Christophori Forstneri In 16 libros Annalium, quatenus extant C. Cornelii Taciti notæ politicæ

711쪽

quibus legibus obviam itum sit Romae usurarum fraudibus, & quomodo illae

toties repressae rursum ortae sint, satis diligenter tractat in Commentario ad leges I 2. tabularum Franciscus Baldui nus. aeterum vetus id malum poenisq; nunquam satis coercitum, hodieque medullis civitatum regnorumque inhaeret tam alte,ut ejus pellenda nulla spes sit.Nam qui mercimonia negoti tiones'; exercent, suo jure foenore u bes agrosque exhaurire se arbitrantur.

Nobilitas & proceres, quibus omnis quaestus indecorus esse debebat, institorias fraudes egregie prodidicerunt; quidam avaritia: alii quo habeant, quae per luxum & vanitates aulicas prodigantiPrincipes ipsi Hebraeos, tanquam necessarium regni instrumentum, interdum paulo meliori, quam Christianos,conditione,tenent. Ista gens post immane occisi Servatoris JEsu CHRI-sTI piaculum, ira Numinis omni exuta dignitate, & quo caeteris mortalibus

712쪽

AD COR M. TA C. LIq. VI. 687 ostentui esset, suis ejecta sedibus, vaga

atque egens, qua lucri fraudiumque tuto exercendarum spes duxit, omnibus se terris dispersa effudit, perqHe omnes urbes prompta dolis, pecuniaeq; vias omnes callens, foeneratur. Ita juxta plebs primoresq; evertutur fortunis,

circumveniuntur,atque Obruuntur foenore. Principes illis ut spongiis utuntur, &postquam satis biberunt, exprimunt madidos,&c. Acribus, utferme talia,initiis ancuriose Necessarium illius praeceptum est, qui respublicas, leges, &ini tuta

sepe ad suorum initiorum vigorem re-du ci jussit.Senescunt omnia;& ipsae leges,quibus statResp.du novs sunt,se vantur, dein frustra habentur; acribus initus, curiose fine. Nulla ergo melior ratio est, nulla prudentior, qua respublicae serventur,nulla Medea hujus Asb-nis seniu felicius rejuvenescere fecerit, quam si,qui vitio temporum& hominu pravitate contracti sunt naevi,tempesti-

713쪽

c88 NOTAE POLITICAEve emendentur;& leges veteres, ne ilatarum contemptus aut oblivio obrepere possit, novis sanctionibus munia tur. Quemadmodum corpori hominis per singulos dies aliquid vitii accrescit, quod , nisi tollatur , tandem mori. tiferum parit morbum et ita Resp. sensim a primo robore,prima que sua con stitutione abscedunt: ad quam nisi re-Vocentur , senIo expirare eas necesse

est. Florentiae olim mos fuit, singulis quinquenniis refingere,si quid a prima legum sinceritate abiisset. Et Frisii Vb-bo Emm. 23 Ast. Erigd cum anno Christicla cccc xxxIxo in comitiis Leoardiae coactis multa de pace, de bello, deque caeteris Rempublicam concernentibus negotiis decrevissent , quo sanctius cu-cta servarentur, in biennium solum id decretum valere jusserunt. Veneta Resp. mortalitatem effugisse videtur non alius magis instituti beneficio , quam hujus instaurandarum corrigen darumque legum; & reducendo reVO-

714쪽

candoque cuncta,quae labare videntur, ad prilcum morem. Anno Domini cIo Ι Lxori Collagii decemviralis a ctoritas eo se provexerat, ut limites ,

intra quos olim se continuerat, transgressa , immodica nimium que se efferente potestate terribilis esse liberae civitati inciperet. Illo pr sertim anno multa legibus adversa factii dicebantur: publica pecunia ambitiose in pri-Vatorum gratiam effusi patritii plerique majorum comitiorum lege soluti resti, qui vel ob aetatem arcerentur, Vel tempus, quo post exactos honores ad alios capessendos minime idonei sunt, nondum exogissent, ad maFistratus admissi: denique cuncta fere ad se nullo

refragante,tracta.Sed re majoribus comitiis agitata, certis limitibus inclusa decemvirum potestas est,ne noxia Re-0.esset. Quod Theophanem Mityleneum proa

vum eorum Cn. ac ses inter intimos

habuisset. J Magnum sane criment quale fuit,

715쪽

s o NOTAE POLITICAE fuit, quod Agathocles Ithacensibus, Philem Ithacae dominum,abactis ex Sicilia pecoribus pastorem exoculasse post tot secula objecit. Pluta P. in apophi. inagnitud=nem pecunia malo pertissiJv.quae dixi ad libr. Granium Marcellumisc. Boni Principes, cum injurias suas& leste majestatis crimen ulti sunt, ne magnitudinem pecuniae, quam damnatus habebat,& avaritiam suam reo exitium attulisse dici posset, bona damnatorum liberis aut agnatis damnati, transmiserunt. Quod Cosmus Magnus Hetruriae Dux , qui pluribus , quam quisquam alius suorum temporum , conjurationibus petitus fuit,saepius secisse dicitur. Non damnatione matris,non exilio fratrum rupta voce.J Hi sunt isti in aulis struthiocameli,qui ferrum quoq; , hoc

est, indignissimas quasque injurias deglutire,ac digerere possunt. dixi ad lib.

