장음표시 사용
541쪽
MENSIS NOVEMBRIS A. M DC LXXXlV. sos
Collatorum, Patriarcham Patriarcharum vocare, ex S. Leonis se Gregorii aliorumque etiam patrum testimoniis monstrare, patriarchatus Antiochiae, Alexandriae ili Romae a S. Petro fundatos, cinde jus
in omnes Ecclesias orbis Pontificibus quaesitum esse; sed non posse neogari, incognitum fuisse hoc jus antiquis,nec nisi in libris Decretaltam reperiri, quanquam hodie etiam isti nonnisi partem novi illius utic, multa etiam obsoleta contineant,vi summum Curiae Romanae principium sit, Papam magistrum legum&Canonum, quibus Ecclesia gubernari debet, esse, pro tenaporum, locorum causarum statu abolere antiqua, statuere nova posse. Quod si a Principibus executioni Breuium FBuliarum Papalium resistatur, facile ad transactiones . ve Concordata per genita sed id Roma pro indulgentia , dc spontanea atque temporaria juris stricti remissione haberi, quae futuris tempori. bus casibus minime praejudicet. Sic elidi, quae objici solent, qua . si jus Pontificium ex pactis illis oriatur;&licet speciatim in Gallia executio Bullarum, cum Libertatibus, quas vocant, contraria sunt, decretis regiis impediatur, Romae tamen Bullas integras in acta referri, earumque jus alio sorte tempore valiturum, saltem hoc modo inte
Pergit inde ad describendum jus illud novissime inter Regem Pontificem disputatum, quod Regalia vocant cum nempe reditus vacantium Episcopatuit m abbatiarum, donec successori conferantur, Regio fis o vindicantur in ab investitura, quae alias eodem Regalium nomine appellari solet, distinctum est. Statuit autem, sub prima Uecunda Regum familia, imo etiam sub initiu tertiat, ignois illud hi isse, primamque ejus mentionem Sculo XII sub Ludovico,nior Philippo Augusto fieri; antea vero fructus vacantium beneficiorum cura Metropolitarum futuris Praelatis servatos fisisse. In Anglia tamen Hi. Bernia idem quod in Gallia invaluisse, contradicentibus ubique Con ei liis Episcopis essed in Germania Constitutione Friderici II vetitum. In Concilio Lugdunensi conventum decretumque esse , ut regi manerer, quatenus fuisset exercitum, illique regulae Regesin curias Regni pleriamque acquievisse. Sed anno 167yre io di isto jus istud ufiiversali. ter ira omnes dioeceses, quatuor solummodo exceptis, assertum Min- troclia elum est e, ut jam frustra hac de re disputetur 'Agit postea de sicis Ulari RS- Siciliae fure, quod Monarchiam Vulgo vocant, supre-
542쪽
ina nempe potestatericlesiastica, quantam dequalem pontifex sibi attribuit&poragatum a Latere exercere potest, Regi ejusque vitario
Collegio , quod sacrum vocant, competenti. Hoc possidentvi eriereent, sive concessione Urbani II, sive alio titulo Hispaniae Reges ii. demque Siciliae Domini; quicquid contradicatur Romae aut quondam scripserit B. ironiιιs. Fieri itaque posse ut delata regni successione, uti fas est, ad foeminam, non minus quam in Anglia sub Hi he his eum summa Pontificum indis tione fietum fuit, etiam foemura caput in Sicilia evadat.
