De rebus gestis Joannis 2. Lusitanorum regis, optimi principis nuncupati ad augustissimum regem Petrum 2. Auctore Emmanuele Tellesio Sylvio, marchione Alegretensi, ..

51쪽

rum imagines intuerentur, vehementi sti me sibi animum ad virtutem accendi, flagrareque cupiditate eorum famam, & gloriam adaequandi. Cuin autem ad virtutis studiuincutiendum tantum valeant mutae imagi

nes, & statuae, quae vix quaedam dine amenta corporis, vultusque specieni referunt; qua tam vini putamus habere .llistoriam, quae non corpus, aut vultum exprimit , sed ani mum ipsum illustrium virorum, atque: horurecte,& egregie .facta immottali vita dona, ta universae posteritati legenda exhibet, &imitanda. Vetus populi Romani institutum fuit memoriam civium, qui beneide republica meruerant, rebusque gestis egregiam

famam paraverant,statuis conservare , eas eque non ex fragili, aliqua vilique materia faUticate, sed ut diuturniores forent, eκ marmore,aeseque, atque id per eximios sta tuariae artifices, ut materia ipsas a temporis injuria vindicaret, operis excellentia servandi curam conciliaret. Quid tamen his statuis factum. putamus λ In cineres, & ruindera abierunt, & populus ille statuarum, ut loquitur Plinius, una cum ipsis, quoru speciem, ac memoriam referebant, penitus in-

52쪽

ttereiderunt; &nisi historiae beneficium no- his extaret,nec fuisse illas, nec esse desisse

scire potueramus. Ceterum haec omnia sunt laudes cuilibet historiae communes, quas tu,Carissime Pater,non implesti mod6,1 ed etiam auxisti. Etenim olim in historia duo praecipue commendentur,ex quibus innumerae dotes , &ornamenta dimanant ; materia scilicet, &scribendi modus, utrunque felicissime es assecutus ; nisi forte summa in te pietas, &caritas mea me non fallit, sed profecto non fallit. Nam ut priuium de materia dicam quod sentiolargumentum elegisti illustre, & omni memoria dignissimuna, & quo nu qum aut praeclarius,aut fiuctuosius in tota Lusitana historia reperies; siquidem Regis vitam scribis, qui ob piaeclare gesta, optumi Principis nomen apud posteros adeptus est ; neque dubium est inmit 6 esib utilius

humano genai rgregi λ clarorum Pt incipufacta, moresque mentoriae prodi , qua in ea quae turpiter,aut nefarie ad inissa sunt, conues nare litetis; illa enim animos ad recie fa

ciendum accendunt, haec vcreor ne etiam

53쪽

improbitas felix sit, nee tam praeclarε eum

rebus humanis agatur, ut semper virtus triumphet. At ea sunt Ioannis Regis facta, quae scribis, ut omnia si unum, aut alterum τXcipias, quod in controversiam trahitur maxima laude dignissima censea s, utpote plena iustitiae, prudeliae, magnanimitatis,&fortitudinis. Adde quod multo plures sunt quos bona exempla ad recte faciendum in. flar ni, quam quos turpiter admissa a peccandi licentia avertant. Seis optime Indulgentissime Pater )Xenophontem Graecorum scriptorem suavi mimum cum vellet

universis imagine iusti imperii proponere , vitam Cyri Petiatum Regis scripsisse, & ut

propositum assequeretur ulta de suo affinxisse, praeclara quidem, & summa laude digna,sed asci titia, & falsa. At quae tua fuit prudentiam, dicam an felicitatem λ id argumentum tractandum suscepisti, in quo sine iactura veritatis, sine metu ambitionis, aut livoris, Optimi Principis efiigiem omnium oculis videndam, omnibus Principi. bus imitandam proponis. Sed vidimus jam quam prudenter scribendi materiam sum se. ris, inuo considera n est quam docte, Sceleganter

54쪽

eleganter ipsam tractaveris, quod e revearentia facim quam debeo,& Parenti Opti mo, & viro doctissimo ; meaque ea de re se-tentia non tam iudicium erit docti viii, a quo quantum absim probe scio, sed admirautio juvenis litet arsi studiosi, & paterna laude prae laetitia triumphantis. 1- In primis autem scribis pura castinue

oratione, nec eorum ineptias sectaris, qui omnia volunt calamistris inurere; gravem castamque matronam , historiam dixeris,' quae ut modestos,& decoros cultus desiderat , ita etiam vestium luxum rei cit, & lanciviam. Quid aliud est anxie historiam asci.

titio fuco exornare, quam honestam matrem familias saltatriculae habitu in scenam dare Non tamen dubito fore nonnullos qui putent posse haec a se,non dico politihs, sed coptius tractari; sed ii eruisei et x eoru numero, qui caste Latineque scribere no di. dicere, neque sciunt hanc primam orationis laudem esse, neque quidquam tam dissicile, quam ipsam assequi,ut cum plurimi sint quilloc tempore Latina linguo icribant, ut ipsi sibi persuadetit, lepide, & venuste, paucissimos reperias, qui orationis Latinae cando.

