장음표시 사용
271쪽
Oe Libro ea reseram I Iuttarum facinora, ex quibus intelliget Lector, ab
ultima hominum memoria nullo unquam tempore Inter mortales, tot inhuma
nae erudelitatis facinora , ut sunt parricidia, veneficia, periuria. caedes, proditiones, tumultus, bella, dea. intra tam breve tempus audita dc numerata esse, quod
ab exortu bc origine saltem Iesu itarum privatim M publicc perpetrata; vel saltem attentata fuerunt : de hoc quidem sub zeli religiosi Ze Catholici praetextui iubentibus etiam, vel, quod peius est, approbantibus oc dilaudantibus iis, qui omne in his terris Religionis magisterium sibi ven
mnium est, Euelesiae Catholicae R manae reparatio dc propugnatio, errantiumque de seductorum, ut ipsi quid loquuntur conversio. Sub hoc pluteo cuniculos suos promovent. Seopus autem ad quem eollim ne de respiciunt, est Dominatus de tyrannidis Pontificum Roman tum in his terris restitutio, atque idol maniae de superstitionum omnium plant
tio in his Pto vinetis de Regionibus, in quibus iampridem evulsae dc eradicatae sunt. Media autem, quibus id quod semel mala
coeperunt, urgent de evincere conantur,
sunt, periuria publica, ad quae Reges de Principes inducunt, vis conscient ijs iit iafraudulentae de insidiosae paciscationes, Iinris eorruptela, Innocentiae oppressio, de Haec, inquam, hodiὶ sunt, Per quae Iesultae immanem tyrannidemta erudelitatemAntichristi Rom. defendere dc restituere, coulapsum Ecclesiae Papisiicq statum reparare, Concilium Tridentinum exequi, de haereses exstirpare conantur. Ex harum vero rerum tam contentiosa praxi, qualem h di E in Europa praecipuo animadvertimus, nigil secundum naturς eursum aliud, quam bella de quidem pernicisissima de calami rosa bella, eaedes: parricidia, seditiones, tumultus, 3cc. exoriri possunt. Vt non ir meritb Iesultae emnium turbarum ac in tuum in Europa hodiὰ praecipui authores vulgo dieantur de habeantur. Notum est omnibus, plerarumq, Eurota rum Nationum interna pace illis Constiti tionibus Se pactis consistere, quibus ex ptς-
sentium temporum usu cautum est, Ne R
tigionis nomine sui sis inferatur, modo. Iam verti ne illud quidem obsci tum est spiritus hos, seudes uitas, omnes suas
272쪽
De Et moribus, O c. I Estum est, spiritus hos seu Iesutias, omnes suas vires ubique locorum intendare, ut repagulum hoc, quo se insito proposito dcconsiliis astutissimis impediri sentiunt, dis lectum M diissipatum removeant. Ideoque Iesu itae hujusmodi Constitutiones, in Gal- Iia, Germania, Polonia, Hungaria tot scederum, pactorum, juramentorumque Sacramentis , sancitas, publice detestantur, easque, tanquam novum Allieismi, sive, ut alicubi loquuntur, Politicitat genus, pro sceleritatis coniurationibus, scythi ea ba bataque conscederatione, Diabolique Politici blasphemo invento haberi volunt. Imo contendunt, pacem Religionis inter ordines Germanici Imperii conventam, uti per
vim exortam non esse obligatoi iam, utpote ad tempus tantum concessam, nempe ad
publicationem Concilij Tridentini, ideoq,
dilationem, moratoriam de tolerantiam
fuisse. Et Paulus windech in det berat. de hqres ex irpandis pagina quadringentesima
decima quarta haec scribit: nonnu quam Catholicitam sectar s transegerunt, eos ne fcerunt, ut interea reliquis negoti jι expossiti. ρη Τρὰ uom hoc bellum contra Secta=ios administrarent, omnem I.e eius molem in ipsos converterent. Sin vel halicubi ebimpudentiae non audent progi edi, illud saltem agunt, ut Religionis pacem calumniosis malitiosis suis interpretationibus de restrinctionibus sugillent, incisisque nervis ejus subditos illius fructii spolient. Opinor ne ipsas quidem inserni furias ad turbandum Europae statum aliquid praesentius, perniciosius&efficacius excogitare potuisse. Imbharum Ranarum coaxatus hic assiduus au res Regum ac Principum perpetuo reverberat de obtundit: Subditis bona conscientia tantam licentiam non posse concedi rReligionis libertatem nihil aliud esse tu minanifestam Majestatis diminutionem cum maximo opprobrio conjunctam. Tu ne, inquiunt, qui vivis te flores, non possis vel audeas retractate quae Antecessor, Parens, Avus. Jce. vel imprudens maleve persuasus, vel etiam vi de armis eoactus indulsit Annon eodem iure Imperator, Rex, Princeps es, quo illi saerunt ρ Ferendumne est, ut demortui memoria plus apud Subditos valeat, quam praesentis atque regnantis persona ' An non vides, Eos, qui reticula tibi objectant; quae tui batam Religionis pacem sequantur , tibi non tam consulere, qu in aperth minitati Diaboli haec ineramenta sunt, per quae
generosis tuis cogitatis & conatibus reia moram studet iniicere. Muliercularum hie, non magnanimorum Prineipum me-
tus est : illi juventutem tuam spernunt no
te igitur severiore opus est, ut sentiant te vitum esse animumque tam excellis natalibus parem gerere. Possem a icui videri latis confidenter haec me scribere, non aliter , quam si his lesultarum ad Prine ipes monitis interfuissem: sed ipsi metitia eonsiliorum suorum rationes in publicis scriptis suis nequaquam dissimulant, ex quibus haec ad verbum ferε deseripta
Seire etiam debet Lector, haee ipse instigationis calcatia assiduEillis Principibus
adhiberi, quorum calor iuvenilis de incauta impetitia arietum illorum ictui exposita sunt. Apud superstitiosos vetb & eunctantiores etiam haec ad ijciuntur: Eos, qui hanc Religionis libertatem Subditis co
eesserint, aut in talem coneessionem conassenserint; in Purgatorio gravissimas pec cati hujus poenas luere. Item, Non Tartaros, non Turcas veros & nativos Re; publicae Christianae hostes esse; sed haereticon
quicunque nimirum contra Eeclesiam Roamanam insurgant: In his ergo opprimen dis veram de Catholico Principe dignam laudem quaeri. Item , Cavendum esse, si Princeps bello Turcico implicetur, ne r belles haeretici cristas attollant, Magistraatuique invito probrosam parem extorqueant. Curandum vetb ; ut Germani eum
hoe balbam hoste ad animi usq; deliquium
colluctentur : praefracti illi haeretici suci tandem malo distant quorsum deveniantiqui a Bedis Apostolicae obedientia. Si quiveid adhuc , turbarum periculo abhorient, illis negoti js facilitas ob oculos ponituri
Scveriore tantum vultu opus esse. unius de alterius clamatoris supplicio rem posse confici , quorum conspecto cruore reliquae turiabae animos factum iri, Aec. Interea Principem animam suam ab inferno liberatur
Est etiam hoc inter nefaria sucinota M
artes Sinonicas Iesultarum te sei Edum,qubd in Aulas Regum ae Principum, quin etiam in ipsa Gynae a sese imprudenter i trudunt a)eb, ut in hac sublunari Regiones citius vacuum posset dati,quam paulb celebriorem aulam; quam phalanx lesuitica noni oram possideat, dummodb aditus eb illis vel per angustam aliquam rimulam pateat:
273쪽
α α De Facinoribus, ctrc. Is sv ITA RVM. Liber III.
