장음표시 사용
381쪽
videretur, anno vulgaris aerae IIII novum conciliorum opus tribus tomis comprehensum,Niceno II, Lateranensi V plurimisque aliis conciliis additis, in publicum emisit Paulo posti anno nempe isss,'anc seu Joveri Valentinus tripartitum sanctionum ecclesiasticarum opus, quarum prima clasas synodos universales secunda particulares, tertia pontificum decreta continet, eum in finem Parisiis vulgavit, ut singulis sanctionum istarum generibus, quae has' cnus permixta fuerant, seorsim collocatis, conciliorum lectio jucundiorvi facilior redderetur Uerum cum novi nihil attulerit , sed piuius de contrahendo volumine, ne ultra debitam magnitudinem excrcsceret, licitus fuerit, aeque minus hoc Ioco rationem ejus ali luam habendam ducimus, quam Bartho Iomaei CarranZae docaeterorum, qui conciliorum tomos in summasin compendia redegeruntis Progredimur ergo ad Laurenti um Surium Carthusianum, qui quatuor voIumina conciliorum Coloniae A. C. 1167, Gemini Calenii Iuris Licentiati typis impressa di Igavit, in quibus non solum aliquot locorum millia, ad manu scriptorum codicum fidem diligenter collata, emendavit: integritati suae restituit, verum etiam libris octo constitutionum apostolicarum,quas vocant, codice encyclio seu syn-ragmate epistoIarum synodalium, pro defensione concilii Chalcedonensis ad Leonem Imp. ex diversis provinciis scriptarum, concilio V. generali, plurimisque aliis antiquitatis cilesiasticae monumentis, quae nidusque tempus desiderata fueram, conciliorum thesaurum
Sutianam concisiorum cosectionem Venera excepit, quae in
quinque tomos distributa A. C. 18s ex Dominici Nicolini officini prodiit, aetis concilii Niceni, quae Iphonsus Pisenus ediderat, nec
non actis Ephesini concilii, quae Theodoriis peltamis Latino idio ma- te donaverat, dc CaroI Borro mari conciliis Mediolanensibus, no millisque aliis conciliis & epistolis anelior ut annotationes breviores margini, pleniores contextui adjectas taceamus. Hanc tot virorum clarissimorum in colliciendis conciliis indum iam nostro seculo Seperinus Rim in Canon laus Coloniensis t.mtum abest, ut non aequasse, ut omnibus potius palmam praeripuisse videatur. Is enim A. C. 6I6 novam conciliorum colle filonem, scholiis amotationibus ex Baronio maxime depromptis, ad Curiae Roma-
382쪽
nae placita accommodatis illustratam, diro decimo post anno obgaris aerae tot iterum aliam in erit ditorum conspe etiam ho ediserimi ne prodire ullit, ut prior editio naere Latina quatuor omis, tertio in duo volumina diviso, contineatur, in posteriore autem , quae longe ampliorvi illustrior est, Graeca, quaecunque reperiri potueriant,acce serint,singuli tomis in duo vel tria volumina distributis quanquam
postea Pansienses, cum posteriorem Bini editionem Ami638. it Him prelosibjecerunt, totum opus in novem tomos, septimo in duo volumina partito, digesseriint. Caeterem e plurimis, quaesiui partim in prinis, partim in se unda editione conciliorum tomis primus inseruit,nominare jam sufficiat concilia Hispanica,quaeΑ. 3ys. M driti apud Petium Madrigalium, Garsiae Loasiae studio, cum ejusdem
scholiis fit annotationibus edita fit erant, dotomos IV. Graeco Latinos Conciliorum generalium, quae Λ C. 6o8. Pauli V. avs Mis Romae ex Vaticana typographia prodeuntia lucem aspexerunt.
Verum volit minum numero, dc augusto chartae S typorum apparatu , BlnIana &ΟΠ nes reliquas conciliorum collectiones ante
cellit quae ina tomos dissus A. C. ta Parisiis in publicum exivit, quae ipsi novis accessionibus mimmecani'. laeaehim colafirmones concilia Gallicani, Horatii Iustini in cilium Flo rentinum, quod paulo anteid tempusRomae excusem sierat, vigilii
epissola pro confirmatione synodi'.&appendix ad concisum CL1 romontanum cum dissertationibus Petri de Marca, antiqua Angliae concilia, concilium Lemovicens ex manuscripto Thuanae biblioth caecodice suppletum, aliaque, quae Binium dc reliquos concilionam
editores haluerant, comparent.
