장음표시 사용
301쪽
liis & virtutum ratio primitus dedites a videtur. Caleb enim sive Calub Arabibus Cor denotat. Dehiscens tandem solliculus floreum dicam, an laneum partum eXcludit, interfusa candori flavedine pictium, quem in rectum eriens inclusus semineus scapus fulcit. A qua per variolas deturpatis infantulis cum Le-Zoar aliquot granis utilissime eXhibetur.
hanc non amplius conspexi. Fructu equidem ipso nihil in Vulgus receptius , qui ex Jamin seu Arabia feliciore delatus, inter publicas merces certo faenore quam plurimos ditat, eumque Bunctio Avicennae arbitrantur. Potus ex hujus decoctio- Ne paratus, aliquot mille tabernis in urbe Memphi divenditur , quem adhuc calentem ingens hominum multitudo pitissando sorbillat, sive otii sui oblectamentum, sive bonae valetudini firmamentum quaerat: praecipue quum cor, aut Ventriculum languor occupat,
Lenta parit pituita. Nec desunt qui faccharo potionis amaritudinem diluant , mi-cleumque fructus integrum saccharo incrustatum , inter bellaria sua debellent. Neque id in B gypto tantum , sed finitimis etiam vasti illius imperii provinciis usu frequentissimum existit: quae res , S pretii magnitudinem inducit, S inter Europaeos utilissimi alioquin medicamenti raritatem esiacit. Qualitatum , quas flanifestas vocant, harmonia in hoc fructu dispar est.
Cortex enim frigidi particeps, cum eXsuperante tamen saccitate; nucleus Vero moderate calidus. Ille levi quadam acidi tate; hic evidenti amaritudine linguae sensum haud inclementer assicit. Itaque nec stomacho nauseam inseri, quantumvis largius decoctum hauriatur , nec intensiore caloris gradu eidera infestum est; saltem modice torrefiat , atque in maimore pi-
302쪽
stillo ligneo contusum sit. Corticis decoctum inter aestivos ara dores rectius febricitantibus eXhibetur: rursumque cum frigidi& crassi succi, viscera communesque corporis ductius noXio inafarctu impediunt, alterum e tosto contusoque nucleo praeferendum est: haud neglecto tamen utriusque, cum id usus exigit. temperamento.
De Bahobab. F ructum hunc Cedromelum quispiam 2Ethiopicum diXerit , .
aliquo sane cum discrimine partium; nullo tamen aut pe exiguo Virtutis. Cortice velatur denso pariter ac firmo, qui coloris fuscedine patrii soli squalorem non obscuris indiciis patefacit. Circa pedium, cui subnixus in rugas aliquot compli- 'catur, sensim tamen in Cucurbitae laevorem plus aut mimis eX- planatur. Altero eXtremorum , . vel leuci quoddam fastigium profert , vel obliterato angulo in rotundum magis se componit. Dissectus per medium, ut in a Spto venditur, s1ccior
jam fructus, plexum exhibet, per latera & in longitudinem diductis fibris expansum. In eo ossicula dispari magnitudine plurima locantur, coacta pressulaque rotunditate , hinc gibbis prominula, inde s1nubus excavata. Ilis effract is semen excluditur, fusco nigrore splendidum, cujus albicans pulpa non imsuavi sapore gatum assicit. Plexum Bahobab, atque insertumplexui semen, copibsa stipat materies , levi rubedine colorata, quae facile digitorum attritu , frustuque concusso in pulverem dissipatur, quoties aqueum humorem inclusus calor dudum resolvit. Nec diversi generis, fructum existimo ; Abovo dictum , quem Clussio suo doctissimus Bellus descripsit; quamvis Prosper Alpinus Bahobab utrinque a minatum exprimat , S pollinis aciditati Lemnii sigilli stypticitatem tribuat. Jam nim dudum observarunt rerum naturae studiossissimi viri, ex ejusdem Bahobab seminibus propagatam sobolem, & foliorum
di similitudine iussisse, S saporem quoque ut de Citriis no-
303쪽
est diversitatem exhibuisse. C A P u T XVIII
Xylum tam fruticis humilitate, quam arboris insigni proceri- tate, ad aquaeductum urbis Caγri conspeXi, Nec dubium 'mihi ullum , ex arboribus eam esse , quas laniferas Theophrastus appellavit, foliisque viti scripssit. Plinius superiore AEgypti parte , & in Arabia vergente fruticem gigni tradidit: disertitis Theophrastus in Tγlo Arabici sinus insula arborem frequentius assurgere , neci Arabibus solum , sed Indis quoque communem retulit. Folia ramulis insident violaceo tinctis, quae perfectius adulta, quinque veluti laciniis profundius divisa reperiuntur e quibus cum inferiores duae , tum superior S longior exiguo folii additamento auctiores habentur. Florem illum diluta flavedine pallidum, S circum Oras, umbilicique sanum eleganti rubore purpurascentem qualis in vulgatiore Xylo notatur ) in hoc vastiore Gosiipio videre non contu i ; sed glomum tantum laneum pomi magnitudine, intra virescentem membranam collectum; qua denticulatis veluti segmentis hiscente, Gallica nivei candidior foetus in auras eluctatur. Is interiore bombyce maturior , semina continet fusco colore umbrosa: non uvarum congestu invicem contigua; sed intervallis suis nonnihil dirempta. EX lanis ingens illa pann rum multitudo elaboratur , atque ut Theophrastus loquitur, ,
Xunt alias viliores, alias pretiosissimas. Ex his vestes illae s cerdotibus olim AEgypti gratissimae parabantur.