de ab illis Aulis, ubi pestis haec nondum Id si maximξ verum sit, per illud tamen
potuit habere locum vix ullis praesidi js, ul- parum illis dec it , clim teliqui tantbli
lave xtte areeri possunt. Quin etiam Re- bellus dominentur. Hoc autem imperiosa 4ationes 8e Epistolae Indicae testantiar, eos, ista Natio ante annos ducentos, quando quam primum in aridam scendunt, re- in multa Regna adhuc divisa erat, tam p.
cita in Aulas M ad Reges tendere, ut hos lienter nunquam tulisset. Eadem dicitur es- primos in potestatem sitam redigant, de se Poloniae ratio in opposito Europae angu- per eosdem deinceps subjectos populos in- Io, in qua Iesultae tam licenter dominari di festent. Quod si etiam vera fiant, quae isti euntur, ut ipsis etiam Catholicissimis iam narrant, in hac sui ossicii parte singularem graves,adeoq; tolerabiles esse peihibea quandam fortunae assiatum experii sant, ut tur. Sunt qui testantur, se legisse literas non ad Reges non solum aditus eis patuetit, sed ita dudum Legxti cuiusdam, qui in Aula etiam ab iisdem multoties expetiti sint. illa adhuc versetur, in quibus de Iesait
Narrationibus tamen istis partim tuto fi- rum insolentia miratu digna siclipta fuerint. dem adhibendam prudentes omnes exi- Inter alia vero & hoc Praesentium t vinulto, stimant, ut qui nolint, eas in Hispania quibus Regmimi ι d penudari perhibetur, refingi, & ita edi, ut illas ab haereticis causim in ipsorum artes publis com Europaeis, ex Ecclesiae Romanae comm fm. Hoc ipsum vero mascula hςc natiodo legi volunt. Alias constat , eos ad olim seum pudendum dedecus interpre- Reges illos Indicos percellendos Regis lata fuisset. Hispaniae aut holitare dcterrore ut pluri- Rationem velli cur tam de si in Aulismum uti. volitent Iesiaitae tantaq; impudentia se i Vtut autem se res habeat, illud ta- gelant atq; intrudant, Robertus Turneriis men certissim timest eos in illis etiam te- Anglus, qui Romae aliquandiu vixit inter motissimis Oibis locis , secundum ossicii Iesu itas postea vero Ingol stadii Eloquentis requilitum, recta Aulas appetere. Vbi Prosessor costitutus fuit, in suis Epistolis in-hoe etiam compertum est, spiritus istos, dicar,quae anno lues ingol stadii editae sunt. quam primit m hune navigationis suae por- Nam Epist.I9. quam ad Ioannem Bervitium. tum tenent, protinus, omnia Regum, Prim seribit, inter alia haec habet : in Ακε iam cipumque Solaria, Palatia, Dieasteria, Gy- Magistrarus ese pos inri volui, quemn τα. nacea, penitioresque Aularum recessus dum omnis- locis, sic Au gusta in mitifim perrepere , scrutari de replere , ut xitia es curios , Addit, votivi
hac vermiculatione omnia conclavia sca- tui irraravere in intinias Attis Priscipum, voluiteant. videre omnia , ut ad justitia non m 'aeriar Non autem Eoa tam illis vitio verti- exigerem. Perseti, nisa et Acuriositaris dis tur, quod Regibus & Prinei pibus ope- nenilia, vel di in uuae curis se conquisivi ma-ram Liam in Aulis navant, postquam uti- teririn I a acrem voluptatu uitam, utris quo tam splendidis de opimis illorum be- e uberem. Rurstas, Vix carperam elire Princi-neficiis fruuntur, quamvis hoc etiam cia pum Aulas, cum videam Haereticorum Humtra illas larvas, quibus utuntur, non mi- Mundum ad ii straria Stultis. In Casse unus commodξ facere possent i Sed qudd Aulis invexi Vitellios, inios, millos, necavi, ibidem se saepius non vocati ingerunt, o- qmμψει verbo,suletuerenturis m. Iteri Iomnia ad se rapiunt, deque rebus ad Remis aris extra paucos, viros Pri pes illos O Deus publieam spectantibus non e Reipublicae putaso lus .mpios, sic μανλ ararum artium,
usu M eommodo , sed ad illius arbitrium, a faeduram tibiAnum ista dum, isse raram, dici quoan Apocalypsi Ioannis vel per os Di Ex bis Turnexi vel bis liquet, cur Iesiuitaeconis, vel per Ox Bestiae emitii dicuntur. in Principiana Aulas sese intrudant, &quid In quo ipso nullum Tet vel Regis Principisi ibidem agant. vc. vel subditorum periculum impediri Tam qi que astuti, vigilantes, audaces, patiuntur. Iabosiosi, tanta denique agendi oc nocendi Huic spirituali imperio illae praecipia saevitate praediti in Aulis ita obversantur, ut Europae nationes obnoxiae sent hodiὸ,quq soli omnia possint, soli eas possideant Nillius olim sub florente Papatu omnium im obsideant, ut nec veritas verbi Dei, nec impatientissimae fuerunt. De Hispania o- ves aurula aliqua quae ipsis inimica, si eomnes fatentur, istum robustissimum pol - penetrare possit. licem hoc tempore totum ad Iesuitatunu Student etiam Sc adulantur eis non nutum circumagi. Ferunt quidem, Iesi, i- j duntaxat, qui Religionis & doctrinaetas hod lupore pejus habete duriusq; coer- nomine eos colunt, sed illi vel maxi-Ceti, qiram in ulla alia Europae natione. mP, cpii Aulamm quadras sectantur, Romaeque
274쪽
De Facinoribus, . . IES VITA RVH Liber III. 1 3
