Topicorum Aristotelis libri octo cum duobus elenchorum Boetio seuerino interprete

121쪽

potantia r prium assignans A ad non ens assignauit

Pro ortu potentia, cum non cotingat ei potentia tesse 'cum ens non est . Non enim erit sprium: quodpo

situm est esse propriu.ut quia qui dixit aeris propria respirabile: potentia quidem assignauit Oprium, natale pro prium ut respirari possit,respirabile est, a iasignauit autem,&adn5 esse sprium .nam 8c mam noch animal quod spirare natum est aerem.cotingit aerem esse:non tamen cum no est animal, possibile est spirare. quare neque aeris erit proprium huiusmodi

possibile respirari tunc: quia animal mmetit quod talo est ut respirare possit.non ergo erit aeris proprium respirabile. 99 CCo strueti autem: sipotentia assignas .p prium, tam ad ens assignauit sprium qua adnD EnS,cum contingat potentia no enti inesse.C E rit enim .pprium quod positum est no esse proprium. vi quia qui assignauit proprium entis possibile pati,aut facere: potentia assignanssprium ad ens assignauit propriumam cum ens est:& possibile pati quid. aut facere crit .quare Opriu erit enti possibile pati quid, aut facere. ioo i Deinde destruenti quidem: si per superabundantiam posuit propriuin: CN5 erit enim proprium quod positum est esse proprium. accidit

enim sic assignantibus .pprium:no de quo oratione,ia nomen verificari .nam corru pia re: nihil mi nus erit oratio .riam eorum quae sunt:alicui maxime inest ut si quis assignet ignis sprium .corpus leuissimum cororupto euim igne:erit aliquod corporum quod leuissi. naitin erit.quare non emigrais Iprium: corpus leuis simum. tot c Construentiauis :tino per supera.

baundantiani posuit Optium.WE it enim secundu

122쪽

hoc bene positum proprium: ut quia qui posuit ho/minis proprium animal mansuetum natura,non suo per abundantia assignauit proprium erit utiq; secundum hoc beue positum proprium.

Eduinti Topicorum Aristotelis Finis. CSEXTI TOPICORVId ARISTO, telis de locis diffinionis. L

rum est dicere de quo nomest ora tionem,oportet enim hominis diffinitionem de omni homine veri

ficari,aut quod cum sit genu Muip oluit ut genere vel non in ace sit nutrienere posuit,oportet enim eum qui diffinit in genere ponenotem differentiasadiungere.nam maxime eorum qus sunt in diffinitione,genus videtur diffinitisubstanti. tiam significare. ut quod non pApria est diffinitio. oportet enim diffinitionem propriam esse:quemad modum prius qictum est,aut si omnia quae dicta sutis qui fecit,non diffiniuit, neque dixit quid est essetet

si diffiniuit quidem in ii bene diffluit. Σ Si

igitur non verificatur de quo nomen & oratio . ex iis quae dicta sunt in accidenis locis considerandum. CNam scillic virum erum vel non verum, omnis consideratio fit.quado enim umnest accidens disputamus, ae 'erum est dicimus . quando autem Φ non

123쪽

inest,q=non verum. 3 CSin vero non In accommoi dato genere posuit, aut si non propria est assignata g oratio:ex iis qui sunt ad gen' A proprium dictis lo. a cis,perspiciendum.Reliquum vero si non deffiniuit, aut si non bene deifiniuit, aliquo modo aggredienodum dicerer Φ CPrimum igitur inspiciendu si non bene diffiniuit. CNam facilius est, quodlibet feciD se se, quam bene fecisse.manifestum igitur quonia pec: I r catum circa hoc plusculum,eo in laboriosius. quare

