장음표시 사용
441쪽
MENS SEPTEMBRIS A. MDCLXXXIV. o '
post anno seu A. C. ir o in Senonensi concilio, nec non Romae abInno centio II contra Abaelardum actum fuerit,ex variis autoribus recenset, Berengari Pictaviensis apologeticum pro Abae lardo effusis inS.Bern hardum calumniis refertum ad Xamen revoc.at, tandem Abaelat dum a Petro Venerabili Abbate Cluniacen .lern hardo Innocentiore conciliatum,emendatis erroribus sancte vixisse & pie obiisse, ex
Chronico Cluniacensi abbatisVenerabilis modo nominati epistola ad Helois am, ejusdemque duplici epitaphio ad Abaelardi laudes com posito commemorat. In fine dissertationis additur, librum Abae lardi vulgosie non appellatum, in coenobio Parisiensi S.Germani a Pratis
Proxima huic dissertatio numero octava concilii Lateranens III, in quo post certamina Alexandri III cum Antipapis sitis Victore IV, ejusque succestaribus, Pachaliati mallisto III, quorum partibus Fridericus I Imperator addictus fuerat, plures synodos in Italia, Gallia Anglia, Germaniavi ipsa Palaestina agitatas,pace tandem inter Imperatorem&Pontificeminita, de abolenda contraria factione dc mediis prohibendi inposterum schismatis, nec non de Waldensibus&albigensibus opprimendis Hisciplina ecclesiastica instauranda actum est, gesta sicanones,praemisis loci,temporis & reliquis circumstantiis recenser. In nona dissertatione, quae casu transposita octava esse debuit, disquiritur, utrum judicium in causis fidei ad solum Romanum Pontificem, an etiam ad alios episcopos referri debeata Occasionem huic controversiae suppeditavit concidium Remenst, in quo Praesules Gallicani adversus Gilberti Porretani errores,Romano Pontifice& Cardinalibus praesentibus& tamen inconsultis,fidei formulam seu symbolum ediderunt, de quo faeto tanquam illegitimo & Romanae curiae minime tolerando Cardinales adversus S.Bern hardum& congregatos cum e Galliae episcopos gravissime expostularunt. Autoris nostri sententia est, jus fidei caulas cognoscendi ac de iis judicium ferendi episcopis omnino competere, sed confirmationem judicii ciententiam definitivam,vinus generalia decreta de fide Christiana isorum disciplina sanciendi, non excluso tamen ecclesiae consensu, generalium conciliorum suprema ac divina autoritate non neglecta, ad Romani pontificis praerogativas pertinere.Qu am in rem postquam pluri
442쪽
ma e Thoma suo aliisque autoribus testimonia adduxit, ad Parisienses& caeteros Galliae Theologos accedit,in quid hac de re sentiant, expo-kiti nimirum pontificem Romanum, primum Maximum omnium episcopum, in tota ecclesia principatum potestatis plenitudinem habere, non tamen absolutam, cum novos fidei articulos condete Sacramenta instituere ves abrogare nequeat, nec ipsi soli determinandi fidei controversitas autoritas conveniat. manc Parisiensium Theologorum sententiam nonnullis Facultatis Theologicae decretis confirmat,in Lupum, seu quisquis ad Thomae Cantuariensis vitaminepistolas indicem confecit, falsi arguit, cujus majusculis exarata ch rae eribus haec est sententia,quodRomani pontificis solius persona sola sit controversiarum judex Etsi vero in quibusdam capitibus a pissisque caeterarum gentium Theologis Gallicani Doctores dissentiant, inprimis cum disceptatur utrum concilium cecumenicum Romano pontifice sit superius Putrum Rom. Pontifex non accedente ecclesiae eonsensu sit infallibili, utrum Pontifex Romaniis directam vel saltem indirectam in temporalia Regum potestatem habeata nihil tamen detrimenti inde pati Romanae sedis majestatem asserit, cum hae quaestiaones ad fidem non pertineant, sed ad humanas opiniones revocentur,& primatus jure Divino Romano Pontifici conveniens ubique salvus maneat. Cum enim Theologis permissum sit, varias de Dei potentia in scholis quaestiones agitare, Hisquirere,num Deus abseluta potentia haec vel illa possit,dummodo omnipotentiam divinam universi credanes: non inconveniens ipsi videtur, etiam Romanos Pontifices peris mittere,ut catholici Theologi de potestatis suae extensione, modo aeusu modeste disputent, dummodo in confessione primatus jure divinos Petro a Christo collatio ad ejus sucees ores transmissa convenianta Tandem veroin hanc dissertationem, & quicquid in toto opere seria
