장음표시 사용
481쪽
INCIPIT LIBER III. QUADRIPARTITAE
M . AIani de insulis, contra tu daeos.
lcunt Iudaei v ninn Deum es V se, sed pluralitatem perlona
rum esse negauit. Nunc ad peruersam Iuda orum memdicitarem, quar adhuc cum
Asino expegae ad pedem montis, nec adhuc in Mo faciem potesti tueri, nostrum conuertamus sermonem; & primo, quid de Authore omnium sentiant-videamus. Dicunt enim eundem esse Deum, de uniuersorum creatorem, sed tres personas esse in Deitate, non credunt, nec quid sit ella pessio sin Trinitate attendere volunt. Vnitatem qui dem essentiae credunt, sed Personarum pluralitatem non concedunt. Hoc autem rationibus de authoritatibus sic probare conantur. Si v-nus est Deus, sicut clamat Sacra Scriptura,quomodo asserit Christianira , tres res inter se distinctas scilicet. Patrem & Filium . de Spiritum Sanctu nius esse Deitatisῖ quia si plures sunt, etiam plures Dii, de non unus Dei esse videntur. Quomodo enim singularis natura unius Personae ab aliis distinistae, esset natura alte ius. Personae Sic ita triplex Deus esse videtur,non
unus Sed Dominus ad Israel perMoysenait: i audi pati, Dominus Dini noster, Demum ynas e h
Non ergo triplex. sicut Christiani dicunt
hic, nugantes, Deus est Pater Deus est silius, Deus est Spintus Sanctus. Alius item Pater, alius Filius , alius Spiritu inctus, de inter inanegant tresDeos esse. Quae est haec monstruositas, ut in Trinitate sit Vnitas. dc in V nitate fir Trinitas Quomodoxnus solus Deus est, si plura sint Deusὶ Qui hoc dicunt Deos constituunt alien ,eontra praeceptum Donainiqui ait: b Non habebi, Dioraturas.Qui unum quidem de solum esse Deum dicunt . de plures tamen esse asiserunt. Si Deus volui siet ut Iudaei crederent tres personas esse unum Deum, de I rinua emesse in unitate ,eis explicuisset sicut cet tera ad fidem pertinentia explicuit:quia, ut Cluistianus est,. sicut ad fidem pertinet unitas, itae& T i mitas sed de hac nec Patriarchae, nec Propheta mentionem secisse leguntur . Rem,si Pater genuit Filium , necesse est igitur gignentem tensepore praecessisse genitum , & aliquam particulam de substantiae gignenti; decisim fuisse. Item: Nulla pluralitas potest esse in Deo ,
ubi est summa de pei secta simplicistas. Item: Quod omnifarie ἀmplex est, nihil detla gignere
482쪽
ira, O pluralila in Pe sonu. A Dprimam obieci onem sic respondemus:
cu dicitur unus,vel unius naturae Deus est,
iis quoque,unitas est in Trinitate, dc trinitas
in unitate. dc tres esse unum Deum, non tamen
consti tuimus Deum alienum , cum illae crespersonae sint unus Deus. dc unius naturae. Idebautem hoc mysterium Deus Iudaeis in veteri lege figuris velavit, sicut&alia ad Fidem pertinentia,ut secundum temporis accessum Chrse
nulla iri u Persenatu excluditur, quia ipsae sint ilianae Religionis Fides haberet progressurii. unus Deus, de unius naturae. veluti dici poIest Nam ante legem Mosaicam sufficiebat alicui de his vocibus adiecti uis , albus, alba, album;
qui prosert enim unam, nullam aliarum vocum edici adit,qtua sunt unum nomem nam licet istae voces plures sent non tamen sunt plura nomina, sed unum, & unius influutionis no men. Similiter,ires personae sunt unus, de unius
essentiae Deus. Quamuis enim in naruralibus verum sit, tot elle substantias vel naturas, quot sunt subsistentes personae; tamen qui naturam creauit, naturae subiectiis non est: licet enim tres sint Personae. uniustamen sun t naturae;quia si pluralitas esset naturarum, plura dicerentures le rerum priμcipia, quod abhorret fides catholica .E t quamuisDeus sit trinus, non tamen est iii plex, nam tripara notat partium, vel naturarum pluralitatem in Deo autem. tres Per nae r u siuat quasi tres partes quae Deum constituani quia si hoc esset, Dens simplex non elset, Stic non esset suae essentiae principium; nam omne compositum est senitum. Non sunt ibi etiam plures naturae, quiascplures essent dii, vel unus Deus triformis esset. quod Christiana abhorret Religio. Dicimus ergo, quod alius est Pater, alius Filius, alius Spiritus Sanctus, non tamen alius Deus est Pater, alius Deus et Filius, alius Deus est Spiritus Sanctus, sicut haec vox, albus. est alia quam haec vox , alba, non tamen aliud nomen. Dicimus etiam:
