Historia S. Huberti, principis Aquitani, vltimi Tungrensis, & primi Leodiensis episcopi, eiusdemque vrbis conditoris Arduennæ apostoli; magni thaumaturgi. conscripta a Iohanne Roberti, Arduennate andaino, Societ. Iesu sacerdote, ..

201쪽

Is Vir AM s. HusERT non ante annum Domini 8 7 2.id est,plusquarii so. annis post Sedem Leodium translatam, sacrum Magistratum inhi. Caeterum de Synodo illa 3 o. Episcoporum, nihil usquam aliud reperio. Sed quia in Synodorum mentionem incidimus , valde ad rem pertineat, inquirere, ecquas alias Synodos S. HYBERT Vs congregauerit Z Claudim Despretet, I. C. Atrebatensis clarissimus, & Dominus de Queant, Societati Nostrae, mihique amicissimus, in quibusdam Anaseritas , quae de nostro cincto collegit, & D. H v B E R T o honorando, ad me misit, ex antiquis Monumentis annotauit, Anno 7ro. mensis Aprilis diea'. est is proximus annus post translatum Episcopatum) primam habuisse Synodum Le

diensem in S. Lamberti Ecclesia, cuius & d cem Articulos , siue Canones ponit, quos ad verbum hic tibi describo: I. FORMA verborum, in quibus consessi S cramentum Baptismi, talis es: Ego baptizo te in nomine Patris Hiij,o Spiritu, sancti Amen. II. VOLvMVs autem pueros septenos, sese pia, adduci ad Episcopum confirmandos adulios priuc confiteri is peccatu suis. III. VT Presbyter proprim alia Sacramenta

Ecclesiasica ministrat; ita se si item semel in amno,ei consileantur sua peccata subditi. IIII. DILIGENTER ei explicet praecepta D3 1: diebus Dominisu exponat ea, quae adue lutem

202쪽

NOTAE, ET PARALI r. γIntem sunt animarum : quibus sanctum Corpus Christ quotannis dabit ad manducandum. V oos remissὶ Presbyter ea curet, nouerisse a DEo puniendum, qui ardentissmo desi. erio oblatus es prostas, quia voluis. VI. IN OMNI Busse praebeat Presbyter,exemplum bonorum operum, ct super grege vigilet: minimicus homo promis ussi adseverseminam dum in agro DEI et labaniam. VII. EccLEsIAE mundae G o Altaria o nata decenter: cum in jsDEvs habitet, non μ moiritu ,sed Homo factus. VIII. ITA tamen, ut id, quod oculos intram ris ab oratione potes auellere, non reperiatur in eis: aut curios, oculorum : sed sapiant et niue si, Angula ignem immittendum in cor I idolis,adorare,ctorare venientis.

IX. INFIR Mis misericordia DEI aperiatur, ita tamen , mi se iustita comessi. Sed venis risus, ut nos redimeret, ct sevo regno inserib

ret volentes.

X. DEr v N C TI s, certos ant uniuers, red- Hre DEVM propitium Missae Sacri cla quotidi -n preces, donationes, o ieiunia: qua ideo fieriosulamus , ut eorum animae requie citius Zoriantur aeternae quam nobis Christus donare dia

gnetur. Amen.

Hactenus Synodi Canones. Quorum vitimus clare satis insinuat, circa id temporis suis. 32 aliquos e Patriarchis Caluinctuum, qui αPro