ParteS duae.V na quide,obscura intἐrpretatione ii Oportet enim deffinientem, ut contingit, qu amclatissima interpretatione uti .eo Φ cognOIcendi gratia .assignatur diffinitio .secundum autem:si amplius dixit in diffinitione quam par sit.nam Omne quod superadiectum est in diffinitione pere tuum est. De diffitione loci alii. Cap.II.Plu RVxsufi autem Vtrunq; quod dictum est, in a.d

res partes diuiditur .unus aute locus eius qObscure est si sit aequivocu alicui, quod dictu est. EVtu, generatio est ductio ad substantiam, scquod sanitas commensuratio calidorum ecfrigido rum nam aequivoca est ductio & commensuratio.immanifestum igitur Vtrum vult dicere eorum quaesio, gnificantur ab eo,quid multipliciter dicitur.similiter autem &si cum diffinitium multipliciter dicituri diuidens non dixit.nam linmanifestu, utrius diMnitio. nem assignauit,cotingit'calumiliari velut non con

ueniente oratione ad 4mni quorum diffinitionem

124쪽

assignaust. Maxime autem contingit tale quippiam facere:cum litht aequivocatio. Cotingit otiam 8c eum qui diuidit quotiens dicitur id quod in diffinitione assignatum est,syllogismum facere . nam si secudum nullum monora sutricienter dictum est, manifestum quod non diffinierit illo modo. 'Nius si secunduin metaphora dixit. CVt scientiam inaeciguam,

terram autem nutricem,aut temperantiam cosonantiam .nam omne obscurum, quod secundum metaophoram dicitur.contingit 8c etia Amphora loquentem calumniari:tan qua non proprie dicentem . non

enim congruet distasi finitio : ut in temperantia . nam omnis consonantia insonis. Amplius si est qe J IJnus consonantia temperantie in guosus teneribus

erit idem non concinentibus ieinuicein. nam neque coli sonatia virtutem .neq; virtus continet consonan

dax, aut medullam oui gelii a xxit' nam omne, obscurum,quod insuetum est. 19 gQuaedam autem Neque secundum aequi uocationem aeque secundumetaphoram,iaeque proprie dicuntur. 4 Ut lex:mensura, vel imago eorum quae natura tu sta sunt.sunt autem huiusin odi deteriora: inelapso. ra.nam metaphora facit quoda modo notum quod designatum est per similitudinem, omnes enim metaphora utentes, secundum aliquam similitudine ea utuntur,at quod tale est yon facit notu .nam neq; similitudo est secundum qua mesura vel imago ex est:

125쪽

go id est,culus generatio per imitationem est.hoc autem non inest legi .si autem non proprie:manifestum iu obscure dixit,atque deterius quolibet eorum sum R. - , gndum metaphoram dicuntur linon manifesta est coptrars oratio ex hoc quod di, vquoa citur Nam quae be tieisignant' contrarias conioe43 et Gaicta nonniitimanifemanifestant. ii si Aut si pstum cuius est diffinidios, uel in dum ea mae

superfluum iii termino dixit.primum quidem consioderandu: si aliquo Auirest quos 'mnibus insit, vel simpliciter' quaeiutini, vel iis quae sub eode genere sunt diffinitorum. Nam superfluum cieiece ε

sarium id est . oportet enim genύέ differentiam autem abaliquo eorum quae sunt in eo idem genere.atqui quod omnibus quidem inest sim .pliciter,a nullo separat . quod autem oninibus quae is ub eodem sunt genere inest, non separat ab iis quae jsunt in eodem generequare superuacaneum huius. lmodi apoositum, 13 CAut si est quidem proprium quod app-tuMeasablato autem illo,& reliqua dita 'finitio propria eit,vi indicat substantiain. Cui in hominis Oratione scientiae sulaeptiuum appositum, suis Perfluuu,nam re eo ablato,reliqua oratio propria est . re indieat sub st antia .simpliciter autem dicendo: om 'tam ne um turri quo ablato reliquum manifestu' facieid quoddi aitur.Talis autem est M animae termi vius: si est numerus ipso seipsum mouens . nam quod