quod iuxta Fidem catholicam non est aliqua monstruositas. sed demonstrata veritas,haecest, demonii rata ratione,& modo probabili. Dici credere quod unus esset Deus. idemque remuis Derator esset bonorum , dc punitor malorum, ita tamen ut resitudo vivendi responderet roistitii dim Fidei. In veteri tamen testamcnto, seu tempore legis Mosaicae,maiores quibus reuel tum erat, credebant Deum trinum & vnui simplices vero, venerabantur ipsos maiores,
credetotes quod ipsi credebant, dein hic Fide salaabantur. Postquam vero Apostoli Trinit tis Fidem praedicauerunt, ubique omnes adulti& discreti tenentur credere Deum itinum de
Nec oportet, si Pater genuit Filium, quod
ibi facta sit decisio: cum enim Pater omnis tiam sit inplex sit, de se Filium non genuit per
substantiae decitionem, sed secundum natum integritatem, ita ut tota substantia Patris sit
substantia Filij; quod autem Pater Filium genuerit, probabitur infra. In Trinitate vero imcundum aliquid attenditur pluralitas.& secundum aliquid identitas; quia in Personis pluralistas . in natura S essentia, identitas. Dicimus etiam quod in naturalibus nullum
simplex exse aliquid gignere potest; undὰ nec
anima animam, nec Spiritu in Spiritum Spiritus: in diuinis autem , ratio longe alia pactum ruformat, nec diuina generatio humanae r spondet: quiasicut natura Dei omnem superarnaturam . sic Dei generatia stuperat humanam. Vnde Isaias: ab innirari ἐπι-qamma abit
483쪽
O Vod autem tres sint personae diuinae, di
Vna earum natura , authoritatibus& rationibus, & similitudinibus variis potest ostendi. Nec solum author itat ibus Theologorum, verum etiam Philosophorum In principio Ge
ne te . secundum Hebraicam veritatem, legitur , Heloym, ubi nos habemus, Deus et alibi, eloahenim est singulare nomen huius nomini S, Helotim,sicut Deus, singulare huius nominis,
mus calum Ur urram. Hebraei habent, In principis oraverunt dii, vel domum, calum o irreum. Sed quos vocat Moyses deos vel domino&, nisi tres Personas diuinas λ Non Angelos quia Angeli
non creaverunt caelum S terram, lino . creati
sunt. Vnus autem Deus est qui cieauit caelum de
terram. Cum ergo Moyses dixerit pluraliter; deos vel Dominos, illae pluralitas aut ad diuinam naturam resertur, aula d Personam : sed non addiuinam naturam, ergo ad personam; ergo trea insinuauit personas di uinas, quae sun tucius Deus. Consequenter etiam introducitur
Deus loquens in hunc modum: DFaciamus δε- min ad Ummo Hilitudo nsram: Cum Ob Deus hic introducatur loquens, quaeritur, ad quem vel ad quos loquatur, cum dicit,nci mus. Ad Angelos videtur nullo modo loqui; non enim una est imago vel smilitudo Dei de Angelorum iuxta quam factus sit homo. Re-
trium Personarum . iuxta quarum Imaginem iactus est homo. Vna autem est imago Patris de Filii,& Spiritus sancti, qu:a una natura. Vbi e tiam diabolus loquitur ad Euain dicit: ι friti;
scut Dir Icunios bomm ct malum. Quid per Deos
intelligit ibi diiuna scriptura, nisi tres Personas diurna, Angeli enim hoc nomine no intelligu- ur. Vterram dicit Scriptura, in hoc voluit Deo elle similis Eua quod apperit esse praedita diui naicientia. In Isaia etiam legitur, quod Angeli clamabant. d Sanctus, Sanctus, Sanctus, Dominus Deus Sabaoth. Sed quid ins 'ut illa trina nominis repetitio . nisi Personarum Trinitatem ὶ id est, Patrem & Filium,& Spiritum Sanctum 3 visit lenius. Sanctus Pater Sanctus Filius, Sanctur
Spii misianctus. Et ut insinuetur naturae unitas,
