장음표시 사용
261쪽
Additur hinc etiam rerum mirabilis ordo Mille nocendi artes, dum perfidus merit hostis, Nunc Iouis in faciem, nunc se mentitus Anubem, Saepe habitu Veneris,saepissime fronte Mineruae, Seaulus insidiis sancto sua seria rumpens,
Diuersis semi is, ut terror cresccrct,offert, Et uarius generet specie uariante timorem, qui uirtutis nequit superatus ut arte rebellet, Sed tamen intrepidus persistit inania temnens. Semper in aduersis iaculans o Crucis arnia beatus,
Belliger hoc clypeo hostilia tela relidens,inia penetrante acie se machina falsa resoluit.
Saepe etiam in sanctum uacuos iniere tumultus
Inficiatores falso minitante flagello, Sed fremitus Dagilis per inania cymbala tinnit, Oppositisq; minis interritus ipse restillisi
Nec fundata decet contra euacuata moueri.
Q iod eum diabolus increpat, eo quod criminosos in monasterio reciperet.
Hinc quoque laetiferi suffusus selle ueneni
Persidus,horribilis,trux, lubricus, inuidus anguis, Ore cruentatus Martinum prouocat armis, Cur habeat monachos oneroso crimine Pressos,
Cur maculosa cohors habitet pia septa magistri, Ne rea turba malis uiolet consortia iusti, Morbida neu reliquos uitii contagia foedent, Qui male polluerint lauachri uenerabilis undam, At sua perdiderint baptismata crimine mersi, Nec uia sit ueniae periit quibus orbita lapsis, Cum semel in Gueam uix est reuocare ruentem, Ac neque restitui uastato in corpore florem, Nec redeat miseris ultra indulgentia Christi. Tunc Martinus ait haec contra daemonis iram. Perfide desipiens quia iam tua comoda cernis, Hostis inique tibi, ibi norie, te pereunte, Si nunc poeniteas,si nunc restipiscere uelles, Praecipitare animas ut iam per crimina nolles, Nec tua saeuirent alienae tela minae, ii Errore'; tuos damnares ultime iudex, De pietate Dei fidens promittere possim, Ut tibi tam misero misereri Chri itus haberet, 4: Et cito donaret scelerata piacula culps. Ob hoc arce poli descendit ad ama redemptor, Tomus tertius. Pars Prima. s
enuis signaculum semper murus est in expugnabilis contra omnia nequissimi damnis tela. i
262쪽
Perdita ut eripere peritura nec ipsa perirent,
Immaculatus enim maculas detergere uenit,
Vulneribusq; suis curaret ut ulcera mundi. Funeris ordo sui nostrie fuit arca salutis, Sputa,flagella,chlamys et,acetum,lancea,claui, Cruri pia,mors,tumulus,lapis,infinis,uinbra,tyranus, Victa simul triduo premit, credit auctor ad astra, Descensura; suus meus est ascensus in altum. Nec peccatoris mortem magis cligit ultor,
Quando suis poenis nobis dedit arma salutis. Sic pius indomitam pestem mansuescere tentat, Promisitq; lupo bona pastor ovilia reddi, Quanto magis homini reserari praemia Christi, Propter quem ipse Deus homo fit,iacebati resurgit. O' pietas,& celsa fides, praesumptio dulcis,
Quae promittit opem deceptori,& peritum, Explicuit uotum si non ualet ire iuuandum, Cui minus in posse est,satis est ostendere uelle, Nam totum impenditiqui non abscondit amorem. Quod beatus Clarus omnibus relictis ei adhaesit. Huic Clarus placidus adolescens moribus mPers, Martinum amplectens patre,& sua cuncta relinquens,
Tempore quiri; breui micuit, uirtute,sideq;. Cum prope pontificem habitacula constituisset,
Ac sua complures peterent consortia fratres, Huic se tunc monachus socians Anatolius addit, In commune prius inunitis censura,sodalis,
Qui rudis ingenij uersuto illusus ab hoste, Post ait ad sese quo coelitus Angelus iret,
Ac reserare libi mysteria clausa tonantis, Et cito syderea uoli tent sua nuncia Penna, Atque remissa uiri responso nubila tangat,
Inter se & Dominum memorans iter cile propinquin Ac sibi contigui iactat conlinia cocti, Et secreta Dei noscendo iam esse prophetam.