304쪽
Praeter Myrtos vix habebant prisci illi Bolanophili, quod
odorati spiritus suavitate , inter 2Egyptiae Florae delicias
Myrtum quidern fragrantia mirabilem;
alia vero Oninia, cum odoris , tum flori8 eXpertia, scribere ausus fuit a divina limitentia nominatissimus seneX. Per haec tempora , quam Europaeis opponat AEgyptus . vix delinifica halitus gratia nobiliorem plantam hoc ipso Gessiimino possidet. Et vulgatioris quidem Jasmini late distuso virgarum pleXu, passim in hortis sylvae conspiciuntur : non item excellentioris hujus; S majore cultu dignissimi. Adolescit autem stipite robusta , atque adversiis fortuitorum impetum firmissima , quae ternis quaternisque cubitis in altum porrigitur. Rcami flexus omnes facili obsequio admittunt, florem eXhibentes lacteo candore nitidum , qui Catalonici jasmini, aureique mali floream suavitatem mistura jucundisiima confertim naribus ingerit. Prosper Alpinus simplicem in flore foliorum ordi'em eXprimit :ego duplicem saepius agnovi; nec octo, sed decem aut duodecim solia, rosea serie, breviore tubulo digesta. Theophrastum vero jgJptiae Florae acerbius insultantem, quid excuset y quum provincia illa tota odoratissimis hortis , nihil vel Tantalo vel Hesperidibus invideat. Scio elegantissimum senem ad p mila quaedam & molliora florum agmina respexisse , atque Ut ipsi is scripsit, et lia φυ ν non ad ea quae sicciora, ct quorum parentes lignea firmitudine compactiores, altioresque statura deprehenduntur.
305쪽
Phaseolum hunc reptili sublimitatis aviditate , cum ab utro que latere sedium nostrarum ad cacumina evasisset, fenestrarumque cancellis non ingrata umbracula praetexisset, repei te exaruisse memini. Folia obscuritis virescentia ramulis insi dent, ad nigrum tendente purpura coloratis. Nec dissimilis florum tinctura, qui copiosii, ac spiceo veluti congestu , non circa summum tantum caudicem ; sed sparsim juxta foliorum exortus virgula sua prodeunt. Alibi candido colore lactescente nascuntur , caetera ViX ab aliis phaseolis specie mutantes, Semina in siliquis recte notavit Prosper Alpinus, alia nigrica tia , subrubra alia ; sed maculis fere nigris infuscata, hi lisque candentibus insigniuntur. Observavi frequenter a plebe in i su usurpata, & projectis ad proximum parietem assistis, e scrobibus alternatim fuisse promota quemadmodum in alveo adteshrae jactum orbiculi transponuntur. Laab autem apud Arabes lusum innuit, adeoque nominis ex eo derivatio non improbabilis.