sequitur in lingulari numero: Dominus mus Saba hor. Du Abraham legitur in Genesi. quod . e rus vidit o viiuni adorauit. Per quod in sinu tur, quod in tribus qui apparuc runt, uatellexi trinitatem: N quia unum adorauit, intellexit in Ti initate Unitatem; &ita intellig'tur adorasse Deum trinum & virum. De Pilio etiam Dauid
it Dixit Dominus Damina mis, fide a dextris intis. Si Dominus dixit Domino, alius fuit qui dixit , alius eui dixit: sed Deus Pater haec dixit ergo alius fuit cui dixit ; sed eum David vocat dominum suum , ergo vel Deum vel Angelum: sed non Angelum; Angelo enimn 5 dixit Deu sede a dextris meis, sed potius pertinet hoc ad Filium.qui existens Deus, sedet a dextris Domini, id est .aequalis est Patri. AEquales enim sedete solenta deraris Principum. lnabo psalmo leg
iur : Iὶ Dominas dixit ad me, Filius meus ri tu, ego Milis genui te. Exquilue praesens contanetirpi verito: nam praesens in te haber recentiam, &praeteritum in se habet fluxum, & futurum in se fiat ergo ut Deus Pater loquatur U Pilium, Rihabet expectationem. Vnde,nihil propite Iuli- ad Spiritum Sanctum; vel sit communis. vox t se dicimus, risi quod essedesjt nec in praesentat aliquid
484쪽
aliquid esse, niti quod recento incipit: nec fu - in Patre ab ae stilo cuncta d bo ire Ete libiturum esse,nisi quod nunquam fuit. nec est. Vt, alta I Dera parturiebar. Quis fuit qui ante
paries fuit albus, di modo e it niger, de cras erit mundi initium perturiebatur, nisi Filius Dei. fiatius. Comparatione tamen illorum quod si- quem ab aeterno genuit si te initio λ De Spiriti mul durat cum eo quod iam nraeterijt, & ad- Sancto mentionem fecit Liber Geneseos, ubi huc durat eum eo quod modo incipit, Z dura' l dicitur, gin Spiritus Dei ferebatur 'per aquas. Et in
psalmo. h) Flauitspiritus, ct fluxerunt aqua. Et in alio psalmo. ιὶ Spiritum sane lum tuum ne a foro a me. Et in iuria: Requi ιιtsuper eum Spiritus
I Demetationibus potest probari: quod legi
tur de numeris, ad numerata referendum
est: quia quod dicitur de proprietatibus subi ctorum,ad ipsa subiecta reserendum est.Vndd. cum in Arithmeticadicatur,quod satirmias in diuisibilii si rex, est origa Omnis pluralitatu, ad res subsistentes istud videtur referendum : sed iacreaturis nullum existens subiistens inuenitur actu dinatus a simplex, ril indiuisibile, quod
dis, id est,diuinae personae,& vetὸ aeternae. Fecit non sit aliqua specie compositionis composi-
autem posuit pro genuit, dum lapsus sermone, i tum ergo in alioexistente oportet nos inuenire ait, fecit Deos mei nos. Idem Mercurius in illam ineffabilem simplicitatem ; restatergo cilibro qui inscribitur,logosti eos.id est, verbum hanc esse in creatore, cum in creatura inueniripei fictum, ait: . ιὶ Denisiumnius ineon repsecit non possit. Quia sicut ab unitate inditiisibilio tum d lι cit tanquam filium silum rnigerri. omni sprocedit pluralitas quae diuisibilis est ita. tum. rocauitque rum. Filium benedictionis eterna. O i creatore invariabili omne procedit variabile. quam cleganter dixisset Helmes Mocurius, si quia ipse manens stabilis dat cuncta moueri. Et V . o sicutin unitate & numero resultant creatoris α sum cum eo qued non est . sed ecit dicimus ipsum fuisse.& esse, de suturum esse. Vt scilicet, fuit homo dc est 6 erit. Noluit ego Author iste dicere, ego hodie gigno te, ne coniungendo
duas notas praesentis,innueretrecentiam gen
rationis. Nec dixit, os genui te,nedum duas notas praeter tionis coniungeret, generationis Auxu ira innueret. ideo dixit, ego Miu Intui te, ut recentiam remoueat apponendo praeteritum,
