장음표시 사용
411쪽
Ecclesia Romana superesse. Haec in XXI capitula digesalvi refutavit Claudius,quae referre nimis operosium foret. Disputatur hic deprofesson fidei externa; defucces onepastorum, oramque vocatione; de Con- cilio Tridentino, an exspectari debuerint ejus decreta, & interim eon tric scientiam per tot annos in erroribus persisti; et psa Ecclesiae; de satu Ecclesiae ante reformationem ejusque comparatione cum flatu Synagogae adveniente Christo. Refertur dilemma Bostheti aut mansit ante reformationem Ecclesia, uincientia alimenta animabus superfuerunt , quod fatetur Claudius&Reformati atis non mansit. Si prius, ii id opus fuit reformatione, quomodo excus itur schiasma Si posterius, quomodo consistit promissio Christi de conservanda Ecclesia Subjungitur responsio Claudii eo tendens, quod ii cumbat Christianis, non persistere in qualicunque morbido dccorrupto, ac fere desperato Ecclesiae statu, sed teneri optimum quaerere, a fermento doctrinam&mores repurgare et ut factum es em p re Ariani sint, qui totam Ecclesiam, paucissimis exceptis , oppresserat . Objecerat porro Episcopus, si salvari potuerint homines a te resormationem, cum nihil doceretur de justificatione ex sententia Lutheri,nec rejiceretur Mista, aut invocatio Sanctorum, salvari etiam posse post invecta haec dogmatata, Sed respondet Claudius distinguendum elle inter dogmata negativa positiva. Salutis enim fuimdamenta retineri positivis articulis, qui ante reformationem non negabantur invecta quidem addita fuisse hominum commenta, sed quae pii tacite potuerint rejicere . Per reformationem vero commentitiis insititiis illis dogmatibus negativos articulos oppositos fuis i. v. gr. Uscationem ex fide, imputationem justitia Christi, opinioni de merito operum,' de usitia inhaerenti dein purgatorium, sacrificium istae, invocationem Sanctorum , cilia ejusmodi prorsus negata fuisse, indeque obligatos, qui negarent, ut a communione affirmantium .falsa intrudentium discederent ... Frustra itaque objici Reformatis, quod eum Socinianis, qui tamen positiva, id est, Symbolum Apostolicum retinuerint, non coni municentci nam hos non retinere articulos illos positivos , sed interpretationibus suis negare eludere. Alii, licet notatu non indigna,
Pergimus a sartem II. In hac, ut diximus, praemittitur elatis
412쪽
de colloquio a Claudio conscripta, dein examen subjicitur octois flexionum , quas ad eam Bossuetus edidit. In prima agitur de juramento , quo pastores Reforinati obstringuntur ad recipienda decreta Synodorum nationalium ; unde concludere voluit Episcopus, Resormatos judicium Ecclesiae agnoscere,& mala fide agere, cum id apud Romano Catholicos impugnent, aut seivole jurare, si in juramento illo,ut Claudius dicit,intelligatur conditio, si decreta sint conformia Sacris literis. Hanc tamen interpretationem prolixe tuetur Claudius Reflexion secundam itidem refellit,in qua Bosi uetus mire exagitavit Reformatos, quod etiam unius hominis aut foemellae judbeium admittant, ad examinanda synodorum conciliorum decreta,quasi melius, quam coetus & Praelatorum consessus,privatus aliquis de religione sentire possit. Ait enim Dei donum esse etiam simplieissimis a Christo promissum , non hominis industriam, veritatem agnoscere ex propositis Scripturae principiis e obligari autem singulos, ut ipsi ea gratia fruantur,ac judicent, nec aliena autoritate aut fida nitantur. Neminem tamen cum insolenti praejudicio, quasi magis aliis saperet , ad examinanda decreta Ecclesiastica accedere debere, sed ut agnita veritate Scripturis conformi sese submittat , lubens sciensque obediat. . Multa hac occasione disceptantur de statu Synagogae tempore Christi Nec dimoveri se per objectiones Bosilieti patitur Claudius a sententia, cum dixit scripsitque, secundum principia Pontificia nihil imputari posse Iudaeis , qui decreta Synagogae, Christi doctrinae praetulerint , Nam etsi minime neget, Christum
omnis veritatis sontem, in carne praesentem, doctrinari miraculis
suis fidem prae Synagoga meruisse, apud pios simplices assecutum esse stante tamen regula, quam Bosilietus semper asserit, quod privatis non liceat, neque de doctrina neque de miraculis judicare , non licuisse etiam de Christo , cujus divinitas in controversian
vocabatur, judicare, aut ei contra Synagogae decreta adhaerere .
