장음표시 사용
21쪽
scimus, ad tantam processisse magnitudinem, no ob singulare aliqua eoru Aprudentiam, sed quod praeter caeteros regiam potestatem magnifaciunt Acmosius. uenerantur: tum Dionysi tyranni opes illo ipso aucitas 5c colirmatas esse. qui cum reliquam Siciliam uastatam ec desolata suscepisset, suam uero patriam obsidione cinctam, non solum eam praesentibus periculis liberauit, Canusines sed dc Graecarum ciuitatum maximam effecit: Tum Carthaginenses 5c La.
Lacedaemo. cedaemonios, qui inter omnes Grecos optime rempublicam administrant,
ν, domi quidem paucorum potestate regi, sed in bellis regio parere imperio. - si ii in ciuitate Atheniensu etia, quae monarchijs insensissima esti ostendi potest, quando multos imperatores mittit, affici cladibus: cu uero in belli discriminibus,unu summae reru praeficit, bene rem gerere solere. Eminu ro, quinam euidentius probari potest. maximi faciedas ξά praestantissimas esse monarchias, cli huiusmodi exemplis. Est em perspicuu,eos qui perpetuo regiae potestati paret, esse potetissimos: ec ad gerendu bellu instructis smos: qui Oligarchias bonas habent, in bellis, α iis rebus quae marinas
ipsis curae fiunt. partim unum imperatore, partim rege exercitib.cum impe rio praeficere: eL qui Monarchias oderunt, quando multos duces mittunt,
nihil recte steliciter perficere. Quod si quid e uetustatis memoria re resta petendum est, dij etiam Iouem regem habere dicuntur. qui sermo si uerusi es apparet, deos etiam hunc statu ceteris anteferre. Sin rei ueritatem nemo
nouit, sed ipsi coniecturis in eam opinionem adducti stimus: id argumento est, nos omnes Monarchiam praestantissimam iudicare. Nec enim tali reipublicae Brina deos uti diceremus,nisi eam longe inter caeteras eminere crederemus. Ac de politiis quidem, quantum alijs aliae praestent, nec inueniri nec dici possunt omnia: sed instituto nostro etiam haec dixisse sussiciat. sacvNDUM Quod uero nos iure imperium teneamus, multo breuius, ec maiore omnium assensu expedietur.Quis enim ignorat,Teucru nostri generis prin B. Huri οῦ id cipem,caeterorum ciuium assumptis maioribus huc nauigasse: Zc urbe conpilesiis ad is dita,ipsis agrum distribuisse Pater uero Euagoras,imperium ab alijs amiLministrare. sum, maximis periculis aditis, recuperauit:& eo rem redegit, ne Phoenices amplius tyrannidem in Salaminios exerceant,sed ut regnum hi etiam nunc. teneant, quorum id ab initio suit. Restat igitur ex his quae proposui, ut de meipso breuiter aliquid dicam, quo sciatis talem esse uestrii regem, qui
non propter maiorum tantum excellentiam, legitimam successione, sed ob meam quoq; uirtutem merito etiam maiore honore quam hoc, dignus iudicarer . Arbitror enim omnes consessuros, inter alias uirtutes maxi- Iussi . mi faciendas esse iusticiam 5c temperantiam. Non enimper se tantum no Tmper m. bis prosunt, sed si considerabimus oc naturas et uires ec usum negociorum, inueniemus omnia ab his uirtutibus aliena, maximorum malorum causias extitisse: quae uero cum temperantia 5c iusticia coniuncta sunt, maxime iuuare uitam hominum. Qiuod si qui ueterum ob has uirtutes celebrantur, ruiticia Ni- aequum esse puto, ut eadem mihi quo gloria contingat. Ac iusticiam dis, quidem inde potissimum perspicietis, quod imperium adeptus, quamuis regiam pecunijs uacuam oc omnia sumptibus exhausta, negocia uero tum harum plena,ita ut magnam cura & cautionem ait pressima sumptust re quirerent,suscepissem nec ignorare, talibus temporibus, alios omni b. mo dis detrimenta rei familiaris sarcire,ec adigi ut contra naturam suam multa faciant: nihil tamen istorum omnium ad iniuriam faciendam me impulit, sed ita sanete 8c praeclare curam rerum gessi, ut nihil praetermiserim, quod ad incrementa 5 elicitatem reipublicae pertineret. Nam ec ciues tanta mansuetudine tractaui ut nec exilia,nel caedes nev publicationes bono rum,nec ulla alia talis calamitas,me regnante inciderit:& cum in Graeciam nullus