Sed Clarum iit credat,nec opinio falsa mouebat, Tunc sine more furens Anatolius asserit audin, Quod sibi de coelo Dominus transmittat amictum, Induat ac uestem delatam nocte silenti, Ut signis stupeant cuius modo uerba cavillant. Eleuat huic uarium monachorum turba tumultuma
Et suspensa tenet spectatio uana sodales. Interea medias quas noX transcurrerat horas,
263쪽
Et rota flexa aequo girabat cardine metam. Fit subito strepitus quati tur locus arma mouentur, Et concussa simul uario fremit aula susurro, murmure raucisono frangente lepore loquelata Credas pugnaces uolitare per astra phalanges. Et videas rapidas discurrere turbine turmas. - Hic ubi concussis redierunt ocia turbis, Motaque tempestas tranquilla silentia sumpsit, Advocat ex monachis confestim Anatolius unum, Cominus & timicam ostentat iactantior albam, Qui uacuo tumidus falso umbrabatur honore Candidus exituris,sed nigri daemonis arte Inde ciet reliquo occurrit Clarus & ipse, Palpat mollitiem uestis candore niuali, Serica confingunt tenuato stamina filo. Nec contacta manu dissolui uellera possimi. Ducitur interea monachis noκ peruigil hymnis, Et compacta choris Dauidica canna resultat,
Vt coram altithronus uelamina uisa revelet. Et iam spumat equis aurorae auriSa rubores,
Sol quoque lucifluas circumflectebat habenas,
Atque renata dies reuocabat in arua labores.
Mox Clarus monachum Martino ostendere tendit, Noscens Pontificem phantasmata nulla latere. Cum sancti ante oculos uario suit una figura Decipulamque sitam deceptor perdit in illum. Coeperat his demens Anatolius ergo reniti, Inter dicta sibi Martini occurrere ovili;
Dum tamen inuitis traheretur passibus haerens.
Tegmina Alsiloqui uanescunt alba nigelli, Et male destituunt monachum uaga pallia nudum, Nec stat imagineis simulatilis umbra figuris. Territa Martini sic nomine larua refugit. Quod ei diabolus in regio habitu apparuit. Et quomodo ad ipsum uenit sulpitius qui ab eo benignδsusceptus est. Hostis iners maiora suis dehinc uiribus audens, Perfidus,& totiens elisus,nec sibi credens,
Debilis arma mouens,& degener ardua tentans,
Ut sua laus fieret uel solicitasse potentem, Cresceret & titulis Artem pulsasse sagittis, Denique cum sanctus recubaret in aggere fusias, Insinuando preces Domino pro plebe sacerdos, Tomus tertius. Pars prima.
264쪽
Constitit ante oculos deformis serina rebellis, Sulphurea sub luce micans radiantius umbra, Lumine mentito tenebrosus,& atra uorago, Fulgidus exuuiis regali iieste satellis, Tectiisbracteolis uacuo diademate pulcher, ordine gemmarum memorosa luce coruscus, Falsa uelle potens, cui calceus illitus auro, Latior S tumido iactivis se pompa triumphin Cuius ad aspectum sanctus nebctore repress Mutuaque ambo diu tenuere silentia saltu, Mirans ille uirum dum despicit ille superbum. uem Prior alloquitur reus S temerarius hostis; iniae dudum Martine,cupis penetrante precatu, Iam pia uota tenes ego sum tua gloria Christus, EXigis iuueniam ualidos recreare labores, Et sudata tuis ut seler bella triumphis, Debita militiae dare oportet munera Regem, Descensurus enim ad terras huc dirigo gressum, Ut tua sollicitis requiescant pectora curis.