Haec ex prim i tractatus parte, cum generalia snt,magnaque' eum libertate scripta,necprobationibus destituta, prestisnu speramus Lectorum venia excerpsimus. In sequentibus ius nisum, quod hodie cirri beneficii reditiisEcclesiarum sib Hieraresita Romanauserpatur,4 quomodo in Gallia per tis ues moderati
nem patiatur, exponitur. Docet enim autor, quo jure Pontifexam manus in collationibus beneficiorum utatur, sive quid sit H--is,
Mi uim Vacantiain curia, rases Papales, Comiarita, --- , --es: Dae circa haec Cardinalium mapicillorum iura lita damsngularia i quidperlonatus sive dignitas sine onere Agit etiam dejur, bus Nominationum Patronatus Ecclesiastici & Laici,4 quomodo id exerceatur in Gallia,quando Patronus laticus Reformatam resigionem profitetur: quid sint. νιoratus Obedioliae; id observetur in , bariis Commendatariis,4 quomodo Abbates tales a Regularιhau dissorant, dc quae pacta inter illos&Monachos, aut alia jura intercedere deservari seleant. Licet autem contra ejusmodi C πιαν-- -liae sint querςlae, autor tamen iudicatis adducto ex Trithemio testimonio monstrat , non minorosiisse abbatum nulla administiatione ante quam Ctimvem .seri silerent, o nunc quoque nunus periculama Commendatariis esse existimat, quia tertia tantum redituum pars illis tribuatur, altera Monachis, reliqua oneribus Ecesesae destinetur. Ad di notabilia de Hesmitalibus, qui inde originem habuerunt, qui
ordinibuι Derest attoniti infavorean, quas dubitat, dispensante licet pontifice, a vitio Simoniae ab soli i posse. Explicatius Graisatorum quos vocant in Academiis Gallicis , quibus beneficia Ecclesiamea limgularibus privilegiis tribuuntur. Quoniam vero quaedam Collegiancis, aut Patrum normulsi , exemtiones adversus collationes elltraoruinarias
543쪽
dinarias an gare solent, aliquando tamen falsas producunt, hac ocea sone πιμε quasdam sive κ ηνα luppeditat, per quae vera diploma
ta MM&buppositi indig osci possint. Expendit desiique,quae fide habendasit manu iij. sisne vivos alibi vocantur,o in quibus si scripta vetera inmunient a contineri s ostendi sesent.
dbis euerueinta Herire. Tractatus Moralis, Autoris qui librum de δην
Non minus conitu, alitorem hujus tractatus esse Malebranchium, Presbyterum Oratorii, sitam si nomen ejus palam praescrἰbere tur Nemo enim ignora ipsim elle' iii librum ti Inqttisinone προν tatis scripserit, que ni in titillo,&pes in Dia r.ictatu pro tund-men to allegat, sicut&ἐuia quae edidit, Ueaιtationes puta Christianas , cm classententiasua de Iriis, in inaldo impugnatae, de quibus in
Amih HinwimenseMais egimus. in hoc autem Morasis Ucipi libro, iisdem principiisinnititur quae in prioribus scriptis suis stabilivit eorumque explicandorum oecasonem sirpesumit, ne, ut circa tractatum de Naturae Gratia insesiciter iactum queritur, male imtelucta axiomata sua, adversariis denuo bilem moveant,' ipse in suspicionem haeresis, qtiam omnibus modis a si amolitur,' quam destruxisse se potitis suis principiis confidit ncurrat. An vero etiam hic tractatus exameno censuram evitaturus sit, dies docebit. Int rim ingenium viri acutissimum , de res gravistimas subtilissimasque
eoncinne o quendi & deseribendi non vulgaris industria, nemini non probabitur Dogmata ipsa, Sc terminoriana noviralem examinare, non est nostri instituti sicut nee ficile fuit, per compondium summam onurium, quae intractatu hoe eontineritur, complere. Ne
Que enim, sed nimis operolum fuisset, id libros Autoris, in quib. principia sita proposuit,subinde recurrere meque tamen vel sic certi fuissemus, an sententiam ejus satis percipere, aut vocabula Gallic., - novom suas: prist, ita Latinaredderepotuissemus,uta se sis a Uitas
544쪽
guttas de obscuritas evitaretur planiora sersitan omnia essent, si maiateriae, non unigenti, sed plurimis usui futirrae, aut antam certe dis . quirencli multiplicem daturae, lingua literatis communi,& phrasibus atque termura receptis proponerentur, vel hi ante omnia ab aequivocatione liberarentur quod postremum quidem doctillimus autor ipse animadvertit , de in hoc tractatu bene nullios ita explicavit, ut mino. rim ne difficultri intelligi posse videantur.