Viginti tomis minor est postrema conciliorum colleelio, quam Philippus Labbeia in se sescepit, coperi immortuus Gabriel Cosserinnopessiciendam reliquit,A.C.I67LParisiis absoluta.Sed quant 1R
giae cedit voluminum numero, typis quippe minutioribus expressa, tantum concilioriim& tractatuum ad pleniorem conciliorum hist riam pertinentium copia Regiam si erat ut pater ex synopsi si gulorum I tomorum, in qua asterisco notantur, quae inRegia conlectione desiderantur qualia sitne Clementis Romani prior ad C rinthios epistola cum praefationein notis Patritii Iunii, dc posterioris
383쪽
tutiones apostolicae Graecein Latine interprete Francisco Turriano; Ursini Asel tractatus de baptisimo haereticorum, Rigallio in notis ad Cyprianum, non expresso Autoris nomine vulgatus Ferdinandi d. Mendor libri tres de confirmando concilio Eliberitano;Canones 8 Niceni,cum aliis ejusdem concilii sanctionibus decretis,ex Arabicaversione ab Abrahamo Ecchellensi MaronitaLatine redditi,ejusdemque interpretis dissertatio: notae Concilium Carthaginense L a L ca Holstento ex Vaticana bibliotheca emendatum Marii Mercatoris commonitorium saper nomine Celestii,Pelagii, dc Iuliani; Petavi dissertatio de damnatione Photini variorum Patrum epistolae, &responsa canonici varia concilia ex libello synodico Alba spinei ad concilia nonnulla observationes; Iacobi firmondi ad epistolas Pontia ficum concilia Gallica notae posthumae,aliaque ecclesiastica monumenta ab ipso edita ut ipsius Labbei observationes passim intersipersas, taetera, quae partim in primo secundo tomo, ex quibus hue paucula speciminis loco excerpsimus, partim in reliquis voluminibus occurrunt, silentio praetermittamus, cum longe plura sint, quam ut lue sigillatim recenseri possint aut debeant. Jamque apud multos perfecta omnibus numeris ab luta videri poterat conciliorum collectio, cum vir celeberrimus sephaniuBriuriiu,postquam suopte ingenio a teneris ad haec studia prope sus, Sc Petri de Marca, quem perquam sibi familiarem habuit, exemplo incitatus,vi Coibertina, cui postmodo praefectus fuit bibliotheea aliisque subsidiis adjutus, maximam ecclesiasticae eruditionis supelle. istilem collegisset, plurima in conciliorum collectionibus etiam postremis omissia,aut negligentius, quam oportuit, tractata deprehendit. Quamobrem, si ad emendanda, augenda, complenda conciliorum acta animum appelleret, operae se pretium facturum existimavit, eoq; consilio novam eonciliorum collectionem seu potius reliquarum collectionum supplementum apparare coepit , cujus primus tomus superiore anno Parisiis editus, ab A. C. 2S ad sexti usque seculi me. dium pertingit.