Quinque sequentibus capitibus agitur de I fys .rione Episcopi III,
IV, , VI, III, hoc praecipue argumento, magna cum jactatione, Reformatis opposito , quod secundum illos tempus detur, in quo Christianus cum periculo scilicet damnationis dubitare teneatur, de Scriptura, de Deo, omnibusque fidei articulis. . Ait enim, neminem certum esse posse fide divina, ex sententia Reformatorum , antequam
413쪽
tequam Scripturam legerit; neque dicere posse, licet baptiratus stivi fidem infusam habeat, ego credo, sicut credo Deum esse, hune librum esse rebum Dei. Sed in Ecclesia Romana omnes hoc dicere posse, ex autoritate Ecclesiae, quia S. Scripturam ex manibus sive testimonio Ecclesiae accipiant. Hunc enim primum fidei esse articulum, Credo Ecclesam . scilicet cum autoritate infallibili de veritate testa tem. Respondet ad haec operose Claudius, nihil hae argumentatione evinci posse ostendit eandem enim Christiano,licet baptietato, quicquid statuatur de fide infiisa restare dissicultatem, quia demo strandum sit, quid tibi sit Ecclesia,& cur huic credi debeat; neque
enim Biblia ab aliis quam parentibus, pastoribus, aut privatis, cateis chumeno tali om: rri posse, quos pro Ecclesia habere, eorumque aut Ecclesiae infallibilem autoritatem fide divina credere non teneatur, nisi praevia demonstratione. Negat itaque necesse esse, ut ab articulo de Ecclesia institutio hominis Christiani incipiat, aut fides aliunde, quam ex verbi auditu&operatione Spiritus S accendatur neque tamen semper requiri, ut lemo Scripturae praecedat, sed sussicere, si ejus contenta ad salutem necessaria , per catechesin seu compendia percipianturi hoc enim modo multa hominum millia, qui librum Scripturae non viderint, salvari, ex allato Irenis testimonio concedit. Dubitationem itaque neque vocandam, aut si verbis indulgendumst, certe non damnabilem esse in homine, qui addiscenda religionis capita accedat dubitare enim, qui de propositis perceptisque articulis ambiganti ignorare nitem, qui eos nondum perceperint, sed di, stere parati sint. Nullum certe alium discendi modum ordinarium
a Deo praescriptum esse eum vero, quem Pontificii per coecam obedientiam exigunt, oeconomiae divinat omnino adversari, dum hominum autoritatem pro divina supponit. Postremum quod Episcopus Reformatis Reflexione octaνa opposuit, quod nempe Reformati eodem modo, quo veteres haeretici, Ariani& Macedoniani, ab Ecclesia secesserint, frustra urgeri ait Claudius, nisi puritatem in fallibilitatem Ecclesiae sua probaverint. Nihil efiicere argumenta, ab autoritate, antiquitate, aliisque externis toties deprompta eadem enim
a Iudaeis paganis Christiani sino nascenti opposita filisse. Omnia pendere a reali interna dogmatum veritate, illique insistendum,&ab erroribus discedendum esse , nulla temporis aut autoritatis praev
414쪽
, ibiti inimie mi Π goga,cornipta licet,perstitisse id enim exiinisonsequi, quod intemplumastendemit docendi populumea 6
aut aliquando ingratiam infirmorum , ritus quosdam ervaverin Nee magis verum esse ait, quod quemadmodum ad resermandam Iudaicam Synagogam Christo praetente opus fuerit, ita sine ejusdem praesentia, aut extraordinario atque mraculoso modo ad reformationem Eccletiae Claristianae procedi non potuerit Praesentia enim Christi opus bille ad finiendam Ecclesiam typicam sed quae ei successe. r4t, Christianam orpus Ariem ipsam absque reo habere,&aeternam
sinationemrequiri Hujusvejamdudumcorrecta esse veteriam quo . Doctor inarat. Nam ut ex testimoniis iam Romanensiunt, Hobat primis quoque Ecclesia seculis multas opiniones irrepsissu
