signis corr. R 13 baptismum ad i. Maurini ante, esto po8t uerum baptisma H 16 communicabat cum Maximiano T signis corr.)edd. 18 in partiara P in parte nostra edd. praeter m

414쪽

S. Aureli Augustini

LXXI.

DOMINO VENERABILI ET DESIDERABILI SANCTO FRATBI ET CON PRESBYTERO HIERONYMO AUGUSTINUS IN DOMIN0 SALUTEM.11 Ex qu0 c00pi ad te scribere ae tua seripta desiderare, numquam mihi meli0r 0ccurrit 0ccasi0, quam ut per dei seruum 5 ad ministrum fidelissimum mihique carissimum mea tibi adferretur epistula, qualis est filius n0ster Cyprianus diad0nus. per hune certe ita sper0 litteras tuas, ut certius in h00 rerum

Η cod. Escorialensis i I Id s. VIII IX. P cod. Parisinus IS 65 s. IX. habet initium tantum usque ad

libi Μ sanctorum P patri ES 3 hieronimus, m. 2 hieronimo B4 hac P ac eae ra8. et corr. m. 2. fuisse uid. aut K aut HKBOVUSQR

415쪽

epistularum LXXI.

genere quicquam Sperare n0Π p08Sim. nam nee studium in

petendis rescriptis mem0rat0 fili 0 Π0sti 0 deerit nec gratia in pr0merendis nee diligentia in cust0diendis nec alueritas inperferendis nec fides in reddendis. tantum, si aliqu0 m0d05 mer00r, adiuuet d0minus et adsit c0rdi tu0 et desideri0 me0, ut fraternam u0luntatem nulla u0luntas mai0r impediat. 2 Quia erg0 duas iam epistulas misi, nullam autem tuam p0stea recepi, ea8dem ip8as rursus mittere u0lui credens easn0n perueniSSe. qu0d 8i et peruenerunt ac Drtasse tuae 16 p0tius ad me peruenire minime p0tuerunt, ea ipsa scripta, quae iam misisti, iterum mitte, Si Drte seruata sunt; sin minus, rursus dicta, qu0d legam, dum tamen his resp0ndere ne graueris, qu0d iam diu est ut expect0. primas etiam quas ad te adhue presbyter litteras praeparaueram mittendas per 15 quendam fratrem n0strum fr0futurum, qui p08tea c0llega

edd. hac - 10 ad me minime peruenire potuerunt o)BO QRE ad manum me aut ne) peruenire potuerunt H ad me minime peruenerunt VC ad me peruenire minime p0tuerint lx ea ecce aut eae Pet, m. 2 ea M scriptaq;. m. 2 scripta st Py 11 reseruata HV QRA edd. sinJ si s Qi 12 minui, m. 2 minus P rursus om. S rurSum HKM OV corr. m. I, fuit rursus QRCE qu0d legam in ra8.

m. 2 H quid legam R dumJ dieit K hisi ius K 13 negaueris

416쪽

S. Aureli Augustini

n0bis factus iam ex hac uita migrauit nec eas tune ipse perferre p0tuit, quia c0ntinu0, dum pr0sseisei disp0nit, epise0patus sarcina detentus ac deinde breui defunetus est, etiamnunc mittere u0lui, ut scias, in tua c0nl0quia quam 0liminardescam et quam uim patiar, qu0d a me tam l0nge absunt 5 Sen8us c0rp0ris tui, per qu08 adire p088it ad animum tuum animus meus, mi frater dulcissime et in d0mini mombris

II 3 In hae autem epistula h0c add0 qu0d p0stea didicimus, Iob 0x Hebrae0 te interpretatum, cum iam quandam habere- 30 mus interpretati0nem tuam eius pr0phetae ex Graec0 0l0qui0 uersam in Latinum, ubi tamen asteris eis n0tasti, quae in Hebrae0 sunt et Graec0 desunt, 0belis eis autem, quae in Graec0 inueniuntur et in Hebra00 n0n sunt, tam mirabili diligentia, ut quibusdam in l0 eis ad uerba singula stellas 151 iam et iam Ho)BOVUSQR uita uitate Pi migrabit NK

417쪽

epistularum LXXI.

significantes uideamus eadem uerba esse in Hebrae0, in Graeco autem n0u e 880. 90rr0 in hac p08teri0re interpretati0ne, qnae uersa e8t ex Hebrae0, n0n eadem uerborum fides

0ccurrit nec parum turbat e0gitantem, uel cur in illa prima 5 tanta diligentia figantur asterisci, ut minimas etiam particula S0rali 0nis indicent deesse c0dicibus Graecis, quae 8unt in Hebraeis, uel cur in hac altera, quae ex Hebraeis est, neglegentius h0e curatum sit, ut hae eaedem partieulae l0 eis suis inuenirentur. aliquid inde exempli gratia p0nere u0Jui, Sed 1ο mihi ad h0ram c0dex defuit, qui ex Hebrae0 est. Herum tamen, quia praeu0la S ingeni0, Π011 80lum quid dixerim, uerum etiam quid dicere u0luerim, satis, ut opin0r, intellegiS, Ut causa reddita, qu0d m0uet, edi 88 era8.

fides E 4 parum turbat paruntur sputio 3 fere l. in sne relicto Q5 tantum digentia spr. i in ras.) H fgantur signatur, m. 2 Signetur P asterici H asteris ei. m. 2 asteriscis P asteriscis UC 6 0rationes V qu0dicibus H querunt, m. 2 que sunt B T hebraeis, m. 2 hebraicis P* uel- est o m. P cur om. Py alteraq;, m. 2 altera quae Belegentius, m. 2 elegantius P neglegentibus O in marg. m. I l nec