Duae huius operis partes sint prima metillis sindantem tum virtutis de adquirendae media exhibens. Altera ad specialiorem ossiciorum enumerationem procedit. Nemo hi Em isn reb--exape tiret, aut mere Philosephicam, sed omnia oratione qualem praesupponit , deducti, ad eam omnino relata. Mumnem vero humanam in principio cap. I. sic definit: ρομαι in His amoti lentiam. Addito Rationem esse universitem, cum o es
creaturae sint entia particularia. Per medimn rationis frietatem ι-- esse cu- Deo, ainbmque intestigenti omnes enim spiri.
1- commune nobiseum bonum habere , nempe atronem. Societatis
rem hanc spiritualem consisterem patricipatione ejusdem sis flantiae intelligibilis Verbi , ex ava omnes 'iritus nutriantur. Contemplando hane divin.tν s Utamiam , videri ex parte posse quadam . qua
Posse etiamstra quaedam, qua Deus vult d exm enim nihiIre , quam secundo ordinem, at ordinem non pho incognitum esse πιπιπι, α
ria,Lumen naturale unise, o intelligentiamn. Et post pauca: Iesu Chrisus, Aeque solvi, adrationem nos potest Neere unire presens suae divi perministerium humanitatis clarificatae. Nostra natur, isi Osubsistit per rationem, πρεν Αἶwm ratio regnabit in spiritis ordi
545쪽
MENSIS NOVEMBRIS A. M DC LXXXlV. o
amori ordinis immoiantes. Resuscitatus es' consummatus in Dei consistitus Pontifere secundum ordinem , cujus figura erat Melchisedech. II es fons farcundin caelesti influentiae, quaesola docere nospotes, quo--do, ut ide, sacrificare naturam nostram corruptam debeamin es ira essentiamplane dipinam mereri, transformationemgAriosam 'incorruptibilem perfectam cum principio nosro reunionem, ut unice pi-vamus, exsubstantia inteligibili Rationi , per charitatem divinam , in sacri: societate aeterna De virtute vero perfectione hominis ita statuit: consistere eam in amore: obsequio ordinis; ex hoo ossicia sive debita fluere,quae cum virtute ipsa, quae non sit nisi unica desscsa, Amor nempe habitualis, uitiem vocat, ordinis immutabιlis,& hunc in effectu nihil disterrea ita charitate quam Christiis praecipit, in quapendetin versa lex π Prophetae, Matth. XXII. Ao, perperam confundantur. morem vero alium esse unionis, qui soli Deo debeatur, alium benepoqui ad proximum reseratur; docet etiam , quomodo amor sui sive proprius purgatus desin Deum reflexus subsistere possit. Oportere vero amorem liberum, habitualem, dominantem esse, licet in actu quandoque deficiat. Habitus ab actibus produci, actus ab habitu: acquiri autem habitum gratia divina, non vitibus liberi arbitrii principia vero sive qualitates, quibus modus naturalis voluntatis nostrae determinetur, duo esse, lumenvi sensum. Per lumen revelari bonum; persensem sive delectationem, quam mens percipit, ostendi praesentiam boni. Luminis causam occasionalem, hoc enim termino utitur,rnelius ut putat expressurus quidquid intelIgitur per causam natura-