Auspicatur a concilio Siculo contra Heracleonitas Valentini progeniem coacto, cujus memoriam antiquus autor,sub Praedestinati nomine a Sirmondo editus, in libro primo de haeresibus ad posteros transmisit,ex quo etiam concilium Pergamense contra Colarbasianos, Romanum contra Venustianos, Carthaginens contra Manichaeos,
384쪽
orientali contra Cerdonianos,& duo Achaica contra lusioso A
timi Gio quodque loco inserta memorantur, Longum esset referre concilia,quae a Labbeo aliis ornasia, ex Euleblo,Athanasio,Hilario, Ambrosio, Epiphanio, Hieronymo.Aumstino, Mario Mercatore,Victore Tununensi, Pholio, aliisque autoribus Batu ZIuclupplevit. Longius ea enumerare, quae vel a plurimis mendis liberavit,verloco non
suo posita monuit, vel egregiis observari usibus illustravit, vel accessoribus non renumidis locupletavit. Quocirca unumtantuni au
Ad concilium Mediolanense,A. C. n. in causa Athanasia re eentis 3c amplius episeopis habitum ex vita Eusebii Vercellensis quam tonu . Italiae sacrae Ferilinandus Ughellus publicavit, prolixam der
busis eo gestis narrationem addit Acta Ariminensis conellii ex fragmentis Hilarii a Nicolao Fabro ex Petri Pithoei bibliotheca editis,&
Hieronymo sub lectis noti in variis lectionibu receni et Synodum Seleucietissem, cum ei m tanto compendi clit Incuti relatam anImadis verteret, ut etIan expoliti Otide In Ili concilio tradita omissa fuerit,
paulo accuratius enarrandam existimavit, ut harum rerum studiosi in unumlocum congesti reperire possint, quae Athanasius,Hilarius,Epiphanius, uerus sulpitius,s r resaliique veteres de istas,nodo tradiderunt. Concilium Romanum, in quo Damasiis publica voce tabe mun damnavit,quamvis eiusmentio nullibi quam in vita Eusebii Romani habeatur, non indignum tamen censuit, quod reliquis conciliis adjungeretur. Concilii Cabarsessitani epistolam synodicam ab Augustino serv.itam eum pluribus codicibus manuscriptis contulit,&varias lectiones annotavit. Ad concilium Carthaginense A., quod A. C.398. celebratum est, canonem ros nunc primum ex Urgellenias eccIesiae eo-dice adjecit, ex quo etiam ad Regens concilium duos eanones addisdit, quos in vulgatis editionibus deesse deprehendit Acta concilii ad Quercum contra Chrysistomum habiti, quae in postrema concili rum editione ex notio relata fuerant, ex Palladiidialogo,quem Em rico Bigotio debemus,memorat in epistola Vigiltiad prostiturum Episcopum Bracarensem scripta civi quondamEutherio vel Eleuth
rio inscripta fuerat, eampartem, quae de Romanae eccista primaru agit, omisit, fidem antiquorum codicum, ex quibus hanc epistolam edidit secutus. Sed his omisiaad ea, quae major hujus tomi pari muccupant, trans mus. Cele Disilire by Coos
385쪽
habita, cujus gella Severint S Iuliant impiat si Marcellus Memor alis
periore se 'hannis Tilii M. ldensis Episcopi beneficio in Franciso Ba uiorvenisset, post rius mortem primuiri Papyrii
in licui 'somis excusa denuo fuerunt. Cumautem Balatius ni ita adhu nitanda restauintelligeret, id operae in se suscepit,ue codices editos cum manuscripto, quod nunc incoibertina bibliothesca asservatur, diligenter conferret, errata veteris librarii tolleret,&i sta haec Lange saniora, quam unquit m intea prodierant,vulg. ret. Ad-juiixit sermones ab Augullino alue dc post coli alionem libitos , de quae in gestis tertiae cogiutiorus deiiderantur, ex Augustini ire ulculo
sint WμJ ''tis vero quas addidit, non sbium emendacionum sua-niit , erum etiam plurima obseuravi intellectu
Antiquam ' i in; uim o Antonio Contio quo di a Mi Mii, Atomis conciliorum hactenus neglectam, novae huic conciliorum collectioni inserere nondedignatus est, inpra sertimeam ope trium vetustis liniorum codicum longe meliorem fecerit, eruditi conjecturis suis ubique uiditis a plurimis mendis & lacunis repurgaverit Subiuncta est acii 6 concilii Ephelini interprete Mario