seipsu mouet est anima,ceu Plato diffiniuit. an pros

126쪽

sae m

prIum quidem quod dicitur,non Indicat autem sub stantiam interempto numero, utrovis igitur modo se habeat,disticliaeaut ex icet . Vtendum ergo in omnibus talibus ad id quod expedit . ut est flegma. tis terminus:humidum primum a cibo, indigestum. Vnum enim primum non multa. quare superfluum, indigestum appositum. nam hoc ablato,reliqua erit Propria diffinitio.non enim contingit a cibo 8c aliud quiddam primum esse. An non simpliciter a cibo ne

gina sed indige ruin s musa. quare addendum 1

est indigestu .nam illo quidem modo dicta.non veo 'ra erit diffinitio:siquidem no omnium primum est νε si Amplius si quippiam eorum quς sunt in ora. tione notomnibus inest quae sunt sub eadem specie. CNam talis peius diffinitio:& tota rit enim ad pro prium quolivet addito vero,sola oratio propria fit. at vero si aliquid eoru quae sunt in nratione,non omnibus insit quae sunt sub eade specieampossibile est

totam orationem propriam esse . non enim conuersim praedicabitur de re. ut animal gressibile bipes quadricubitale. namhuiusmodi oratio non conuero sim praedicabitur de re:eo q; non omnibus inest,qus sub eadem 1pecie sunt,quadricubitale. I Rur. sum si idem frequentor dixit et ut qui concupiscen. tiam appetitum delectationis dixit.nam omnis con cupiscentia, delectationis est.quare ε idem concupisceutiae delectationis erit.fit igitur terminus concu. piscentiae appetitus delectationis,nibit enim distere

cocupiscetiam dicere, aut repetitum delectationis,

127쪽

quare utrunq; eorum delectationis erit. An hoe quidem nihil absurdum.nam 8e homo bipes est. Quare R idem homini ,bipes ei li.est autem idem homini, animal gressibile bipes. quare animal gressibile hi Pes,bipes est.sed no propter hoc absurdum aliquid accidit.non enim de anima gressibile bipes praediacat .uginta ae emisit hipes praedicatur: si de animali bipede gressibile bipes dicitur: quare semel tantum bipes praedicatur. similiter autem S in cono cupiscentia non enim de appetitu id quod est dele ctationis esse praedicatur,sed de toto.quare semel tam 'his praedicatio fit.Non est autem bis dicere idem no

liten quid ἱsrurg ted frequeter de aliquo idem

Praedicari .sicut Xenocrates prudentia diffinitivam Acontemplativam eorum quae sunt,dicit esse . nam diffinitiva conleplativa qusdam est quare bis idem dicit,addens rursuin & contemplativa. similiter auo tem&quicunq; refrigerationem : priuationem eius quidem caloris qui secundu naturam est, dicut esse. nam omnis priuatio eius est, quod secundum natuo tam est.quare superfluum est addere secundum na turam sed sufficit fortasse dicere priuatione caloris.

h mnintremnem expessienti iustorum nam i

stum expediens qu priam est . quare continetur in - expediente. perfluum istitu iustum . nam qui dio' xit uniue tali addidit & particulare.& si medicinam, disciplinam sanatiuorum animali& homini. aut leo gemina aginem eorrum quae natura sunt hona N iua

128쪽

ΥΟ. costa nam iustum bonum quippiam . quare frequerer idem dicit.Vtrum igitur beno an non bene diffiniuit:

per haec ξc huiusmodi perspiciendum. De diffinitone loci alii. Cap.III. Vtrum verodiffiniuit & dixit quid est osse an V non ,sinis prinnim ergo si no, per priora tanotiora confecit diffinitionem. CNam ter. minus assignatur eius cognoscendi gratia quod dicitur. cognoscimus autem non quibuslibet sed ex ptioribus, notioribusque, quemadmodum in demonostrationibus. sic enim omnis doctrina, 8c omnis di