Iem, instrumentalem,secundam,distributiram sui Cap.VIII, . q. esse attentionem, donum post lapsiim rarissimum, Icad quod per fidem perveniatur. Posse quidem simpliciores autoritati Ecclesiae acquiescere, sed enitendum quantum fieri possiti, ad attentionis perfectionem,quam deficiente magis idonea voce, nominare se velle ait morte di Esprit)robur mentis sive spiritus quo objecta sensibus oblata vitentur,ini deae purae concipiantur. Obstare huic stientias, quae inflant, indeque fieri ut doctissimi& ingeniosissimi fere, quos Euri Uoris, ingenia valida vocant, pietate & religione careant. Per tinctiones etiam in re publica, quibus nimium occupamur, haud parum attentionem im pedari. Regulam vero attentionis domeditationis tradit, ut nonnisi ideae
aurae, sive simplices sive comparatae,in experimcnta irrefragabilia pro
546쪽
obseelo habeantur, ne incerta, ves uti larvas: spectra pro verisse quamur. Intrandum esse unlauique in semetipsit , neque quenquam mortalium es qui id non aliquando faciat, reluctante licet phantasia& affectuum intemperie Sed abripi plerosque contrario corporis nisia, quod se ipsum pro centro mundi habeat, imo omnia fervori affectuum posthabeat, quasi immolet. Distinguit etiam instinesum ab attem tti ne illum aliquando bene agere, sed eodem ardore etiam in falsi ferari, amore proprio deceptum. Huic detegendo, 'erinjectum pudoremo metum corrigendo, evidentem divinae voluntatis cognitionem necessariam esse, gratiae auxiliis per attentionem omnino quaerendam. Praeter hanc vero exigit etiam liberi.rtem ut ita quitur, 'in us sive animae, qua susi endatur judicium&assensus, donec evidentia appareat: per hanc periculum erroris a consuetudine, autoritate iraejudiciis vitari. Sapientiorem Aristotele, imo Platoneri Socrate fore ait, qui
vel uno anno omnia quae audit annotet, eorumque veritatem libere
secum expendat. Utilillimam enim & maxime necessariam esse cognitionem hominis in genere,&sui ipsius individualem Denique post sormatum attentione libertate ludicii intelle fium, obedientiam exigit, habitum nempe obsequii, divinis auxiliis pararidum, adversus multiplices phantasiae sive imaginationis errores,o affectuum seu pas sonum motus Ad hoc precibus Iacramentorum usu opus ecth. His hactenus per capita octo deductis, partea. c. IX agglutinat, ses laesuae serviens, cultum B Virginis 3 Sanctorum, tum inprimis Angelo rum Postea ad rem regressus, objecta sensuum omnino cavenda esse docet, dc de horum atque ipsius animae facultatibus sententiam suam, per aphorismos ex prioribus libris excerptos explicate. Perspicu3 magis sunt,&insignem pietatem spirant, quae cap. XI de mortificatione concupiscentiae, cap. XII de vitio ingenii acris, vividi, sive elegantis belespris &cap. XIII de affectuum naturari vilitate inquirenda detegenda commentatur. Atque haec fere sunt, quae pars prima Dcc. mi is hujus, ita enim p. 36. vocat 9 foralis comple istitur doctrina scilicet de Histute,qtiam consistere facit praecise in amore ordinis i m
tabilis habituali es dominam Ditem de qualitatibus principalibus ad
adquisitionem virtutis necessariis,quas stat id robur c libertatem mm ris sive spiritus de rosis occasionalibi aut siquis malit dicere set tru
mentalibus lumine seu illuminatione, nsu live desectatione de causis
547쪽
perceptionum, seu delectationum, quae gratiae adversantur. Haec &quae propter illa praesupponuntur, Vel inde deducuntur, Theologisvi Philosophis disquisitionis materiam amplissimam praebere possunt.