psit,Romanae ecclesiae,quam omnium ecclesiarum matrem ac magistram profitetur, Romani Pontificis, quem Petri successorem dc Christi vicarium agnos ii,judicio submittit. In causa Thomae tantuarissisArchiepiscopi,circa quam decima
dissertatio versatur,primum variae occasiones, quae Henricum II. Atia gliae Regem adversus Thomam commoverunt, memorantur,4 in earum numero jus Regaliae non setiisse,adversus P. Lupum seu indicis,c
443쪽
nec a Thoma unquam impugnatiim,nec a quoquam improbatum, 1ὸ d
ab Henrico H&aliis. vi illius Regibus citra ullam eo thadi
usurpatum merit. Minc ad certaminum illorum inter Regem Cantuariensem Pontificem progressum delatus autor, ouid ante Thomae exilium, quid in exilio, quid ab ejus reditu ad caedem a quatuor sicarus peractam,ct post ejus caedem,quae vulgo martyrii nomine insignituti gestumiuerit, primas ex hiltaria quadripartita seu quatuor scriptoribus eo vis, qui Thomae hujus vitam Macta consignarunt,ue farragine pistolarii huc spectantium a Lupo edita, de qua Acta nostra Cal. Sept. A C. 683 p. 38 . videantur, sic enarrat, ut Thomae causam ubique tueatur, quem in calce disi, lationis supplex obsecrat, ut Romam Poutificibus elum pro tuenda ecclesia libertate dc disciplina, Regi Britanniae: toti regno communionem cum Romana ecci 'ia, Gallicanae ecclesiae Trancorum regno florentissimam tranquillitatem dc praesenti Galliarum Regi Ludovico XIV, quem ab Innocentio' haeresie os expugnatorem jure nuncupatum dicit, perpetuam felicitatem iugi apud Deum intercessione impetrare velit. Reliquae disi ertationes ad panopham adversius haereses, qualem lingulis seculis Autor annectere consuevit,referuntur, quarum unam Graecis azymorum in S. Eucharistia usum impugnantibus, alteram Uerengario ejusque a Sciis realem corporis&sanguinis Christi in S. ccena praestentiam negantibus, postrem.im Petrobusianis paedoba-ptiimu improbantibus de caeteris erroris hujus succetaribus opponit. Undςcima agitur dissertatio aet3nurum usum contraGraecos schisinaticos exemploChristi aliisque argumentis defendit,&43Lichaelo Cerucam aliorumque Graecorum objectionibus vindicat Thoma vero A. Veterum, ocrecentiorum quorundam Scriptorum sententiam, qualtatuunt, quod Graeca pariter ωLatina ecclesia post eucharistiae institutionem usque ad Ebionis tempora gymis uia, postea cum Ebionitae Ieges Iudaica simul eum Evangelio observandas inculcarent, in haere eos uius execrationem, panem fermentatum adhibuerit, donec illanaeres exstincta batinaEcclesi.i,Graecis usum fermenti retinentibus,adcizymorum usum redierit, ob desectum idoneae probationis ium-
- n. TE Tyςj ςΦx Ex apud Graecos quidem fermenti
usum porptiuum fessili ex Graecis patribus colligit, di tina vero ec-
444쪽
