장음표시 사용
231쪽
De Syllogismo. Omne animal es brutum, vel homo. Do hi animal Ε. es bratum, vel homo. D:Lapis non est animal. E. uel brutum nec homo.
a Causa S inectu 1. a Toto & Partibus. ab Antecedentibus, Consequentibus & Circuminctantiis. 4. a Comparatis. s. ab Adjunctis. 6. ab Oppositis.
Observa. causa est, quae dat esse rei. MI, Causa est princlitium influens in esse rei boce influendi a ivτsumpta E sectus est, cujus esse ab alio pendet. Ut, Causa Efectus.
Architectus -Domus. . Sunt autem genera Causarum quatuor: Eociens,-- raria, Forma & finis. Quarum due sunt Interna,quae eia sentiam rei ingrediuntur, vel intrensech constituunt,nimirum Materia di Forma Et dua Exuma, quae enen tiam extra se producunt, nimirum inciens es Imis.lcausia Ffciens est, a qua res est. Ut, Vciens uectum.
Materia est, eX qua aliquid fit. Ut,
Materia Materiatum. Aurum-- Poculum. Forma est, per quam res est. Ut, Forma Formatum. Anima Homo. is est. Dropter quem res est. Ut, . Finis Finitum. , Studere Scientia.
Variae Causarum divisiones A subdivisiones , quibus Μaximae superstructae sunt, videantur in Metaphysicis. Logici saltem est, Locum notare. ma
232쪽
Lib. m. MAXIMAE, a CAUSIS IN CENERE. I. Posita Causa proxima,particulari, Ariaequata,per se, in a secundo, persecto, non im
pedita ponitur Estectus) inferi vel es) Ut:
ad cans. E. domus extruetur. At non sequitur: Posto calore Solis, putri ex ovis exeladuntur. Positis pedibus,ponitκr peregrinatio.
D. Sublata cauta per st) tollitur Effectus quoad esse , vel fleri) Sublata scilicet causa Externa, tollitur Effectus, quoad fieri ; μ' rernά vero, quoad esse. Ut,
Anima migravis e corpore. E. Vita cum morte commutata es. Architectus est mortuus. E.
lli. Nihil est Causa sui ipsius positive
Deus dicitur a se ipso negativὶ, quatenuS
mm Causa S Esses in , qua talia, sunt Relata, adeoque smul. Ut, Pater, qua homo, prior est Ilio, qua bomo est. μι pri0r est luce. Architectus prior est domo. JUscatio posterior e de natura,norempore-
233쪽
Nam Causa, qua os tali MI tala, potest esse din bilior suo Uectu. Sic v. gr. Filiis dotius notitior es Patre Rustico, quis homo aο2us, non vero qua suu VL Posito Effectu,ponitur Causa Exte na in esse vel fuisse: Interna vero inesse. Ut, Terra ingenti motu concussa tremit. E. Alignam hujus mulsis praece ne causam neses eqseam est. V it. E. habet animam. Vii. Essectus non est deterior rorogenere su a causa. Valet haec Maxima in essicientibus priηcipalibus quoad essentiali in laterais Conjunctim sumptis. Ut -- gratius ηοη potes toto genere esse det rior gignente.
quod non fuit in causa formaliter, virtu
liter aut eminenter. Formaliter inesse dicitur, quod rei secundum naturam,& definitionem competit. Ita sapientia formaIiter competit Deo S homini. Eminenter inesse dicitur, quod secundum summam excellentiam inest. Ita Sapientia est in Deo,eum qaο Identificatur; in homine merb est accidens, gradus habens. Martualiter verti inesse dicuntur,ad quae producenda Causa virtutem habet, quamvis causae fommaliter,inesse repugnet. Sic Corporeum ese Deo nec framaliter,nec eminenter competit, cum essentiae Diν. repugnet, di quod non inest formaliter, illud nec eminenter inest. Competit tamen Deo virtualiter 8c effectishquia est causa Corporis, Sc habet virtutem ad naturam cor-PQτem Producendam. N
234쪽
l. A posse ad esse non UIet Consequentia. Sed valet ab esse ad posse. Ut,non sequitur.