His sacer intrepidus nolens responsa referre, i Despicit S reticet,tractat,neque uerba relavit, Mens solidata mancias,rimans alta atque profunda, ordine nec tremulo,uento neque flante rotatur.
Lubricus hinc ι epetit mordacia sibila serpens: Credere quid diat itas proprio quod lumine cernas En ego sum Christus,tecum qui consero uoces, Et loquor haec secreta palam gignando futura, Nec de me trepides,tellis mihi fulgida luκ est. Spiritus ut ueraX Martini ignivit acumen, Ac patefecit iter,ne clausa Menena laterent, Hostis &anguinei posset discernere fraudem, Libertate potens sanctis semFonibus inquit δNon ita se Dominus uenturiim dixit in orbem, Se neque purpureum, nec sic diademate fultum, Pandit Apostolicis uoce insinuante columnis, Cum sua carnalis raperetur ad altra figura, Atque phs plantis straueriint flamina Pennas, cum pede pressa sacro seruirent acra Regi,
Angelicis uectus manibus celer aethera calcans, Ingrediens teneras, neque frangens gressibus aura , Pendula planta volans cum nubila finderet intratis
Remige pennigero qua non facit ala sigillum, Cum Galilaeis tunc spectantibus Angelus astans,
265쪽
' Sic ait altithronimi rediturum,qualiter iret, Unde probanda probo reprobo reprobantia probra ;Non sunt signa mei Regis,sed calli a tyranni, Alt ego transfixas clauis nisi uidero palmas,
Atque beata. Crucis tum stigmata carne gerentem, Ac latus,& sollas truculenta a m ili te collas, Vnde cruentati pariunt baptismata rivi, Et lacra purpureo maculas lauat unda fluento,ini. ae dedit in precio generosa talenta redemptor, Itaque Crucis trutina precri numismata pensans, Totum alictor redimens thesauro corporis orbem, Cum gemma una fuit qu. x cuncta in uasa ualeret ;Hac nisi uelle tegi uideam,qua pertulit author, Indicio sine hoc Christum uenisse negabo; Nam decet ut uictor doceat per signa triumphum, Plagaq; siva poteli laude accumulare trophaei.
Mox immicus iners vibratus uerbere uita Pellifer acrius tenuata per acra lapsus,
In propriam speciem rediens ad inane solutus, Effugit ex oculis liquidas quali fumus in auras, Et leuis umbriferar uolitauit imago figurae; Visibus exclusus cellam pedore rePleuit, Agnitus indici is sua per uestigia sordens, Et sectore sibi comitante satellite fugit
Martiniq; fidem nec fulgida tarma fefellit,
Nec radium mentis detulit splendor inanis; Luce superfusa qua se nox tetra tegebat, Nunquid non poterat humilis superarcsuperbum Aut non dei iceret tam mente benignus iniquum Pacificis armis doctus domitare rebelles, Cuius dulcis erat filior,& honor altus amoris, Non selum abluere alterius sed lambere plantas, Hospitis atque noui uestigia tergere lingua, Semper aquam manibus tribuens uenientibus ipse. Coelellis Oipiens homini seruire minister, Et maniis alma pedes de corpore saepe luebat,
Cum sua porrigeret uel fimbria tacta salutem. xii illecebras mundi fiigiendas iustituebat, Et seclo sua lucra dari nil quaerere terris, Ut censum fit geret qui ascendere uellet Olympum, Ut graue pondus agri uel nummi nullus haberet,
Nec retineret opes qui coelo occurrerct haeres,
Nanque onus astensum uetat,& descendere Praestat, Tomus tertius. Pars Prima.