clesia diversas eruditorum sententias inter se committit. Cum enim Sirmondus in disquisitione de azymo, usum fermentati octingentis amplius annis in ecclesia Latina solennem fuisse contendat, aetyma medio illo intervallo, quod a Photii schismate usque adCerularii tempora effluxit,recepta asserat, a qua sententia etiam Cardinalis Bona in suis Liturgicis haud alienus est, nisi quod a primis illis seculis aetymorum usum non penitus excludit; ab altera vero parte Ioh Mabilion in praef. sec. III. Ben & in dissertatione singulari, nec non risi κω pusTom. III. Schol.in canones la decreta concit perpetuum in Latina Ecclesia agymorum usum fuisse existiment, utriusque opinionis argumenta recitat, liberum lectori judicium permittit. In duodecima dissertatione, quae caeteris prolixior libello sere quam dissertationi similior est, contra Albertinum , adversus quem etiam a Theologo quodam Iesu ita ingens volumen propediem edendum adornari monet,& alios Calvinianarum partium ministros, missis iis,quae jam in priorum seculorum historia de hoc argumento disseruit, realem corporis Tanguinis Christi in coena praetentiam ex Scriptura Sacra ecclesia primitiva fuse Tatis egregie evincit, nisi quod etiam Ioh. VI de eucharistiae mysteriis agi censet, & ubique cum reali illa praesentia transubstantiationis figmentum perperam adjungit Adadversariorum objectiones dum respondet, inter alia ausorem e Fotis
lationu de piso Chrysostomi ad Caesarium, a Theologis Parisiensibus suppres i, de qua in Aetis nostris Cal. Ian. 683. diximus, refutare cΟ- natur. Adjecta est ultimo hujus dissertationis articulo ad fratres Calvinianae secessionis adhortatio, ut cum articulum hunc profundamentali non habeant, eoque non obstante p.rcem cum Lutheranis ambiant, ad Romanam ecclesiam,aqua eos nulla gravi causa urgente secessisse arguit, redire non detrectent. Ultima dissertatio infantum baptismum Scriptura: Sacrae testia moniis,de ecclesiae orientalistra iterin occidentalis traditioni congruum ostendit.
445쪽
Impietas convicta a Petro vone, Pastore Ecclesiae Remmuiue, quae ex mundo retracta leootae in Frisiis nunc colligitur, Tractatibus duobus vin quorum priori Existentia Dei,ut omnium veritatum prima ieitissima, clare stabilitur, in secundo ScripturaSacra defenditur,lim ii libro Spinosae, cui titae Auria mira i-Glisum integre resutato. Amstelodami I68I. in8. TArde ad nos perlatus est hic liber, neque tamen indignus visus,
qui vel nunc inActis nostris locumis veniat Materiae utilitaseommendata jam an is est, cum anno 1683. p. 36 rosei obr/Wma erasu Atheos enarraremis Tametsi vero Austor praesens univibveret, ex Labadii sectatoribus fuisse perhibeatur, deprehensin t merea nobisnon est,quod ab inserendo Actisastro nos deterreret;cum praesertim de neminis orthodoxia respondere teneamur, sed judicium
legentibus relinquamus. Audiamus itaque, quae di. sic opo suo in prae-'fatione ipse autor proposuit. Primam ait, eamque jucundilfria, m& gravissimam veritatem esset quodsit Dein Ex hac omnes allas dein rivari,&sine illa prorsiis nullam dari hominem certe ad ini.aginein Dei sui creatum,facile cariturum cognitione eorum,quae juxta aut instrusi sunt, dum magnum Autorem Juum, adorabilem majestatem rius viride gno scat. Quo vero cum selatio animam mundo extruturam, cum magnum illudans in suisma oriat bonitate inveniet, quod tota mentecredidit,quod inrisibile licet, non secus ac vusim amavit, 3c ad quod in omnibus rebus actionibus sincere respexit Z Hac spe fieri,utomnes, qui in illum vere eredunt, gaudios divisna virtute repleantur,& de necessaria persectissimi hujusEntis existentia certo persitast, in tempore hoc eum amore dc fiducia ei pi opinquent,&a bonitate ejus expetant,ut in aeternum ei jungantur, cuniantur.Hujus desiderii excitandi caula, S ut aniln: eleventur ad remplandua Deum,quod ,dc quisu ibro hocprimo ostendere se scribit
voluisse,quomodo creata omnia de Deo testentur; sed quia jejune dc indisserenter de Deo non est loquendum,indulsisse cinctis meditati rubus, ni tibii nosti tuemuit imo sinendis cum veritatem, magni-
446쪽
