장음표시 사용
251쪽
eius pectus descenderat bellandi studium , quam
ut extingui, aut mitigari Pontificia aut horitate posset. Itaque re infecta a colloquio discessum. Soli manus intcrca, gliscentibus inter Christianos Principes discordijs, rei bene gerendae occasionem nactus, in Hungariam irrumpens, quinque- ecclesias, Vel poviam, Strigonium, Albam regalem, aliaque minoris nominis oppida, uno victoriarum impetu cepit : totaque regione late vastata, & innumera Christianorum multitudine in seruitutem abducta, Constantinopolim redij t. Concepta iamdudum Haereticorum animis in Germania aduersus Catholicos odia, in aperta bella eruperunt anno M. DxLvi. Sumptis in Caesarem
armis rebellauit Saxoniae Dux Fridericus, & Philippus Hassiae Lant grauius , alij que Germaniae Principes Lutherana haeresi infecti. Illo in bello de summa imper ij, & religionis agebatur. Igitur Paulus Rom. Pontifex huius tuendae studio ductus , validas peditum , equitumque copias ex Italia ad Caesarem misit ; queis Octauium Farnesium, Camerini Ducem, Alexandri fratrem, suprema cum potestate praefecit: Alexandrum, Legatum adiunxit , ut armatis ille copiis, constalijs iste Caesarem pro virili parte iuuarent. Citius tamen quam par erat, ex Germania discesserunt; siue id rei numariae penuria, tantis alendis copiis necessariae; siue Pontificis mandato; siue alia de causa contigerit. Liquet, commisso inter Caesarem
252쪽
Caesarem & Saxonem anno insequenti praelio minime interfuisse Farnesios.
Defuncto Paulo III. anno M. DxLIx. Romam Cardinales ad Comitia conuenerunt: haeseruntque in dies plures propter studia partium dilata. Donec Alexander Paulinae factionis Princeps, quae magno Cardinalium numero constabat, pronos in suam de Cardinali de Monte, Pontifice eligendo , sententiam, Cardinales habuit: qui ad Petri Cathedram euectus Iuli j II l. nomen desumpsit atque Octauium, Alexandri fratrem, Parmae &Placentiae Ducem creauit: Alexandrum vero magnis honoribus affecit. Successu temporum, propter nonnullas interpositas offensiones , Iulium inter & Octauium, bellum exarsit. Alexander, ut erat inprimis cautus, ne ex fraterno odio suspicionis , aut labis notam aliquam contraheret, Florentiam primum ; mox Auenionem se recepit, ubi ab armorum strepitu remotus, di huius Legationis munere contentus, quandiu vixit Iulius , moram traxit. Quo demortuo, anno Pontificatus quinto, in urbem reuersus Marcellum Cervinum,
qui sibi olim a secretis fuerat, Iulio suffectum,
ingenti bonorum omnium approbatione, comperit A Pontifice per amanter exceptus, &ad intimas grauissimarum rerum consultationes ad inmissuS.
Successit Marcello, altero & vicesimo ab inito Pontificatu die, extincto, Paulus IV. enixe in-
253쪽
primis fauente , adiuuanteque Farnesio, Paulo Pontificatum gerente , Pio lv. Pio V. Gregorio
XIII. & Sixto v. in urbe moratus est, ut omnium ordinum hominibus aut horitate, patrocinio, opibus praesto esset, ceu foret aruornandam virtutem,& miserorum inopiam subleuandam natus. Amplissimo patrimonio, & opulentissimis Sacerdo-t ijs auctus, Regum pene adaequabat opes, quas in aliorum commoda effundebat. Pueros parentibus orbatos suis sumptibus educari, & liberalium artium stud ijs erudiri iubebat: Virgines vulgandae pudicitiae periculo, ob egestatem expositas, matrimonio collocabat. Nobiles viros, religionis causa, in exilium actos fouebat, & Idonea ad ducendam vitam subsidia ministrabat: captiuos in libertatem, magnis pecuniae summis persolutis, asserebat. Piorum hominum familias protegebat, & eleemosynis iuuabat. Magnum Alexandrum re melius, quam nomine repraesentabat. Literarum ac litteratorum Maecenatem perpetuo egit. Alexandri aula Sapientiae domus videbatur, in qua magni nominis Philosophi, ac Theologi , & iuris utriusque periti versabantur: nec deerant humanis, ac diuinis litteris eruditi, a quibus Alexandri nomen, & virtus cultissimis ingenij foetibus in lucem editis, aeternitati commendabatur. Id ab Alexandro, Sapientissinio
Principe crebro repetitum: Ignavo milite Clerico ignorante nil tur'us.