203쪽

168 IN Vi TAM S. HvBERTrpro Defunctis orandum, & Sacrificandum ne garent ; & Purgatorium tollerent. Fuerint hi vel ex Armenis , qui paulo ante orti erant, &Purgatorium tollebant, teste a Castro v. N torium , item Prateolo, er Sanderor vel ex Albanensebus, qui cum aliquanto post innotuerint, credi potest, iam tum clanculum coepisse pullulare. Vide eosdem Authores. Anno 72 o. habuit S. HvBERTus fecundam Synodum contra on natores scrarum maginum , qui caput extulerant in sua Parochia Epris pati: in qua fecundams nodum Romanam,pro Imaginibus, sub S. Gregorio iuniore celebratam, integre inseruit. Verba sunt ex ijsdem eiusdem Claus Despretet, Analectis. Gregorius iste iunior est Gregorius secundus, qui anno FI . Pontificatum in-hi, & 73i decessit; Gregorij primi Magni sanctitatis, & rerum gestarum aemulus. Hoc mi tente, Germanis Fidem, & Pietatem annuntiauit. Hic Gregorius animose se opposuit Imperatori Leoni Maurico, Ironoctastae, eiusque,& sectatorum impietati in sacras Imagines conceptae, congregato, super ea re, Romae Concilio, anno, ut ostendit Baron. 72ς Ex quo intelligimus , vel in Analectorum annos errorem irrepsissae: vel, quod magis censeam, non tam S. H V B E R T V M, quam pomea discipulum eius aliquem, vel Leodiensem

Ecclesiam, Gregorij Synodum, S. HvBERT 1- Synodo

204쪽

NOTAE, ET PARALI P. Io SVnodo inseruisse. Sed iam tandem ad Notarum ordinem redeamus. LXIIII. Acci Tis etiam venerabilibus μ

γ soli J Hoc honoris, defunctis sanctis ,

maxime Martyribus : hoc ossich vivis Fratribus Coepiscopis, pth Episcopi praestare solebant. Exempla ubique obuia , & suadet hoc

pietas, charitasque. Sed , cum nemo horum Episcoporum nominetur, consentaneum est, eos intelligere accitos, qui viciniores erant: & omnino non omissum S. VPH ibrordum, qui codem , cum S. Hu B E R T o, anno, Episcopus Ultraiectensis,

Romae factus, & ipsi S. Lambeito fitcrat, &S. HvBERTO etiamnum erat familiarissimus. Nec dubites, an tunc superstes fuerit, qui plus quam totis viginti post annis aduiuebat. Clariss. Vir D. Claudius DespretZ in suis ad me missis Analectis, ex antiquis M S. scribit huic Translationi affuisse Annonem Archiep. Co- Ioniensem, Rigobertum Archiep. Remensem, Vindicianum Episcop. Atrebat. Garulphum Tornacen. Berkembodum Morinen. Dominicum Ambianen. & millibrordum Vltraiectensem. LXV. sp IRITUALEs obseruantes excubias. Jyigilias nocturnas intelligit, quae de antiquae Ecclesiae more, tum magnis festis, tum magnis etiam negotus frequenter celebrabantur.

205쪽

aeitinseruabatur. J Mox vocat BusT A , ac de inde RE LI VI A s . Visum est Ionae varus vocibus eamdem rem significare. Caeterum sciat Lector , Integrum S. Martyris Lamberti Corpus repertum, & translatum. Testatur hoc apud Chapeauille, tom. I. Anselmus, &dius in Lamberto , cap. Ir. Item Godeschaticus in Lamberto, cap. 14. & Renerus , cap.

LXVII. Loc o, quo passus Nempe

Leodu , quod tunc vilia erat parui adhuc --minu, ut loquitur Godessehalcus in Lamberto, cap. 7 L X VIII. ANTIs, qualibusue mirata culisJ Multa, & magna fuisse narrant Autho- res illi quatuor, locis paullo ante allegatis. Inter alia sunt, caecus reluminatus, claudus erectus,

Paralyticus solidatus. Sed haec S. Lamberti

sunt. At S. HvB E R T I, ista, quae narrat Go-deschalcus in Lamberto, cap. I . illis verbis: SancIus HVBERTus, quondam illius discipulus, in tempore pontificatum procurans , aud ris, cum praedic, miraculis, his et sonum praec Itis; cum timore DEI, omnem rei certitudinem scissitatur: ct cognita veritate , scilicet, quod DEi nutu haec disoni consaret: bonorum vir rum annitente adiutorio, or consitio, deliberauit, ut ab que dilatione, corpus sancitissimum, ad locum praedestinatum, cum magno honore deferretur. Praero vis etiam inlinenta cultiora, oromnis

