Rerum Aegyptiarum libri quatuor. Opus postumum nunc primum ex auctoris autographo, diligentissime recognito, editum ...

331쪽

CAPUT XXXVI.

Imo haec nobilis illa bibitis, quae vitae humanitatem , ingenii

praeclara facinora, famososque mortalium labores, victuris chartis memoriae quondam posteritatis reser labat, quae ante repertas fruges AEgyptiis alimentum, stragulas, navium contextum , Vasorum utensilia, florem ad coronandos Deos, &calceos horum sacerdotibus praebebat. Hodie ob strenuam incolarum inertiam, aliunde advectis chartis, A gSpto natales tantum suos, non aestimationem debet. hssurgit ab arundineis fibrosisque radicibus circa Nili stagnantis ripas, caule

numerosi, triqUetro, non raro septem cubitorum mensuram speciosa proceritate cum aequante, thim superante. Folia cir-ica utrumque scapi eXtremum, inferius ampliora, Sparganii, Cyperive instar repanda, superne minora, quae radiatum Veluti calycem innascenti jubae subjiciunt. Plinius caulem in gracilitatem fastigiatum, rhγrsi modo cacumen includere scripsit. Theophrastus ipsi κο tribuit 6 comam in litem , debilemque, si reliquis cum partibus in comparationem descendat. Utrumque tamen obtinet. Nam S denso tot staminum ordine stipatum caulis fastigium caesariem eXprimit, & circa summum hujus prominuli florei apices , quas pictor non adumbravit, obligatum circumplicata hedera thymium effingunt. Radix velut in usum ligni olim cedebat, sic tomentosa caulium medulla, in niveum reducta gluten, philyrisque porro tenuissimis compacta, chartam Virginem scriptoribus eXhibebat.

332쪽

Cyperi plures species, ct antiquis cognitae fuerunt, & re

centiorum industria porro indagatae sunt. Hinc praeter radicum longitudinem S rotunditatem, foliorum latitudinem vel angustiam, saporis quoque tum amaritudo, tum dulcedo, Odoris fragrantia, vel absentia radicum item in cibis aptitudo vel ineptitudo, discrimen aliquod invexit. Sed rotundior ille, ampliorque de quo hic Prosper Alpinus, potissimum κυπείρου nomen universo generi tribuit: quem, si tam saporis acumen, quam odori halitus suavitas commendet, non Uubitant Antidotis miscere valetudinis humanae providi tutores. Dioscorides

optimam Cyperi radicem innuit, quae e Cicilia, Syria Cycladibusque petebatur. Plinius non sine manifesta intellectus confusione Cypirum a Cypero distinguens, Egyptium hunc, inter laudatos Cyperos infimae classis esse scripsit: quod ipsum tamen eXimiae ejusdem vires, & in obviis sensiui qualitatibus praestantia facile convellunt. Vidi his quoque locis cum Abdelavi seminibus saepius venum circumferri Cyperi minoris edules, S avellanae magnitudine dulces radices, quas Arabes Hab et selim nominant. Plantam ipsam AEgyptiam Theoprasti Malinathaliam, seu Anthalium Plinii arbitrantur: quamvis inamoeno Veronensium agro sedem pariter natalem inVenerit.

CAPUT XXXVIII

Vulgatius Abdelavi genus, & in cibis magis Consiletum, non raro insi1gni magnitudine adauctum in villis AEgyptiis

deprehendi. Qua parte ramo suo fructus adhaeret, anguino flexu prius incurvatur, sensim deinde ventre gravido intumescens, versus alterum extremorum denuo gracilescit. Sulcis tenuia bus