S apponendorraesens temoueat fluxum. a Nabuthodones ,r etiam qui erat gentilis, dixit se in fornace vidisse quattum similem Filio Dei. Et Mercurius Philosophus in Esesepia, ait: h Deus sternus secit Dios eternos. Quid per Deum intellexit. nisi Patrem ρ quid per Deos aeternos, nisi Filium A: Spiritum Sanctum Z qui dicuntur pro, iecit, posuisset, genuit. Iesus etiam Filius Siracta, qui inter ludaeos creaturae imago ita de Trinitatissimilitudo: ium agnus reputatus est in suo libro. qui liber Sa- prpprietateenim unitatis quodam modo tesul-pientiae insciibitur, ilium Dei in hunc modum rat vestigium Trinitatis, quia viapud Arithm
in troducit loquentem. d ido in alti rimis habιω- ticui egitu Unitas gignit seipsam. Inter uni: tem autem genitam de gignentem, quaedam inuenit tuaeqtialitas; in quo ergo iubili lente hoe potorimus inuenire , nisi in Deo a Deus enim
Antequam quidquam aceres abruttis, eram cum eo
Uncla, i 3 cm. Quis loquitur hic niti Filius,qui
485쪽
gignit Deum, de non alium Deum a Deo gignente imo,genuit illum qui est idem Deus cum gignente. de est ibi perfecta aequalitas giguentis oc gemit, sine conuenientia, seu connexus, qui dicitur Spiritus Sanctus, in quo Pater & Filius conuem uiri. Vnde dc Philosophus ait: a Maa
gignit mora m Gr visee uum ν exit ardorem. Ergo aut in nullo subsistente in uetares quod de viri tate dicitur aut in unitate 5c trinitate diuina reperitur. Praeterea , sicut Deus ab aeternosuit sapiens, ita sapientia sua fuit ab aeterno quae ab ipio procedit de ita Sapientia Patris a Patre nascitur, de se est proles Patris: ergo Filius Patris. Notio enim illa qua Deus de se, sc uniuersa nouita se condita,alia ab ipso est, quia ex ipso te in
ipso, quae quia non est aliud in iiibila uitii ab eo
quo est, Filius nominatur, ea similitudine, quia sicut in naturali generatione Filius a Patre in Persena alius est,sibstantiae tamen eiusdem: ha Dei de ex ipso productae notionis una est existentia,& tamen alia persona.Quia, sicut diximus, adem non potest esse ex seipsa. Hoc tamen interest indicta similitudine quae data est, quod in humana generatione Patris de Filii, una est substantia specie, non singulari tate, Dei veth dc sim notionis, singularitate una est essen
Sic igitur quod in Theologicis Pilius appel
latur quia est ex Deo non idem personaliter ecla potest, in ipso autem est tantum una deitas, ergo diuersorum persenaliter est una essentia, vel illa notio qua Deus nouit omnia, non est Deus de Deo. Deus autem notionem suam di Iigit. Quis autem est nexus & conuenientia P tria de Fili j, nisi Spiritus Sanctus,qui ab utroque procedit Z Nonne de huius procellione dicit Psalmist mitte spiritum tuum & creabuntur;
quae est enim illa spiritus Sancti emissio nisi Spiritus Sancti a Deo processio e .
similata ut P. SI militudinibus idem probatur. Vestigium
enim Trinitatis appatet in anima, Mens hamana meminit sui, ciligit se, varie intelligit se. Hoc sice mimus, nondum quidem Domini Trinitatem, sed imaginem Dei cernimus. Hic enim quaedam apparet Trinitas, memoriae, intelligentiae, dc amoris. Haec igitur tria po tissimum tractemus, memoriam, intelligentiam. voluntatem haec tria non sitiat tres vitae, sed una uua,nec tres mentes,sed una mens una essentia.
Memoria vero dicitur ad aliquid, dcintelligentia & voluntas , siue dilectio . similiter ad aliquid dicitur, vita veto ad seipsam, de mens, d esIen tia. Haec igitur tria, eo sunt virum. quo una vita, na mens, una essentia, de quidquid aliud. ad seipsa singula dicuntur, de simul non pluraliter,sed singulariter dicuntui. Eo vero itia stant, quo ad te inuicem referuntur, ista tria sunt in
mente hominis, desunt una mens, nec tamen intelligentia est memoria, nec memoria voluntas, nec voluntasintelligentia, aut memoria.
Alia etiam similitudine idem probatur: sunt duae candelae sibi unitae, sibi similes, libi aequales; si accendantur, unam habent lucem, nec maior, nec magis unius lux quam alterius. sed trium est lux una drandiuidua,sicut in una Trinitate sunt tres personae,nec una persona maloiquam alia, nec unius maior ves alia natura qua alterius. Pater autem spiritualiter dicitur lux.