266쪽
Imum uersa trahunt,nec in altum pondera ducunt, In montem gradiens titubat sub fasce columna,
Deficit & si agilis ualisla sub pondere planta,
Mergit in uncosum cumulatam sarcina Proram, Ut petat ad portum rerum facit emptica iactum.
iii pater illustris Paulini gesta beabat, Floruit Italiae quo post Antistite Nola,
in ta regio Campana sedet rectore supremo, Dities agris,opulans famulis,locuples S aceritis, Vir censu vastu lare celsus,&ore rotundus,
Ditior ipse fide pro Christo fit sibi pauper,
Et dedit innumeros redimentes crimina nummos, Cuius sparsa solo naigrauit ad alba iacultas, Fecit S in coelum pigras ascendere terras, Vno dando lisco,& dant bruta ad sydera saltum. Ergo Euangelicum Paulino implente relatum, Martinus monitat cunctis talem cile sequ endum,
Tramite dissicili potuit qui pergere diues,
Depositosue onere ascendi i qui liber in arcem. Exemploque mouens uocat altius ire sequaces. Iam quae Martini sapientia fluxerit ore,iniae grauitas fuerit, tuam acer de lege disertus, Qu.ellio nec latuit coelesti iure perito, Vir reserare ualens quodcunque aenigma negaret, Ingensi dulcis prudentia larga redundans, Fonte perenne bibens quod rivulus ille rigaret; Sermo pius, promptus, placidus,catu aptus,amandu'In tantis animis coeli possesserin armis, Perii igit orator mandando negocia Christo, Iudicis in uultus inopum querimonia pandens,
Doctusin arte sacra miserorum exponere causas, Assertor ualidus superans sora, iura, togatos, Nullius astriictor,secundus concionator;
in i prece prosus a Domini vadimonia placans,iniantum uoce ualens uiduis, atque Orp hana trophis, Cuius & ipsa polum taciturna silentia pulsant , Mens fundata Deo sine sico, pr ima coelo, Otia nulla terens,& nulla negotia carnis, Quicquid agendum esse totum uelociter implens. Secs mora Chrillus erat famulans sibi nocte dieque, Nam cibus & somnus nisi quod natura necesIet, Tardus edax,uci uigilans,sopor esca sub ictu,
Nec faceret nisi quod une his caro uiuere nescit, Templu
267쪽
Tempus utrunque dicans, usiis repetendo duabiae . Lectio nunc res buan, libi Hunc oratio currens, Cuius erat requies tantum mutare labores. Si foris isset,erat homo iugiter,intimus orans, Coelo nunc carnis,nunc tendens luntina cordis,
Nec dolus inclutis latui nec ab ore refluxit, Vir sine mundanis Domini possessio munda, Nullum iudicio damnans,mala nulla repensans. Haec sua nanque fuit si iacta iniuria Hirei est minimis laeso nonnunquam erat ultio dulcis, Deque gradu proprio neque reppulit ossicialem. Carus & aduersi pius aequis,blandus iniquis,
Ira, tumor, risus,moeror fietit exul ab illo, Non in fronte tenens nubem,nec in ore cachinuuim, Idem sempererat facie, cute,corde, lore, Nec variabat opus uir ad huc in corpore constans Immortale aliquid mortali ab imagine promensiora Deus,sensum pietas, pin corda tenebat. Pro se parua gerens,aliena misertus agebat, Naturae ut seriem postponens Angelus esset, Alta sit pergrediens,in e ultra nubila tendens, Liber ab humanis intrabat sudera curis.
Dclyta signa gerens,& multa futura prophetans. Stabat adhuc terris coelel tibiis intimus haeres, Noscens clausa Dei quasi conciliator amici, Cum sita participat caro secreta clienti tur cui Christus amor,Christus honor , ola Christus. Flos, otiesca,sapor, ns,luX dc gloria Christus; Huius in affectu insertus. lidatus adultus, Ac velut arbor agri, secus est ubi cursus aquarum,
Doricomis Limn fluctu perpete gaudens,
Ornata aetemae seri poma perennia uitae.
