장음표시 사용
311쪽
auibus indiciis mortuisunt deprehendendi. 6ap. I.
O N pauci sunt , qui grauissimo crimine
conuicti, ac diligenter asseruati, in sola mortis simulatione spem aliquam , aedisse giuin ponunt: ideoque tam subdole interdum, callideq; agunt, ut medicatis quibusdam haustis potionibus, deluso iudicecomerita evadant supplicia. Ergo si quando huius rei ulla suspicio est, noliram iudices sententiam petunt, ut dolus omnino aram fiat. Quamquam illud etiam usuuenit, ut qui in carcerius detenti sunt, morbi fico aliquo insultu repente opprima tur: ut cum inter vivos adhuc versentur, vere tamen mortuos illos credas. Ergo utilissimum suerit, si modo ratio aliqua a no-b S tradatur: qua eos, qui vere mortui sunt,ab alijs discernas qui scilicet mortis aliquam tantu similitudinem, ac faciem gerunt. Huius enim rei ignorantia, incuriaq; turpiter errare complures animaduerto. Nam & Vesalius celeberrimus anatomes proseca . sor, cum, ut memoriae tradidit Paraeus, a ad nobilem mulierem, quae cx hysterico strangulatu mortua credebatur, dissecandam accerseretur: ecce ad alteram adactae nouaculae impressionem illa excitata est: motuq;: ac clamore se vivam ostcndit, atque infamiae notam euitare non potuit. Quocirca cum a domesticis mulieris commeritam sibi iniuriam timeret,iugam arripuit: ac
non ita multo post moerore consectus, magno medicinae dispendio interijζ.
312쪽
'Res irationem eommunissisam estiensium signum esse: qui di modis oecina res aratio deprehenarpossis.
r Iuere quempiam respiratione intercepta nequaquam posiv se , & nos quotidie experimur, di demonstratum etiam a Galeno est quarto libro . de locis affectis. Et quamquam non- . CV. Nulla animalia, quae in cauer iras vitam degunt, thoracem interdum minime mouere videantur:sola scilicet transpiratione, quae Per Un uersum fit corpus, satis contenta. Nihil tamen a Galeno de homine tale dictum unquam inuenies. quem tum edemum ς Peri . 1nterire nccesse est, cum respirare non potest. Quapropter re- Ο spirationis priuatio certissimum mortis indicium suerit. Atta-z n uiuere homines aliquando, ac nullam conspicuam in his re-3Pirationem apparere, minime negabo. Foeminae denim, quas 43 Ded Ge. V eri strangulatio male habet: itemq; quocunque apnatae, idest V kφ'sPiritus Interceptiones apprehendunt, tam exiliter interdum, ac tenui rer respiranti ut hoc ipsum plerosq; lateat: ideoq; eX tιnctae esse omnino creduntur. almoetates etiam in Helide, in quir ri)Ppocrates, e somno correptus nihil videbatur respirare: Rλ -- lewmortuus esse e nihil sentiebat: eorpus erat extentum e viuein me Dat meri di emi atus est. Quamobrem ricinnulli. ut de re ipsa
Certiores hant,aceensam candelam naribus admoclen P: cuiu
flamma si non recta ascenderer sed inaequali motu agitari, ac tremula eiis videatur e superelle adhuc hominem assirmant. 'raeterea lupino, ac bene nrmato homine , ne in ullam parrem nutet, Vitreum poculum aquae plenum sub Osse pectoris locant: ac si nusquam ille dimoueatur, mortuum put ant: sin vero, plane vivere. Nec id quidem immeritor nam tametsi in paruis respirationibus intercoitalium musculorum actione opus non eit: solo maphragmate ad id opus satis idoneo: quod quidem non uno in loco demonstrauit Galenus efattamen quia ad diaphra- f8. AEnatam. gmatis motum imas etiam costas una mou-ri oportet: ideo siue .9. Intercoitalibus alijs musculis, seu solo diaphragmate opus sit:
semper sub osse pectoris quod sternon vocant atque ad uvas
Ciaitas moueri thoracem in vivente animali necesse est. Quamquam neri aliquando arbitror, ut in minima,ac tardissima respi-vatIone, qu am vix oculus deprehendit, consitiere vastum m pos . . mlio, Ergo diligentius solet Gaianus is digitum primo aegi i nari-
313쪽
bus admouere: aut pilum, tenuemue lanam, diligenter, ae probe concerptam si tardere e tuno enim si vimat animal , molim si e , inquit, respisationem sentir cor . iam, alij speculum probe abstersum naribus admouent: in quo si afflatum quempiam , ae maeulas inspiciant: iam respirat animal, ac vicit. 'Teiectaritur Aetj argumenta contra Gaianam: O de qui- .