tudinem .summam perfectionem E animadvertunt. Post cognitionem DEI Patris, Filii, Spiritus Sancti , nullam esse pergit graviorem aut solidiorem, quam verbi divini, sive a. crae scripturae, perquam Deus magnifice, plenissime, certissime se manifeltavit. Quemadmodum vero Spiritus Sanctus fides ibus divinam: salutarem cognitionem manifestaturus, Scriptura utitur Lita impietas, late hodie diffusa,cum Deum ipsum impugnare non vereatur, minime parcit verbo ejus, sive Sacris Literis Ecclesiae concreditis. Haec vero ut confundatur, & ad lumen veritatis exposta pessima opinionum levitas in conspectum sistatur, Librosecundo defensionem Scripturae susceptam a se esse scribit, adversus librum Iudaei stinos: qui in Belgio magnum rumorem excitaverit. Ex his intentio autoris satis ut putamus conspicitur quomodo vero de quibus mediis desargumentis ad obtinendam eam progressus sit, summatim referemus. Liberprimu decem histet capita. I. Existentia Dei probatur ex contemptitione universi ex qua concluditur, nihil esse a se ipso i alias enim omnia quae sunt, forent perfectissima, forent etiam perpetua, agerent per seipsa Dein si Deus non crederetur,homo omnium perfectissimus credi deberet, quia solus intellectum habet. At neminem latet humana debilitas ct miseria, indeque evincitur, multa esse supra hominem,& multis illis unum denique superius esse, necessiriosequi. Resellitur postea aeternitas mundi,sive per partes, sive in universo spectetur; rejicitur ejus divinitas independentia, unde irrefragabiliter sequitur, quod abente superior originem habeat iubernetur. Addit monitum adversius coecitatem humanam in quomodo a reliquiis rationalis luminis ad uberiorem, quam scit divinaveritas monil rat,cognitionem progressus fieri debeat iubi tamen ad Mornaei Librum de Ver.Rec αν lectorem remittit. Cap. II alterum probandi fundamentum exis 3 hom- deducit Agnosci enim ab unoquoque facile posse ait, dum sui similem generat, quod id nequo ex arte, neque ex sapientia sua praestet, sed quod successus medii, quo utitur, aliunde dependeat; id vero nil aliud esse posse, quam Deum. Idem colligi ex dominio hominis latissimo in alias creaturas, item eX
capitis cordis humanis ructura desviribus4 ex interno Numinis metu, pectori etiam impiorum inhaerenti; ex voluntaris humanae natura; ex amor omnibuι assectibus ex libertate actionum ex societatis
me uit,ujusquc conciliatione dissolutione,4 quod denique ma
447쪽
xime intersit hominis esse Deum, ob summam utilitatem, quam ex ejus cognitione is cultu consequitur. C. III. Divinitatis argumen tum sumit asatu homini per Chrisiani, qui est templum Dei,4 qui se non humanis viribus, sed divinitus in melius mutatum sentit, deprehendit, secundnm illud Minutii: Ex hoc nunc credimus, quod Deumsentirepossismin, ridere non ossumuή. Confirmat id ex sensu societatis Christianae, sanctaeque inter veros Christianismi professores unionis Cap. IV. majorem lucem, probationum robur ex Scripturis Sacris deducit, quarum praestantiam 4ssicaciam egregie smonstrat Posito jam sic, ex ratione: revelatione, sitndamento de
Existentia DEI, subjungitur descriptio proprietatum sive perfecti num divinarum. Capite nempe V docetur stiritualitas, summa puritas Cap. VI Intesistentia suprema infinita Cap. VII Vi is,
qua Deus fruitur,&quam ex se essicaciter diffundit. .ip. VIII Magnitudo Cap. LXIndepeηHntia, crnitas, mutabilitas, quae vilia uti magnitudinis species sint&perfectiones singulares Cap. Xabsoluta Dei perfectio, omnium perfectionum complexus. Tractatus secundiu,uti diximus Spinstra opponitur. Quia a