Pilius splendor spiritus Sanctus flamma. Ideo Pater dicitur lux, quia lucet a seiplo, non ab alio de quia ab eo lucet Lix illumi nans. d est, Filius. de lux inflammans, id est, Spiritus Sanctus,
Filius ideo dicitur splendor, quia sicut splendor procedua luce di splendore, ita Spiritus San-
486쪽
eius a Patre & pilio: de sicut flamma uia facit, ' quid in ei scriptum est. diuiuo sensu intellectu, urit . splendescit. succendita, sic Spiritus sanctus j suis temo oribus obseruatum δc obseruandum.
c I-c: c- a: este sentimus, ea vero diuino intellectu intelli'
gendaeerant,quae si ad litteram accipimus, multa sibi repugnantia videmus. Cum enim Moyses dicat, aὶ Vidit Dein cuncta qua scierat, cretant valde lana,quid est quod in lege quaedam dicantur munda, quaedam immunda ξ Ad litteram quidem non est immundum, quoniam cit valde bonum: nec lumea prohibentutin, lege, quae sui natura noctua sum homini ad vescet dii. veiu etiam quae gustu iucunda de aeque sal bria ad comedendum eximini. Aliqu:d ergo sacramenta haec in se continent. quae liceti a Deo. dicta sint tamen a se inuicem ad litteram omnino dissident. In exordio autem, inter alia princepta, de faciendo altari. Dominus Moy ii :bi ita praecipu: c) aliare de terra facietis binita sequenti bus aut ein segi tui sic: d) Fuit itaque Musis altare thymiamatis de lignis Sithim. Et alibi: a)Fuit uit Basis amas in introitu Taberaraculi. Multum ita' que aduersum videtur. ut aliud & aliter quam
Dominus per Moyse in iubet, ab ipso Moyse
agatur. A liter ergo quam littera sonat hoc accipi oportet. item, ad litteram quomodo stare potest.
quod Deus pro lubet, ne huma ara in Boue Oolao 3 onus aliud quodcunque tibi placet Asino imponere, non vetat lex, dc ponere iugum,
cum Alino , quassi non licet, cum ad pascua bouem cum Asino ducere licet, in pascuis simul ei- vrit vula,splendesiit peccata, succendi gratia, Similiter in Sole conii derantur tria, Solis lubstantia, radius a Sole procedens, calor ab utro que exiens. Ista tria in Sole considerantur, &sunt in una Solis substantia, Sol ad nullum , ra dius de sole nascitur, calor ab utroque progre' ditur : tam radius quam calor coauus est Soli. Tres ergo sunt, Sol radius,calor, in una tamen substantia sum. Similiter i ater de Filius , de Spiritus 'actus, sunt in una deitati. substantia, Pater a nullo, Filius a Patre, Spiritus Sanctus ab utroque Pater aternus, Filius dc Spiritus San- tus coae terni Patri
CArvet VI. Opima ludiorum, qui dicunt quod lex Mosai ηρη sabolita , si adhuc est obseruanda. J Niendunt etiam probare, legem Mosaicam
non esse abolitam, sed adhuc esse obseruandam in hunc modum: si lex bona est'. dc a Deo data est. c bseruanda est, nullum enim alias decretum obseruandum, si Dei mandatum non
obteruandum.Quod si partem Christiani excirpiunt. de aliam obseruandam esse dicunt; dent nobis consilium , quomodo illud cffugiemus male ductum; sa: Maledictus homo qui non permam serit in omnibus qua fripta sunt in lige. Legislator nihil excipit , sed uniuersaliter omnia mandata obseruari praecipit , Christiani autem ad suum l se. de compasci permittit lex & arate simul pr
arbitrium, legis dc mandatorum obseruantiam hibet, dc interdicit.. si autor propterea haec ve- determinant.. tat, quia hocanimal immundum esse perhibetur, cur non etiam arate bouem cum equo vel alio animali. immundo prohibetur in lege, hanc non solum in ijν quae dicta sunt manclistis,sed etiam inpliuibus alijs legalibus caeremonijs contrarietatem videmus nisii ea compe-I' tenu
ADhaeci. respondemus, legem esse bona. de a Deo datam dicimus, ac ideo , quid.