HIs, quae hactenus ex Galeno adduximus , Aetius plane aduersatur: Proinde operae pretium est, ne adquid dubites, scrupulos omnes euellere, qui affertiones nostras turbare aliquab Tetri4ser. ex parte videntur. Quidam, . inquit ille, experiri volentes,an in η ς - ο)- aliqua uteri strangulatione superfie respiratio, lanam carPram naribus admouent, atq; inde ex lanae motu colligunt, an aliqua inspiratio, aut expiratici restet. Alij poculum aqua plenum ad os ventris ponunt: & intuentur. an. liquo motq aqua, agitetur. Et prosecto utriquet orant,al,quando sublata penisus inis, ac nariam respiratione 1superesse adhuc eam , quae in L O corpore ad arterijs perficitur: id quod etiam inreptilibus venenatis contingere videmus : haec enim per totam hyemem mortuis simillima in cauernis Iatitant .ver arterias tantum totius corporis re
spirantia. Sic etiam in uteri strangulatione fieri p'test, ut toto corpore frigefacto,oris,ac narium respiratio intercidat; supersit autem ea, quae ab arterijs fit. Atque haee Aetius: qui, ut iam Ibbere dicam, temere mihi reptilia animalia, stigidissima illa qui-' 4. Sectione dem , hominibus omnium animantium sua natura calidissimis 'pr bi I. comparare videtur. Possunt illa enim sola corporis transpiratione invita nihilominux permanere, exiguo admodum calore donata: nos autem , qui etiam in frigidis affectibus longe illis sumus calidiores, haud similiter possumus . V et verissime iam in 4. GK vnitiersum scripserit Galenus, i impossibile esse, ud anima relab7 ly eris ratione exacte priuatum invita seruari possit 4 Non negati D''' men ,ea animalia, quae in cauernis latitant, nulla indigerς respiratione: sola inspiratione,quae per uniuersum fit corpuS abunde contenta. Ergo satis iam& rerum naturae ratio , & Galeni authoritas Aetio fuerit. Caeterum haec tam diligens respirationis perquisitio in his tantum affectibus adhibenda est: in quibus Prae multitudine stigi da materiae, innata caliditas instar βamma
314쪽
De Relax Medicorum. Lib. II II. 19o
prae multis stigidis lignis grauatae sulso catur: cuiusmodi ante
alia uterinae sunt suffocationes: nonnunquam vero & a poplexiae, quas cerebrales, hoc est primario astectu excitatas vocant. In
alias vero quibusdam siquidem conspicua non appareat respiratio, fatiuerit manum' eordis regioni, aut sub Osse pectoris ad ino. Juere illa enim de rebus omnibus certior fies. Ergo qui optum certa lege compositum' assumpserunt: quos scilicet & summi , corporis stigus, & commissae palpebrae, & pallor totius corporis, atque unguium liuor deploratos arguunt: cordis tamen intus coacta agitatio ac diaphragmatis motio vitam arguet. Sed ubicunque etiam de uita ambigimus praestantissimi quidam line di- ι IIonμ. t.d cisternutatorijs adhibitis rem omnem deprehendunt. Et quidem hoc remedij genus spiritus in cerebri ventriculis torpentes 'sopitosq; lacessit, atque φxcitat :& quidquid obstat exquiit et nec trios diutius sintern haesitatione versari. Cuiusmodi etiam auxilium est, si valida voce in iacentis aures inclames: nam quicunisque est sopor, hoc modo deturbari saepissime assuevit: verticem aliqui inurunt, ubi coronalis dicta subest commissura. Acuti m. natam mucronem nonnulli sub unguibussensim, ac subinde a nunt: exquisitum enim huius loci sensum esse, quorundam m sculorum tendinibus ad firmandos ungues illuc desinentibus. Lene, sed probatum tamen remedium est, si modicum vulgaris
aquae vitae, saepius distillatae ore innitit tur: haec nim tam toria is . tam uaporabilis substantis est, ut ad internas quasclinque venas cit issime pertingens, calefaciat excitetq; , si sopitus tantu, nedum extinctus sit calor.
