장음표시 사용
261쪽
ia1 De Syllo sino Demoestiativo.
Nee tamen a Demonstratione simplieiter excludendi sunt , qui constant ex Mediatis ante demonstratis. Ex. gr. Omne extensum es mensurabile. Omnis linea es extensa. E. Orenis linea est mensurabilis. Luraque praemissarum est Mediata. PriUS Tum natura sive in se, quia eausam eontinet: tum nobis, quia per illud Conclusionem cognoscere debemuS. NOUUS, id est; esidentius, S certius ConcIusione.
Causa ConclusioniS. Nos tantum inferendi oed
etiam estndi: 'ita, ut Syllogismus Demonstrativus ha. heat necessitatem non tantum formalem, & Consequemti; sed etiam materialem, & Consequentis. Et haec Principia Demonstrativa alia sunt f Iieiiενὼναποδω a, five Indemonstrabilia, A tam manifestae ve-Titatis, ut, cognita vocabulorum fgnificatione, nemo sanus ea negare possit, εc vocantur Axiomata, Ut. Eu nihilo nihil generatur. Summum bonum est expetendum. Alia sunt In monstra ilia secundum quid, quae quamis vis demonstrari possint, tamen ut per se nota tumuniatur, quia vel levi declaratione innotestunt , Sc dicuntur Theses, sive Positiones; Vel antea demonstrata sunt, & dicuntur Hypothesies, Suppositiones ; Vel quia alibi demon strantur, A vocantur αἰτηκαὶα , Psulata, quia uocens ea tantisper sibi concedi petit, donec suo tempore pro
I. Causa Demonstrativa debet esse adaequata, bc ratio proxim3, ProPtζr quam
262쪽
Nam primo eu effectu,sui nobis notior est, demonstramus causam; deinde cognita causa progredimur ad demonstrandum effectam.
Pseuduras ema, ψευδογράφημα a diciatur, cum FigurAE non, ut aebent, iecundum regulas suas delineantur. Traductum autem ad Logicam notat vitiosam demonstrationem.
Quid est Syllogisenus P dographicus tin Demonstratio vitiosa, Vel ex principio falso, vel ex vero quidem, sed commu
ni, aut alieno. Falso ut si quis in Ethicis pro principio habeat
omne iucundum esse appetendum; Et concludat: Moluptatem corporis esse expetendam. Communi in Nam qui ex eommunibus principi/s vult demonstrare, ille non demonstrat, nec icientiam, sed opinionem acquirit.
Alieno.) Dieitur hoc vitium, ευγένος, sive transtuι in aliud genus. Genus autem hic non
263쪽
Σ De Syllogismo Pseudographico.
intelligitur Luteum, std P fleum, id est, SubjHum, de
quo demonstratur aliquid r Ideti transitus in aliud genus nihil aliud est , quam de Subjecto unius scientia transtre in Subjectum alterius: Sive, per eandem causam, qua Affectio aliqua de Subjecto hujus Disciplinae demonstrata est , demonstrare assectionem aliam de alio Subiecto.
Nota T. Substra Disciplinaram alia esse O U-
ta, alia balterna. . - Opposta Subjecta sunt, quorum unum non continetur sub altero. Sic Subtemim Physicae, non continetur sub Subiecto Pneumaticae; nec Subjectum Arithmeticae, sub Subjecto
Subaeterna vero Subjecta Disciplinaria sunt, quorum unum sub altero continetur, sive fimpliciterintve accide tali quadam disserentia distinctum. Ita simplieiter sub Subjecto Metapb ea continentur Subjecta quarumque Disciplinarum inferiorum ; Sed eum accidentali differentia Subjectum optica, continetur sub subiecto Geometria ; Subiectum Musca , sub Arithmetica; Medicina , sub Phisica; Astronomia, sub Physica, Sc Geometria Subjecto. Agit enim Geometria,LOptica. Arithmetica, Musica, sphysica, Melcina.. CPhysica,t Geometrias kAstionomia,
detinea.deLinea visiva. de Numero. deNumero sonoro. deCorpore naturali.
deCorpore naturalis Miltideram, Coelabes Stesiis. deMagnitudine Terra. deMagnitudine, & motu Corporum coelesia m. Quodα
264쪽
Lib. III. 14sQuodque de Subjectis disciplinarum inter se
comparatarum dicitur . idem etiam intelligen
dum de partibus, es speciebus sub illo Subjecto
disciplinari contentis. Sic in Physicis simplicia ter subordinantur Corpus, mixtum, & animal; &opponuntur Corpus simplex, & mixtum. Cossus. Simple
Mixtumal εAnimal. Nota. 2. Questiones aliae sunts lices, S unius disciplinae, alia mixta, quae ex diversis possunt asstrui.
