Christophori Forstneri In 16 libros Annalium, quatenus extant C. Cornelii Taciti notæ politicæ

741쪽

r6 NOTAE POLITICAE reantur, ne is recuperatum Hungariae regnum non imperio, sed suae familiae vindicet, & hoc modo major virium iΑustriacarum jam ante formidanda- ἰrum accessio fiat.Et M. Antonius Gra- tianus libro tertio de bello Cyprio, Germanos objectos Turcis fines tue- lxi, quam proferre malle ait: & audacius lsortiusque Trajanus Boccalinus, satius esse Germanis atque optabili's, amit- tere Viennam, quam recuperare Bu- idam. Ergo suspecta semper est non hostium modo sed & amicorum foe- lderatorumque potentia : & quisque a tantae potentiae vicino non aliud beneficium expectat,quam quod Ulysii Polyphemus apud Poetam promittit, scilicet,postremum & post omnes devoratum iri.Dudum nos Hotrusci politici& veterum exempla docuerunt, Principes qui alienis imperiis in vario dominos distractis inhiant, conjunctis sibi minoris potentiae Regulis majores oppressisse;quibus subactis nulla prio

742쪽

AD COR N. TA C. LIB. VI. TITὰ rum foederum , nulla auxiliorum aut . beneficiorum habita ratione,ambitio- sas & avaras manus ad socios extende- ru nt.Roman latini nominis populos, post subactos illorum auxilio caeteros populos regesque in servitutem redegerunt. Quos potentiae sitae instrumcntum habuerunt,pdst frustra renitentes,

idem, cujus aliis gentibus ipsi causa fil- erant, ju gum sebire coegerunt. Itaque non Italia modo sed & Asa Africaque, tanquam sua opinione extra periculum , Romanae potentiae incrementa,sibi olim gravi pondere incubitura, cum in herba opprimere potuissent,ia- tali socordia nutriverunt.Lugubris as; huc recordatio est,cum Pannones Imperii Graeci ruinam, illos quoque sea, moletis icturam, riserunt: & Ludovi- . cus XII. Galliae Rex:non aegre ferent, bus Florentinis,Mantuae,Ferrariae, Faventiae, Pisauri aliarum civitatum Regulis Italiam quanquam non diu retentam , pene universam occupavit.Ex quo

743쪽

18 NOTAE POLITICAE quo clarum est,in illis regnis quae multi principes inter se diviserunt, unius

cladem caeterorum esse ruinam, & instrumentu servitutis omnium:honores uni faetos, amnitates, foedera, annuas

pensiones esse fidei sollicitamenta, hamos toxico illitos , & artificia, quibus sopiti paucis deinde numi aut vana spe vendant libertatem montibus auri nocoli pardaana. Nimirum omnibus pc eunt, quae singuli amittunt; O singulidum pugnant,univers vincuntur. l acit. in Agric. Una hic omnium salus est,

Tenum cantus auribus excludere, & a morum communium, ut ita dicam,aqua extingvere ignem, quo proximus ardet Ucalegon. Hispana potentia tam omnibus suspecta est, ut vix illi se mo-Veant, quin universus Orbis , omnesque gentes arma induant. Quae res omnia consilia coeptaque Hispanis dissiciliora reddit.Tot anni sunt,ex quo Batavi jugum eorum excusserunt. Vereri debebant alii, ne pessimae rei exemplum alii

sibi

744쪽

AD COR N. TA C. LIB. VI. 779 sibi jus faccrent. Omnes eo laboraro debebant,ne orientem morem pellen- . di Reges inultum sinerent. sancta qui quam sceptra violareti dolo, Reoi menda maxime est Regum sabis,

Sed tantum abfuit, caeteros Princi- i pesHispanis jus suum adseruisse,utBritanni,Franci,Germani Batavos milite, , pecuniaque juverint; & hodieque mul- ii ii salutem suam cum Batavis conjun- nam arbitrantur. Ajunt bellis illis cum, subjectis populis, tanquam necessario, cauterio , nimias opes potentiaeque, Hispanicae velut humores exhau-ι riri. Alia potentium principum ars fuit, VI. ι odia aliis populis subjicere: quomodo Romani Armeniam specie largitio-j nis turbandis animis praebuerunt. Tacit. I 2.an Ita Manuel Comne-nus dissidia inter Pontificem & Fride-

ricum Imperatorem aluit : nec ulla erat

745쪽

7ro NoΤAE POLITICAE erat in Italia caeterisque Imperatoris di- , tionibus civitas, in qua non addietiim sibi hominem haberet Manuel. Νι- ,

VII. Simile huic artificium est , hostem ,

excitare es, cujus in nos impetum t1- .memus. Hoc modo Michael Palaeolo- igus a Carolo Caesare bellum metuens Siciliae Regem & Venetos ad bellum i illi faciendum exemplo inquit Nicepho- , rus Glegorius lib.vi .) Artaxerxis, qui Agesilai impetum formidans Tho. ibanos& Athenienses ad bellum ei infe- rendum impulit.