ae frigua mustra non semper interitum arguere.
ra n aetereundum vero non est,non nullos esse Mil recens Extim A. et membrata mens nullo rigore i tenta gCrunt: aut qut e
ctu etiam calidi, aut certὰ non. fragidi videantur z ut proptet rea Vitros illoa putea. Hoc autem indicium nimis ego vulgare, ac 'fallax semperexistimaui e ut inde quempiam in ambiguis rebus ' 'vivere asseramus: nam & saepe mortui sunt deprehensi. quorum libere extendi artumpoturam: calore scilicet nonnullo Ila ro pore adhuc remante; nec pauciores etiam diu calentes inuenti sunt: ac praesertim pectoreu quodipsum etiam aduertis Hipp. in . Epiri
cratus am qui de hydropico quodam mortuo: calidioz, inquit, ua.8ri
315쪽
multum tempus erat. Neque id quidem miraberer nam ecorputredinalis nihil prohibet, quin cadauera aliquando concale- tacere Eois ἔ: ac prauertim ad cordis viciniam: ad quem locum
omnis spisidiis, ac calor corpQrisium uersitan vi R extrem1S c DR ue niunt.Ψae retrahuntur. . Qinu etiam quicunque ex conuulsiu aliquo allectu moriuntur, diutissime calidos permanere,iestatur .. . . . . V. - Galenus: quocirca hoc indicium, quod a tactu desunticu leuo Jagit. pus, omnino, ac nullius momenti est.
Tridua expectatio in mortuis explorandis , an unquam exusti t.
o r. 3 Tr. a. QEd hoc etiam praetereundum no es quod Avicennas, o nomnulliq; alij peritissimi viri memori et prodiderunt. Aliquando
accidit, inquit ille, ut homo apoplea iam incurrat: octi in ite disserentia Inter ipsum,& mortuum: ti non apparet in ipso aliquid anhelitus: deinde reuiuiscit,& sanatur. Et nos plurimos eorum vidimus :& in istis quidem anhelitus non apparet : sed ipsorum pulsus non integre cadit: δι videtur , quod calor innatus in eis non Vehementer indigeat euentatione, dilexpulsione vaporis fumosi propter frigus : ac ideo volunt, ut tardetur sepultura am bigui ex mortuis,donec perpendatur ex eis dasposuio: di nequc suet minus septuaginta duobus horis . Gentilis etiam apOPIezicam vidit, qui inter exequias, ac propiu quorum eiulatus, quasi ab inseris redi jt. Nicolus se ampleticam mulierem nouisse te statur, quam nemo non mortuam crederet: in ipso autem fune i re parum seipsam primo commouit, ac tandem locuta est: vel Lib.eta. sa. ru* tertia die intersit. Plinius, multa illorum exempla com memorat: qui elati reuixerunt: aitq; praeterea foeminarum se xum huic malo maximὰ esse opportunum , innuersone Vuli M. quae si corrigatur, spiritus restituitur emininaq;1narrat de stem, , quae septem diebus exanimis , ad vita cit Muta fuit. Scri ce'nc psit etiam Amatus, puellam Ferrarietas . amplexia apPr 'δ3' hensam, cunctis mortuam iuisse deploratam': eismq; illam m3 ter triduo domi insepultam lugeret: postici tempus ea insper 'to quasi rediuiuam factam esse. Aiunt praeremaria, quod emnon ro ab his accepi, qui mortuis humandis laestum iaciunt multos, qui immaturius fuerant sepulet,loco dimotos, Rut ntiam sedentes repertos suisse: ut credibile proptςrca inepti vivon οβ illos
316쪽
illos suisse sepultura donatos. Hac fortasse de causa apud non
nullas nationes, in more positum erat, ut mortuos aliquo tem