487쪽
renti sensu intellexe limus. Di screto itaque de diuino sensu haec intelligenda sunt & discutien da. Si vero legem debito sensu accipimus, omnia legis mandata debita Obseruatione obser- uare poterimus;quaedam ad litteram.& sine ubio figurarum velamine diasta esse accipiendo, quaedam ad figuram, de profundo velamine obumbiatae ite intelligendo: quaedam ad tempus obsecuari iussa sunt, quaedam sine ulla tem porum determinatione. Quae enim alicuius Sa. cramenti praenunciat tua erant, de veritatis fgn-ram faterentur, suo tempore, manifestata rei atque veritatis praesentia, oportuit ut eorum noremaneret praenunciatio de figura. Nam licui ipso suo loquendi sensu utimur verborum vicissitudinibus,dicendo, erit quamdiu futurum est ipsum quod erit; prorsus omittentes in praesenti,de assumendo est cumque ipsum iam praeterijsse significantes, utimur, fuit. scin rebus praenunciaticis alicuius Sacrameti,ubi praesens inanite statur Sacramentu, eius ia supernite scr-uaretur figura seu lignum. Quae alicuius ministeri j signiticativa non crant, sed seu fidei veri. talem insinuant, seu chalitatis aedificationem commendant,ea a ludaeis de Christianis non ad tempus, sed in perpetuum seruanda sunt, eorumque transgi essio nullatenus potest malanonesse. dicitur, a in asonum Domine permanet rubure tuum Et illud b Celamor terra transibunt autem mea non transibunt sc Quid autem i nter. est, cur Deus hoc animal immundum iudicet. illud autem mundum Hoc uti permittit, illo
uti prohibeat' dὶ Quis enim aud: it siensium Demini aut quis consilia civisuit, ut illud agi permittat, illud fieri prohibeat tussis obsequendum e t , de ei oblequi summa virtus est: prohibuit heri.ergo non licet, ideoque si postea fiat, reccatum este,ac dignum peti a debita pun iendum:
uterso seruemus litteram, figuras contemnamus; iteram, ut servencus alterum. Quae ratio ergo e st damnare alterumὶ Seruemus ergo litteram seruemus & litterae figuram unaneat pa tuo sensu nostro littera , maneat etiam de addatut
spiritualis si concessa sit nobis a Deo inriterqlatentis intelligentia. ιὶ abstineamus a porco quia lex iubet. abstineamus dc ab eo, si quid est quod
per porcum sistat sicatur peccatum non alemus in bove tu Asino,quia legislator prohibuit,dcii aliqua intellexerimas per Atini de Bouis c pulam, fas est vitate, imo peccatum est non euitare. ita dc de caeteris. ita enim lex adimplenda esse censetur, dc adimpletur. CAPvT IX. solutis Praemissorum.
J Ttem ludii sic opponunt: si Sermo Dei ad
tempus seruandus est, eoque sermone anni-hilato, alius alio tempore obseruandus est, sicque per temporum vicissitudines diuinae san- Qiones mutantur, quo pacto rarum erit quod
AD haec dicimus, quod sermo diuinus nullo
modo an nihil atur, diuinae sanctiones non
mutantur quia Christus non venit soluere legem. sed adiim plere.V nde ipse ait: gi amin dico vobis, lota rnum, aut reus apex non prateribita loge donec εmnia sunt . Non igit ur vult eam soluere. sed adimplere. Lex prohibet homicidium,Christus itam & odium: lex prohibet adulterium carnis, Christus de ipsum appetitum cordis.
488쪽
Nobis lex prohibet uti carne porcina, de ea . meditando apud se ruminat die ac nocte, no tunc abstinentia nobis necessam erat quoniam i solum sibi utilem, sed etiam alijs. Huic non ea elitatis futurae figura erat, defiguras eluanda associandus alter moribus indiscretus, sensuerat,donec adesset ipsa veritas;nunc autem no- l Idiota, di litteris imperitus, quia non solum his neces latia non eli, quando i pia veritas figu- verbo est inutilis, sedluo prauo exemplo alis rae iam praesens adest: quamuis abstinere licear, dimini nostrorum abstineane non tum ab ea ,sed ab omni earne , Sur o&eodem Iudice se nostrum qui ire tuatur. at Moyses carnem suillam appellauit immundam, uti eam prohibet,& propterea dicitis, uti ea non licet: Moyses non alitis, sed idem ipse carnem si illam di, Ut mundam ac vald e bonam , & eani ad veμcendum sicut caetera scribit DAim Deisse bi ham,& ideboicimus quia uti ea licet. Postqua.
enim denunciauit Deum fecisse omnia, &Pisces maris,& volucrea caeli, de cuncta animantiae terrae,in quibus est anima vivens, non longe ii
ita subdidit: bὶ Vidit Deus cuncta qua secvat , O
ant ralde bona. Quod valde bonum est, nulla ex marte malum est, quod vero mali aer parte malum est, quomodo malum & immundum ei 3 quidquid ergo in carne sit illa est, non malum aut immundum, sed mundum S ualde bonum est, atque uti licet. Quia vero per hoc animal voluptas & immunditia siguratur, immundum p rcpter hos animal elle iudicatur, de ea immunditia vii non licet. Si ergo mundum dei mundum esse animal intelligitur, & eo uti, Maeon vii nobis permittitur. Eadem ratione licet de asino arare, prohibetur ne aremus in B tie 5e asino. Qui ergo terram coli t,aret in bove de asino, si melius non potest, quia Deus pedimittit, qui haec omnia humanis usibus creauit nocivus existit CA et αγ Pus authoritatibus ct rationibus probatur, quae Lex quantum ad litteram, mortua sit.
