Christophori Forstneri In 16 libros Annalium, quatenus extant C. Cornelii Taciti notæ politicæ

751쪽

1σ NOTAE POLITICAE

re coacti sunt.Ex horum successu annis sequentibus licentiam aliae quoq; prae donum manus sibi sumserunt. Alii Capelletos,alii,qui Britanni erant, Albos, alii Stellatos, alii Sanctos se vocabant. Quibus tandemBraccius, Ssorgia, di cininus, egregia bello, sed venalia nomina , Operam sitam majora offerenti stipendia addicere sueta, successerunt. Hodiernae militiae scelera ut nimis nota dicere supervacuum est. uuoquo modo dicta vulgari malebaecto. Paulus III. Pontifex, quo suae per urbem famae gnarus fieset,singulis diebus propositas apud Pas vinum famosas chartas ad se deserti jussisse dicitur. Deferri censui pati tributaJ dictum

late ad lib.q. Quotiens concordes agunt , spernitur

Parthus: ubi dissensere, dum i quisi e

conera amulossus um vocant,accitus in partem,adperseum omnes palesiis. J Plowmque externa auxilia vocanti exitio- ia a si

752쪽

AD COR N. TA C. LIB. 0 727, si sitisse ad librum primum dixi; quod

1 nunc exemplis monstrandum est:Selu-

occidentales a Saxonibus uo Emmi 3 - aut oppressi aut insidiis appetiti sunt,M.Tullius i fragm. 3. de Repis. θgloriatur,populum Romanu sociis defendendis in id fastigium, in quo tune, erat, conscendisse. Et Alcibiades

753쪽

18 NOT E POLITICA lapud Thucydidem lib.6. Athenien- lses auxilia sociis & externis ferendo ad li/ntam potentiam pervenish ait.Gothi adversus Herulos a Zenone Augusto in Italiam missi, cum Omnium popul rum servitute cas opes sibi pepererunt, quae tot cladibus concussae vix tandem conciderunt. Longobardi a Narseae

acciti pulsis nobili mis familiis sede,

ibi suas adeoque supelibum condiderunt imperium, ut Narses si diutius ubxisset stib ea mole expiraturus fuerit. Nec levia detrimenta accepere Pontifices Romani ab Anglis, cum eos me cede conductos bellum adversus Romanae ditionis occupatores gerere jusserunt : scilic tam validis illorum copiis, ut quocunque loco constitissent , impune debaccharentur , amicis ple rumque qam hostibus graviores , &promiscua praeda raptoque viventes. o.Flom in histor. ab inclinat. ι . D. Tapi.'gn lanc inde. Scip. mrat. in hi soririor ib. alibi Claudo veteri

754쪽

' AD COR N. TA C. LIB. H. 629s apologo,quo aiunt equum, ne cervum

ejusdem pabuli consortem haberet , i hominis imperio sese ultro sibjecisse: atque illum quidem prato abactum,' hunc ex eo tempore vindici Libs ctumh fuisse. Plebemprimoribus tradidis ex suo uJ Civitates, quae populi imperio rege- si bantur, cum a principibus subjugan-

tur, nullo felicius modo continentur , ' quam si summa rei a populo ad Seney tum a Principe constitutum, vel in u-

num ali quem ipsi Principi id benefici-ς um debentem,conferatur. Nam populi imperium juxta ubertatem laucorum d minatio regia libidni propior est: & facit, 3 us est multoque tutius, unius aut pau corum inniti fidei,quam populo,omnii momento variabili, se resque suas cres dere.Hoc modo Carolus V. Florenti- nam Rei .ad Medicaeos, Augustam aliasque Germaniae civitates a populo ad Senatum,quem ipse fecerat,transtu- Iit.Singulare regiae dominationis arca

755쪽

so NOTAE POLITICI3 Adsidendo castellum J relatus est hie

Ea sententia valait, quia plurima amctoritas penes Abd estn ctc. J Quintiat utrum sit optabilius, bonus Princeps, sed qui bono amicorum consilio deuituatur,aut prudentes amici mali aut i sipientis Principis. Ego illum sequor, qui pro certissima regula tradi Princupem lape sine amicis bene statuere:Senatum autem sub imprudenti & fatuo Principe nunqua bene consulere posse: inis1 unus aliquis ex Senatu sit, in quem l

translata omnium negotiorum cura, Princeps acquiescat.

Hihil abnuentem: dum dominationis ad seretur v. quae dixi clib. 3. verb.

nam vulgatum erat oc.