inaeque praebendas de dignitates, vel pro dinum Evangeli eorum Bohemiae Antio se, vel pro liberis cognatisve venantur. Hi nilicsimo sexcentesimo nono exhibitis. cum norint, unius alicujus letuitae com- Sic etiam te saltae Gallici in Regni Mmendationem plus sibi pro futuram, quam Regiae Domus officia nullos, nisi suae duci potentissimi Monarchae intercellionem, pii α nutritios summittere nituntur. in omnibus eis assentantur, cupiditati- Ob hanc causam etiam fraudibus suis roribusque illorum promptissimὰ subserviunt. φimccxunt, ut subinde Regiorum dome rurui. Nemo praeterea Regum oc Principum sticorum , Vel praecipuorum Ministroium ii . mentes ; earumque arcana tam exacti e - liberi in novo Fle iliaco Collegio Iesui plorare de nosse potest, quam iiijpsi illo' xi pr ceptis imbuamur ; Se ex illi, sin ium ut plurimum Confisi alii. Qux con- guix nnis sex Regiis muniis piaesciantur, fessio, illa piae lolim, qua torius vitae cur- i, sex in eorum locum ob eandem cause, explicatur, Omaes regiarum mentium ' i m seminis sis: M sic hisee cuniculis intra ieeessus illis reserat. Quae confessionis p ucos annos I uitae totum illud Regnum species Pontificum Roman. cor sit js plus sub P pM M suam tyrannidem adigent, de vel E conseit, quam Hilpaniarum Rigi suo discipulos, es pro sisa libidine culi
tot auri milliones, quos in emissarios suos cta administi abutit profundere dicitur. Vt mirum non sit, Neminem igitur in dubium uocatutum modernum Ducem Venetiarum se intra existimo, hoc esse secreta Imperatorum,lios quindecim annos ipsi, nunquam ex ' RςSum de Principum explorare , &Cui laer minandum exhibuisse. Vencti enim tam R in Πα nunciare ae prodere : aene le- religiosi nunq iam fuerunt, nec erunt, ut suu quidum, niti intellectu & judicio pri Reipublicae suae arcana sacrificulorum fi- Vatos, de per coecam Ara christi obedien dei committant. petuitus exc catos, Δί impudentes
Hi de causis Aulae Europe ae , Iesuliis vili tores agere velint, hoc negare possestia, ius hodi E infestantur octa miguntur, δxbitror. Nam definitolibus luti spe itis quam Pharaonis olim Ranis AEgyptiacis. de Pontifici j Canonilli , de poenit. Diff. s. ri Can. Sacerdos de poenit. 3e remiss. C. O-
mnis Cardinat . in Clem. i. I .Quia de statu Monach. explorator is est, qui tecreta aliis cujus Plineipis explorat alteri prodit de revelat, uti qui mittunt literas vel nuncios Hoe ipsorum mei Iesu rarum legibus, d iiDites. iuxta Battolum quoque in I. ultieonstitutionibus de ser ptis prob/ri fa- D ad legem Iul am, Majeil. Proditor etiam ei id potest, cum illa satis multis, iisque is est, qui scit,&non revelat, qualis Garia ad hoe probandum indobitatis a gumen- nexus tesse ita fuit in Britannia. vel ei solis abundent. N ationis est , in- Pontifici suo, vel Regibus Christiani, Pi quiunt, vitam agere in quo νηη di torcs sunt: L. Quisquis Cod. ad legem ρὸν ia ia loca discurrere, dy se quo iam luti m Majest. Et iam illi in Proditotum nu continenter residere , .c, literarum ult a cirr.- mero habentur, qui simulantes le seereid is miorem inter i fenores o 'periores ste- P incipi damnum asseiunt. Picditores de queati comminis, crebrὸ alios de alijs ceniores illi dicuntur, L. Omne delichem f. exti
semiis, δε iii vanis ex iacis ad ad scati ratores. D. re mi it . qui cum a siquo ami nem 'eoram quaegerat Nur, crisitionem at citiam simulantes, hostibus consilia pi
folii. Haec sua esse tetuliae non diffre- dunt, quod Graeci. παραρριαδεμ prove ibiabuntur. liter dicebant, quodque in omnes eos qu Hic adde hanc ipsorum Regulam: Cum diat, qui hostis publici rebus plus student; iistratis scribens Generati, curatant. νι quam Prineipis sui commodis a vel amic Maiam Dynurum o Collegiorum. σc totius rum consita corrumpunt, quo illis no-Praiiaecia beaὲ explicent, o supple ni ,s quid c ot , vel ea suadent , per quae se
Mulieri,int, quoa superiores δ' nus decu tunas omnes de opes amicorum funditus ierint. Et in universim tia scribtye debent, evertant. Hanc artem Iesultae optimὸ
vinciarum Statum quoaduusfieri posit, a te Quod etiam famae de honori R oculos habeat. Hae non minus', ain prio- gum de Pi incipum Pontificiorum , imb det, Ietuliae pro si is agnoscent. benefactorum suorum ingratissimi deti In hune finem Iesultae Cancellai iam Re- hant , Hemici IV. Galliatum Regis gni Bohemiς solis suis Ddcipuli repleve- probat exemplum. is enim, etsi, climiunt, ut est videre in Gravamin.bm Or- vix parricidales manus evasisset, jur: se
275쪽
ret ealcata iuris ratione, cui se infirmi res subjecerunt , atque adeo oppressa Regni, quod ambiebar, libertate, cujus O dines in ea rejus suum eripi sibi conque: bantur, de alioquin iurisiurandis eligione teneri se dicebant, qud minus dictis ac im-jodieio legitimo Regnis suis in aeternum iesultas prostripserat, eos tamen, ut deinceps , venefici js dc sieis eorum tutus eget, i credibili clementia in pri itinum statum restituit. In cujus benefici j compensati illi praeeipua honoris dignitate eum
exspoliarunt: siem id apud varios Script perio ipsis audientes essent. Quibus dim- res maxime vero apud Ricbeomum Iesui cultatibus in citra dissicultatem se expeditam evidentissime videre licet. Hunc Au gustissimum Principem , postquam lenoc nijs veneficiorumque de sicatum suarum terrore in retia venatoris Romani compulerunt, ipseque eos majoribus beneficijς deprae togativis cumulavit, quam ab ullo Regum in universo terrarum orbe hactenus factum est, ad perpetuam turpissimae Iesuiticae ingratitudinis memoriam, eum anti quissimo jure dc honore denudarunt, nimirum Ecclesiae primogenitura, quam ipsi raptam vel fraude subductam Hispaniarum Regi tribuerunt, en in quasi natu primum, in Expostillat.AVloget. ea. i7. dc 19. dc Filium Ecclesiae ii natu maximum per totum terrarum orbem proclamantes. Haec
in genere de Iesiuitatum facinoribus de stud ijs.' Res rapae Iesuit arum in Lusitani. I, erc.