Potes esse docta.. E. est doma.. Adam potuis non peccare. E. non peccavit. Sed ita: s. E. potes esse do Ladam peccavit. E. potast peccare.
u. Unius rei plures possisnt esse Causae partiales, secta es dives generio Sic E--
Dionis saelitatum ex AEnpto Causis princia palis sutaria suis Deus y Minus principalis,m stra, Moses, Infrumentalis, Baculus -- sis, mare dividens.lli. Causa effciens naturalis, non volun
raria) semper agit idem quoad medium s
modum agendi, non quoad essectum.) Sic Sol semper calefacit,sed essectus caloris pro diversitate Obem varia Lutum enim induratur, o cera liquescit uno eodemque Solis igne,quia lignoris Iuto extraneus, in cera naturalis stlV. Essiciens naturalis, non voluntaria
agit ad extremum virium nisi impediatur.
Sic ignis urit, quantum potest At in fomace Babylonica actus ejus secundus videtur a Potentia superiore impeditus.
235쪽
De Syllogismo. 216 V. Positis omnibus ad agendum requisitis, ponitur effectus in causa naturali,necesserio e in voluntaria, contingenter) Sic semen in terram recte ispositam jactum non potes non fructificare. At homo indifferenses'. tum quoad actus exercitium,tum quoad specificationem actus; potest furari, vel non furari: iurari hoc, vel illud.
in essentialibus , essentiam necessario consequentibus, non in accidentalibus) Ut, Pater est rationalis. E. S flins. David est labe originali infectus. E. V Salomo. At non sequitur: Deus es aeternuue. E. M mundus. David es Rex. E. V Salomo. Hoc enim fit
Vll. Causae subordinatae essentialiter non ,ecidentaliteri stant pro una. Sic Deus, Solo Homo renerant hominem.
Vlli. Causa cauta est Causa causati in
essentialiter, non accident aliter subordinatis. S,ve : dans formam dat etiam consequentia formo scilicet necessaria & naturaliab Ut, Pater dat suo animam rationalem. E. Et intellectum, Voluntatem, R bilitatem Sic Deus nan est Causa peccati, quamvis si cossa, hominis, quia peccatηm non depeηdet ab homine per modum naturalis SeqηM. λ IX. Ia
236쪽
Lib. III. 11 lX. In Causis non datur proces Us in infinitum. Deveniendum ficii. ad primum omnium rerum motorem, qui est Deus.
X. Quod quis per alium facit,ipse feci se putandus est. Sic David per Dabam, gladio
Ammonitico Uriam objiciens, dicitur eum occidisse. Obj. E. Maledictio Simet Deo impWanda Resip. qua malam culpa, Nego: qui mialam poenae, Concedo. 2. A MATERIA. l. Posita materia sex q-,in acta causandio
ponitur materiatum sin esse, vel se H Ut, Adsunt ligna. E. domin potes extrui. ll. Sublata Materia) per A se immanen- e tollitur Materiatum. Ut,
Non habet partes hominis organicas. Ε. non est homo.
ill Diversae Materiae variant rerum dignitatem. Sic poculam aureum praestat argentes.
lV. Posito objecto, ponitur potentia vel habitus in esse, velposse esse. Ut.
Habet animam. E. est vivens. Habet fundamentum, muros,parietes, contigna tiones, tectum dic. E. est domus. Di M. Fola
237쪽
ll. Forma in actu causeandi posita dat e se sisterminatum distingui M operari. 1ll. Unius rei unica est forma cur Mis, effutialis pecifica IV. Qualis forma, tale formatum. Ut,
Anima hominis nobilior es anima bola Trimo nobilior est rusti M. A FINE. I. Finis est primum in latentione,ia ubtimum in Executione. II. Ninis M honum convertuntur.Bonum
R. verm vel apparens, honestum, utit jucundum.
lit Unius rei multi possimi esse fines
si ordinati, intermedii,per accidens, partia-Ies, cujus p non ultimi , totales , per se, cui Sic conjugii Mis es procreatio Sobolis , ct invium alatoriam. Pharmacoram 'is es pargatio ς gallanis Mis est μηitas, sanitatis fati s expedita omis facultatam
N. Omne agens Orest) agit propter m
nem sis natura naturante, vel n turat ut loquuntur, intentu Vic ignis agit propter sum a
V. Propter quod unumquodque est tale, illud magis est tale. Ut,
Spoclus amatsponsam propter divisias. E. Divitias magis amat.