quae postea merito emendata fuerunt. Quam inique itaque errone 'rum sententiarum correctoribus opposita Lisset, circa tempora Concilia Niceni, aut pollea,noVitatis exceptio tam inique etiam nunc opponi Reformatoribus, doqui eos secuta sunt, quod errores tandem eli-
Historia Resormationis Ecclesiasticae in Anglia,
415쪽
nis autor hic , liberti BumGψ. Utut enim incredibili fere consiliorum rerum gestarum mole varietate reformatio Religi nis, seculo superiori in Anglia processerit; reperti tamen, ut Buriaetus queritur, non int, qui aeta cujusque temporis praesentes ipsi conscii, qua par erat, industriavi fide, in commentarios retulerint, aut quam Suidamu Germanis, Thuan- Gallis, Paulm Sarpiu Italis praestiterunt, patriae suae operam impenderint. Nominat aliquos, qui id tentarunt, Toxium, Par 'rum, Halium. Irum, Hotinum, alios : non dissimulat tamen neglecta cuique aut errata. Unum laudat Historiciossicio reis e funistum Illustrem Herbertum, sed qui Ecclesiastica leviter attigerit. Sibi vero post tot annorum decursum, praeter peregrinitatem, in Scotia enim natus est, diu obstitisse fatetur actorum authenticorum, sumtuum inopiam. Sed postquania illustribus&praestantissimis viris, inter quos nominatori tomi, um, Boilium Petitum, Corsonum, Millingsetium, adjumenta acceperit, notitiam scit. legum, consuetudinum Anglicarum' Aetorum publicorum,manuscripta plurima,aditum ad scrinia Episcoporum Cantuariensia Londinensia aberalem etiam sumtuum suppeditationem tum vero se opus hoc magna spe aggressum, fidem autem qua tantas res tractaverit, apparituram esse ait ex instrumentis actorum,
quae locis convenientibus allegata, in fasciculum conjecit, historiae subjunxit Neque tamen dissitetur, plenius rectiusque isthaec omnia in tenipore, quae gesta sunt, scribi potuisses tum quod multa a praesentibus observentur, quae nemo in acta referat, tum quod haec ipsa variis casibus subjecta sint. Comperisse certe, dum Archiva perlustraret, quod regnante & jubente Maria, Boner Episcopus Londinensis, acerrimus Reformatorum persecutor, cum aliis ejusdem animi hominibus, pessimo exemplo, indicis purgatorii violentiam sit- Perante, scrinia regia pervestigaverit,&quae rei Pontificiae noceresu. tabat, aboleverit dein quod in magno incendio urbis Londinensis,
ante annos octodecim, multa ex Archivis Episcopalibus fuerint consumta, quorum lacunae, deficientibus nempe actis authenticis, ex nuda autorum relatione non satis lito repleantur. Haec in praefatione,
memorante Burneto. Non potest non laud.ari relatum ab ipse, li-fro hujiu historiae m.p. 30 9sq. Henrici Regis consilium, quamvis evςntu dςstitutum. Non ingratum erit Lectoribus id ex Burneti cc verbis
416쪽
verbis intelligere: AD tempore anno 13ς, cum de reditibus monasteriorum Rege abolitorum, bene impendendis deliberaretur, ob. lata fuerunt Regi multaepropositiones,de no is fundationiblu Vs dignis,qum utiquefecisset, nisi per inconsultas largitiones reditin illos jam me- hau Fit Suadebant inter alia, ut Collegium aliquod erigeretur,in quo juvenes in lingua Latina N Graeca, ut re injurisprudentia initi insommarentur. DcIegarat Rex curan et Nicolao Bacono equiti quisos- ea ex praecipuis rcgmministris fuit , es duobus ahis. ii collatis M. Aliis sententiam suam scripto explicarunt, videri sibi dicentes, ut juvenes in collegium istud recipiendi, sholares Regis appellarentur, o
primum declamationibus Graecisi Larinis,causisque dicendis exerciti, aetate sim firmiores in regionespergrinas mitterentur, Legatorum Regiorum comites ita negotiorumpublicorum quaepopulorumstetu-Iorum utilitatessint, perisOsfore, ut abquandocum excelloti fructu