206쪽

NOTAE, ET PARALr' i i omnia, quae essent necessaria in sacrati mi comporis diuersis impenses:'accest istac, cum multorum Sacerdotum , ct omnium Ecclesiasticorum gra uum comitatu, cum Christianorum muliorum frequentiά , qui secundum risum diuina Religionis, Eslmos , hymnos arcaniatent. At menerabilia membra ChrisB Maryris, odore δε --Mimo fragrantia, HVBER Tvs Pontifexsa ua, ct intemerata inuenit: quae cum timore, honore, imo de sepulcro eleπans, prGiosis vescmentis inuoluit: ea vero, quibus fuerat tempore

sepulturae indutus , sub sigilia signata , reposuit. Hinc inde fratrum fideliter psalgentium chori, suauissima organorum , ct cymbalorum modulatione , concinebant : or hinc Angelica agmina psallentia, or de triumpho S. Guartyris D E V MIaudantia, ab idoneis testibus, or visa, ct audita sunt. Hactenus Godeschalcus , Martyrio S.

Lamberes aetate proximus, quippe qui Pipini,& Caroli Magni tempore vixerit. Quid ad haec dicent Caluinistae Ecclesiae perduries, a-Iuque haeretici , cum ante annos supra 9oo. cultum n. aryrum, o Reliquiarum legent Quid, cum caeremoniaae, sacras uses, Sacerdorum , or Ecclesiasticorum graduum comitatum,

Christiani populi frequentiam, Psalmorum ,

hymnorum cantum, audierint i Nonne eos confundi, atque adeo tabesccre neces.se est, cum haec intelligent approbari vel diauinis Nisaculis, vel Angelorum Iesu modulatio-Y 1 nea

207쪽

ne,cum piorum hominum organis , ct cymbalisse iungentium t LXIX. FABRI A autem eiusdem Bassicae. JEa est Basilica, quae hodieque S. Lamberti I co-dJ visitur. S i utique non eadem modo, quae tunc structura : cum saepius vel restauratam, vel auctam fuisse constet, describente id exu rijs Authoribus, Chapeauillo,tom. I. SI 2. LXX. OCvLI s videntium se ostieri. J Oculis videbat suis idem Godeschalcus , qui ibidem sic: At omnes habitatores loci isitasgaudentes, in occursum sancIo corpori quo diu desideraueranto passonis reportario exeuntes, cum magno honoressuscipiunt, is condignum ei parant diuersorium, intra septa clausurae suae , complecIens martyrij eius AEdiculam e quod opere arti scum mirabili, o copiosa mole auri, se argenti, se gemmarum, lapidumque pretiosiorum , ac diuersis fructurae speciebus, ibidem a potentibus collatu dilatum e

in tantum, ut vix sermo exarantis queat exponere. Ibique, ut decebat, urbana, ct honesia m moria , ex ipsius S. t Vartyris praesentia, exorta

es, ct omne decus, o speciosa compo Pio, non s-lum in Gero, sed etiam in plebe carpit haberi: ct

in Dei veneratione populus qui ante erat agre-

sis, ct incultus, paulatim caepit esse compositu , timoratus, o religiosus. Ita Godes chalcus. LXXI. VER vi gratia, ct dulcedinesermonis J Hanc in HuBERTO nostro gratiam Spiritius ecti virtuti tribuit Author. An & naturalenu

208쪽

NOTAE, ET PARALI P. I 73ralem , an & acquisitam industria sua habuit Z Inuenio , cum Episcopus Romae consecrandus esset, negasse, se ullas scire litteras. Habet hoc Gallicus Commentarius Hubertile Prouost, cap. D. Id ego ita accipio, ut ignorauerit, quae Episcopum scire decebat, non ut penitus litterarum fuerit ignarus. Episiopa