Procedit Canon. I. Si praedicatum propter causam τοτ st, Proximam, adaequatam,univocam,di Causae formali.
238쪽
maliter infit, eum reflexione esseaus super ipsam Ca Q Sive, si magis S minus admittat.Sic non sequitin dPetrus es ebrius propter Vinum. E. Vinum magis est ebriam. Filius est homo propter partem. NPater reaps est homo. Paries es albus propter pictorem. αPictor magis est albus. Homo es ereatura propter Deum. E. Deus magis es Creatura.
VI. Qui vult finem causalitatis, volun-
eate ordinata es scaci, se uon nuda complaeensu missi etiam media orest necessaria, non directive tantum tali 2 Et vice versar
aut vult media per se ad finem ordinata, ille vult finem. Sic qui emaciter de erae
merulam, illa etiam traictat via. At non sequitur Magistratus vult execatim justitie, Ε. etiam mulatrocinia, surta, adulteria. Deus vult sis peccati,sc. pomam. E. peccatum. Nam x. peccata masunt mediam ordinarium. a. Poena non sunt His causalitatis,sed termisationis tantam
I. Posito Toto essentiali , vel integrali
ponuntur partes. Utio homo. E. habet corpus organicum Harimam rationalem: constat animalitate es ratioralita te; habet cor, eaput, hepar sc
239쪽
22 De syllogismo. Adsunt fundamentum, eontignationes, tedam Sc. E. est domu At non sequitur: Datur anima in eoela, es corpus in terra, E. datur homo.
cum Animata corpus hic non mi is esse partium
III. Totum integrale est majus sua parte squalibet seorsim sumptά.
IV. Pars est prior Toto r. ordine cogntationis distincta. a. ordine naturae, qua Ens, non qua pars formaliter. .
' V. Quod tribuitur Tota universali se In-
eorati homo eneo eusimilari,materialiter ac
ceptis id tribuitur etiam partibus Subjecti
vis or homogeneis.) Ut, , Animal sentit. E. es homo. Aqua est humida. E. V quesibet aquae gutta.
Vide infra L. 3. cap. XIII. ubi de Toto Sc Partibus agetur in Doctrina cie Divisione.
IIL DE LOCO ANTECEDENTIUΜ , CONSEQUENTiuΜ ΕΤ ClmuΜSTANTIARUΜ. Observa. I. ΤECEDENS est, quod rem anteis cedit sine influxu causesse Sic aurora antecedit diem non est causa diei. Huc pertinet Cortiditio sine qua non, ut, ertio valvarum es antecedens conaitio ne qua non sit IlInminatio; quamvIs Illuminatio non sit ab apertione valVarum, sed a Sole. a. CONSEQuins est, quod rem consequitur sine dependentia eausali. Ut, dita posterior priorem. Estque
240쪽
Estque Antecedens Sc Consequens aliud Necessarium, quod cum Antecedente vel Coniequente necessario eon
nexum est ; Quale est Signum Necessarium , ταμήριον aliud Contingens, quod accidentaliter connexum est. ut sunt Siena probabilia λμμα) Ε . gr.
Antecedens Necessarium-Consequens. Remotio puris ii ,-, Cura morbi. Juventus - Senectus. Consequens Necessariam ,- Antecedens. Adventus Messiae - Prophetia Esaiae. Apostolatus Pauli - Praescientia Dei. Antecedens Contingens. Consequens. Cometa Bellum. Ruhedo coeli serotina ---. Mane serenum. Consi uens Contingens. -- Antecedens: Senectus Juventu . . Pallor Studia.
3. CIRcuΜSTANTIA Μ vulgo septem numerantur, sequenti versiculo inclusae:
I. Posito, vel remoto Antecedente quπωώθ ponitur vel removetur Consequens
ut Consequens. In connexis necessariis necessa rio, in contingentibus probabiliter. Utis Iudaei non habent sceptram. E. Megsas venit. Sol non est ortus. E. dies non est. II. Posito Consequente,ponitur Antecedens squod eum Consequente nece prio connexum.