716쪽

AD COR N. TAC.' LIR. Q. Gri Fatone res mortalium J cxposui meam de fato sententiam ad lib. 3. Verb. mihil quanto plura oeci irave conscienti rarefama με es c. Talia quoque Neronis verba sunt ad

Senecam opibus suis renunciantem: quod si maxime continentia tua laudetur, non tamen sapienti viro decorum fuerit, urde amico rnfamiam parat, inrigloriam, sibi recipere. Tac. XI. annal.)' Pars moeroris fuit, quod Iuba Drusii. Na denupsit in domum Rubellii Ziandi, a cujus avum Tiburtem equitem Romanui plerique meminerant. Indigna sane res, , regii sanguinis virgines, aut viduas i-onobilioribus in matrimonium dari.

Quod tamen olim in Persis, & nunc apud Turcas, moribus excusatum est, quibus Regum filiae Satrapis nubunt. Sed & conjugum imparitas necessitate interdum defenditur. Ii do Fridericus Neapolis Rex a pru dentibus reprehesus est , quod Am

lexandri Pontificis filio suam fili-

717쪽

G2 NOTAE POLITICAEam uxorem dare noluisset. icc... Et Alfonses tunc Ferrariae Ducis primogenitus laudatur, quod ducendo in uxorem LucretiamBorgiam Pontificissiliam, Principatum situm, ob ambitionem Caesaris Borgiae alias in manifesto periculo sibi servare s.

Caetera lixi ad lib. I. verta nuptusFroris illectum.

Non permissa provincia AEgnationem addideratJ retuli ad finem lib.3 . Haec incerto abulosis aucta J quemadmodum pleraque, quae majorum inexplorata authoritas pro veris tradidit famae: quae & visit nocere basiliscum,&canere cygnos credidit, & formidinis opinione leones oneravit, qui in gallos cantantes incidissent &c. e Mirumque amorem adsecutus erari effusa clementirimodicus severitate. principis munimentum tutissimu est amor civium.Sed & Metus cohibet. amari igitur,an timeri praestet, quaeriturΘSane optimum est: ita temperare moreS, ut

718쪽

AD COR N. TAC. L1B. VI. 693 nec facilitas auctoritatem, nec severi- tas amorem diminuat Ita amo odium, ει metus contemptum excludent. Nec siissicit sola clementiae & benignitatis fama,adeoque civium amor. Nam cum

impossibile sit ita se gerere Principem, in omnibus satisfaciat, neminemque offendat; necesse est ad incolumitatem ejus,ut qui amare nolint, timere debu-ant. Quod si alterutro carendum sit, malim equidem pro severo atque adeo saevo haberi, quam nimis facili, nec in injurias idonea severitate acri. Nam&contemptum parit nimia bonitas, &,ut dixi, saltem illos, qui non amabunt

Principem, metu, continere opus est. Tum & ita plerumque etiam optimum Principem cives amant ,' ut se tamen plus ament PanqVam.

Pronior in regem est popului, purati

minaci.

terr re fidei; r

tamen

719쪽

- - - ut cum marepossidet Auster Flatibus horrisionis : hunc equora tota sequuntur.

ita plerumque necessariis maxime difficilibusque temporibus fides metu infringitur Tac. 3 tibi. & suis rebus neglecto Principe , considere, prudentia

habetur.Ita tamen rigorem, malo, ne is populi odium in Principem concitet. Furoris plena,& auetoribus suis exitiabilis illa vox sitit: oderint dum metuant. Soveritatem volo justam, quam mali metuant , boni probent; quoque etiam expers odii esse potest. Ita namque M. Brutus , cum nihil ad gratiam faceret Omnia tamen grata videbantur;quae ficiebat A Ian. Marincest.xxvII. Tullio Cesar apud Lucanum, MI.)- -gaudet tamen esse timori Tam magno populis, ct si nec mallet a

mari.

720쪽

AD COR N. TA C. LIB. H. 69s .as in Praetextatus urbi Romae sub Valentiniano praefeetias adeptus est id

quod raro contingit, ut, cum timeretur, amorem non perderet civium.

Ammian. Marcet 2 . Concludo Ammiani Marcellini verbis; salutaris rigor vincit inanem speciemclementis mian 29. Sibisdem integram , ct si nullis insidiis peteretur,mansuram. J Xenophontis se-tentia est 7 . rv. viros honestos, cusibi fidem non adhiberi sentiunt, odio prosequi dissidentes. Periculosiim igitur est,& intutum Principi,de potent, . bus ministris suis pessima quaeque cremdere vindictam meditari.Saepe enim innocentes invidia defert; & qui primum horruissent scelus, enae metu &Principis iram furiosa consilia propelluntur. Cassino & Bonifacio ducibus Honorius Imp.cum Vandalis, Alanis, Suevis in Hispania bella gerebat. Vise tute, prudentia, felicitato Bonifacius praestabat. Inde cum gloria in invidiam