Inter Apostolicas acies sacrosque pmphetas, Martymque choros, atque agmina fulgida cosi, Rege sub inuicto qua exercitus ille coruscat.
Per turmas, P ceres,legiones,atque cohortes,
Milite seu comite,& gradibus duce consule crescens, Lacteus iste toga, rutilus micat ille corona, Hunc praetexta nitens,illum diadema iacetat, Hos chlam hau illos armilla topara decorat, Balteus huic radiat, huic infula crine coruscat, Alter palmata trabeae nitet alter honore,
Pingit & ornatum Pinina aurum, purpura, byssus, Tomus tertius. Pars prima.
268쪽
r .r et Anima Martim est in caelo cum cauru μ
funesta vis no esse Π uocandosia et antiquos patre, non eos inuocasse, ob eorum invocationem obtenebra
ri nece priam dei in uocatiouena e Nomeuel ex hoe solo Lo
Nec uidet hoc oculus,quod liabet super astra senatus: Hismitas, ii Mattine bonis sub principe coeli, Coetibus Augelicis sociabilis & patriarchis, Compar Apostolicis,meritis aequande prophetis,
Addite martiribus queis rubricat unda cruoris, Fulgide conses r candentia lilia iunc 'Lumine puritureo redimite decore corusce, Liberius gradiens per celsa palatia Regis. Supplicat Fortunatus ut Martinus pro eo Deum Oreta Vir transcripte poteris,aeterna in faecilla cuius Signifer arma Crucis sos nobilitata triumphis, Dulcis,adorande,& mihi pector uoce colende. Cuius prosaicus cecinit prius acta seuerus, Versibus intonuit Paulinus deinde beatus, 1 AEquiparare ualensit lustris uterque relator, .l Materia uicti, sed & ipsi carmine cedunt. i Luminibus tantis ego nubilus inferor audin, De minimis minimus de magnis maxima tentam,
Q ii pede sub titubo, balbutio lauce, X anhelo,
Et rudis et u lo carpo quod condere certo, Da εν uenia in quia te cecinit rea lingua relatu, Fer pietatis opem misero miseranda ni cito Rector ut altit tirono cum uenerit arbiter orbis,' Tum memor obtineas delicti obliuia nostri: Inter me ac Doluimini mediator adeste benigne, intem sua culpa ligat, tua ut interuentiolbluat;
Spes Fortunati sit fida salut is egeni. Suppliciter humilem tibi se strauisse mirone, Qui leprae maculas medicata per os illa Purgas, Mortis & tremae reuocas in origine sinem, Camis adhuc fragilis quondam sub imagine constans.
Nunc opus ut mites Pictas tua commodet aures,
Nam prece posse uales apud illum,cuius haberis; Quod peto tu poteris,quia totum praestat amicis, Sic ubi quaeque petis tribuat praesentia Regis.
A ctenus in bibulis fixa stetit anchora terris, Ocia lenta tra hen Sc inerti dente quiescens, Leniter alludens dum sibilat aura soporem, Et noctem umbra tenet uiridante trepidine ripae. Ecce serein dies rutilata crepuscula Prosert
269쪽
Et pelagias rate nauta petit ia ira soluo rudentes Littus arundineum linquens leuocarbasa ventis. Ante per Adriacas spumas dare uela uidebar, Turbine raptus aquae per murmura rauca fragoris, Cum duce Sulpitio bene cuius ab ore uenusto Martini sacros dulcis stylus edidit actus,
Quos ego sub geminis claudo pede curro libellis.
Intimus egregii contexens gel ta Patroni. Rursus in oceani uideor mihi tendere fluctus, Nauis iter gradiens, ubi iam uada glauca relidunt,
Et crescit terrore timor rate,nube, profundo.