- Tunc etiam in speeie ex multis pauca
referam: ac primo quidem, quid in
Hispania ae Lusitania patiarint./ Anno millesimo quingentesimo septuagesimo octavo Iesutiae Sebastiano Lusitaniae Regi ultimo, funestam expediti nem Anicaviam cum manifesta vitae jactura susceptam, suaserunt, elasticum sei licet canendo, ut Regnum Porrugaliae, optima annui reditsis recompensatione, ad Regem Hispaniarum devolverem. Chron. Belg. titulo primo, pagina 287. Nec spes sesellit eos. Nam Sebastiano Rege cum filio, de tota sei E nobilitate sua a Mauris in prelio occiso, statim Philippus Hispaniarum Rex L usitaniae regnum inva dere dc occuppa te duabus potentissimis exercitibus teri a marique ad id collectis, in animum induxit. Cumautem minimeignoraret, quam sinistri rumores de se passim non solii in in Lusitania, sed ei iam per totam Italiam spargerentur, aliquid famae dandum ratus, familiati sibi dissimulatione, quasi post tantos apparatus poenitentiae t
Cus esset, totum negotium ad conscientiae normam examinari Voluit, quippe inde a Pontifico Romano solicitabatur, ut rem controversam arbitrio suo committeret:inde opinione hominum praegravari se sentiebat, quaa vi alienum Regnum invaderet, rem Iesultis de Franciseanis in Co plutensi Aeademia discutiandam tradidit,
de quaesivit ab ijs , si cum sibi de iure suo
in Regno Portugaliae successione per tuo tem Henrici delata certo constaret, comistentia obligaretur, alleui se tribunali sui mittere, quod illi Regnum adiudiearet, Min ejus poΩssionem ipsum mitteret. Deinde si Potiugaliae Regno iecusante cum in Regem admittere, antequam in jure cum aliis competitoribus re disceptata contrario judicio obtinuerit, propria authotitate R gni possessionem silmptis contia resistentes armis apprehendere possit: hoe posito quod, nullo scrupulo se teneri sentiat; de quia Gubernatores ac caeleti Lusitaniae ordines iurisjurandi Religione prohiberi se dicebant , quo minus eum in Regem admit telent, qui non in iure Regni haeres declaratus esset, maximὰ reclamantibus peti,toribus, qui se iuris aut horitati osserebant. Quaesivit etiam, an praetensum jusjurandum excusationis loeo, quo Regem legitimum non reciperent, accipi deberet. Ad haeo Iesuitae acerrimi Hispani eae potentiae propugnatore dc Francistant pro sus voto Philippi congruentia responde, runt, de nullo eum conscientiae vinculo obligari assirmarunt, ad subitetendum se alterius jurisdictioni aut albitrio , quippe cum propria aut horitate Regnum sibi adiudicare dc possessionem ejus adipisci posset. Nullas in eo esse Ponti fieis partes, Cum res nihil admistum habeat, cujus respectu sacri fori debeat intercedere authoritas: neque veth quicquam causa esse, cur so Ordinum Lusitaniae iudieio summittat: nam electis semel Regibus, ijs dc in eos, eorumque successores omne jus translatum
intelligi,ut penes ipsos omnis sit j isdictio, nec ab alijs judicati posivit. Quando igi
tur constet Philippum verum ac legitimum Regni haeredem esse; de hoc verum esse, nullius alterius tribunalis , praeterquam
proprii, sui jurisdictionem subire debere,
delegatis autem illis undecim vilis jus nullum esse de causa tanta cognoscendi, nam a se non habere jurisdictionem , vel lini a Rege mandatam, eamque ut ipso
superstite valiterit, una eum extincto ex-pitasse , neque enim iurisdictionem Rc-gum
276쪽
sum post mortem prorogari posse. Denique quantum ad tertium caput, sic statueriint, nulla iurisjurandi Religione teneri Lusitanos, quo minus Philippum Regem admitterent, elim ex supra dictis conitet, neminem esse vel dignitate, vel potentia taliae causa Pbilippo stiperiorem, qui deca possct eOgii cere. Atque hane seseliaratum sive seatentiam, si censuram approbavit Philippus, de ad arma conclamato iussit. i. s.lii Bello hoc inter Hispanos & Lusitanos fervente, AZo insulae ad Lusitanos pet- si tinentes in fide ordinum Regni permanserunt. Iesaitae autem in una illarum, quae Tertia nuncupatur, dc situ ac fertilitates . eaeteris longe sis perior, habitantes , eamis. ιA. Hispanis p odere tentarunt : excitato s. igitur magno tumultu, plebs ultra modum contra eos commota est, clim alij in
iure sistendos tanquam patriae proditores alii sine mora, tanquam perduelles ac Hispanis addictos, una cum Collegio ince dendos dicerent.