Fore seruarent insepultos. Etenim Nasamones Lybiae populi ' Alaxam. diebus septem ita seruab ante Graeci septendecim. Quod aurem ale . siis 3 trium dierum spatium exigunt aliqui, ut certum obitum depro. 'p'7'hendante licet nescio quam rationem reddiderit conciliator, quae in integra humorum euentatione e quam ille triduo abso, uit, polita eli: mihi tamen infirma esse illa omnia videnture nec semper ssi deficiat amplecticus, aut hi tarica, tamdiu expectandum, reor, ut triduum praetereat. Attamen non equidem nes euomitu interdum, ut viventes aliqui ita sepulti sint: praeserturi ' si imbecilli natura suerint, stigidoq; temperamento, ac staminae Umnium maxime. Sed hos aio: si ea diligentia adhibeatur, quam uos paulo ante satis proposuimus. superuacuam illam trisdui pectationem soror nam ctsi nulla in his purspicua sit re, spiratio: est tamen aliquat di quae praedicto artitie o deprehemui possid. M tamen hoc admoneon ut fremeri initent, insepub dum, & tu quoque cadauer asseruari minime repugnabis: donee scilicet icetor intexitus certitudio em praebeat: modo tamen
quidquid ingenue senseris, palam eicias. Verum quidquid de
respiratione hactenus dixi: idem quoque de arteriarum pulsa mihi dictum cue inrellige s aequa enii, viri usque necessito racneu Fum ipsorum, ut docte monstrat Galenus, rin totum perire e r Peri ripossibile est, doneo animal viuit: hunc tamen ipsum perijsse pu- sp δ' tarz propter paruitatem, nil mirum. Nam quod aiunt,cum pulsuum Privacione, quam asphyxiam necant, aliquandiu vixisse aliquos: de apparente intellige: non de vera : quae nunquamin
vivente ei e potest. nuua in monuis visentium milia eonstriantur. ἐ
AD hoc et γ argumentum spectat, ut nonnulla propon
mus, quae kain mortuis conspiciuntur:ut etiam viventIum Propria est e nihilominus soleant. Illis enim augentur pili, crescunt ungues, saepe penis erigitur. Narratur etiam, virginem farare. D monialem cum alterius demortuae manum illachrymans appre- Mat. bb. I. henderet, 't exoscularetur: ter mortuam viventis manum adeo
fortiter itrinxisse, ut uiua ob id esse crederetur. Ergo si quid unquam huiuimodi inciderit: ne statim tu quoque cum vulgo Ob stupe
317쪽
stupesces: sed grau iter potiuet omnium eansas explicabis. PIll
enim, inquit Alexander atque ungues videntur quidem mo tuis augeri r reuera autem minime augentur: sed carne tabe secente, consumptast , partes illae , quae Iam opertae latebant. d teguntur, & patent. Quamquam nihil etiam prohibet: illas augeri : nam hae corporis particulae, non alimento, ut caeterae: sed excrementi impulsu excrescunt: quod mortuis perforamina, que extrema corporis promptE valet vivere. Quocirca sile dum illud non est, quod Paraeus is memoriae prodidit ese multis annis integrum cadauer domi conditum asseruasset cui cum sinpe ungues excresceren crebro etiam resecabat,cum tamen non multo post ad priorem magnitudinem redirent. Denis autem erectio sine dubio a flatuum est copia: qui tabescente cadauere plurimi excitantur ea quibus etiam spongiose,& porosa illa su stantia in tumorem attollitur. Monialis autem manus a statu militer contracta, ac conuulsa tunc suit, cum illa apprehenderetur. Quamobrem mirandum quoque non fuerit, si mortuo in-2erdum homini, caput faciem , aliamve particulam moueri videas: eadem enim horum omnium est ratio. Sed de proposita disputatione haec satis.