Ex Arabia Felici in AEgrptum delata haec corallini ruboris
pisa, rectius in puellarum cultum; quam corporis alimem tum cedunt. Ea cum Prospero Alpino Phaseolis omnino sim lia scriberem, nisi tum exiguus supra Crobi crastitiem habitus, S coactior in 0valem ambitum rotunditas discrimen aliquod inVeniret. Tota vero coccineo colore decora non vidi; sed qua parte solliculo nectuntur, splendido atrore maculata. FO-
lia virgulis suia aequatis insidunt ordinibu3, n Aime quae j m
306쪽
persectius adulta sunt, omniaque coelestis caloris promum Conis dum mira conVersione prosequuntur. Equidem ut noctu media terram; s1c in meridie culminante sole ἔρονοσκοποι , sublatis larum extremis coelum spectant. Magno equidem argumento , perfectiora esse, quae superiora nec hominem ipsum άνθ ρωπον esse, nisi , cum & supra humana sese .erexerit, res alioquin ut Seneca confitetur ) contemptistima. Caeterum causas illius converssionis foliorum dudum proposuit sapiens Eresus, & nocturnae quidem soliorum conVersionis, ξυνίον, οἷον πηγνυμένον το υγρον, Coactum, & Veluti concretum a frigido)humidum: quo rursum a calore digesto atque eXpanso, paulatim dilatatio succedit. Diurnam autem foliorum inclinationem, in , humoris detractionem refert. Eodem enim, inquit, convertuntur, quo humor radiante Sole pro Vo-
spitari, satis recentiorum navigationibus detectum est. Qiuod Palae arboris nomine antiquitus quoque cognita fuerit, cujus fructum Artenam appellari, plurimumque in Sydracis produci scripsit Plinius, facile juxta cum Clusio persuadeor: haud ignarus, regionum diversitatem, in eiusdem generis arboribus , cum fructus sapore, tum soliorum lineamentis insignem parere diversitatem. Folia tenella statim in longum S excelsum
emicant, cannarumque Indicarum more prius conVoluta paulatim deinceps explicata solem admittunt. Eorum haud sylvosa multitudo est ; gratissimus tamen viror. Latitudine communiter cubitum geometricum non superant: longitudine vel quater eXCedunt, adeoque singula in aprico quiescentium tota corpori tam umbram sussicere; quam adversus infectorum molestias operimentum praebere queunt. Nervo in longitudinem excurrente satis robusto sustinentur, a latere tamen ventorum
307쪽
timatu concussa facile scinduntur. Florem observavi Liliona cisi majorem; sed globosum, & Meleagridis instar extrema
foliorum substringentem coloreque ferrugineum. Hujus osculo commodum aperto, seminalem salivam depluere, vulgo quidem persuasum est : abunde tamen compertum habeo ex iis quas domesticus hortulus alebat Musis, etiamsi1 nondum ad fi rem pervenissent, actis in transversum radicibus sobolem pullulas . Fructui recenti non ea saporis gratia est, ut citra L Conicum eXercitium , aut condimentum Socraticum Europaeis valde placeat: corticem tamen, qua parte pulpae conjungitur,norea Gelsimini fragrantia commendat. C A P u ae. XXIII.
Se Sesban. Sesban plurimis in villis praeterfluentis Nili ripas amoena viriditate praeteXens , ex Memphi urbe Heracleam proficiscentibus tapius conspicitur. Rami diluto virore nonnihil ru- sescentes, asperitudine quadam ad contactum inaequales. In iis folia virgarum latera pari sere numero stipantia , si maturior planta fuerit. Vidi truncum ipsum fruticis, raris brevibusque spinis aculeatum. Siliquae .seminibus inclusjs praegnantes , pro istorum numero, exstinctis veluti locellis coarctatae
CAPUT XX1V. De Sofera. Figuram hujus plantae duplici nomine vitiosam aliqui arbitrantur , quod non servata foliorum aequali serie , impar unum singulis ramorum apicibus folium inserat, quodque si minum gerulas siliquas, non surrectas; sed prona gravitate peΠ- .ula. e primat, eaque princeps inter Bolassicos Honorius Bel-
308쪽
lus notavit. Sed utriusque culpae facile & fidenter Prosperum Alpinum purgo. QiuamVis enim frequentius paria sint foliorum agmina; interdum tamen adjectum eXtremae Virgulae privum folium : imo in eadem planta & parem foliorum ordinem, S imparem observavi. Ut habeas tapius ubi cum Marone ca
Sed & ubi ἀποι βαιν hoc succinas numero Deus impare gaudet. Siliquae coelum sane spectant. At nec hoc perpetuum est, cum coelestis caloris inaequalis dispensatio, humiditatumique modo copia , modo inopia , positum illarum permutet . Planta binos in altitudinem cubitos adsequat, & non raro superat, siquidem solem , solumque conveniens nacta sit. Camerarius, Noribergae suae decus, Sopheram circa ramorum eXOrtus ruben
tibus verruculis spectabilem in hortis aluit. CAPUT XXV
Beid ei Ssar peritioribus Arabum Medicis Ossar simplici
ter, S Et Usar dictum, foecundis quaquaVersum radicibus actis numerosa sobole terram hospitam occupans , plurimis jam Europae locis satis vulgata planta est. Εjus hic accuratiorem estigiem , cum fruct hi, qualem in temperatiore producit clumate, subjungere placuit, Folia vides, stabili conjugio ex intervallis consociata , atque a latiore basi , in longum gracilescente cono rotundata. Firma quidem illa sunt, ad Aloes tamen crassitudinem minime deducta. Nec a tenera solum adolescentia senili canitie , & inspersis veluti pruinis cum virore albucant; sed etiam caule , ramis , nervulisque cunctis, acre &amarum lac ubertim effundunt: quod concrescens locis caludioribus , non saporis; sed candoris quadam similitudine Mania,S Saccar et Usar appellatum fuit. Flores circa summos ramos