Cap. I Oannam Albretanam Navariς Reginam
IlI. I viduam Evangelicorum res raraiorum in Gallia patronam, venenatis chirotecis, quas unguentarius Regis Italus Lutetiae, Iesultarum instinctu ei dederat infectam,
c & repentino morbo correptam, necarunt
anno.millesimo quingentesimo septuagesimo secundo, vide historiam Gallicam,
tomo quarto, pagina I9. de Belgicam , t mo primo, pagina I 26.
De Liga seu Conspiratione in C. al
Ostquam Lotharingica Guissorum s milia in Gallia sub Franciseo I. Hen-II. de huiusce liberis Galliarum Regiis Gai bus alacriter de admodum strenue se gessio
sariri de egregiis aliquot facinoribus exhibi-- a. tis in quibus utique Metensis ut bis adve μ' - sus imperatorem Catolum V. propugnatio ac conservatio, tum expugnatum de Anglis ereptum Caletum inprimis eminent in Franciae suam fortitudinem ae fidelitatem probasset, eoque magnam apud Omneis a thoritatem dc existimationem adsequuta fuisset ; non exiguam inde spem adipiscendi tandem ipsius Regni, dc Regnorum po-
tientem Wilesiorum familiam exinde de-vITAR, M. Liber I U. 1 stilibandi concepit. Quae spes haud p
ium Ucta tum sinit, quum Franciscus II. Matiam si vardam scotiae Reginam matrimonio sibi iungeret: cuius equidem cogit ii proximiores de auunculi, Claudius illo Dux Guisius de Carolus Lotharinsiae Ca dinalis, omnibus etiam Regii languinis Principibus antepositi, supremaque Regni munera adepti, summum omninbaceminentis limum apud Regem illum iuniorem, adfinitatis illiusce gratia, locum obtinue runt; de universam ita Regnum, sub praetextu nominis regii, pro lubitu, sine eviqiquam etiam tenisu, absolute tantum non administratuat. Inprimis autem ipsis admo-.
dum profuit, quod praeeipua tum Regiae
domus capita, videlicet Rex Navatraeus et Condaeus Princeps, quorum alioquin ex recepta Maiorum consuetudine munus
hoc buisset, ut proximum apud Regem o tinerent locum, reformatam Religionem amplexi fuissent, eamque publicὰ profi- . teli coepissent. Vnde Guisiam quidem istos usquequaque premendi de tantum non opprimendi, tum non Catholicae solum Romanae Ecclesiae adsectas in Gallia, sed de Regem ipsum adeoque Pontificem una cum Hispaniatum Rege sibi deviaeendi: Eoque futurae potestatis suae structuram
cum extremo potne suorum Adversati rum interitu magis magisque tum fundandi lide, tum admodum quoque dilatandi splendidam arripuerunt occasionem Quem etiam in finem suam iam antea Genealogiam per Archi adiaconum quedam Tuben
gari curarunt: auctoritate cuius hominuni animis paulatim occupatis persuadere conati sunt, a familia bc stirpe Caroli Magni se otiundos esse, ne iniquum eo sorὰ, si Franciae Regnum, ab Hugone Capeto M ioribus olim suis iniusta vi ademptum eiusque posteris ita retentum, postliminici quasi iam denub reciperent. Vt paulis quibdem post apud advocatum quendam Pa lamenti Parisiensis,David adpellatum, post
quam is una cum eiusdem Civitatis Epi seopo Romanum confecisset iter, eius m di sunt repertae literae, ex quibus abundὁ patuit, eiusce gratia quid iam tum Romae in Consistorio agitatum M tractatum, ade que conclusum fuisset: nimirum ad exstirpationem Haereticorum in Gallia necessettium omninli esse, ut Capeti succetates tanquam minus idonei removeamur; P steri autem Caroli illius Magni Regiae disegnitati restituantur: quibus adiuncta fuit etiam delineatio seu designatio medioruni eatenus accommodξ adhibendorum; pr
277쪽
ut ea postmodum usurpata 1 Ligistis coniuratis in praxinetiam publicam deducti fuisse constat. Elii Veib consultationes & instructiones istae Regi non sollim innotuerint, sed MAnno millesimo quigentesimo septuagemmo sexto, publich typis editae fuerint, pro
figmentis tamen Hugonotarum potitus , quina pro narratis vetis tum fuerunt habitae: Navarraeus autem & Condaeus nec
non alij Religionis ejusdem Socii pro seditiosis & ad .eisar ijs tam Regis quam ipsius quoque Regni, quod adsectent utique, M
turbarum ac calamitatum in Gallia sie Gmnium auctores existant, iudicati sun&ute contra Guisiani fidelissimi Regis Mini-
siti ac servitores, adeoque fulcra quasi ac propugnacula Religionis simul ac Reipublicae constanter habiti suere e donec tandem ipse Rex Henricus Ill. maximo cum damno, sed de interitu suo toti Mundo patefecit, quodnam utriusque partis institutum fuerit consilium I & uter ex illis amicus fuerit authollis. defensor aut oppresisset Regis N istius Regni universi. Ligaveio seu Ligistarum illa conjuratio tum adversus Regem pie memoratum coepit,quum Anno mili elimo quingentesimo septuage-ori . scptimo postremam cum Hugonotis
edasio seu Resormatis pacem in ijsset; ex indeque res qua bellicas qua politicas & ad regimen adprobumspectanti ic alias fetὰ nihil curaret: sed quieti se dederet, helluationi saliationibusque indulgeret, ac subditos interim crebris, adeo que continuis exactionibus emungerer. in haec enim eius socordia non alienam praebitat occasiionem apud universum populum in contemptum de odium eum adducendi, maximeque concitandi eos, qui ex praepostero
quodam Catholicae Religionis Zelo metuebant. ne, si quando forsan absque prole Rex Henricus i II. decederet, ipsi N varraeus diveis ae Religionis & , Pontifico