sciplina se habet .manifestum igitur quod qui non per huiusmcdi diffiniuit, non diffiniuit . si enim diffiniuit, plures erunt eiusdem diffinitiones . nam manifestum quod & qui per priora ac notiora, iterum' melius diffiniuit . quare utraeque erunt diffinitioncs eiusdem. tale stitem --etuli iam Vnicuique eorum quae sunt unumast ne idipsum quod quare si plures erunt eiusdem diffinitiones: idem e/.wttit diffinitio, esse quod quidem secundum utranquo diffinitionum significatur. haec autem non eadem sunt: eo quod diffinitiones diuersis. manifestum igitur quoniam non diffiniuit, quilii onper, priora atque notiora diffiniuit. - - 16 CIgitur per non notiora quidem terminum dici, duplicitor ast accipere. CAut enim si simpliciter ex ignotioribus, aut si nobis ignotioribus: contino vii cnim utroque modo. simae iter 'ar notius quod prius' est, posteriore. ut punctis A linea, talinea, superficie . ec superficies, solido. quemadmo.

129쪽

dum 8e unitas numeroquius enim,&principisi om/nis numeri :similiter autem εἰ elementum syllabamo: δε his autem econuerso quadoq; accidit. nam maxima solidum magis sub sensu cadit quam superficies.suo pGficies autem magi uam linea limea autem, M gno magis. Mire similitud o magis huiusmodi coognoscit nam illa quidem quomodolibet:haec autem

tentare cognoscere.nam magis scientificum tale est. verum ad eos qm impotentes sunt cognoscere per talia,necessarium forte per ea quae illis cognita sunt facere orationem. sunt autem talium diffinitiones

quae fc puncti & lineae 8c superficiei amnes enim per posteriora,priora indicanima stud quidem . near:istam autem superficiei, hanc vero solidi rines dictitate . Non oportet autem latere quoniam sic

di finientes non contingit s.quid est esse diffini

to,indicare:nisi catinsit idem nos notius esse H simpliciter notius. siquide oportet per genus ecki fetentias diffinire eum,qui bene duo sit. Silautent simpliciter notiora & priora sunti Ipecie interimit eo' nim genus & differentiaspeciem.quare priora haec, specie sunt autem notioramam specie quidem nota, necesse est 5c genus 8c differetias cognosci. qui hominem enim cognoscit, & animal gressibile cognoscit. at genere & differentu notis non necosse est ia spe . ciem cognosci.quareagnoiso species. Amplius illis, sui secundu veritate huiusmodi diffinitiones di tesse quae sunt ex iis quae unicuiq; sunt nota, Plure

Veiusde mcidit disere diffinitiones esse.na alia aliis, u

130쪽

t non omnibus eadem:cotingit notiora esse.quare adisuquem erit diffinitio assignanda: siquidem ex iis, quae singulis quibusque sunt notiora, diffinitionem oportet facere . Amplius eisdem alia, interdum alia

magis nota Min nreiffui , sensibilia:instru

i moribus autem finis, contia.quare neque ad inno, dem semper eadem diffinitio assignandavis qui peti ea quae singulis quibusq; sunt notiora diffinitionem fatentur assignandum esse.manifestum uitur ae non diffiniendu per ea quaei pli citer notiora.nam solo modo licvna ta eade disti. nitio semper fiet. Fortasse autom 8c quod simplici. ter notu .non est id Quod omnibus notum:sed quod bene dis si is intellectu . quemadmodum &simpli L,L-e Is quihene affectum habent corpus. o Portet ergbutiu

indyt tum diligenter pervestiga

finitionem .si neq; ex simpliciter notioribus, neq; ex 'tingit diffinitionem fieri.vnus igi. quoa no per notiora. quod per po. prius dixi. steriora,priora mus. 9 Al autem Melas quod est in quiete . R demittione , per indefinitum, & quod in motu est - - e assignata est oratio nobis. CPrius enim est & noti'a iram quod manens est sc definitum: eo quod indefinitu 2 R in motu est. 2o C Eius autem quod est non ex prioribus:tres sunt loci .Primus quidem ; si per op positum, oppositum diffiniuit. CVt si per malum: bonu.simul enim natura opposita. & nonnullis etia dem disciplina viroruml videtur eo quare non sem