Dum tamen alta peto, sonet mihi Gallus in aure. Gesta beata uiri qua contigit unda tumorem, Et sermone uiam releuet sale tabula dulcis. Deferor ecce freto, fugiunt & littora uisum,
Remiget hic Gallus Martinus uela gubernet, tibia
Flamina Christus agat, portu in quibus unda reducat. Nunc quoque gella sacri, dum nauago, nauta loquatur. Quod intra amphiboliam sibi tunicam latenter induxit,&pauperem uestiuit. Mensibus hibernis dum lue sphorus alligat undas,
Et liquidos campos telat ymber arare carinis, Oceatuisque negat commcrtia ferre Britannis.
Cum sata siti, rigido sua germina ni re celant, Ac penetrante gelu riget unda,& herba liquescit.
Astitit ante fores orans uellem aeger egenus, Lingua ligata gelu nec solueret ore loquelas, Ut tegeretur inops,sacer imperat ergo minit iro, Ipse remota petens Populi caret arte tumultu, Cor H inperit ut sanctus nihil accepisse trementem, Eκuitur tunica,algentemque obi it amictu, Quam sine telle dedit latitans,& abire cocgit. Ecce minister adest rogitans procedere sanctum, Sed sacer ante monet uelliri tegmine nudum. Hoc memorante pio itupidus hebet Archidiacon. Quid saceret,nudum dum non ibi cerneret ullum,. Noscere nec poterat residente Antistite, nudum, Qui tunicae interius non aspiciebat amictum, Amphibali exterius dum membra obtecta laterenti
Angit & ancipitem quod hoc aenigma beati, Quaestio tanta ligat, neque problema soluat egeni Tunc ait ipse sacer,m illi tegmen defer amice, Nec pauper desi qui uel tibiis indiget illis.
270쪽
Succensus grauiter tegmen seri uile minister, Ante pedes iactans, ait, en sine paupere ueste Induitur sancto hirsuta bigerrica palla, Vix cui disna Dret 1 tala lactea S aurea stilua. Procellit sic sunt mus honor.sed pauper ami U.
Despectus tunica coelelli in sede senator. Interea povulis cerimonia sancta retractans, Cum holocaulla sacrae manibus benediceret arae. Protinus a capite emicuit globus ignis amici, Lambens colla comas ct stamina benigna uolabat Tami mollis honore potens splendore coruscans, Crinem ornans, meritu prodens, pro tegmine fulget Pi buit obse litium minus impendente ministro, Cella occulta indeX na lucem lumine mittens. O' diues pauper tunica contente nec una, Qui nec laab aliam neque uis retinere ues ipsam,
Dum superesse putas uel lituin simplicis usus, Cui gratiis est uel pulla leuis dum clamat egenus. Tegmine pro nudi cupiens procedere nudus, Nec partiris opem,sed totum cedis egenti, Hac tua sola putans ne pauca petita negares, Ut magis esset inops,inopi dum cuncta dedisses. λ Nec pi duit uerecunde pater sine uelle sedentem. Sed nihil erubuit pietas impensa fidelis, e iNec minimam retinens fieret quo maior honore. Est mihi uelle loqui speciosa negocia nudi. Sed rapiunt auidum reliquarum ins3nia rerum. Qualiter Euantium a grauissima infirmitate Aberauit.
Dum recubaret humo sultans Euantius aeger, Fessus,& extremus cum iam super halitus iret, Pontificem precibus celer euocat ut Properarer, Et uia coepta sacri feret sibi uita reducti. Nec cunctatur iter Martinus adire uiator, Vix medio spatio emensus gradiente senecta, Ante salutis opem milit dum uita maneret, Atque medela aegro data nunciat ire beatum, Significans etiam cursor medicina sequentem. Dum pede tardat heros, Praecessit cura uolati Aduentosque pii fert aura salubris odorem, Ut cito succurrant unguenta per aera fumant, Sol ueluti radi s dat longius ore colores,
