Christophori Forstneri In 16 libros Annalium, quatenus extant C. Cornelii Taciti notæ politicæ

581쪽

ueue6 NOTAE POLITICAE scientiae militaris fama, & vicinorum lipopulorum terrore. Quippe domesti- icum militem legebant, a prima pueri' itia, ac pene infantia raptum ad arma , patque educatum multa victus absti- fientia tolerantiaque laborum,& mili- , tarium operum exactione eo rigidio- ,re,quia&ipsi duces ante toleraveram.

In clemortuorum locum succedebant ζnon filii, aut sanguine propiores, sed hquos indoles & corporis animique ro bur bellicae fortitudini idoneos fece li

oxcedebat,invicta bello manus,vicinas . nationes domuerunt, A rabes fregerui, in proeliis cum/Turcis aut raro aut nunquam saccubuerunt; donec anno IChristi cIo I .mID. a Selymo Turca- trum Imperatore & militia & nomen .i Mamaluctiorum extinctum est. P.S 'ivius in Se m. ciuisc.xi II. hist.) Turcae , publicaOrbis lues, lis armis,& milita iri virtute in tot regnorum excidia evaluerunt. Centum ac quadraginta eqVi- .

- tum, i

582쪽

ΑD CORNE L. TACIT. riim,quos Spalios vocant,millia perpetuo alunt;quorum LXXX cL .in Europae finibus,Lx c .in Asia continentur. Esagri Timaros dicunt assignantur, ex quorum proventu equos in bellum e peditos lustentare queant, nec ob id quisquam regiis thelauris decedit. Re Iiqvis,qui millia, quindecim conscntur, aere pubIico stipendia persolvuntur, Pedestrium copiarum robur in praeto rianis, qui Janizari vocantur, situm est. Hoc instituto militari, hoc robore invictum hactenus Turcarum imperium stetit. Quanquam multum adhuc Turcis ad perfectam armorum scientiam, qua tantopere Romani praecellebant , deest.Nam in aciem educunt illi copias ex immensis imperii sui spaciis contrinetas: Romanorum exercituum nemus

ex Italia, atque adeo ipsis tribubus, in quas relati erant cives Romani,legebam tur. Turcae maximos exercitus uno in loco diu sustinere nequeunt: quod pQ tuere tamen Romani. Denique nec ar-

583쪽

318 NOTAS POLIΤIC Emis,nec pugnae genere,nec fortasse disciplina militari cum Romanis compa rari poterunt. Suffecerunt tamen ad jugum tot populis , tot regibus imponendum. Et omnia ipsorum institu- ita imperii dilationem , gloriamque dimilitarem spectare ex eo quoque clar tirum evadit, quod impiae legis lator Mahumctes sinc Dei reverentia, sine ilhonestatis cura, dominationis vincin hI. lum fecit religionem. Persuasum id urcis est. suum quomque divinum, sed mortalibus oculis invisibilem cha- tractera, fatorum & mortis inevitabi- , lem ordinem fronte praeserae; qua fir ide factum est, ut vitae mortisque com itemptores caeca temeritate omnibus ise periculis offerant; a fatali disposi- itione salutem aut exitium sibi impen- :dere arbitrati. t Alices errore Ao , quos illi timo-

Maximus haut urget lethi metus: in- de ruendi ,

584쪽

i. Deinde Turcici Imperatores lege Π.- aut morte prohibentur restituere re-e gnum,aut urbem,aliudve solum, in quo, semel suae religionis sacellum dedicas Verua l. Quae constitutio mire ficitit ad superandas dissicultates, quibus f implicati novi Principes tenentur; &, ad obstinandam partorum defenso-i, nem: scientibus omnibus non pactis,' non ulla transactione, sed sola vi, a , misique perdi provincias armis acqui, sitas. Sane ex Romana historia cone stat, ab urbis ortu ad Jovianum Impe- a rat. non inveniri Consulem aut Impe- - ratorem, qui semel Romani juris fas ctas terras hosti concesserit. Ammι--. Marcessi xxv. J Porro praece UL- ptum illlud quo Turcis vini usit in. terdicitur Oo spectat ut priscae fiugali - tati assuetus miles parabili & obvio cibo potuque in castris degere velit; l A a 4 nec

585쪽

NOTAE POLITICAE

ncc illa impensa gravetur, quae in no- listris exercitibus enormis facit, ut nulla ' istipendia velli,equis,armis emendis ac ituendis sussiciant. Ex quo creberrimas ioriri seditiones necesse est. Cui acce- rdit, quod cum Turcis arva agrique , ii colles, & aperta camporum frumento oproducendo,& pascendis armentis in- rserviant:apud nos sertilissimum quocu hque selum sit vitibus consitum, & nu- ilmerosis exercitibus semper commea' itus deficiant. Praeterea, cum nostri hPrincipes acerbissimis exactionibus, rilibutorum, sed profecto: male sano a consilio , pe etiam pessimo exitu in- rfringere subjectorum animos tentent, tineoque securitatem suam collocatam resse arbitrentur; Mahumetani Princi- ipes non vectigalibus,non tributis, sed i promiscua conjugiorum licentia & u- ixorum multiplicato consortio illectos, illa miseros populos suos , quanquam lnon sentientes, faciunt, ut omni nervo νdestituti ferociam omnem oblivisci i