exeommunicatus Rex in isto cum primis tranquillo rerum statu suecederet. Quapropter ut isti malo praeveniret ir, de Ligaseu conspiratione quadam tractari clandestine coeptum fuit, cujus beneficio Romana quidem eonservari, diversa autem ab ea Religio sunditus exstirpari, tum exactiones etiam ac tributa nimia cum gravaminibus aliis usquequaque tolli vel mitigari saltem, & in contemnus divini numinis atque turannidis locυm pietas ac iusti- . tia denud subrogari possit. Primus qui negocio huic se facilem praebuit civis quidam Parisiensis fuit, nomine Rochus Blondus , insignis aemulatot aut aestimator tum
Misset iiii Guisiae quoque sana liae. Is ergo cum choragis, praeterea tribus aliis, Ioanne videlicet Plaevosto Pastore ad Sa
chum Severinum, Ioanne Baschero Pastore ad Sanctum Benedictum Sc Mattheto Lan
yo Canonico Sossontino Soissons, quibus
initio. statim adeoque ante alios omne is sui improposuerat consilium, de de eo quotidi E eum ipsis contulerat ac multa praet rea consilitarat, ita prudenter, ita considerat Eac caute rem adgressi fiant, atque suffragio concreditorum quorundam de a
prime correspondentium amicorum, tam
intra quam extra Parisiorum Lutetiam, in universia Galliae Regno ae praecipuis ejus civitatibus sub j irato capite seu Duce Gui sio alijsque Loiharingicae familiae Princiapibus, tantam adiectatum de adhaerentium turbam nacti fuerunt, ut sceptra tum t nens Rex Henricus li I. manifesta vi prius adobrutus, de ex arce Regia ste Louvie)ipiaque Meliopoli Lutetia exturbatus fuerir, quam callidorum illorum consiliorum aa conspirationis certam aliquam cogniti nem habuerit; ut ut Parisiis semper praesib fuerit, 'e de Liga seu conscedetatione ista tali mussitationes nonnullas perceperit. At enim ejus socordia, tum vero confoed ratorum industria, juxta contemptum ac odium illud populare, quod in concionibus suis Sacrificuli, cumprimis autem l sutiae adversus ipsum mis E excitabant, ut patitti post indicabitur . ita invalescebant, ut supradicti Ligς 4. auctores una cum alijs paulatim ijs accedentibus in proposito suo per quam exigua obstacula vicissim autem undiquaque promotiones Ec adminicula sane quam cssicacia senserint. Ad promotionem autem istius validiorem ex sedecim Tribubus ut bis, Parisiorum cetius civium numerus eo deputabatur, qud in unaquaque Tribuum illarum quaecunque randem
fierent exacte tumebservarent, tum considerarent ultei ius, de probE demum Oidinarent ac disponerens. Illos ergo taleis Vs -- Sedecim viros appellarunt, aut respectu j memoratarum sedecim Tribuum, in quas omnis Parisiorum e vitas est distributa; aut quod ex iis omnibus Sedecim conso t E suerint omnium importunissimi, a debui praecipua negocia juxta potestatem ac directorium sibimet accersiverint. Vtut autem sit, universus equidem populus P tisiensis in sua coram Lemio Pontificio C jerano propositione Sedecim istos, ut ps sides ac tribunos plebis, nominatim alligavit; ut pote, La Brutere, Cruce, Bussile Clere, Commissarium Looschara, La Molliere, Senauit, Commissi rum Baror,
278쪽
Advoeatum mouard, At quin,Εmono , & hopositum erat, Regem Henrieum Iablier, Messieri Capioneum Passar Ou- solio Regni teturbare, in Claustrum vel dineau , Antoux εe Morin : Loco tamen Coenobium aliquod detrudere, & Henti- istiG Antoux aliqui Tellierum de pro Se- eum Guisium illi in Regno surrogare. Hina Multio Amelinum ponunt, quamvis discri- cum Henrici III. Regis symbolum Parisiis men inter eos nec adeo magnum adpareata valuis Regijs inscriptum esset. Quanta vero Derit Arctii ligstatrum ili rum auctoritas simulatque potestas exinde EM dedis vim duas, triarum diabis si liquet inter alia , qudd statim post Regis coro ram E Lutetia fugam, quae facta est ita Maii
die anni tiss. una cum capite suo Duco Guisio tem eo deduxerunt; ut Parisiensi civitati, per vota liberamque plebis electi nem, novi datentur Olficiar ij, α omnes a Rugis stare patribus habiti dimitterentur. Isti eum Guilio saeρὶ jam memorato, nee non officiarijs illis novis. quotidi E consuli bant de communi statu, Ae omnibus S. Liget
necessariis: isti soli Parisiensem civitatem post Guisiocidium illud famosum, quod ejusde in anni die Σ3. Deeemb. Blaetis perpetratum est, adversus Regem obfirmarunt, de in rebellione sua conservarunt, tum A malium quoque Ducem, in absentia Maydiij, Gubernatorem constituerunt: illicon silium illud magnum seu Par lamentum etiam integium anno i 189. Ianuarij die i6.ὸ eoneessu pleno sustulerunt, de per plateas publicas in arcis propugnaculum captivum abduxerunt: isti denique non adquieverunt prius,qua in ad inllantem improbamq; sollicitationem suam generalis omnium Ugislatum Conventus, si ab nomine C mitiorum, institueretur, haberetur, ac donovo Regi electione in eo tractaretur. Interea velo de pace aut induciis eum Rege ullis ne audite quidem sustinuerunt, quin
egregiam potitis de futuro felicissimo statuci de auxilio inprimis Hispanico, spem p pulo secerunt: ut de inter alia literas Regi Hispaniarum per Iesultam quendam P.
Matthaeum curandas destinarunt; quae t men prose Lugdunum interceptae, resigna tae, atque Regi quam primum in originali, ut loquuntur, transmissae fuerunt. In istis diei. Novemb. anno issi. datis haea inprimis habentur talia: Catholica ι . Ma-
rho eram vota eo diu ese, ut Cath. V.