MercaIOre nunc prmaum editi , uni epilioli quibus diim id Nestorii causam pertinentibus, quas Inter Marii Mercatoris opera GaIIIeTI S
concilii Cyrilli sidonio datum,cum propter Nessori negotium Romam mitteretur , interIacobi firmones schedas haud ita pridem repertum, nec non commonitorium elastini Episcopi Romani episcopis' presbyteris ad Ephesimum concilium
euntibus datum, quod hactenus ineditum Balvetius asserit, oblitus,
386쪽
Patrum epit is ad Ephesinum chalcedonense concilium spe iam
res, illud ipsum commonitori uiri jam vulgaverat. - Totum illudfyntagma ιpistolarum a Lupo ex codice Casinens Romae descriptum,& postea in Belgio vulgatum, MinActis nosti is mense Augusto 683. memoratum,Balua ius in novam hanc conciliorum cou lectionem intulit, aegerrime ferens, quod saltum codicem, quo Lupus usus f ierat, consulere haud potuerit. Quamvis enim nihil intentatum reliquisset, ut ejus compos fieret, tanta tamen fuit mona chorum istorum pertinacia, ut nulla arte nullisque precibus id impe trare potuerit. Suspicatur autem Baturius, autorem istius collectio. ni fit ille Africanum trium capitulorum defensorem, post Iustiniani tempora hoc synodicum adversus tragoediam Irenaei,seu adversus libros, quos Ireoaeus Nestorii partibus addictus, tragoediam vocavit, compilasse, quod a Lupo admodum indiligenter emissum queritur. Notas, quas Lupus admodum prolixas ad ducentesimum usque collectionis hujus caput cui immortuus est,adjunxit, Baiurius omisit,& ipse breviores animadversiones singulis fere paginis subiecit,in quibus haud raro a Lupi scholiis dissentit. Cum enim Lupus in scholiis
ad cap. ir, solum Damastim damnasse Lucium Arianum dc Maximum Cynicum asserat, id negare aluetius, eumque vehementer errare minime dubitat, cum Damasus Lucium non solus, sed eum concilio Italiae&totius occidentis damnaverit, Maximum autem non damnaverit, sed potius contra Nectarium partibus ejus addictus fuerit. Quae Lupus de pactis inter Proclum&Domnum conventis ex epistola Jhe doreti ad Flavianum in scholiis ad c ip protulit, aluetius mera esse commenta judicat. Loca, e quibus Lupus evincere eonatur, Christianam fidem semper tradidisse unicuique fideli praesertim Epis opo esse proprium custodem Angelum,id minime probare quod debent,Bal
Idem antiquam Chalcedonensis concilii versionem, quam Rusti cus Diaconus emendandam suscepit, dc Petrus Crabbe primus in re gram edidit, cum antea exiguam ejus partem Merlinus vulgasset, a Romanis conciliorum generalium editoribus , quos Binius teliqui secuti sinit, sub emendationis specie tantum non obliteratam animadvertens, antiqua Chalcedonensis concilii exemplaria magno studio
387쪽
n. .,-Minotatione tiarum lectiomim,aluas huc congessit nimiiunerit. In protegomenishitic concilio praesiis, ut hoc addamus, uiter alia contra Paschasium Quesnelium disputat, qui Iulium Puteolanum Episcopum Ephesino concilio non intersitisse, actionem concilii Chalcedonensis de Domno a Latino quodam impostore ingratiam Romani Pontificis confict. m censuerat. Post appendices concilii Chalcedonensis, codicem illum encyclia jussu Cassiodori Senatoris ab Epiphanio Scholastico Latinitate donatum, primum a surio vulgatum, cujus jam supra mentionem ficimus, eadem methodo , qua Chalcedonense concilium tractavit. mo, Rivria 4 ea teris Romanam securis conciliorumeditiori , , sese indiei operam inserta, multa haud exigui momenti intacta praeterinisti, ordinem epistolarum turbatum ipsumque codicemloco alieno positum observasset, exemplaria manuscripta fleedita antiquavi nova accurate perlustravit, qua Uinterseu
sieni, ostendit . postremum hujus tomi concilium est generale quintum , citius emendationem etsi jam Labbeus antiquo Claudii Jolii codice adhibito aggressus iterat, Baiurius tamen eodem codic quo Labbeus usus