ministerii saltu praefici possint. uibusdam ex iliis committendum,nt retationes Legatorum negotia in s ripta redigerent, anis, ut HL-sriores in iudiciis regiis lites consignarent, praesito ubique juramento de sidera integritate. Sed magnum hoc propositum, pergit Autor, Zncassum recidit,no ne insignijactura. Nam si seminarium hoc hi- soricum semel recte constitutum fuisse, non jam multiiuaene ineFforum repelsimorumsriptorum obrueremur, qui nobis seculi si-gsatam negligenter ' imperfecte tradiderunt, ut continuo ad a recurrendum sit. Sed illi liquidius pleraque ad nos transmisissent , qua nunc poni expilata, uti dictum, Archi Regia G defructa monast
νia frusta quaeruntur. Erant enim in mon.seriis, qui res cujusque temporu in Chronica referrent homines quidem utplurimum praejud ciu imbuti s fabulis vitibusque narratiunculis componendis, quam causis creυenlibus rerum commemororis aptiores , hominespraeterea inpincibili mentiendistudio corrupti,quoties idreligionis crordinis sui commydum exigebat neque timensiane carebant monasteria προ niosis viris , QT Abbates, qui in comitiis sine Parumentis regnilocum habebant , rnegotiorum publicorum saris gnari erant, suggiaitare actorum s rerum copiamFriptoribis poterant. Haec ille quae si excitare summas Potestates possent,ut consilium saluberrimum imitarentur, nec sumtibus in re tam egregia parcerent, tum demum sperare liceret, perventuram ad post ros, majori cum fide dc fructu rerum
417쪽
memoriam, qi iam ad nos perlata est, aut quotidie consignatur ab iis, quibus nec doctrina, nec integritas adest, quae ad laborem talem re quiritur dum aliis, quibus nec industria,nec experientia aut fides de esset, otium deest i sumtus. Sed ex digressione hac ad autoremno
Complexus is est parte operusui prima Henrici UIII. Regis Angliae gesta, postquam is conjugii cum Catharina Arragonia fratris vidua, sive ob conscientiae stimulum, sive aliis de causis pertae uis, divo iii indulgentiam apud Romanum Pontificem nullo obsequio aut aere redimere potuit, indeque permotus est, ut abrogat Pontifici in regnum Angliae omni potestate , se ipsum caput Ecclesia non minus, quam Politiae faceret. Ea occasione, licet veteris religionis scita retenturum se profiteretur, multa tamen, adiuvantibus ministris, qui te formandae Religioni, disimulanter quidem, incumbebant, inprimis Thoma CromῬιειδε Thoma Cranmero, illo Vices gerente, ut 'vocabatur, hoc Archiepiscopo Cantuariensi, molitus est , per quae dogmata Romana plurima correctionem passa sunt, iubernatio Ecclesiae mutata, secutaeque postea pleniori reformationi via strata fuit. Quanto vero haec cum pericillo exitio multorum egregiorum virorum hominum variae conditionis, plerumque pro lubitu Regis, modo in hanc, modo in illam partem sevientis, ab anno isa usque in annum Is 6 gesta fuerint, ex multis quidem autoribus satis notum est, sed concinnius prudentiusque, imo si allegata documenta, quae tertium thujus operistomum, vel appendicem secvnH construtuunt, narratis respondent, certiori fide tradita, vix alibi invenientur. Cura tamen fiat Burneto, ut quae scriptores Pontificii odio reformationis contra Henrici Regis acta, ct eorum, qui pro puriori religione supplicium passi sunt, innocentiam tradiderunt, falsi talis ex Actis
convincerentur. Cum vero Samorin omnium mordacissime adversus Regem&reformatores scripserit, ejusque historia Italiae a Pollino. Eice a Malacrucio versa extet, multisque imponat, singularem operam Bumetus impendit, ut falso&maligne a Sandero tradita restitarentur. Ea propter in fine tonii hujus primi index CXXIII capi.tum, in quibus ille errasse male versatus esse perhibetur, adjectus est. Sincerus: liber est Burnetus, tam in vitiis, quam in virtutibus Henrici reserendis, cum plerique scriptores prout quisque affectus Ccco fuit,
418쪽
