장음표시 사용
591쪽
s66 NOTAE POLITICAE tiis in nobilitate tantum retentis;in plo' ibe longo ocio emollita, opificiisque & iraestui dedita, antiqua gentis ferocia iefecit,singulariRegum studio factum
esse scribit Guicciardinus; ne tam crobris a furioso populo conspira iitionibus seditionibusq; peteretur.Cy rus omnes Sentes, quas suo imperio subjecorat, sublatis armis ad fundarum si usum coegit; quod hoc armorum ge- , nus maxime servile arbitraretur. Xen.
. U. Theodoricus Ostrogotho- l
rum & Italiae Rex tutissimum pacis stabiliendae modum ratus est, Romanos caeterosque Italiae populos armorum exercitio arceres orlad. malavest.2.hist. Mn Sane civilium bellorum curandorum necessaria medicina est,civibus a ma adimere. Quod Romanis quoq; in iusti fuit, Dis. et &44. Plinas. 34. cap. I . Et Senenses cum diverse consilio . .
institissent, ruerent. Anno a nato RO stro Servatore cII cc xLv. cum inter
nobiles familias saepius in ipsa Senarum
592쪽
urbe ad arma & caedes ventum esset: Novem - Virum magistratus infeliciaeque ac imprudenti consilio ex singulis urbis regionibus quarum tres erant) quadringentos selegit, quibus Eonam, arma,& insignia publica dia runt; addito praecepto, ut ad praeconis vocem aut notarum sonum omnes
sub signis confluerent , accepturi m gistratus imperia. Sed consilium , quod ad sedandas turbas, 3c arma n bilibus excutienda comparatum erat, in exitium Reip.vertit.Hoc enim instituto mucrones, qui in hostium ora i tentari debebant,in Nobilitatem, alteram civitatis partem versi civilem si guinem saepe nauserunt: & tamdiu a malae plebi cum nobilibus , post& i ter se dissensiones , certamina atque caedes exercitae; donec Maedicari cuncta discordiis civilibus sessa sub imp
rium acceperunt. Ortind. iam volt. L HASen. Nimirum no ad omne mΟ-
593쪽
NOTAE POLITICAE mentum plebs armanda est.Auctoritas enim & potestas quaecunque in multitudinem collata, nunquam bene & Ω- liciter usurpata fuit Turbas parturire facile , iis autem excitatis occurrere summi laboris cst. Sed quando superi'us, potentiam Romanam armis omnia debere diximus, nunc quoque exitium
illi Reip.ex armis provenisse dicemus. In ordinanda, & bonis legibus instit enda civitato duorum temporum haberi ratio debet, bellorum pacis : ut& ab externa vi tutaesse, & civium imter se concordia constaro possit. Ve rum Romanorum instituta propius inspicienti manifestum est,unum illa finem atque scopum habuisse , imperii amplitudinem. Inde bellum ex bello excitabant:&, ut in hostes militem hisberent fortem, & periculorum contemptorem, exercitia armorum, & virtuti militari praemia instituebant. Sed ut assescerent cives justitiae, tempe Mimiη modestiae aliisque virtutibus ci- vilis
594쪽
AD CORNEL. TACIT.: vilibus, quibus in pace concordes &tranquilli viverent, nullis aut paucis provisum erat legibus.Ut inde Tacitus 3.e sinat. duodecim tabulas finem aequi juris fuisse, & secutas leges adipiscendi illicitos honores, aut pellendi claros viros,aliaque ob prava per vim latas esse vere dixerit. Numa quidem Pompilius,cum omniaRomuli institu ta ad militarem virtutem spectare videret, religione & ceremoniis Deum, aliisque civilibus virtutibus feroces a nimos imbuere tentavit : sed praevale bat militare populi ingenium, & majo-l res radices egerat armorum amor, qua
ut nudis legum in charta scriptarum verbis tolli posset. In quo illud a Numa
imprudenter omissi im est, quod non, ut Lycurgus apud Spartanos, legibus latis earum assuetudinem & ad illarum praescriptum civiuin educationem conjunxit, chartis eas inscripsisse contentus. inid enim vanae leges sine mori- bus proficiunt Z Lycurgus parsimoni- te am
595쪽
s7o NOTAE POLITICAEam jussit, existimans laborem militiae iamdua fiugalitatis consuetudine facili- ε orem fore.Juvenibus non amplius una irveste uti toto anno permisit, nec quen' quam cultius quam alterum progredi, ii nec epulari opulentius, ne imitatio in
luxuriam verteretur. Fundos inter O- t:
mnes aequaliter divisit; ut aequata patri' Simonia neminem potentiorem altero x redderent. Convivari omnes publice it jussi,ne cujus divitiae vel luxuria in oc- culto essent. Rempubata ordinavit, ut ii Senatus,Populus,Rex mutuo respectu pse intra praescriptos sibi terminos com ntinerent.Haec & similia instituta civium νmores ac educationem,& rempub. e tidiantia non chartae inseripta, sed sine ii scriptura rethris inclusi,ut necessarium icarmen a pucris ediscebantur,& in ani- timis potius exarata, quam membrana: accuratissime servabantur.Romae aute, iquis moralis virtutis,& civilis honesta- ctis,artiumq; pacis curam fuisse diceret, iubi ad honores plerumque proVζbς ti