Iesulta Cottonus iisdem valuis huiu
lo subseribi curavit. ii dedit ante duas, unam abnatis, ali
Tertia consonu mo facienda mos. Promoverunt x confii malunt hane Liagam, seu potius seditionem & rebellionem
adversus Henricum Ill . vehementer admin ρυ--
enim Liga anno i 18s magnas vites aequit 'fret dc magis magisque emergeret, Iesutiae potestate sua audiendi eonsessiones de a solvendi quoscunque ad concitandum cujuscunsue si aliis homines adversus legitimum suum Magistratum, ita sunt usi, ut nullum absolvere dignarentur, qui ad prinposita eatenus Interrogatoria, se fidelem Regis subditum ac Ministium obseque te 'i esse, prosteri ausus si isset. Intereaveris numerus eorum , qui confitebant ut ipsis adeo cieseebat de a Lugebatur, ut a
no I 187. in annuis illis Romae impressis Epistolis ad Generalem suum Claudium squavivam de Collegio suo Parisiens Cl
romontano sie scripserint: Consi ones audita, o quidem uni tersae vita quam plurima. Hac in enim 'ἡ com nis omnium opinio, cum deniquestu feri eorum conscientia, quam apud nos consilentur: id . Me nonnulliιrigim
ta m Etariam confecerant viam, ut a nota a direntur. Et rursus anno isSy. Toti visa conses iones audita sunt trecenta.
uuicunque igitur juramenta Regi praestita de debita exinde obsequia seposuerant, eoque pei fidiosi facti fuerant,& quos a re
catulis, ut loquebantur, istis Pastores asSacerdotes alii non ita leviter aut te mei duolebant absolvere; si ad Iesultas ibanti quibus erant usquequaque acceptissimi, da indulgentissimam non tantum absoluti
nem, sed de amplis limam promissionem
aeternae tetributionis inde consequebantur;
modb in lebellione ista sua de pei fidia sortiter per fisterent, gnaviterque pergerenta
Vnde pastim in absolutionibus suis hunc
modum observarunt, ut nimirum ad inserata Breviarijs suis Evangelia jurare ten
279쪽
I 8 Facinoribus, oec. I Es vir ARVM. Liber II i.
rentur omnes, Qvdd neque tum tempo-poris regnantem adhuc Regem Henti eum Ill. nec si fortE sic eadei et, successorem eius Navariaeum pro legit lino vellent agnoscere Domino. Id quod a multis ainpendieem eam haud admittentibus, eoque fine absolutione dimissis , constanter confirmatu poste, de contestatum fuisse author Notarum ad veram Otationem ad Regem Christianissimum, ne Iesultae restituantur in Regno Galliae pagina iii. oc II . refert. Vix celth quidquam magis admitatione dignius accidit, quam quod Liga seu conspiratio illa ab exiguis sanE primordijs tam exiguo temporis spacio ad tantum fastitita in gium evecta, tantusque, non person
G tum tum solummodo, sed Vibium quoque, MProvinciarum integrarum adversus re--- gnantem eum, sed de iesidentem ibidem
Regem, numerus concitatus ac conspiratione facta exarmatus fuit : Se quidem in Gallia, cuius Regni incolas naturae quidam instinctus ad Regum suortim venerationem , prae alijs Nationibus Europaeis impellete creditur. Sed effecerunt hoc
Iesultae ut dictum est , disponendo, sic
enim ipsi met loquuntur, illorum animos, quos non tam suis illis militaribus concionibus , quam audiendarum confessionum attificio sic corruperant.
Noli tam sanguineolenta Iesultarum
eis, iit. Consilia & manus illorum Rex effugere potuit. Nam anno Domini I 189. Iacob Clemen--bi,' tem Senensim , Dominicanum Monachum,
hominem vili dc servili ingenio, criminum ignobilium reum, obfurta dc pessimos mores iam ante Coenobiarcharum judicio damnatum, lesultae claustro avellunt, de variis Daemonum praestigiis illudentes ei, tandem corrumpunt,eique Regis caedem mandant. Cum autem ab illis cotenderet ut securitatem praestarent, Sc nisi ea data se non exiturum responderunt illi, turpe esse Monacho rediturae vitae parcere pergeret igitur audacter, Politicorum omnium praesertim Nobiliorum in carcerem conjectorum eOndemnationem obsidem illi dantes, si patrato facinore attrocius in eum animadverteretur. His promissis persuadetur de vincitur Monachus. Circumvenitur etiam alio
commento hominis egregii fallendi artifi-e s de capitis pollutis limi, qui literas menti tax de falsas ad Regem a viro gratissimo pei ferendas Dominicano tradit, cui ut facilior aditus ad Regem essent, haec insu- .. surrant Guisii &les uitae. Rex, inquiunt,&RCo familiares signa ct manum Uus requiare, o es enim Regi charismus, nee metuenda cum tu serens literin talia excipieris ab omnibus pergo itaque, se credi tibi se omni iis
qui tyra Us occiderast,'patriam serus uni, certum esse Det eris ad Asnuum locum, xbi Daria similemosiuantur. istis vel bis impulsus
ad Regis caltia prosiciscitur. Eb cum venisset ductus est ad Procuratorem generalem, cui dixit, se habere varias literas, inter lias etiam Harlaei Polamenti praesidis, ad Regem deferendas aliaque arcana quςdam, quae literis credi non potuerint, & tamen scire Regem vel maximis necessaria esse.
Erat autem Harlaeus hic Regi & fidelis de amicus, ideoque Lutetiae captivus.Procur
tot haec ad Regem defert. Rex Procuratori mandar, ut ea nocte Monachum in suo hospitio excipiat, & humaniter habeat usque in poste tum diem. Postridie Rex Iacobum
ad se vocat de in conclave, remotis aliis, lucit. Tum praesert Monachus varias literas, quas Rex clim avidὰ legisset, interrogat, habeat ne plures' habere se plures air, 5e fingens se eas quaerere,cultrum promit, Ad capulo tenus in vel rem Regis adegit, adactuM in vulnere reliquit .Rex vulnus sentiens, uluttiim eonfestim dilatando vulnus eduxit, MMonachum circa guttur gravissimε vulne ravit,vimq, sibi inferri clamavit. Aecurrunt
domestici, atq; inter alios Nobilis quidam Bastidaeus, qui hc ante 7. menseςcum aliis 4 .Guisium interfecisse dicitur. Hie educto gladio Monachum adortus est, eiq; lethalo vulnus inflixit: accurrit alius, de bipenne aliud superaddidit. Moriens tandem parricida Deo gratias egit, quod tam mite de facile genus mortis sibi destinasset: se muli batrocius 6c gravius expectasse. Mot tuum fenestia eiiciunt, dc haud multo post carnifiei quatuor equis dilacerandum, ac igni
Hoc patricidium de nefandum facinus p M. Sixtus V. Papa unicὰ approbavit, ocprolixa oratione in Consistorio Cardi-
nalium laudavit. Tuia cruonachus , in- i ta quit inter alia, Religioni devotus institem
Galliaram Regem in merio exertarus interfe- Pa a.
eis, rarum, insigne o memorabile es scisin.