Secundasarte non de virtutibus quia nonnisi unam, veluti matrem dominani agnoscit, sed de filis vel debitis virtutis praestandis
a cap .XlV ad XXIV tractat, concisis sententiis, quarum multae, ut ipse no diffitetur, paradoxae videri possunt,4 accurate ad principia autoris expendi debent. Iraemittit nion ita de facilitate lapsus hominis,etiam solida virtute praediti, quia non semper agit secundum influentiam Arus dominantis,ut loquitur,sed secundum activitatempassionis actuali crea cisata 'actionem enim Omnimodo virtuosam non procedere tantum debere ab homine virtuoso, aut a qualiter etiam moto ad amorem ordinis, sed in omnibus circumstantiis ordini consormem esio debere, nec casu quodam felicis determinationis, sed vigore rationis, qua ad explenda omnia debita dii camur. Itaque non sum cere instinctum, qui saepe ab assectibus inspiratus indiscreto reto mentes impleat; quanquam apud Deum etiam excusentur, qui si simpliciores sunt,&affectibus validis impares, sapientiorum&meliorum ductum sequantur Addit alia huc pertinentia, hortaturqxe omnes, ii sti dici diligentissimae in semetipsos inquisitionis cognoscendi ossicii sui, singuialis diebus aliquod tempus tribuant, idque linguarun ad Matheseos notitiae, omnibusque occupationibus pra ferant ab hoc enim pendere aeternitatem. Inde distincte tradit cap. XVussi ad ad III ossicia erga Deum, ejus sapientiam&amorem, trium' personarum chara fleres. p. XIX ccxx de ossiciis in societate tractat ex quibus potissima necessiria maxime sint, quae interna vocat,& omnibus aliis, ubi diversi respectus concurrunt, praeserenda; ea nempe, quae ad societatem atternam, sive ad anima salutem proximo commendandam spectant de quodammodo procurandam. Ibidem accurate explicat, quid omnibus debeatur, etiam malis inimicis& persecutoribus odein quid meritis debeatur. quae ossicia vocat aestimationis,& relativa. Op. XXI de ossiciis agit quae vocat benevolentiae&respectus, p. X PI quid debeatur Principibus4 magistrmibus, Cap. III de conjugum, parentu: Iiberorum ossiciis Cap.XXIV docet,quo modo cogi debeant externo rigore, qui rationis imperium respuunt Cap. XXVc 'quid aeci inliseonditionis homines sibi invice debeant, ct de natura verae amicitiae, de
548쪽
bonae eonversationis.Tandem c. VII breviterin per syllabum addit, quae sibi quisque debeat. Ex hoc speciminis loco quaedam, non inui.
to, uti confidimus lectore adscribemus caetera enim nisi integra te gantur, refeNi non possunt, cum singulae fere periodi praeceptaviis nita minime protrita & vulgaria contineant. Scribit autem c.XXVII. p. ais Ucia erga nos ipsos ingenere haec sunt: assuescere debemus attentioni, e per eam acquirere Pigorem mentis 2 judicii. Assentiendum non
est,nisi iis quaesunt evidentia,c ervari debetibertasspiritus B ejudicia Sitidendum est semper cognitioni howinis generali, D seu cujusf, ut nos perfecte cognoscamus. Lex dirina noctu dies meditanda est , ut exacte
eam sequamur ordini obtemperandum cum humilitate contemtu sui. Iustitiae divinae recordari debemus, ut eam metuamus o per illam excitemur Mediatoris nostri meminisse debemus , ut eum κυocemus
per itam consolationem capiamus. Intuendus es Christus, ut nostrum exemplar iamandus ut satrator noster sequendus ut nos fortitudo, visera sapientia, e principium aeter felicitatis nostra Munduspersen. fu nostros nos decipit, mentem turbat imaginatione rasta praecipitat nos in extrema mala, perpassiones V assectus nostros. mpendum ess
riculosum commercium, quod cum eo per corpus nostrum habemus,si uni. onem augere cupimus, quam cum Deo habemus per rationem iduae enim hae uniones, animae cum Deo, ta anima cum corpore sunt incompatibiles. Uniriperfecte non possumtu Deo, nisi corporis utilitates deseramus, ita ια-men ne id contemnamus, nec immolemus, neverdamus; nes rei asest, illud occidere, neqysanitatem quidem corrumpere Corpus non est no-srum,s Deis patriae,sedfamiliae edamicorum. Con modum vero