596쪽
AD CORNEL. TACIT. 37 Ihantur,non qui justitia,quique vitae innocentia insignes; sed qui belli scientia praecellebant, & magnis negotiis pareserano Quis Syllam aut Marium bene macie Reip. cives dicat Nunquam quidem Roma etiam bonis civibus caruit. Habuit Camillos, Docios , Fabricios,alios. Sed id tantum volumus,non eam Reip. conditionem fuisse,ut illi meliores Rep. gererenti injrpe cum in univeris plebis manu esset ,
facere imperatores, aliosq; creare magistratus, petu, &consilii inopia plorumque peccabatur. ambitus quoque potentiorum cuncta turbabat. Porro
ex eo,quod alibi docuimus, immoderatum gloriae desiderium in libera Rep. civibus timendum ; manifestum est . quantum a perfectione Reipub. Romanae forma abfuit. Quippe ad imperii magnitudine tendenti bellisq; perpetuo implicitae magnos in civibus suis, & gloriae cupidos animos nutrire necesse fuit. Quae res a libertatis cura
597쪽
Πz . NOTAE POLITICAE plane abhorret. Inde Venetiis vetere instituto invaluit, ut quemadmodum navalium armorum suprema authoritas penes patricios est, qui posita toga arma induti patriae operam suam prae' stant; ita quae ad terrestrem militiam spectant, exterorum ducum, quorum spectata in Remp. fides, atque eximia virtus praeclaris facinoribus eminet , imperio fidei atque curae committantur. Crediderim non tam consilio quam casii primitus invectum hunc morem.Quippe ante haec tempora, qui in Italia vel amplitudine familiae illustres, vel militari disciplina clare erant, assinitatibus, clientclis atque amicitiis fulti,quoscunque manu promptos, &ingenio ad militiae munia obeunda idoneos existimarent ad se trahebant,ut in eorum manibus, quicquid vel pedi
tum vel oquitum roboris erat repone retur. Hos Principes ac Resp. magna
plerumque vi auri illectos annuisque Aipendiis obstrictos militiae suae prieta
598쪽
AD CORNEL. TACIT. 373 ciebant: illorum ductu atque auspicio limites non tuebantur modo, sed & aliquando provehebant. Inde Picinini,Sfortiae, Fortebracii, Carmaniolae si xere ; qui egregie militiae muneribus functi memoriam in omnem posteritatem propagarunt,&humili loco, abjectis parentibus orti, virtute sibi ad si mos honores, atque imperia gramdum fecerunt.laeatempora cumResp. Veneta incidisset,ubi ad terrestre quo que imperium animum appulit, a Pro cerum Rerum publicarumque, quae tunc in Italia florebant, exemplo non abhorrens externos duces ad sua stipendia accivit. Quod quia salutare Reip.esse animadverterunt Veneti, etiam hodie servant; accedente ea quoque ratione quod cum illi pacem inter cis Ves, concordiamque & aequalitatem semper summo studio aluerint, quieti publicae perperam consultum existiment, civibus tantum auctoritatis impertiri,exercitus subjicere, summae re
599쪽
rum praeficere;ne dominandi assuetu- tdine capti,clientelis,atque amicitiis ni- axi,&populari aura inflati opibus ac im- perio in publicam olim perniciom ab- .uterentur. Io.Boterib i demp. Hen In rlud etiam dignissimum ob1ervatione eest, quod, cum Romani trophtas me- amoria suam ad posteros celebrare per- λmiserint,ipsiq; statuas ex aere aut mam et more, quibus aliorum quoque virtute ttanquam gloriae stimulis excitarent,bo ine meritis civibus erexerint, Venetis diamen diversiim placuisse. Quanquam enim in ipsa urbe Coleono Bergoma- ati,& PataviiGatameiaeNarniensi eque- stres exare statuas, virtutis testimoni- tum posierint; tamen eundem aut simi- alem honorem nulli suorum civiu quan- itumvis egregie de patria merito habu- rerum.Porro popularis imperii necessa- aria lex est, teporarios habere magistra- ἰtuMut quia ad naturalem, in qua creati lfirmus nomines, paritatem quam pro- ἰisne accedit illaReip. rma recedenti' ibus
600쪽
AD CORNEL. TACIT. 17 bus aliis a Reip. gubernaculis, aliis Io cus detur.AtRomae contra hanc legem quam Φpe potentum ambitio peccavit quoties ante tempus legibus concessum honores & magistratus incapaci bus collati Z quoties , ut bellis feliciter coeptis iide nec mutati praeessent, pro rogati ultra tempus magistratusγNim rum contemptae leges ; & paucorum ambitio, qui plebeculae gratiam aucupabantur, omnia poterat: adeoque inter externa populi Romani incrementa, inter egregias illas victorias & triumphos,quibus eaptivi Reges ducebatur, quibus in majorem quotidie molem excresccbat prodigiosa illa potentia;domi & in ipsis visceribus tam vasti
corporis latens oriebatur malum, nimii civiti spiritus, vivida & maj ora qua quae libertas ferret,ingenia; llis sitets,.& inde feroces atque turbidae naturae: cum quibus diucolluctata saniorReip- pars tandem impar morbo misere concidit. Constat igitur inde , Romanos bello-