fuerat, penitius inspecto, deprehendit, multa ab ipse neglecta' pra terit,iuisse. Qii propterse rem neca proposito tuo alienam ecerit diluina omni se iis narbitratus est, si ea, consilio praeterea Beli vacensi odice, o novarie conciliorum collectione Meliter sippi ret.Videas igitur hic fragmentum ex judicato Vigilii, duas Vigilii psestolas ad Justinianum&Theodor/mjam olim a Monotheletis comis plas,eoque nomine in synodo generali s.falsi postularas,testimonium Theodori Cappadocis Cethegi patricii de jurejurando, quo se Vigilius obstrinxit,& iterasIustiniani adversiisVigilium,ut maximum
variarum lectionum apparatum taceamus. Additi sunt canones conineilii U, quos ex veteri manuscripto bibliothecae Cariartae Petrus Lam
becius Graece edidit, quos excipit constitutum Vigilii dedanimatione
tritis, ditabiti, an ibertino quodam codice inventum , ab .i istola sinu Mautychium, quam in giat bibliothecae codice r sertam Petri de Marca publici juris secerat,4 midita dissertationet
istraverat, diversum ' Post finem in primi aecedunt Huri in ad concilium Chalc sino abHismninoCasinata serius transmissa, dialia nonnulla,
388쪽
quae in diversis conciliis edenda ves emendanda Cl. Autor observavit, qui toto hoc opere monstravit, longe pleniorem emendatiorem conciliorum collectionem fieri posse, siquis pulcherrimi istius desutilissimi laboris consilium aliquando capiat. Quamvis vero optandum foret,ut ipse, qui consilium dedit, negotio huic,cui nemo aptior, m.mum admovisset,interim tamen maxime ipsi ab historiae ecclesiasticae studiosis gratiae debentur , quod saltem aliis egregii ujus operis molem in se aliquando fortas e suscepturis fundamenta praestruxit, &ut maximum laborum compendium illis faceret, nullis vigiliis atque
Protestans Pacificus,siveTractatus de pace Ecclesiae:
In quo secundum principia Reformatorum ostenditur, quod fides Ecclesiae Catholicae non labefactet fundamenta salutis,4 quod Reformati tolerare in communione sua debeant omnes , qui in orbe sunt, Christianos, etiam Socinianos, Quackeros, quorum Religio explicatur,
adventis D n. Jurium autore Leone Guilonerio. Amstelodami, Α. 6 8 4 in n. D tolerantia dissentientium in Religione problema, quod titulus
hujus libri prae se fert,non tolerari tantum,sed claudari posset,si eo modo ab autore hoc, quisquis ille est,trae aretur,quo ab orthodoxis tractari solet. Verum alium animum, diversumque scopum autori fuisse deprehendent,qui librum cum iudicio legerint. Impugnat is sub initium partis I Dn Iurium, cui librum in Acta nostra anno praeterito p. so, praes p. II relatum, Historiam nempe Calpinio Papismi parasidiam, utin Praeserpatipum adpersu Expositionem Condomensem, aperte tribuit.Dissensus & refutationis causam inde potissimum Q t, quod Jurius statuerit puniri a magisti alibus posieri debere, qui articulos Digitia ' Coost i
389쪽
euios flandamentales sive praecipuos,aut quia lusti ima,ut loquitur, religionis mysteria infringunt, suaque dogmata aliis etiam, licet prohibiti,proponunt puniri scilicet fas esse,non ut haeretitos,sive prava sentientes & sibi sapientes , sed ut contumaces legum publicarum violatores Exagitat haec Autor, quia hac interpretatione admisi.6nihil facilius sit aut frequentius fiat, quam ut edicta talia proponantur,& per illa sub contumaciae direbellionis obtentu, vis inferatur consciis entiis,in quas tamen soli Deo imperium sit. Sed disquiri prius debuisse contendit, de jure talium edictorum degum, utri de qualitate articulorum4 mysteriorum, quae fundamentum religionisinsalutis infringant. Et hactenus forte nihil scripsit, quod non multis aliis scriptum dictumve sit. Longius autem progreditur, kid agere vult, ut fundamenta religionis in arctum comprimat,in quae Reformati pro mysteriis,sive magnis articulis habent,extenue id eludat; nec fas fuisse putat, illorum causa ab Ecclesia Romana discessionem facere aut continuare. Incipit a decreto