418쪽

S. Aureli Augustini

4 Eg0 sane mallem Graecas p0tius can0nicas te n0bis interpretari scripturas, quae Septuaginta interpretum perhibentur. perdurum erit enim, si tua interpretati0 per multas ecclesias frequentius e00perit lectitari, qu0d a Grae eis ecclesiis Latinae ecclesiae diss0nabunt, maxime quia saeti0 c0ntradi et0r c0nuincitur 5Graee0 pr0lat0 libr0, id est linguae n0tissimae. quisquis autem in e0, qu0d ex Hebraeo translatum est, aliqu0 ins0lit0 perm0tus fuerit et falsi crimen intenderit. uix aut numquam ad Hebraea testim0nia peruenitur, quibus defendatur 0bi estium. qu0d si etiam peruentum fuerit, t0t Latinas et Graecas 10 auct0ritates damnari quis ferat 3 hue aecedit, quia etiam c0nsulti Hebraei p0ssunt aliud resp0ndere, ut tu s0lus nece8sarius uidearis, qui etiam ips08 p08sis c0nuincere, Sed tam elaqu0 iudice, mirum si p0tueris inuenire.

1 sanem allem sane s- eras.) mallem P) sane te mallem se KKi mallem ras. eae mallam) BOVUM edd. sane te uellem QE te om. ei codd. , qui post sane id habent, et edd.; utroque loco id habet Py

ras.) E interpretare. m. 2 interpretari OS interpretare KRi m. I 8 corr. interpretari) BI QC 2 LXX interpretum P KO septuaginta interpretur lx septuaginta interpretum auct0ritate A LXX interpretum auct0ritate KyBUL QRCE edd. praeter m auct0ritate LXX interpretum S interpretum- si tua om. Pi 3 erit om. ΗΚK m. 8 add.) BOV QR enim, m. 2 enim est E 4 coperit Py ecclesias, m. 2 ecelesiis Ei 5 qua V c0ntradictur, m. 2 contradietor P uincitur ly 6 gee0 Q

tu eras. γ) K; transtultum K QC ins0lat0, corr. m. I insolito Py8 fuerit J est C autem umquam, m. 2 aut numquam P ut numquam QP ut n e . m. 2) 9 ab, m. 2 ad B hebrea, super a m. 2 α id ista H hebreo Q perueni tur, m. 2 peruenie itur K; pr0 uenitur ly peruentus Η peruenietur Irm a quibus Pli φὴ abiectum, corr. 0biectum B 10 pr0uentum Q h11 auct0ritatis, m. 2 auct0ritates B damnari. O clamari V quid, m. 2quis B qui, corr. m. I quis Q fuerat Py fecerat ee dei.) L hunc ne .) Q' accedit, m. 2 accidit O accidit, corr. m. ut vid. 2 accedit M acce

419쪽

epistularum LXXI.

III 5 Nam quidam frater n0ster epise0pus cum lectitari instituisset in ecclesia, cui praeest, interpretati0nem tuam, m0uit quiddam l0nge aliter abs te p08itum apud I0nam pr0phetam, quam erat omnium sensibus mem0riaeque inueteratum et t0t 5 aetatum Suceessi0nibus decantatum. laetus est tantus tumultus in plebe maxime Graecis arguentibus et inflammantibus calumniam salsitatis, ut c0geretur episc0pu8 - Oea quippe ciuitas erat - Iudae0rum testim0nium flagitare. utrum autem illi inperitia an malitia h00 esse in Hebraeis c0dicibus resp01110 derunt, qu0d et Graeci et Latini habebant atque dicebant Θquid plura 3 e0actus est h0m0 uelut mend08itatem c0rrigereu0lens p08t magnum periculum n0n remanere sine plebe unde etiam 110bis uidetur aliquando te quoque in n0nnullis falli p0tuisse et uide, h00 quale 8it in eis litteris, quae

15 110n p0ssunt c0nlatis usitatarum linguarum testim0niis em0 dari.

IV 6 Ρr0inde n0n paruas de0 gratia8 agimu8 de 0pere tu0, qu0d euangelium ex Graec0 interpretatus es, quia et paene in

420쪽

254 S. Aureli Augustini 0mnibus nulla 0ssensi0 est, cum Seripturam Graecam c0ntulerimus. unde si quisquam ueteri falsitati c0ntenti0sus fauet, pr0lutis c0nlatisque c0dicibus uel d0cetur faeillime uel refellitur. et si quaedam rarissima merit0 m0uent, quis tam durus est, qui lab0ri tam utili n0n facile ign0scat, cui uicem laudis 5 referre n0n sufficit 3 quid tibi autem uideatur, cur in multis aliter se habeat Hebrae0rum c0dicum auct0ritas, aliter Grae-c0rum quae dicitur Septuaginta, uellem dignareris aperire. neque enim paruum p0ndus habet illa, quae si e meruit dissa mari et qua us0s ap08t0l0s n0n 80lum res ipsa indicat, 10 sed etiam te adtestatum esse memini. ac per h00 plurimum pr0fueris, Si eam scripturam Graecam, quam Septuaginta operati sunt, Latinae ueritati reddideris, quae in diuersis c0 distibus ita uaria est, ut t0lerari uix p088it, et ita Suspecta, ne in Graec0 aliud inueniatur, ut inde aliquid pr0ferre aut 151 cum scripturarum m. I del. ru) greeam Q cum scriptura graeca Bc0nscripturam som. Graecam) Pi sontulerimus Pi contuleremus, in. 2 contulerimus P intulerimus M s1n. 2 c0ntulerimus) V RCE 2 ue

tam tam salterum tam e . m. Q utili Pin ign0seat si eae corr. m. 2ὶ O ciuem, m. 2 uicem Ei 6 uidebatur H uidetur m. 2 uidea