VUL Referendum huc est Alcibiadis ,

consilium, quo Persarum Rogem in- istruxit: catenus bellum inter Graecos sustinendum.ne inopia deseratur. DO mesticis bellis Graeciam obterendam: ii, inferiores auxilio juvandos,non tam ut 'vincant,quam ne succumbant. V. quη dixi ad lib. Ruetb. nam pes, incessera ) , Quo consilio Hispanum quoque spe cio tuendae religionis contra Henri cum i

746쪽

s ADCORN. TA C. LIB. H. 72I et cum III.&post advorsumenricum IR is commovisse regni proceres ajunt, &ii proponendo nunc hunc, nunc illum pro Rege, mittendoque auxilia promta pta magis quam magna, operam dedistast, se, ne aut victoriam dare aut belli de ponendi necessitatem imponeret. Bas dissentientibus seque mutuo consus mentibus Gallis se arbitrum pacis ac

belli fore, & quos suis non posset, ii psorum armis victiarum arbitrabatur. A Sed animadvertere fraudem Galli, &a Hispanoru amicitiae nunciu miserunt.

Itemina aliud sophisma est, quod, paulo sproposui ad verb.utgenus o rei scis,&αdc item alud de quo dixi ad lib.

s 1.verb. Pompellum smagine pacis m. Tarbaris cunctatiose visis: statim exequi regium videtur J Et sane interdum imperiosa vehementia plus potest, quam lenta indulgentia. Prima hostibus prodit tempora belli, qui quos armis 'si re promptum era epistolis increpat. Tac.

3,hist. Ita Cyrus Armeniis & Romani

747쪽

722 NOTI3 POLITICAE tertium bellum Punicum Appia . in ip . simul indixerunt ac intulerunt, inullo hosti relicto spacio. Agesilaus t Spartanoru Rex, cum transmisso Hel- uelesponto iter faceret per Thracia, nulli libarbarorum,ut daretur transitus, sep- νplex fuit,sed missis ad ungulos numnis quaerebat, utrum per hostium an ami corum regionem iret cumq; Macedo-- hnum Rex, se cum amicis consulturum brespondisset:consitatet igitur,inquit gesilaus,nos interim iter faciemus, E- cras .in apopht. Cum Popilius ad Anti- iochum a SenatuRomano missus man- data sua expositisset,& Rex deliberat rum se dixisset, Popilius virga quam in emanu gerebat, circumscriput Regem: iac,priusquam hoc circulo excedas, in quit,redde responsum Senatui.Obstu' tipefactusRex tam violento imperio,sar iciat inquit, quod jubet Senatus. Lip. ti*s.l m. 3 JFoxius Gallicae militiae idux,is qui adRavcnnam occubuit,cum xj castra Bononia Brixiam versus mOVU- ti

748쪽

AD COR N. TA C. LIB. VI. 723ο set,ex itinere Manitiano per internuima cios mandavit , ut claves arcium, quae is transitus munirent, sibi transmitteret. et MisitMantuanus.nec enim aliud constii su tepore exclusiis capere poterat. Su-' periob. annis BavariaeDux cDa .cxU

, quinq; dierum spatio dato superioris

1 Austriae proceribus intra quos, velint, necne Caesaris mandatis parere, delis berarent,interim 115 elapsis adhuc illis, quinque diebus, exercitum ad provin s ciae limites admovit: qua re perculsosa ad omnia obedientes Austrios habuit. ν Quae quanquam Alberico Gentili via deantur vafrae, &injustae actiones;quod ν etiam in privatorum litibus postulatos in iure tempus concedatur expendendis secum , cedere magis an contenderei conducat;mihi tamen utriusque rei r

i tio multum diversa videtur. In privatist enim actionibus nulla ex dilationet fraus, nullu damnu est actoris, quo jusi ejus imminuatur:at in ista belloru coni certationeiante quam se firmet hostis,

749쪽

aut vires paret, Obviam eundum; cum omnis mora hic sit cum irrecuperabili damno conjunctassia bello bis peccare non licet.Oportet,inquit Niceph. lib. 3. occurrere imminentibus malis, δίpraevenire.sed in his tamen ego eum tantum finem probo , quo cescritate ista hostis terreatur, & promptius ad pacis petendae necessitatem adigatur. In illum, enim, qui justa, quanquam praesenti armorumvi coactus, facturus est,arma stringere,bellicae justitiae non convenit. ἰή sinistros Arsacis multo auri M. JVetus est,non nostri tantum seculi ars non auro minus quam ferro bella ge

rere.

Horridam Aoru aciem , picta auro Medorum arma O c. In scholis inter alias politicas quaestiones ctiam hanc

excutiunt: sit ne miles auro arrgetoq; ornandus p Crcdo parum ad summam facere,utrumvis dicas. Metu magis quam

benepotentia Abi

750쪽

que amorem es c.

i Quam si qui externorum oec. amnistrii sceleribus. J Et tamen his talibus, quales h1c Tacitus describit, hodie bella geruntur a Principibus nostris proprias destitutis militia.Sed quam ab illis cini pectes obedientiam, quam constantis 1 am aut fortitudinem λ quae inter illosi valeat disciplina castremis P licentia,

a protervia,seditionibus tantum se nos bilitant.Carthaginensibus periculosiis sinim fuit bellum cum mercenariis su-l is. Polyb.I. An. Christi re . ccc. XXXIX. equites G e rmani,cum a LudovicoIm-s peratore stipendiis suis fraudarentur, Lucam occuparunt, quam postea Ge- rardino Spinulae Genuensi xxx cIMi florenis vencliderunt.An. D-ccc.LUI I. ι Germani milites bellis Neapolitanisi . CXere iti,duce quodam Laudo,tota Italia vagantur, incendiis, caede, praeda cuncta miscentes. Senenses incolumi- tatem suam xIncla. Pontifexanno-