Hit,modum excesserim Eandem moderationem in laude fimp uo ministro iutriusque ordinisac religionis tenuit 'ram
irim tamen pietatem S modeltiam omnibus praeferens Merentur. inprimis legi, quae de martyrio eorum, qui ob religionis a Luthero reformatae professionem, sub hoc Rege Henrico, vel eodem fere tempore in Scotta,crudeliter necati fuerunt, recensentur, inter quos eminenti Anglia Robertus Sarne , cui Lutherus, edita mortis ejus hiastoria, additaque epicrisi anno 3ψo quodammodo parentarit, ut vi dere licet TomVli. Oper. oenburg a. in scotiamsi ira μι---ει- Hujus constantia minior Ag - γλ --us in inburgensis, vir nobilis doctus, thermarum amplexus est, variasque persecutiones passus, in Germaniam tandemin fugit, atque in Academia hac nostra Lipsiensi Professoris munus a
eptus, eoque magna cum laude, bis etiam Reifforatu functiis est, atrue anno i 6s. obiit. De cujus vitia peculiaris oratio extat viri claris- .imi de Academia noltra meritissimi Dcs, Thomasi, quae in volumine varii argumenti orationum anno 1683 edito, is nobis mense illius anni Aprili pag. Act. 32 memorato , numero decima quarta est Narrat quidem metus, cum Alesio Lipsiam venisse, eodem
re professionis munere honoratum fuisse civem ejus, Iohanitem μ , sed de hoc nihil huc usque in Actis Academ is periis mus Parumabest, ut proii habeamus, ducti in astricos ta/--Hadrum Becmannini. innis M. Ibsa --μδε--smum, PHLσTheoLDoctor is f. qui anno' 'Rector tum gessit lamio issa decessit; quan uiri non satis apparet, cur
Fidelis potius Mam Ffe , ut a Burneto nominaturi, vocari voluerit. Caeterum Henrici tempore, Lutheri potius quam Helveticorum aut Gallorum doctrinam, praesertim in Articulo de praefentia corporis Christi in S.coena , ab Anglis reformatis acceptam fuisse, ipsiquo Cranmero diu probatam, aliunde constar, nec a Burneto negatut rqui etiam memorat, primum in Anglia fuisse quendam Iohannem
Trith, qui praesentiam , quae malis sivecorporali voci , negare. rit, ita tamen, ut doceret, quod hodie quoque non paucis -πυμ in aesunt, non essedisnitandum de hac quaestione sis, istiauidissensum in theori, dummbdo in pro nihilinia, at incommodi,
419쪽
que scripta Anglica, ut putamus, lingua edita notantur anno in Sed haec &alia, quae sententiae aut actionibus Lutheri, quamvis non immodeste, alicubi in hoc opere opponi videntur, hic non examinismus optamus potius ursecu-- Tomiu Cunn adjectis ei do iseu mentis propediem ad nos perveniat, succedentes, quem interpres Gallus in se recepit, labore de quo notabile est, quod versionem ejus
revissima probassintestatur ipse sumetus, in Episoia ad Rosemo dum Mino hulapis in praemissa Debet pleraque huic scripto invisem ius sat ruit Historiae Parallelae, ubi de resematione Analida .r, piam is anno ossi inseruimus. THEORIA VARIATIONIS TXIDIS MAGNETIC
H re Ed ardo 2D, Rigia Societatis Anglicana Cosiga. Excerpta e Transamon.Angl. n.I 8, mensJunii GyQuum tantam navigantibus utilitatem exa notitia variationis Magnetie sive raraonisaeus vero Meridiano xpromittat. ad eam non immerito summa opera contendunt eruditi. Sed nemo monuit seoliarumspervenit, ut generalem regultim formare potuerit,quae nonum tantum civitati ac regioni,sed toti universo,ac sin-Mli flupa us quadret.Vicit multorum studium clarissimi Hassejiindustrii, qui collectis per viros fide dignos declinationibus acus in locis aliuot haud parum a se invinem remotis,dare ansam hujus seculi philosophis voluit, ut vel tandem rem maxime imp--φ'uli 3 allaboraren
in autem haec Vatiastomim Tabula:
420쪽
Uraniburs, Dantisti. Montis pessulam.
H. r. Anno D. Id. o. r. 2. 13. or. . o. r. . o. r.
fluminis argen tei sive dePlata. Ad Orientalem in- 68. OQ.Occ. grelltim fleti