254쪽
23sImpense fouit Michaelem Silvium, gente Lur iam stanum , clarissima familia natum, Regis manuelis in Concilio Lateranensi sub Leone X. mm legatum, Visei postea Episcopum a Ioanne II l. Emmanuelis filio, & successore designatum: Hic, t inscio,& insalutato Rege, e Lusitania Romam se contulit, ut destinatam sibi a Paulo IlI. Alexandri interuentu, Cardinalis dignitatem obtineret. Caeterum loannes rei conicius, iuria indignatione commotus, Michac lem opulentis, quos ex Visei Episcopatu percipiebat, redditibus priuauit, illiusque bona regio fisco addixit; &Lusitanorum cum eodem commercium, edicto admodum seuero, penitus substulit, ut fusius invita Michaelis scribemus. In his rerum articulis , aegre ferente Pontifice tantam Regis indignationem , & Sacra Ecclesiae bona profano /fisco addici; diuino plane consilio cuius autho - Ο in rem fuisse dicunt Ignatium, Sanctissimum nostrae ,δ i h Societatis parentem ὶ factum est, ut Michael Vi h sei Episcopatu cesserit, atque in Alexandrum, de Pontificis ac Regis consensu eundem transtulerit; qui, titulo, &administratione contentus, soli - Ludovie Cost. indos Michaeli prouentus , ut splendide viveret, assignauit. In hunc fere modum saeua illa irarum
tempestas sedata est. Ciaeonius.
Benedictinorum & Servitarum Protectorem Saechinus S. L
egit, Ragus nae item Reipubl. & Genuensis: quemadmodum & Aragoniae, Siciliae, Lusitaniae, Po-
255쪽
loniae, & Germaniae , magna earum Pro uircia rum utilitate & gratulatione. Multa, eaque praeclara munificentiae, & pietatis monumenta erexit. In Sicilia, Sacram in Monte regali AEdem Societati Iesu posuit. In Ecclesia S. Mariae, a Gulielmo II. ibidem fabricata, pauimentum rubri coloris marmore strauit, candidis venulis inter currentibus, pulcherrime distincto. Prope urbem, ad Aquas Saluias, amplum Scalae caeli Sacellum, ad cryptam Ferratam, augustum Dei parae templum aedificauit. Aliud elegantis structurae S. Sit - .uestro, in Monte Soracte. Basilicam S. Laurentii
in Damaso, insigni laqueari, & illustrium Pictorum tabulis ornauit. Id testatur ad Aram maximam inscriptio: Alexander Cardinatis Farnesius, Vicecancellarius, Deo, , S. Laurentio deaecauit.
Alia ad publicam utilitatem, & splendorem condidit, Farnes a maiestate, dc religione digna,
quae longum esset commemorare. in Nostram maxime Societatem egregia beneuolentiae, ac liberalitatis documenta praebuit. AEdem magnificentissimam nomini IESU dicatam, incelebe rima urbis regione , immensis sumptibus struxit; ibique ad Aram Principem sepeliri voluit, ut sui
in Societatem amoris constans, & perpetuum extaret monumentum Ipsam quoque Professam domum a fundamentis erigere cogitabat: sed morte praeuentus, Opus quod moliebatur, non po-
256쪽
tuit in choare. Id diuini Numinis prouidentia, ut par est credere, clarissimo Principi Odoardo Car dinali Farnesilo reseruabat, qui non satis duxit
generis claritatem & gentilitia virtutum ornamenta referre . nisi amorem quoque, & munificentiam Pauli III. ω Alexandri Cardin. & ab imis fundamentis erecta, & ad finem perducta Domo, ea pulchritudine, & magnificentia, quae Far nesiam gentem deceret, & Fundatoris memoriam aetcrnaret, quae Societatis Historici fusi us, & elegantius persequuntur. Biennium, antequam Alexander ultimum obiret diem, Zagarollain, Villam amoenissimam, secessit, ut ab hominum aspectu, usuque semotus, rerum caelestium meditationi liberius vacaret, &heroicis parandis virtutibus impensi Us studeret. Accersito primum Societatis Sacerdote, per totius anteactae vitaeconfessionem animi sordes eluit; cum paucis deinde familiaribus sanctiorem quandam vivendi rationem instituit, quam ad extremum Vsque spiritum exacte seruauit. Ita sese ad vitae exitum comparauit, ac si peregrini in terris personam gereret; & totum se caelestibus addi
ceret. In urbem, transacto biennio, reuersus, an
nis iam grauis, &clarissimis in Ecclcsiam meritis
praestans, caelo maturus decessit 6. Nonas Mariij