reprobationis, quod non religionis sed iniquitatis mysterium vocat, imo diaboli inventum; de sensum ab Augustino, non satis scilicet ab errore Manichaeo purgato; renovatum a Beza. Dino, Gomaro, dc aliis inter Reformatos, tum a Bajo, ancyrino, Arnalis,dc Iansenistis, sive, ut ait omnibus stultis despertinacibus gratiae Dredemtionis universalis hostibus. Nec hic sistit licentivincenserae, sed nec dogma de Trinitate ejus esse ponderis existimat, ut propter id negatum quisquam in periculum venire debeat.Ita sentientem mirum non est, reliquos omnes articulos pro levibus habere, ob quos schistria superiori seculo factum est. Plerosque igitur,s excepta de conjugio clericorum quaestione, quam, incertum qua de causa intactam reliquit, hex mente fere Episcopi Conrimensis, mane Meldensis ita excusatin explicat, ut omnino, in Gallia praesertim,concordia iniri possit, ubi, ut ait, multisque ob id laudibus Regem extollit, errores in- dies corrigantur ' Quod si eodem reto, qui adversias infallibilitatem dominationem Pontificiam exercitus nuper fuit,per prudentiam &autoritatem Regiam progressius, est optatin hortatur, sat, sublato inprimis ob inevitabilem abusum imaginum cultu, introducto linguae popularis inSacris usii, ik indulta communione sub utraque,mox futurum esse ait, ut extincta Reformatorum se ista, unitas Ecclesiae in Gallia restituatur, desin eam redituri sint doctiores Tagaciores omius,
390쪽
praesertim Claudii, Peteonii, Dogii nec in partibus mansuri, nisi ignorat uesac pertinaces, inter quos hastaei Pietatum, Jurium . GDiuma sic demum Regem Resauratoris Ecclesiastica unionis eri tu si titulo mactandum fore , omnibus aliis augustiori dc praeferendo. Ut ut vero haec hominis est videantur Romanis sacris addicti, aut comeiliationis qualiscunque vel etiam dissimulationis , cum dispendio li-icet veritatis, suasoris, eaque omnia manifestae contradictioni ex omni parte subjaceant;crudiora tamen duriora sunt,quae ex parte secunda pro thesi sua, de tolerandis omnibus religionibusChristianis stabilienda ,apertius &audacius,quam quisquam alius,deducit.Omnes nempe nihil docere autumat, quod fundamentum Christianismi subvertat: non Anabaptistas, non Socinianos,non ac reos, si Henrici Nicolai
sectatores, qui Limilistae Vocantur,eXcipias. Nec hoc asserto contentus, intoleranda dc blasphema contra Trinitatem,contraque aeternam DeitatemChristi, hujusque satisfactionem commenta, tum quae adversus resurreetionem corporum, Marternas inferni poenas Socini schola excogitavit,deinde omnia Fanalicorum somnia δ ludibria ita proponere aueri aggreditur, ut ex sui ipsius demum sententia loqui videatur,cum Sochaia nos S rauackeros defendit,quanqumac Arminianos elogiis honoret, solis.Lullieranis immaniter infensus. Hos in rigidos& moderatos dispartitur. Illis non veretur ob do strinam de omnis
semia impias diabolicas subtilitates, quibus rota religio Chrsiana
destruaatur, imputare, cum tamen acerrimum hunc, ut videri vult, omnium controversiarum indagatorem latere non potuerit, quom
do dc quam dudum Theologi Lutherani calumnias istas, quas optimo jure diabolicas vocare licet, hegre te repulerint. Sed in moderationim, quos credit vel singit,classe paucos pro membris verae Ecclesiae admittit. Est enim inter hos,scribit, qui ad simulachra Christi crucifixi in genua provoluti, idololatriam aperte committant, quodecclesiis Lutheranis falso affingi omnibus constat, tantoque impudemtius Sciet utantius effutitur, quanto mitior est hic Aristarchus, ad excusandum imaginum in Romana Ecclesia cultum , ut expane prima apparet.Sed genuinum autoris luculentius detegunt,quae in praefatione non ad emollienda, sed exacerbanda , quae legentes offendere pos i sunt, aculeate&ironice dicta reperiuntur. Inter illa, ut omittamus
. laeus nabism altas Janssinii sectatores vehementer laedunt, dc alia