Ocιidentem ab eo deseri, Orientem*ctari exprobrarit, J v. quae dixi ad lib. . Verb.aquari adolestentes M. e Cacro intrepidus opprimi senem is-jectu multa vestis jubet θ non ignarus

756쪽

AD COR N. TA C. LIB. VI. 73IFumma scelera incipi cum periculo, peragicum praemio. Tacit. It .ann.)Non opus es euntiatione,ubipernici orsit quies,quam temeritin. Tacit. I. hist. Indeq; traditur regula a politicis doctoribus: quando eo quis redactus est, ut sive quiestei do, sive agendo eadem illi superstent pericula;semper ea,quae agunt, consilia apprehendenda esse. Quippe dum ociosa contemplatione rerum exitum opperimur, manent accidentia cauisque periculi, quales fuerant: cum e contrario,qui audacter contrait, aut invenit,

quod depellere periculum potest, aut, si frustra insidavi monstrat tamen aui mum se habuisse obsistendi. Morum quoque tempora isti diseres. JRaro Principes imperii sui cursum aequabiliter ad metam decurrunt, ii clinant fere & deteriores fui. Nota sui exempla AlexadriMagni, Philippi Macedoniae,Herodis Juciere Regis,Nero nis RomanoruImperatoris,deTiberio signanter Tacitus hoc loco : egregι-

757쪽

NOTAE POLITICAE vita famaque quoa ravatas , velinim pertissub Augusto fuit; occultus ac siuia

lus fingendo virtutibus, donec Vermania Drusussuperfuere. Idem inter bona

malaque mixtus incolumi matre ' intesta-

bibisvilia,sed obtectis libidinibus, dum Sejanum dilexit , timuitque postremo in ssicelera simul ac dede ra prorupit, ps- iremoto pudore es metu, vo tantum singenio utebatur Idem J acitus de Gab

ri ; ct omnium consensu capax imperii , si impera set. i hist.)Et de Vespasiano; l

solum omnium ante se Principum in Imelius mutatum esse Tac. 1Inst.) Ia lrecentiori historia illustre hujus rei idocumentum est Clemens VII. Ponti- ifex.Leo qui primus Pontificatus digia, statem in Medicaram familiam intulit, & lsacrae purpurae reverentia se suamque t familiani,quar ab excelso loco in imum dcciderat sustinuit, ut secundam fodi ltunam revertentem expectare potue- lxit, homo erat profusissimae liberalit

758쪽

AD COR N. T A C. LIB. VI. 733it - tis.Hic inter alia, in quibus maxima esto usus felicitate, non parum propitiami habuit fortunam, quodJulium patruei, lem,quem ex Rhodio equite, quamvis illegitimis nuptiis ortum , in sacrumi collegium cooptavit, apud se tenuitas Cum enim is natura gravis, ac maximis i quibusque negotii&par, atque a Volu- , ptatum illecebris alienus haberetur, i ideoque Pontifex ipso in omnibus ma-- gni momenti rebus uteretur; multosi, Crrores, qui ex Leonis facilitate oriet bantur, moderabatur aut emendabat.1 Quae causa erat, ut multi Leonem abi Julio gubernari, istimque tanto onerit imparem croderent Hinc quicquid se-: Vere actum, quicquid magno animoi susceptum erat, Juli1 imputru fieri cen-ι subatur. Sed quam vana fuerint de' i uiusquo ingenio hominum judicia ,1 mox cognitum est. Nec enim Julius, Leone & mox Hadriano defunctis ,

. Pontificatum adeptus , expectationi hominum respondit. Non rerum n

759쪽

varum cupiditatem, aut animi magnitudinem, & magnorum operum itindium demonstrabat: & apud Leonem minister potius consiliorum, quam recto r fuisse deprehendebatur. In consi- iliis suscipiendis sumptuum vitandorum praepostero studio & insita quada li si- tantia semper erat dubius atque suspensus.Unde cum ad consiliorum executionem Ventum erat, quodvis vel minimum momentum, quaecunque vel lovissima dissicultas lassiciebat ad reducendum illum in eam confusionem, in lua fuerat antequam cosultasset.Et ine quoque sepius re jam constituta ad rejectum paulo ante consilium velabebat .Qua in implicata natura, & pem turbata rerum administrandarum ratione potius a ministris regi duciq;quam ipse consilium capere videbatur. hic clara. 160 Caeterum hujus rei causa in Clementis ipsius natura ingenioque e Odem ante &post susceptum principa tum fuit. Quamobrem autem quidam

760쪽

t: si

Principes vi dominationis convulsi &mutati sint, solerter Lipsius indagat in notis politicis. Prima est,quod initio principatus major pudor est & famae studiu: quod paulatim cedit proterviae& contemptui ex omniu ob 1equiis su-pto. Alia,infirmitas humani ingenii:eoque magis in Principe, que nihil tcnet, qua honestum, pudor & metus Numinis.quo respectu quidam dixit, Amm. Marciat. 3 o. potestatis amplitudinem nudare semper animorum interna. Est enim imperiusliblime quiddam & excelsum, sibiq; insidentem altius effert, adversiis rationem ferociens. TheophrDERSimocati. I. hist. Accedui adulatores, insita aulae pestis. Quid miremur, Principes violenta adulationis procella inclinatos,quo sponte ja volunt, iis vocibus credere,quas solas accipiut: prae cipue nemine ruina sustinente, ad qua tanta vis impellit. Nam illi sapientes, ta negotiis adhibent, seu verentEr

ra monere, seu medicamentum , quam-