Hrum accepto vulnere qui iam interierit: an alia fuerit mortis occaso. Lap. II. .
seribendi oecasio. OMPLURES sunt, qui leuibus acceptis in
ribus: aut certe minime exitiolis, non raro tamen praeter opinionem intereunt: quaeres ad iudices deiniata, non modice illorum animos versati unde nimirum Potiis ina extiterit mortis origo. In quo quidem iudicio, s percussores incertae necis crimine damnentur, ius,& las omne pei uertitur: si vero iniuste soluantur: iniquum fuerit nullam de Occisore poenam stimere. Quamobrem iure illi in his angust ijs NOS adeunt consultorest nostraq; tandem adiuti sententia integre de rebus decernunt. Hoc igitur consilio peculiarem de hac re tractationem faciam: in qua viam ac rationem ostendam:
qua deprehendi possit: illatine vulneris causa z an alterius mali
318쪽
ve Retit. Medicorum. Lib. IIII. 3o
interuentu, is, de quo quaeritur,interierit. Quae quidem perquistis, ut absolutior fiat, nonnihil prius de dethalibus vulneribus, ac caeteris disterent ijs dicam. Postea vero qua ratione ab exumis, percussionibus mori homines contingit: ac denique quo. r
modo non tam in vulnus e quam in multas alias rerum occasi nes necis culpa iure reserri possit. ' . . .
Unde leualium vianerum ratio in uniuersum sumenda su zae qua
ΡRimo igitur triplicem vulnerum differentiam, quae mihi ad
praesens institutum faciat, proponor ut alia scilicet lethalia
sint: alia, quae tuta nuncupentur: vltima autem, quae medio consistant loco, ac periculosa dicenda sint. Lethalia quae lint,& vnde talia constituantur, quamquam Hippocrates, a ac Galenus a G b.ν non obscure explicarint: quia tamen nonnulli sunt: nec hi quiadem incelebres viri,qui superuacuas nescio quas huiusmodi v ulnerum ditarentias attulerunt: quibus aliqui forsitan persuasi, aliene de rebus sentiant iideo pluribus de hac re agendum puto. Scribunt isti, o lethalia vulnera non solum a vulneratae partis b Fr n. t natura, sed etiam ab estentia vulneris, ab eiusdem magnitudine: ia, I 'item a complexu symptomatum , atque a proprijs solutae unit, ' ε' 'tis disterentiis proficisci. Mihi autem, dum summos medicinae magistros consulo,ac res ipsas diligenter intueor, ab una tantum partium natura lethalia vulnera censeri, nuncupariq; non alienα videtur. Et quidem satis constat,essentiam vulneris .quae in mollis particulae recens soluta unitate consistit,eandem ubique esse: neque enim magis vulnus est,quod in corde,quam quod in nateiastigitur: sed eandem semper naturam, ac characterem seruat. Quocirca si verum esset, vulnus aliquod sua essentia lethale ester v ulnera omnia semper essent lethalia, nulla salubriai Neq; etiam ab inectus magnitudine ullum vulnus lethale est: sed magnum dumtaxat, ac paruum: quae longe alia sunt a lethali: nam quod magnum est, latum :& quod paruum, perniciosum esse saepenumero potest. Attamen nescio quid verisimile habet , quod aiunt,a superuenientibus symptomatibus lethale vulnus nunc pari et nam si grauia accedant symptomata, nemo est,qui nesciat, lethaliter quoque affectum hominem esse. Reu e ra autem nullum vulnus a lymptomatibus habet, cur lethale sit. Neque enim
319쪽
s quas accepto in digito vulnere. oboria Mim e labrammat
tamen tutum propterea suerilsed semper lethalae tametti mors insecura non fuit. Quamobrem catas amhi pinuadeo. nec per praesentiam symptomatam lethaie unquam sua natura Fuin constitui: nec tutum per illorum remotionem. Ergo PMLIum dumtaxat ratione lethalis vulneris naturam denaiar Et Cum Hippocrates,qui unus mihi instar omnium fuerit,ium in secundo a prae dictionum Iibro: tum in sexto e aphoralmorum. tum etiam in coacis praedictionibus, multa de is thalibus vaeneribus disseruisset: horum differentias a vulturam tantum putas natura . nec unquam aliunde desumpsit. Ergo diligeri et explicandum est nouis. quae parti culae nostri corporis huiuimodi sinit rein his accepta vulnera lethalia ede dicantur. Q nocirca quoaeno ab ipsa rei natura , atque auri orum testim Onus, propra i obseruationibus accipere hactenus potui. ad iiii ac modum schabet. IJarticulae omnes. quae in corpore principatum tenent actantes sunt facultatum : nimirum cor. cerebrum .ac iecur, liqui dem vulnerentur, lethale vulnus effieiunt: inter has etiam merito ventri coluin posuerim: propter magnam illius actionis necessitatem: unde etiam regem corporis veteres 1 mediet allum Dunctiparunt. Neque ab hoc ordine spinalem medullaxi secluserim: quippe quae eiusde in ristiae cum ce ebro elle censeatur.