Et subjunxitii farinin hoc non He Dei t. Max. paniculari providentia o d sp iisne , viri sus Sancti sugginione designat m, facinnusque longe malus quam iuuae Sanicta I
διι, qua Holofernem p medio Apuli. Ne que hoc distitetur Bellai minus: Mid, inquit, in ea foratione Sixti) reperui, nisi lauder se admirationem Sapientia o Pro ita a riae Dei'
Commendat etiam ac laudat id ipsum at . parricidium Ioan Mariana Hispanus te luita in lib. de Rege & Regis in simitione. Ex cusae quidem Marianae commendatiost
280쪽
nem Deinoris hujus Pelleterius sic inquies: id dogmata aut nunquam , aut remissius res it crati rum viderimn debere, hamo.Hsanin in languidiiisve consulare . in Cathedra promes tempore bellum Hsani lachrymis, risum ei susum, latissimumque e- tuMMDom Gai gerebantide re Gavitas pau acer- licere a popello, cujus auribus nugas disse-Mio scripseriis Sed haec excusatio indigna est minet , de sacrae Seripturae locos plurimos hom ne Christiano,de contraria Iesultarum detorquens ineautum vulgus 2 veritate institutis. Nam in Reg.commun. 3o. haec longe abducere atque infatuare illullii silex hiabouri: υ anisib mnes abii ea , morum Plineipum claram nobilemq; e- iis aliariar i Nati vibiosinistresentire cD- moriam, venali loquacitate obliterare ten- qui solem νυν potius o benepemunt, ct pecu- tare: viros probos traducere: pium Regemitari ectu diser afranatio epropera Mur Christiani stimum, piὸ mortuum, de impiissim Domino. md trucidatum , inexpiabilem esse . atque Cum etiam inultimis Galliς tumultibus apud inferos indeprecabilem poenam subiae bellorum saevissimis motibus, Pontum re,clamitate. Ex vilissima vel b plebis taee. Tyaldaeum Episcopum Cabillonensem, e- vanos balatrones, impuros apostatas, rap tuditionis ac pietatis singulatis virum , Ie- ces rapinatores, latrones sceleratos,crudes uitae in suam factionem de conspirationem Ies homicidas, eapitales furciseros, iterum contra Regem Henricum ill . pertrahere atq; iterum minaci saeratarum legum se ctione servatos, horrendumque & abominandum Regis Henriei parridium nefarium collaudare, ut meritos honores improba fatuitate propudiis istis suis eia Andat M affingit. Ex oratione Dominica pium scilicet ilium Theologum , petition ε
non possent, utpote pacis & tranquillitatis Regni cupidissimum , populi Diiosum dium Ze invidiam in caput eius modis mnibus eoneitate studuerunt. Est Collegium Divioni Iesultarum , quod Episcopi hujus non exiguis beneficiis adauctum fuit: erat enim bonae partis fundi illius cli ἔ
telaris Patronus, remissione juris sui liber esse publicὸ asseruisse,illudq; DE RE Mixtis quamobrem libello etiam Graecis, Lati- TEuo O DEni To Risus Nod Ris ob-nis & Gallieis vel sibus atq; oratione soluta literandum censuisse. Ad bellum neces,ciu setipto,de ipsi dicato, eum amplis smo lau- delitatem, rebellionem, caetetaque impie- dum ejus praediratione,habuerunt gratia ratis scelera,populum concitare atque ni
& fidem dederunt. Sed quda in conspira hil aliud quam Arma, Arma, in suggestu
tionem Iesultarum de parricidium Legis suggerero , M ad ravim usque clamitare. consentire nollet, quidam Carolus , inter Pios antistites, quia ab his eliminibus ani-Iesultas Collegii istius aseriptus , linguam mum, linguam de manus arceant: quia sine suam&calamum superiorum instinctu,ve- Deo aut fallaciis voce & scriptis, Regi-hementer contra illum acuit, quamvis ab bus pietatem, populo obedientiam , pa eo nusquam, nec te,nea verbis laesus suerit, rium benevolam eonciliationem , pacem aut laeessitus, unde in ipsum ansam inve- Reipub. Christianet poenitentiam de resipi-hendi arripere debuerit. Contra hunc igi- scentiam hς retieis M iis qui in errore sunt, tur Praesulem, ob dictam eausam rapissimE, ad veram viam reditum , veniam adhuc non solum in familiaribus colloquiis, sed e- viventibus ila requiem aeternam resolutistiam publicis in concionibus, atque editis eorporum vinculis , postulent S esct chim quoq; libellis, de baechatus est: ac inter alia precentur. quia illis, qui mutuis inimicitiis, jactitavit impudenter publich de privatim, atque vulneribus sese confodiunt,in amiel se quadraginta quatuor haereses in tribus tiam coeant, de sordera iungant, suadeant, soliolis Homiliarum eius in orationem Do- haereticos voeate:Haereticos declarare eos, minicam exprompsisse. Has igitur aliasque qui cum Ligae sanctae,ut vocant,inimicis Minultas eriminationes,maledicta oceonvitia adversariis, vel inter foederatos non asseriis diluere M a se depellere coactus est Episci ptis,pacem ruit concordiam ineundam etapus, ut claritudinem nominis,&famae suae dixerint: perinde ac si Apostolorum sym- obscurationem liberarer. Id autem brevi bolo, aut Nicaeno insuendus esset hie non- quidem,sed aceurato seris to sic praestitit,ut dum auditus Fidei articulus; merismi Iamprimit in ipsum Carolum in specie, deinde Liram seu unionem se Iunu, ct comtotam Iesuit leam sectam deping t fideliter, juraiunia in Homum Tertium Francorum oeotumque studia, fraudes,conatus,&e. dili- Potinorum Regem, nume cons guineos a genter detegit,u ad oculum demonstret. que succisores , Miluseue Chrisiani duini Ad ptim. quidem quod ad Carolum i- cogo ine , tubis fides hoc novo Sacramento psum attinet licit, eum pios, tanquam hςte- nost rogata: ispatam D o Ortholica labe asperses accusare, haereti tu ve- rixi Patres, sanctique Ecclesiae Doctores. antia. ii pii