Sic Deum esse Triunum, Christum Θεά ρωπον &c. quaestiones sunt Theologicae, nec nisi principiis Theologicis possunt probari. At Deum esse , Deum esse unum, Omnipotentem &c. Animam humanam esse immortalem Sce. id tam ex Theologia, quam ex Philosophia suo modo adstruitur. Ita tam Astronomia, quam Physica probat, Lunam esse rotundam.
Ex his nunc apparet ἀ) non fieri μεταδε- 1. Cum principium disciplina subordinantis appli-eatur Subjecto disciplina Subalternata; ves, oem id quod superius est, applicatur inferiori.
Ex. gr. Principia Μetaphysica disciplinis inferiori. hus; Vel Principia Physica, Μedicinae; Geometriae, opticae; Principia Mithmetica, Μusicae. Quia enim Disciplinae Subalternatae unum genus, sive inum Subjectum habent, accidentaliter tantum distinctum, patet, transitum a Subjecto ad Subiectum non fieri.
265쪽
3 6 De syllogismo Pseudographico
2. Cum struestio Mixta ex oppostarnm disciplinarnm principiis adstruitur
Quamvis enim disciplinae sint inter se oppositae, tamen respectu certarum quaestionum ad unam Conclusonem adstruendam confluunt. Huc pertinent principia, quae una Disciplina ex altera, tanquam alias nois ea, aut aliunde cognoscenda supponit. Tunc enim principia illa etiam alteri disciplinae fiunt domestica. Stet in divinis utimur principiis istis naturalibus et cluens, ου tenitus realiter disserunt. Filius est eiusdem cum Patre e enm. . 'Qui natus est ex homine, Ioquitur, flet, &e. isse est
Contra ig) fit transitus de genere in genus: x. Cum principiam unius discipli ne transfertur ad probandam Conclusonem disciplina oppψω propriam
Ut, n PrincipIum Physicum e ex nihilo nihil fit, quod loquitur degeneratione, transferas ad destrirendam creastionem, sive productionem rerum ex nihilo. Vel, si ex principio Mathematico, omne quantum est divi bile, pro-hes , non dari Aismos. Sic limites movent Pontificii, clum' ex principio politico necdum omnibus probato a statu regiminis politici Μonarchico concludunt ad statum Ecclesiae Μonarchicum, adeoque unum visibile Ecclesiae Caput. Item Calliniani, dum ex principio phyrico, quod unum Corpus non possit esse simul in pluri-hus locis, concludunt, neque Corpus Christi in pluri-hus locis esse posse.
a. Cum principia ex una discipIina in aliam trans-ιata, nitra limites applicantur. Sic recte ex Physicis infero:
Qui es merus homo, ille habet voluntatem humanam. christus est verus homo. E. Christus habet soluntatem humanam. In his enim S. Scriptura nullos ponit limite .
266쪽
corpus naturale non potes esse in pluribas locis. Corpus Christi est naturale. Ε. Non potest esse in pluribus locis.
Ratio est, quia Scriptura hic limites ponit,& de Corupore Christi aliter docet. Sic ex ratione gignentis, de geniti recth inferimus, in divinis dari realiter distinctas personas; sed si ultra velis progredi, & inferre,Ε. etiam dantur essentiae numero distinliae; quia , quae realit est differunt, illa etiam offentialiter differant: tum Scriptura S. limites ponit, dum afferit, nihilominus unum tant vesse Deum. Imo Scriptura Sacra illud principium ut aa Creaturas restri mim supponit ex alio principio, natura noto, qu bd scilicet non sint Compossibilia duo,vel plura Infinita.Principia ergb hujusmoda examinanda sunt,mma absoluta,an vero ad certumΕntis genus restricta; Sc maxi-mE,an in Theologicis patiantur Instantiam. Sic illud Arii, quo veram Christi Deitatem negavit,quiaChristus sit genituS, Omne autem genitum habuerit principium sui eme, ab ipsaScriptura restringitur ad res naturales,dum docet,
Christum, Sc esse.' non habere 6 enii principium.
Philosophia non est contraria Theologiae
Patet ex dictis. Sic videntur alicui contrariari haeca Nulla Virgo est mater. Quadam Virgo Μaria est mater. Μininah tamen contrariantur; quia vel illud Physeimunulla virgo est mater, accipitur secundum cursum natu, a ae, Sc sic non adversantur, sed utraque vera est: Nulla mirgo maturaliter) est mater. Quadam virgo supernaturaliter est materi Uel, si velis principium illud absoluth accipere, nul-Iam Uirginem, sive secundum, sive supra cursum natura egie matrem, tum principium pexis, quia S. Scriptura dae Instantiam de Μaria.