586쪽

AD CORNEL. TACIT. 36ro. cogantur. Cum enim naturales liberi cum legitimis aequis partibus succei dant, plerique patresfamil. domum sos am CX tot uxoribus aulpellicibus resertam liberis habeant; fieri non potest, , ut in tam numerosam sobolem divisah bona, VcIut in multos rivulos diductus, sons , tandem non exarescant: sitque, perpetua necessitas militandi in castris,& stipendio a Principe praebito vitam 1 tolerare.Ut taceam,polygamiam istam, sane bestiis magis quam hominibus

convenientem indesinentem esse tolla: tem, ex quo innumerabiles copiae in Gn. ciem, Velut magni pecorum greges in

macellum educi possunt. Quid λ ille va mos, quo nulli Othomanidarum vel ad nominis famam, vel corporis sepult i ram , templa aliave publica opera ex truere licet, nisi imperii fines protule . rit,quid aliud est, quam incitamentum,

, & vehementissimus stimulus, quo vel, ignavissimi Principis animus ad ambi-il tionem,ad gloriam,& famae ardentissi-

587쪽

sci NOTAE POLITICAE mum desiderium excitetur. vide exemplum de Selymo qua Thuan. XLVII. Maurocm. histori Venet. P. Parui. I. Mbest. CVr. M. Ant. gratian. I.

CPr. Illud etiam quod sceminas

a suorum templorum liminibus arcent , quid aliud vult, quam cum iulas sua imbellia contemptas faciat, solos viros, quorum ferocia timeri me retur , fortissimo religionis vinculo ligare , mitigare, cicurare Cui simile est, quod olim mulieres sacro Herculano abstinebant. c cael xΙ.c.VI. qua re nec Herculis Gaditatii templum mulieribus ii redi fas erat: ut ex SLVII. lio Italico observat Thom. Dempster. libr. I. de jurament. c. IV. Denique quod Turcae crodunt, illorum animos, qui cum morerentur, insensum Imperatorem habuerunt, aeternis apud inferos assigi cruciatibus , nec eorum delicta ulla poenitentia expurgari potie, omni lege & omni pCena elaficacius retinaculum est , ne quis in

588쪽

AD CORNEL. TACIT. s ; Imperatorem quid admittere velit,audeatis.Haec de Turcis. Superiori seculo Fordinandus Ar gonius propriam habebat militiam

cum caeteri mercenaria uterentur.Ges.

sitque res majores, si vere rationem imimus, quam quisquam suorum aequali

Etiam in cunctis Reip. Venetae Mnibus, vicis, pagisque descripta est Myestis pubes, quae militari opere exe cetur , ac promptam Reip. Operam navare parata est. Iustiniam in histor. n. Quod idem de Allobrogum &Hetruriae Principibus tradit Joh. Boterus. Et inplerisque Germaniae Principum ditionibus acina perite tractare docentur subjecti; maxime ad usumbombardae, certus nitrati pulveris, &plumbi, ex quo ferales illi globuli funduntur , modus certis temporibus distribui let.Belgis deniq;foederatis hodieq; usitatum est civos in oppidis &munitis locis una cum mercenario mi

589쪽

lite excubiis admovere ; clud proditio'nes impediantur, & omne periculum, quod a peregrino milite imminet, moveatur. Sed haec exempla a superi ribus toto coelo differunt. Nec enim aut Venetis ut caeteris iam dictisPrii cipibus commune cum Romanis aut Turcis institutum est,consectari gloria am, extendere imperii terminos , bellum ex bello serere, nunquam Otium velle; sed ad defensionem,& qualecunque auxilium comparatum est istud subsidium: quod tamen plerumque Vanum existit. Plcbs enim,quantumcu 'ue armorum usum didicerit, & multiplicatis cohortibus impleat campos , par illis nunquam erit, qui inter vera pericula versati timere desierunt. Et hoc ipsum ad terrorem erit, quod timida pensatione aciei & veri Martis dis crimina a fictis certaminibus, & um bratili militia lotigissime differre animadvertent. Palatino Comiti subjecti populi totaGermania ab armorum tra

590쪽

AD COR NE L. TAC aT . I ctandorum peritia celebrabantur Nu fi minus ad restituendum animi habuerunt. Nempe,aliud est,bene ad metam collimare,aliud host in scrire. Verum enim ver5,quamvis quae hactenus disputata sitnt , satis armorum studium in Rep.egregium esse asserant : tamen & alia in diversum argumenta exemplaque fiant, quibus armorum tractationem civibus commissam parum tutam esse ostendi potest. Iis qui prudenter condere aut stabilire re gna student, haec duo videntur praeci

pua: primumseae popuIus in Principem facile possit inflargererdeinde,ne,si obsequii vincula emolictur, ad insaniam

vires accedant,furorque militiae vinc lo firmetur. Utraque cautio intervertitur hoc annandorum civium consilio.

Nam & irati nihil prius videbunt,quam

datura fiduciam arma; & ubi arma rapuerint,secura erit,aut non nisi magnis

laboribus sedanda rebellio. Inde, quod in Gallia armis & militaribus exercitus