OVod aut vetus Lex in desuetudine abietin,
auctioritatibus S rationibus potest probari. Ait enim D ns per Prophetam,tc Con Immabore lamentum nonum aper domum lada.. O stupro domum Vrrat. Quid vocatui nouum testamentum, nisi logem Euangelicaὶ qua supcrueniente, vetus dicitur cellare, quia simul seruara non pitest utraque: adueniente enim vetitate, dicitur
umbra cellare. Item, David ait in psal: ι . Quo. nti si potuis es sciri istam dedissem utique, holocau
odiκitammantea. Item: f) Sacrificium ct oblati nem n diu is, aures autem post illi mihi. Holoca stumo pro peccato non Et alibi: I Non in sacri iuri tuisa uam re, bolocausta, dec. h Non accipiam de domo tuari talos, negae degre biminis Hircos. Videmus etiam apud Iudaeos inmogna parte cessare quae ad legem pertinent: non enim est apud Eldaeos Sacrificium, vel hostia, netia Propheta, non Lex non Sacerdos, non
templum, non locus Sacrifici j, &.quid opus ire per singula in maxima parte abolita est Lex: videtu ergo quod Lea locum non habeat. In Se Sed Vos qui ungula in findit & rumina , ad exf hale etiam loquitur Helyas, quod mundiud colendam terram omnino idoneus, Rectorem l laturus est per sex millia annorum, d duo mi Ecclesiae lignat discretum , in his quae agit sen, Lm habentem,qui mandata Dei moditatur,ae
lia fuiste vanitatis, quod refertur ad tempus quod fili ante legom Mosiucam, duo vero, mili x
489쪽
millia legis Mosiicae , sequentia duo millia,
Melliae. Sed manifestum est, plusquam quatuor annorum millia transisse; ergo manifestura stlavm.tranii di, dc Messiam.venisse. CAr v x xta mibus ratianthus muniti Iudaei,probant Vrsiam miniisse. P Robant etiam Iudaei Musanr non venisse, in hunc modum: ait Isaias H Erit in neuis
finis dibus uiomd ivi Domini praepaνatinin vertice montium, fuerit ad eum omnes genter, renite O Utendamus ad mentem Drerim, 2 ad domum Dei I ιο . Si autem iam Christus venit, ubi in toto Orbe terrariminili apud Nntem pauperculanahidaeorum, dicitur, ascendamus ad montem
Dei Iacob 3 Alij enim dicunt, eamus addomum Petri, at . ad domum Pauli. alii etiam, addomum Maltini,sed nullo modo ad domum Dei lacob. Atidiantadhuc Christiani de Aduentu
Christi sequentia: b Et constabunt gladios siu uinrame es, o lanceas μα tu falces: non leuatit tens comtra glutem gladium. nec exercebuntur Pur adpretium. Nun. quid ordo Militaris iam conssat gladios sitos in vomeres, de lanceas suas in falces vix Fabri susticiunt, vix ferrum liasticit armis militaribus fabricandis. Vbi terrarum inueniri potest, non leuabit gens contra gentem gladium 3 gens contra gentem effusis viribuspribatur, regnum aduersus regnum excitatur ab ineunte ipsa puerilitate quisque ad praelium exercetur. Constat ergo , quod Christi ni aliter longe de Christocide ad
uentu eius quam verum sit, credant.
AD haec respondentes, dicimus, quoddam venerunt illi dies nouissimi, in quibus
praeparatus est: Mons Domini in rettia montium.