vero eruditionem unde hauserit, ex Genabi censi codice veteri, qui sanctorum Vitas continet, discas licet. Is, ubi de H v B E R T I O dinatione loquitur, ita ait: Altare S. Petri, procidens ad genua , orationem fudit ad M.trem misericordiae, ut bi gratiam apud benedictum Alium suum impetraret, quatenus Huinum ciumsuum cito addisceret, o miscientiam binecessariam ad regendam Ecclesam, es pro diuino incis debite complendo, concederet. Glorios virgo missi cum cia gelo solam pulcherrimam: quam Angelus circum onens collo suo, diaxit ei: H v B E R T E , Mater Chrisi mittit tibi hanc solam ι or sicut prasi a Domino, habebis scientiam tibi necessariam perfectam. Assertioni huic suae confirmandae addit Author: Hoc etiam legitur in cisiecta Sancti HvBER Tio

Vt quem , suscepta Stola sbi caelitus emissa , sacri o ij scientia credimus illustratum,

Equidem hanc cisiectam nusquam me videre memini. Sed tamen ex ea Constat, adeo cc tam hanc habitam traditionem , Ut particularis aliqua Ecclesia, quaecumque ea suit, non

209쪽

dubitarit, eius in diuino O io , meminisse.'Accedit, quod liber Hubcrti te Prouost, cap.r2. Scientiam cum solI nostro Praesuli diuinitus communicatam scribit. Addo ego,certum esse, pluribus a Beatissima Virgine, Sanctis, Eruditionem fuisse donatam. Exemplum unum, instar omnium sit Albertus Magnus, de quo vide, si placet,in eius Vita. LXXII. OMNEM namque Arduennam. JHaec cum ita sint, quid mirum , si H v v E R-T V M nostrum t rduennae osolum vocitamus t

LXXIII. Hiscr cvLTI Bus hactenm mancipatam. JIn Quaestionibus Hubertinis, uaest. 8. doceo , t n inenses, siue Ambraeos, Christiana fide , & Religione imbutos misse a s. Materno, ipsis Christianorum exordius. Erat autem Ambra Arduennae quasi medullium. Quod igitur ait Author, Omnem Arduennam Idolorum cultibis eatenus fuisse mancipatam, vel hyperbole utitur, vel plerique ad pristinas superstitiones redierant, aut nouis, satore & mes.

re malorum id agente Diabolo, implicati rant. Quod nimis quam saepe accidisse, dum Ecclesidicas historias legimus, merito dole

mus.

Videlicet vigebat tunc adhuc,vel H V B E R T O fortiter agente, reualescebat Ecclesiastica dicciplina. Vide Canones Poenitentiales ; & n stra

210쪽

NOTAE, ET PARALI P. Ipsstram nunc socordiam erubesce.

die huius nominis memoria, aut quaenam Prouincia sic diceretur Nicolaus Canonicus Leodiensis in Lamberto , cap. Io. ita breuiter tr dit : Regio, cui Taxandria nomen es, a Trai

ctensi oppido versus septentrionem , mix tribus miliaribus disparatur. Et mox: Haec Regio vasis, er fere continuis paludibus ob ta,inob id, ne Anitimis quidem aliquo commero iure tunc satis nota,qferula, multitudinem agresis populi in se continebat: cuius mores barbaros ipsa etiam s-litudo, sesupersilio efferauerat. Hic locus alijs vocatur Tessandri ut Godes chalco in Lambe

to a

LXXVI. BRACBANTE.J Brabantia, multo quam nunc, patebat latius, adeo , ut m gnam Flandriae partem occuparet , magnam

etiam Hannoniae. Vide sis LipsI Lovanium, lib. I. cap. i3. & ScribanI nostri origines Antuerp. LXX VII. PR, LAR A in honoresanctorum Martyrum Templa per S. HvBERTu Meonseruebantur J Sancti Antistitis tanta illa dili gentia, tot populorum Conuersio, Necessitas ipsa, suadent, plurimas Ecclesias ab eo fuisse constructas, & consecratas. Sed inuidiosa v iustas hominum memoriae talia pleraque subduxit. In ijs f.it in primis S. Lamberti silica, ut adnotauit Authox noster, cap. 3. Fuit &S.Petri