55쪽

tem, &castitatem noverant. nid quod ver, ba tua sunt perspicua propria, & ornata, Secuique rei, quam scribis, ita accommoda ta, ut ad ipsas velut aptum, & conveniens vestimentum quadrent. Siquidem tenues materias modico verborum candore expo, nisi mediocres aequabili; & temperata ora,

tione;magnificas splendidis verbis,ae sublimibus pertractas. At,quod multo pluris est, his ipsis verbis sententias tu M enuntias, qui

bus M historiam ipsam quasi luminibus ex ornas, & legentibus prudentissima docu. menta inculcas. Quid illis doctius , quid

acutius,quid ad comparandam civilem prudentiam accommodatius λ Jam ver6 in ora. tionibus,quas ipse interseris,sive directas,si. ve obliquas, disponis recte, narras dilucidrisiades nervose Se profect6 ita sunt omnes

acutae, Sc expolitae, ut nullas videam in hi. storia nova, quas tuis anteponam, perpaucas, quibus ipsas comparem. Cum inreli, qua historia, tum praecipue in orationibus, quod solent alii ,rerum causas vetas simula tasque exponis tam accurate , ac subtiliter; ut arcanis Principum illotum, minumque

consiliis interfuisse videatis. Quae quidem

56쪽

omnIa clim per se satis ampla sint,& magna

tibi laudem afferant, tum multo maiorem tibi tribuent, si cogitaverimus quot quantisque occupationibus publice distinearis. Hoc unum sane deerat ad summamituam laudem, ut postquam domi forisque Remia publicam bene gesseris, posteritatem quo- qtie non exemplis modo tu is , sed etiam ρ lienis iuvares. Nam exemplis rerum gesta rum Magni Regis Joannis Secundi ad vim tutem accendi futuros Principes , tuis maagnos Imagnorum Regum' administrbs stimulas ad fiden singularem, egregiumque erga Principes suos tibi equium , adi incomparabilem abstinentiam . ad eximiam in te. gritatem, ad vii tutis honestarumque arti una studium. Quibus sane virtutibus meritus es apud benignissimum Regem dc mi,.

nuin nostrum , ut tibi summos magistratus daret. maximarumque rerum curam impolin neret . quas tu omnes pari prudentia, ac felicitate, & inchoasti, & pei fecisti. Cete.

rum ut iam ceteras omnes , & epistolaris brevitas, & modestia tua, atqueenam mea silentio obvolvant , illam unam tacere mam

57쪽

possum.quae est legatio Germanica, iis qui

enituit tuum in patriam, ac Regem flagra. tissimum studium, ac fides; ut qui difficilli mo tempore anni Hispaniam, Galliam , MGermaniam peragrare, Pyreneos saltus Se Alpium brachia superare non sis veritus. quia salus publica poscebat, ut Reκ Dominus noster quam citissime nuptias conficeret. Quanta vero prudentia opus fuit,

quanta diligentia quanta industria,vigilan tia labore, & cetra irate, ut Reginam octa/vum intra mensem ab ipsa Germania in Lusitaniam aveheres maximo Lusitani nomianis splendore praedicantibus omnibus, quas adiisti, nationibus Regis nostri potiatim ituamque munificentiam. Sed quae publico gentium praeconio celebrantur, rudi voce mea non indigent, idque feci justissimo tui amore abreptus, ia quit in itinere per vias & diversoria partem hujus operis te con fecisse scio. Neque Iongius priCrediar,ne videar nimium pietati meae indulgere, it lud tamen dicam nihil m hi. in omni viti prius aut antiqvius re , i quam te, tuaque ominia. factae mihi imitanda proponere :

58쪽

non quod assequi posse contendam, sed ut

ostendam omnibus dari a me operam dii gentissime, ut dignus tali patre videar, atque etiam tua . a me vestigia omni pietate reverentiaque adorari.

59쪽

nuelis Caietani Muta, Clerici Regularis Saci Theol. lecto.

Ad Auctorem.' Arte ine affecerunt, Domine, literae tuae, nam quod librum de rebus gestis Joannis Secundi Lusitanorum Regis a te conscriptum utilii legendum mittis,Vehementissime laetor ; quod velo iubes, ut quid de illo sentiam,quidque censeam, simpliciter tibi exponam , id e summo solicitat, angitque. inii enim fieri potest, ut ego tam ignarus elegantiae, & prudentiae, quam qui maxime contra Plinii tui sententiam i iudicium ferre audeam de te Sapientissimo Viro, pingente in hoc volumine, veluti in tabula politissimam effigiem historicae elegantiae , & civilis prudentiae λ Sed cum te

docente et sciam solam obsequii oriam sub-

sectis

60쪽

asse. Etiam in summa rerum omnium ignoratione non dubito hujusmodi iudieandi provinciam suscipere ; cum enim de te dicere possim , quod de Sexto Pompeio Valerius Maximus 3b maius po-dus apud me habitura est obediendi, & pa

rendi voluntati tuae non nova necessitas,

quam ipsa inscitiae meae stabilis conscietia. Fateor equidem libentius me fuisse obtemperaturum , si dicere iussus essem, quam facile, atque celeriter tu hujusmodi historia confeceris ; is enim sum, qui te saepissimε vidi scribentem , vel in lecto propter aegritudinem collocatum, vel aestivis horis, vesin Aula, vel inter ipsa amicorum ossicia,ceu nihil , aut aliud ageres; a o ut non semel felicitatem tuam cum Plinio praedicaverim. ed quando ultra haec, quae opti-- a me se ii, non difflebor, quod Se

Hirtius de se citea Caesaris Commen

tarios i testatum reliquis s d etiam im-

Peras, ut qualisnam mihi ruideatur hujusmodi historia, proseram, rem, Velleio teste,