Mons ille Christus est, in quem iam uniuersi
fines tetrata edunt, iam adorant in conspectiveius vii mersa: familiae gentium, re una concor' di voce dicunt. ι gamia ad montem Domini, ct
ad domum Dei Iacob, id es ad domum Dei que iri coluit. Iacob; quem, coluit Aaron, ideo ostenditur vinim Deum elle Meorum. q'iai. te lo gena fuerunt Fidelium , d eorum qui sub lem
exciterunta d eorum qui nunc existum credentiu in an Ddum. QIiod autem arguunt nos sup hoc quodd cimus, eamus addomuin Petri, ad domum Pauli, ad domum Martini; nullus quilla ne sapit,. hoc ita stum intelligit : nullam, quippe domum Petro uel Paulo facinaus,sed ii, honore atque memoria Petri seu Pauli, eam Deo dedicamus, nec ulli Pontifici dicere fas estitia consecratione ecclesiartim , tibi Petro via Paulo hanc domum consecramus , sed pollux dicitur Deo, consecrari. Ed quamuis uniuersa ecclesiae Deo consecrentur, tamen una est domus Dei una Dei Ecclesia,vae est, omnium fi delium Conuentus.. , Ad har edomum Dei accedit,qui de unitatae Ecclesiae est; in hac domo Dei adoratur mons montium,&Christus,Sanctus Sanctorum. Hic peccata remittuntur; non solum homicidium prohibetur , verum etiam ira & odium tollitur;-vti gladio & lancea non permittitur, quia qui renunciat irae&odio . fas illi est ut lenuncietzlanceae & gladio: multo quippe facilius est consare gladium suum in vomerem, & lancea mi suam in falcem, quam timore cordis submisso,..ta 3, humilemi
490쪽
humilem seri ex superbo seruum ex libero, ab
negare uxorem, domum, filios. agros, arma,
equos &omnia quae possidet, ad haec, vile p- sum abneget. In hac domo Dei adimpletur quod per lia iam dicitur: vitulus,Leo, ovis, simul morabuntur, & puer paruulus minabit eos. Paruulus Leonem & vrium minat cum agno cum in domo Dei Pastor. id est Praelatus, o illi S ignobili, potenti de impotenti, forti &inficiori imperat, puer non sentu, sed malitia
Quod autem Christus iam venit, variis authoritatibus piobatur: ait Iacob: a) Non auferetur Scipirum de luda, rec dux de femore eis donec τι-niat qui minaciis est, ct ipsi erit expectatis gentium.
Sensus est quod Reges vel duces luaelitici populi de tribu luda descendentes. duraturierunt.vsque ad adue tu Christi qui est expectatio gentium. Regis fuerunt in lsrael de tribu Iuda. a Dauid usque ad Iosiam, postea duces, vsque ad Natiuitatem: sed tempore Natiuitatis
Christi, regnauit alienigena, Herodes, nec postea ducem vel Regem habuerunt Iudaei de tribu Iuda : ergo Messas venit. Idem mamfeste ostenditur ex verbis Danielis ; in: l , enim capitulo ubi introducitur Gabriel loquens ad Danaelem in hunc modum, , in uaginta Ηιbsimilis abbreviata tam super ρο-
ulum tuum. O δριr νrbon tuam sanctam , ut con summetur praeua uaticio item accipiat peccatum, citatur rei luitas, ct ad ira tur I titia sempiterna, C impliatur visio, o Proph.ria, ct pngatur Sancim Sancturum, ito, ct aduerte ab exitu Ierinans, ut uerum adisi etur nitrusalem usque ad Chu um ducem, ιὶ Hebdomatis siptem, 2 H. bdauratis sexaginta draεrum. His verbis, Christi incarnationem designat Angelus. qui legem N Prophetas implevit, peccata tulit. &iust tiam adduxit, Ae unctus est
et eo laetitiae, d prae consortibus tim 1, ct propo-' nu Hebdomadas non dierum sed annorum, ut leptem anni sint hebdomada una; abbreviatas vero dicit, ut intelligamus annos Lunares, qui breuiores sunt Solaribus. undecim diebus. Septuaginta ergo hebdomadae annorum solarium, faciunt annos quadringentos septuaginta quinque. Et vero, ab exitu Sermonis ut reaedificetur
Hierusalem, usque ad Christum ducem , fluxeruiu anni Lunares quadringenti nonaginta; numerantur autem, a vigesimo anni Artaxerxis, in quo Nehemias Pincerna eius impetrauit abeo,ut restituerentur muri Hierusalem, dc restituit eos in multa angustia. Ab illa inquam lice
tia i Rege accepti , ct usque ad Christi passio
nerva. fluxerunt anni Lunares quadringenti nonaginta; de haec summa annorum computatur,
secundum annos Regum qui descenderunt, ubque ad octauum decimum Tiberii Caesaris, d: statim desolatio. Intercidit Damel modicum de aedificatione facta per Nehemiam, licens,&rursus aedificabitur platea, & muti in angustia temporum .de septuagi uta Hebdomadis luperauit Daniel vltimam dicens: confirmabit autem pactum hebdomada una; quod intelligendum est, te tribus annis & dimidio quibus prindicauit Christus, &quod Patribus promiserat
confirmauit. Nam innutres anni & dimidium unius hebdomadis nouitatae praeterierat.
quando baptizatus est Dominus. & in dimid . eiusde tu hebdomadis residuo, circa finem, deficiet hostia & sacrificium. id est, veniente veritate cessabunt umbrae, α in t emplo erit abomi natio desolationis. id est, abominanda de desolanda erunt lacrii ia post mortem Christi, e usque ad finem mundi durabit haec do solatio. Supra potuit Daniel tempus mortis Christi. dicens , de post Hebdomades ieptuaginta duas subaudi,&septi uiam & nouillimam, qua in induas partes divisimus occidetur Christus, de