estq;. velut alterum quoddam cerebrum partibus omnibus,que sub capite sunt. Secundo loco illas etiam particulas pono, quκ semel diuisae coalescere non possunt: cum tamen necessariam vitae actionem exerceant: cuiusmodi eth septum transucrsim, tenue intestinum,atque vrinaria vesica: tertio illas qi Oque,quae eximio donatae sunt se usu: laesaeq; promptisIimain at erunt syn copen: quale praesertim est os ventriculi: vltimo alitem quae cunque larga sanguinis ac spirituum effusicine vitam pcrdunt: vemaguae arteriae,ac venae. Sed est, quod hoc in loco nonnihil dubites.
320쪽
BItest mimirum in his palliculis a scopia vulnera vix unquam mortems asserre absque lymptomatum interuentur ut iam propi a a symptomatibus lethali in vulneri disterentias su mendas essestutes. Ad haec: esto, s prohaatatim quorum interlientia vullierati interire videntvi semper laesae particulae nultiiram cofl sminiritui': etenim caeso iste ventriculi, syncope, ne, .cessaria quadam semel, sh pertieniens olei dite sic etiam ii cere'
fert. afteriae, di venae estu fiohe sanguinisi. Quamobrem omnis lethalium vulnerum ratio ab ipsa particularum natura semper Pendet et di quae tympio mata in catum percussionibus grauia sunt,certam ea tundem proprietatem sequuntur. Sed de lethali
bus 'inctitare illud etiam opportune hie dicam: bifariam scit,
cet ex Hippocrate, I ae Ga ut illa distinguit ut alia nimirum i AM. e. sint ex iecessitate lethaliat illi mdgna ex parte,quae adhuc di- Rinctio ex ipsa partiiserr n atura si recita aduerteris,de sumpta esse intell*itur: nam illa necctario lethalia 'erunt,quae nobilioribus 'Particulis, aut maxime entientibus t aut quarum usus plurimum δ' i , in stuntur: magna autem ex parte quae minus nobilibus. Sed Ginsultismodi sine lethalia vulnerar tuta ea ne xiI perifulo carentia vocare solet Galenus: quae sempαι F Lmμ ad talutem, quantum in ip sis est, vergunti suntq; cum euasorijs, quae nunquam pemiptoria idem appellat, potestate eadema de V haec latissimam habe ditarentiam pro maioris notium ratiou. Quae autem medio loco consistunt, periculosa nuncu-Pauit Galenus eaq; esse, ait, quae ad pernitiem, atque ad salutem
aequale habent momentum: huc vulnera cacoethei seruntur quae m scilicet ad sanandum sunt ecntumacia: quae itidem indi Gerentia, mediaque, ac natura docti quidam medici renuncupari u Guido.rra Merunt. Ad hoc etiam genux ea reduci solent , quae magna qui st em ex parte Iethalia esse ex Galeno meminimus di sed quibus tamen a flectus paruitas aliquid de periculo detraxit: cuiuimodica iunt, quae extremam iecoris partem, aut etiam me nynges le
vi u i 3ξ Jherunt. Sed haec satis: nam de lingulis vulneratis parti-
uii , ubi haec omnia fient lucidior iam dicere aggredior. Quarum eorporupartium lethalia ni Cubaerata. Odis vulnera lethalia esse, unum ex his est, inquit Gale. Πιαιε quae in conse Ilo habentur; λ ii ad ventrem eius vulη o 6.6b. I 8. Rr nus Diuitia oste