est in rigore ad usum, quo nobis opus est. Sednon es conservaridum adversus ordinem Dei I cum damno hominum. Idem de honoribm cs opibuι seris judicium esto. Omnia sunt Deire charitatis, deos conservanda, impendenda, sacrificanda in honorem re obsequium legis Dinae ordinissimmutabilis G necessarii. Hoc quoque monendum esse duximus, autoris dicta quaedam ex aliis parallelis explicari deberes; .g.cap.I. s. scripserat animata ina nimatis praestare, inde inferes, qui equum suumplurisaesimari quam
famulum aurigam; qui lapillum in majoripretio habet quam muscam. nonjudicat ex ratione universalife aniculari , non ex amore ortamis ,
se roprio Incidere haec putes in argutias,quas merito explosit 'sus
549쪽
quam exsine, utpote causa indepem te, ee merito in riri. -- .r,nec adeo despuor misi, et irarum olim Mores, qui si hum πιιν vidisi, --ων - m praeferant musicae sed Nosterismaee non negat, nimio p. o. s. v. idem docet Omnis perfectio scriboustasti asilis a pridem est in se , sed at 'uando majoris aestimatur retitiser
adamasculue in persedior est sed ob usum hominum,mito pu=is si matur perfectio naturalis prae Palet acquisitari sed . drv rs impolitireptilchritudine ceditpolito πιι rito itaque rosub haberetur , qui Philosophum agere, re muscam fmarigdo, siticem magnum es rudem adamantipoliti imo spreti simo praeferre Peliet.
Ad illustrissimum QEruditisIamum D. Antoni una
Masliabechium serenisi Magni Ducis Elmirrae. Bibliothecarium.
Romae ex pographia Reu Cam Ap. I 68 .
Finia menta scientiae de Motu uniformiter acceleratoin Alexandia Marchetli,qua mecum liberaliterdudum communic. s/, Virratist fissme, ansam dederunt mihi, ad sim Iudi mdam Pro stionis Liam, cujus demonstrationes, celeberrimis Mashepn. tu i Gahho ac Toriaricessio tentatas,parumsolidas esse, D. Aiarche tus seruerat. Hujus meter Indiι ii rationes, unico theoremate comprehc Mibro ubcrius empticamus in Exegesibusnostris PH scomati, ematicis, ne uoinentis serminum, de Vecte, ae de Visuae is in risereorato p as θυρι-
L. F. V. πNsignes Mathematici, Galileus, Tore cellius Wallis Marchettur, ae pili res alii, existimant este veram hanc Proposition m Limen.
550쪽
bis .....dri is adse penu iam, cuius contradictoriam
Si graue eonformatum in globum, nitatur plano horletontali,ra. dius lΚ, perpendicularis horizonti, est linea directionis, per quam centrum I exigit descendere perpendiculariter si vero idem globus nita .
turduobiis planis inaequali* d uisu m
longitudinis,&faciant angillum in cum perpendicula vero X - - ώ qitale, se aeCO parallesar horizonti docim
recta C, horizonti parallela, quae sit aequalis perpendiculo ZO. con stituant triangula rectangulaXNC, COZ. inuicem aequali. radius H, parallelus planoX per quem em-trum I exigit descendere super XC, est linea rectioias, respectu descensus super XC , ae radius re, parallelus ad Z C est linea directionis, respectu descensus super ZC.
Jam, sicut planum horizontale , sustinet pondus aequale --n mo, quo globus exigit descendere perpendicillatiteri cui globus momentum situm totale censetur exercet in radios mhorizontale, applicatum in K, ae totaliterimpeditiis vi sim ' x ndicularem, resistit illi momento per virtutem imitem ampu, num ZC, sustinet pondus aequale momento, quo idem globus exigit descendere superXC; quia momentum globi defeeiulat super XC, censetur exerceri in radio IH is planum C, tangens globum inmac totaliter impediens eius descensum super XC, toti illi momento quod respectu totalis est solum partiale resistit mirtutem aequalem: Planum XC, sustinet pondus aequale momento, quo globus exi git descendere super Zσ; quia momentum globi ut descendat super ZC, censetur exerceri in I P ac planum XC, tangens globum in F, impediens descensum lilper ZC, resistit momento globi per viri uteri illi aeqtialem. Itaque momenti im orate globi, sustinetur plano h