tem hic non in genere tantum, ut quidam effreni cum protervia ficia unt,divinarum literarum autoritatem reiecit, sed rationes etiam insaniendi habere se putavit, respondendum illis omnibus esse existimavit Autor, unaque opera reliquis, quos in nectendis dissicultatibus&scrupulis adinveniendis Iudaeus iste argutiarum' cavillorum peritissimus, secutus est, vel superavit. Ante omnia Cap. I. principium blasphemum aggreditur, in praefatione Spinosa expositum, ubi Deum non sponte, sed ex necesiario rerum ordine agentem pingit, quo asserto omnem religionem cultum Numicis in superstitionem stultum metum verti, c impietatem aperte stabiliri, satis constar Cap. II. refelluntur, qua Spinos cap. I. 4.adversus certitudinem revelationum divinarum, divinumque earum
extraordinariun modum nugatus est. Cap. III de praerogativis populi Iudaici&Legis Mosaicae natura agit in quae adversarius cap. pessimo fine de hac materia commentatus est, summae arguit impietatis sum nihil aliud ex illis sequatnr,aut alio tendan et licet callida sycophantia ex ipsis sacris literis ab strui videantur, quam quod
Deus nihil aliud sit,quam rorum univasitas, neque angeli aliud, quam
448쪽
voces aut soni in aere formati, cum vili4 indigna assertione, quod Deus non propter se, sed utilitatis humanae causa coli mereatur. Cap. IV. contra cap. .&6. . rnol pro sanctitate ceremoniarum iitu um, S pro evidentia miraculorum pugnat, calumnias his opposi tas, assertamque iterum necessariamin fatalem rerum catenam rejicit. Cap.V adversus cap . intellectumo interpretationem Scriptu rarum, quam ut impossibilem Sp/nos traduxerat, defendit. Cap. VI. objectiones diluit de Autoribus Librorum Moysis mistoricorum Sacrorum, quos ignoto incertosque nugator . c. pite suo Lyncere voluit. Cap. VII. opposivum est impudentissimae malitiae,qua .rp. p. Libri si cri fallitatis, confiissionis, contractionis, aliorumque defectuum accusantur. Cap.VIII. apologia est specialis pro libris Chronico rum, quos cap.Io. impugnaverat Θι,ola Sic defensis libris Veteri,
Testamenti, Cap. IX. aggreditur Autor,quae homo nequissimus, novum Testamentum in crisin vocare non ausus, cap.suo II. adversiis ossicium Apostolorum emittit, maligne dubitans, an pro prophetis, an pro doctoribus sint habendi. Cum vero immanitatem opinio. nis suae quocunque modo emolliturus Syrios ia. aliquam laudem autoritatemScripturae concedere videatur, superstitionem solum veluti conscientiae impulsu arguens, fucus hic Cap. X. detegitur Dein Cap. XI. negatur verum esse, quod cap. I. pro coloranda potius impietate, quam sincero ad pietatem respectu laetaverat Spinos,ac si in Scriptura nihil praescribatur , quam obedientiain amor proximi, sive agnitio justitiatin charitatis divinae. Rejicitur etiam
Cap. XII descriptio fidei, quam is cap. r. . ad omnem vim fidei eneravandam, commentus erat. Sed Cap.XIII de vero rationisin philosophiae usu in Theologia, multa adversus falsum Spinos axioma erudite disseruntur.Is enim cap. I. stabilire voluit, ac si Philosophiae objectum Theologiae tantumsistas esset Hac occasione in.
firmitas naturae ad lumen divinae veritatis absque gratiae auxilio percipiendum,contra Sociniano Hrminianos, ualerosi Pelagiani istisatores, ostenditur. Non contentus fuit permologus .ndamenta religionis&pietatis, quantum in se erat, labefactasse, sed cap. ILetiam Reipubl.&sunmarum Potestatum jura subvertere tentavit, de Lege naturae facietatis humana ea eruetans, quae non nisi ad belluinum propriae utilitatis &χςlectationis scopum faciunt. Haec XIV. ab orale
449쪽
ab Dine eraminantur destruimtur: scut Cap. XV. quae probertate sentiendi dicendique impiine omnia, cap. I. allata fuerunt. Reliqua quae cap. - ω de potestat Moyse in populum Israeliticum: de religione aquolibet Magistratu prout expedit, constituemda tradita sint quod in ima pietas ea tu, quae patriae x eo, aliaque esuscemodi, quae evomuitaut recoxit 4 -- resistatione in dignatiis, utcumjam refiitatis cadere Aut non immerito obsit.