335쪽

bus is longitudinem interdum exaratus est, cortice molli, tenui, maturoque jam fructu rusescente; non ea saporis aratia, ut lautiorum aliquis mensa ipsum dignetur. Liquor Bateolite elmaovi sensim a maturitate colliquata intus medulla colligitur, quem perforato cortice effusum , percolatum, saccharoque mixtum, aestuantes avide hauriunt, non sine ventriculi, & jecoris evidenti noxa, si quis eum immodestius ingerat, ob refrigerandi, qua pollet, Vehementiam. Prosper Alpinus Herniam, id est, Hydrocelen, sive aquosum scroti testiumque tumorem producere, non sine ratione scripsit. Frequentissimum

alias hoc morbi genus AEgyptiae plebi, ob Nili turbidioris usitatum

potum, cujus aquae Copioso permi tae nitro, qua penetrando, qua laxando, valetudinis hoc incommodum accersent. Sed &promptum eidem remedium est, adacto per membranas soro-ti S testium phlebotomo, aquas conceptas compressis hisce partibus elidere, post temporis aliquot intervallum redituras: atque haec passim in balneis publicis aguntur. Meliorem affectus curam per medicamenta instituunt Arabes, praemis a latamen adustione per cylindrum lineum , circa cervicem S principium scroti administrata. Sed haec alibi explicatius persequemur. CAPUT XXXIX.

Cucumere 2 3ptio reticulato, seu

L fa Arabum.

Esculento cucumeri, quem Chate nomine descripsit Prosper Alpinus, alterum addo, cibis quidem inutilem, partium tamen omnium elegantia spectatissimum. Arabs , in cujus horto prope Cairum urbem crescebat, Lussam appellabat; mihi mirabilem ob plexum, quo semina inclusa circumdat, Cucumis AEgyptius reticulatus nuncupandus Videbatur. Semina ad inclytum heroem Nicolaum Contarenum a me transmissa, in ejus non rusticae, sed plus quam urbanae Florae amaenissimo pandocheo, plantam dederunt, quam hic expressam contueare. Foliis induitur hispidis, fuscam viriditatem pallore hine

336쪽

inde diluentibus t divis iris inaequalibus profundius laciniata,

Bryoniae , vel Balsaminae potius folia mascula aemulantur. Fl rem educat amplum, specie Venustum, languidam flavedinem, striatim indutito aureo pigmento, largius circum oras saturantem. Idem stamina capaci sinu plurima submittit, quibus appendices grandiusculos flaventesque connees it. Caeterum instructa numeros 1s capreolis planta, quaquaVersum reptabunda, proXima quaeque cincinnis suis implicat fructum promit semipedalem, ab angulio collo paulatim laxius tumente Ventro gravidatum, superficie modo laevior, modo tuberculis passim verrucossior. Cortice velatur tenui, eX Obscuro Uirore pro maturitatis gradu plus minusve flavescente. Cum Vel nulli, vel tenues saltem excavant sulci: in longitudinem tamen atris lineis eleganter inscriptus, a colli principio ad umbilicum veluti

centrum suum commeantibus. Cum fructus bene maturus, cortice remoto , innumera in conspectum veniunt albicantia filamenta , succosiore medulla stipata miro adeo ordine con-wXta omnia, ut plane fateri necessiim sit , non esse hoc rude,& tumultuarium opus ; sed quod egregius artifeX cogitaverit prius, quam fecit. Idque Gidentissimum evadit, cum quis

tabefacta jam pulpa simplicem plexum inspicit. Sinum pleXus

hic triplicem efformat in longitudinem, tu quo semina copiosa , candida, cortice nonnihil inaequalia, lactescente vero medulla Melonum aemula junctim asservantur. Usus hujus fructus barbaro posses ri satis exploratus non erat. In balneis tamen publicis, dempto cum semine cortice, plexum filamentorum succo suo madidum tergendis corporibus adhiberi confirmabat quorum cutem Morphaea foedaeque Vitiligines insederunt, malum AEgyptio vulgo familiare. Reticulum ipsum qui diligentius tractaverit, lini macerati nerVeis veluti fibris praeditum agnoscet. An igitur, quemadmodum ADthiopes, S Indi, authore Theophrasto, e laniferis arborum pomis, aut Arabes ut subjungit Plinius) cueurbitis in arboribus genitis , lina parabant ; ita ex hac plexu decenter arefacto malleo stupario con-1uso corticatoque simile fieri potuerit haud negaverim.