dulpho II. Rege Lusit. Philippo II. Septuaginta annos Vixit: quinque & quinquaginta Cardinalis
257쪽
purpuram gestauit. ingenti omnium ordinum concursu , luctuque defuncti corpus in templum I ES V delatum: iusta sunt ei solenni more persoluta : confluxcre quadraginta duo Cardinales, ingens Praesulum, & nobilium numerus; innumera pauperum ac miserorum multitudo, quorum ille curam susceperat & parentem egerat. Eo in templo abs se magnifice condito, plano, sed eleganti ad Aram maximam e lapide porphi retico
Sepulchro humatus est, inscripto huiuscemodi Epitaphio:
Alexandri Fame si Candinalis S. R. E. Vicec cellari, Episcopi Ostirno, Vu- Ecasiae Fundators. Alia illustriori in loco, idest, in interiori pulcher, rimat .ssidis fronte, supra portam, marmoreo lapidi ad id perfecte expolito, maioribus litteris incisa legitur inscriptio:
Alexander Farnesim Cardinalis S. R. E. Vicecancessar Puab III. PP. Max. nepos, cuius authoritate Socisivi IES V recepta primum fuit, Decretisam funis ornata, Templum hoc suae monumentum, o religions, sis perpetua η in eum ordinem quoluntatis a Mundamentu extruxit. Anno DLiai M D L XXV. A-- In demortuum Alexandrum pulchre cecinit Aurelius Vrsus:
258쪽
PVRPV R AT A. a 39Eheu Farnesil quod nomen in urbe relinquis Dulce tuit quae spes te pet eunte perit Te gemit aeger, inops, te virgo nubilis optat
Tereus edura compcde saepe vocata Tu decus omne tuis; patriae tu Sidus amicum;
Grandeque praesidium, & nobile lumen eras. Nunc moriens, Romae excidium, funusque videris: Omnis &in te uno Roma sepulta iacet. In Tumulum Franciscus Boncius S. l. hoc disticho: Magnus Alexander iacet hic Farnesius: AnneVnquam erit, ut similem postera secta ferant3Nemo tamen Alexandri nomen, laudesque altius extulit quam Carolus V. Imperator hoc Elogio: Si Collegium Cardinalium ex multis Alexandris conflarer; parem orba terrarum Senatum non habiret.
Insigne sibi desumpsit, Sagittam ab arcu emissam, scopum collimantem, hoc lemmater Siciatio. Candidam item, ac puram papyrum , addita Epigraphe: Votis subscribite fata secundis. Multis egerunt de Alexandro Cardinali Farneso, Panuinius in Paulo IlI. Ciaconius, in Paulo Ill. Iulio ΙH. Sixto V. Paulus Iouius Histor. lib.
tramcllac in Elogijs, Cardipalis Sadoletus lib. s.
259쪽
epis h. 4. Andreas Victor ellus in addition. ad Cia- conium, sub Paulo l l l. V ghellus tom i. italiae Sacrae, in Episcop. Ostiensibus, Sabin. Tulculan.& Portuensibus, Petrus Magnus, in orat. Funebri. Alia item oratione 21. Iulius Nigronus S. I. &Ioannes Baptista Leo. Laurentius Gambara, &Aurelius Vrsus, in suis Carminibus, Hieronymus Borgius, Massae Lubrensis Episcopus, Felix Con- telo r. p. 2. Elenchi S. R. E. Cardinat. sub Paulo III. fol. 113. Ludovicus Donius d 'Attichy, Antistes AZduensis in Floribus Cardinat. tom. 2 anno I4i7. n. 3 i. Belcairus Episcop. Metensis Rer. Gala
ha, in Hist. Eccles. Archiep. Brachar. p. 2. c. 8O.& 81. Seuerinus de Falia, lib. de Cardinat. 3. 33. Historici S. I. Ortandin. lib. rs. n. 64. Sacchin. p.
ne ira, invita Ignatij, cap. io. Maskius, item invita Ignatij lib. 2. c. 14. Balthasar TelleZ, in Chron. Prouinc. Lusit. lib. I. c. 21 n. t Praeter hos Franciscus Bencius excellens Orator, & Poeta, Alexandrum laudauit binis orationibus, & culti simis versibus; quemadmodum & Blasius Viegas, eximius Sacrarum Litterarum Interprcs, in Dc- dicatione operis in Apocalypsim, quod Odoardo Cardinali Farneso nuncupauit: & Franciscus Remondus S. I. Hieronymus Fracastorius, eleganti poemate: & Antonius Sande rus , in Elog ijs Cardin. Dec. 3. fol. Iso. Hippolyt. Marrau. in Purpura
260쪽
pura Mariana Ludov. Ceil. in Hist. Montiste- s. .. . c.., galis, Paulus Sadoletus, Marcus Antonius Fla s ro; exii M.
minius, Aldus Manutius, Petrus VictorIus, & ια -- -πι- omnes fere illius aeui scriptores de Alexandro 'meminerunt; & eiusdem memoriam, qua sol u. ta, qua vincta numeris oratione celebrarunt.