Quamvis concilii Laodiceni canones mi ero co iam olim I hannes naras de Theodorin Balgalanon si lius illustro
tint,nec nostro&superiore secillo defuerint, qui eos observationibουssitis dignos censuerunt, ut ex hiltoria ecclesiasticaLuca sandri,M-νina Binii notis ad concilia, Christophori Iusteli notis ad codicem c nonum ecclesiae univeris, Guti μι Eeperegu Sunio dico,&Iohannis C ι ιι, notitia ecclesiastica mam testum es noni ingratum tamen nistiquitatis ecclesiasticae studiosis fore Gunduπι- existimavit, si canois nes illos antiquitate venerabilesseorsim publicaret, de perpetuo commentario pliniores redderet. Quod dum ficit, uberrimam de diagamis, de usuris, dedi versis ministerii gradibus, de Presbyterarum de Diaconitarum munere e eul ogiis,de stationibus catechumenorum de poenitentium, de agam demoreisino, deliteris formatisseu in ilicis, dechrismate,de lectionibus sacriso hymnis ecclesiasticisvarii que ceremoniisin disciplina prinutivae ecclesiae disserendi occasio
item adipiscitur.Autoritatem hujus concilii vir pl. verendus in epistola dedicatoria commendat,&pontificiis obeanones quosdam sibi adversos, qualis ellas de damnato angelorum cultu, desultimus de libris Sacra Scripturae canonicis, eandem elevantibus respondet. Quos etia in ex canonibus Laodicenis confestionem auricularem, Masmum confin stomimos errorespiream tabilire, cum in
450쪽
aedria epistola, tum in ips obiervationibus ostendit, etsi de extero Patres Laodicenos non ab omni errore alienos, sed potius humani aliquid pastas inipsis limine seu canoneprimo impegisse, lubens m
RELATIO DE CONTROVERSIA, F. HACTE.- iste in Hugemum sin Cateianum agitatur decenis ira Oscitationis ,
collecta ex Ephemeridibus Gallicis.
CLarissimus Hugen in illius Tractatus, quem His uti inseria psit, parte IV fundamentino , cui torum systema de centro oscillationis inaedifi t, hanc regulam posuit Me --e ---
que oscitationis interra confecerit, atque inde porro intestuarii. γpinguia eiu 'dera relicto communi vincula ceserimus acquisii in sursum convertere ac quousque possunt adscendere hoc facto rentrum gravitatis ex in tibias compos ta ad eandem altitudinem reversum erit, qιιam ame incepsam sciliationem obtinebat. Eam propositionem anno I 68i, in Diario Gallico mense Decembrι, aggressius est Dn Care in tu Mathematicu S Parisiensis, atque ut parum hi mam proobaret, Ostendit, cum pendulum e duobus ponderibus compolitum
descendit,altitudines, e quibus ponsistra connexa delabuntur,propo tionales esseceleritatibus acquisitis, sed eum pondera, occisu plani resislantisseparata, iterum adscendunt, altitudines illas, ad quas pera veniunt, se habereut quadrata celeritarum acvisitarum. Quae duae
summae sane differentes, ut videntur, si per numerum ponderum diavisae fuerint, altitudinem ad quam centrum gravitatis commune asscendit, disserte demonstrabunt ab ea, linile initio descenderat. Cui objectioniI n. Lugιυγι uin Ephemeridibili uidem Gallicis mense Iunio amii Ia. breviter respondit, negando, summas illas altitudinii quas Carelantiae differentes e si e silippositerat, revera tales inveniri.N ue enim sequi, alii tu duae duas, quas Inter non et ea proportio, quae inter duas alias, necemri sinimam ab harum siminia diaerei
rem effficere ense Iulio annitu excepit Gine nuosinon morare, quod quatuormagnitudi sinaequalisincere duas summas aemiales Diuitiae by Coos