22쪽
A nullus nobis pateret aditus. ob bellum praeteritum, & nos ubiq; spoliar muti pleracp pacata reddidi, dum aliis omnia persolvo, alijs partes aliquas:
alios oro ut mora intercedere patiantur, cum aliis ut licuit transigo de controuersiis. Praeterea cum Insulam,uicini nostri, nobis irascerentur, Θc rex Persarum recociliationem uerbis profiteretur, reuera insensus esset: utras haec mitigaui, dum altem ossicijs demereri stiIdeo,erga alteros me iustum praebeo.Nam a rerum alienarum cupiditate tam longe abim, ut alij si paulo uicinis potentiores fuerint, mox Sc agri partem eripiant, &multa prae, ter ius 8c aequum sibi uendicent: Ego uero, ne eam quidem regionem accopere uolui, quae mihi data fuit. malo enim cum iustitia meam ditionem δε- iam tenere, quam per iniuriam imperium, hoc nostro longe lates maius, aequirere.Et quid necesse est singulis commemorandis immorati, praeseristim cum paucis de me ipso rem totam absoluere possim. Nemo enim repe tietur, qui a me sit affectus iniuria: plures uero tum ciues tum alios Graecos beneficiis asseci, 5c maiora munera utri si dedi, quam omnes qui ante me regnum tenuerunt. Enimuero decet, ut qui iustitiae studium sibi laudi dii cunt,&pecuniae contemptu praeseserunt, tanta de sese praedicare possint. in de temperantia quo* mea, plura etia his ec maiora habeo quae com Temperantia memorem. Cum enim scirem, omnes homines, charissimos habere Iibe, Nicoclis ros ec uxores suas, grauissim et irasci his qui in eos deliquerint: 5c contu, IntumeL-meliam in his perpetratam, maximarum cladium causam praebuisse, ita ut m Meras erpropterea multi tum priuati tum principes interierint: sic lisc crimina sugi, m ut ex quo tempore regnum suscepi, nullum corpus attigerim, excepta uxo M s re mea.n5 quod ignorarim,illos etiam celebrari a populo, qui modo in ci, ues non sint iniurii aliunde suas uoluptates explere student: sed uolui par tim huiusmodi suspiciones a me remotissimas esse, partim ciuib.meos mo, η res tanquam exemplum proponere. non ignarus, solere multitudinem in ' ijs studiis aetatem consumere, quibus suos principes uident occupatos. Preterea decere censui,ut reges tanto prestantiores essent priuatis hominibus
quanto maioribus honoribus alliciuntur:& iniquissimos eos esse, qui alios modeste uiuere cogunt,nec ipsi subditis suis modestiores sunt.
Deinde, caeteris in rebus multos etiam e populo uidebam esse continen Plisse et, tes, sed desiderio puerorum Sc mulierum etiam summos uiros non resiste. La distis. re.Quare ostendere uolui,me in his etiam continere posse, in quibus non aliis tantum praestarem,sed uiris etiam uirtutis opinione celeberrimis. Ad V imis haec non potui non summopere accusare illos, qui ductis uxoribus,et inita contris αλ
totius uitae societate, paelis oc conuentis non stant: sed dum suis uoluptatibus indulgent,eas ostendunt, a quibus ipsi se minime offendi uolunt: ec in
alijs contractibus aequitatem colunt, solas uero conuentiones cum uxori
bus factas uiolant: quae tanto solennius custodiendae erant, quanto sunt laliae propiores ec maiores. Non animaduertunt illi scilicet, seipsos sibi sa- De re is ctiones ec dissidia in iis regiis serere. Est autem honorum regum ossiciti, nulli suppi, ut conentur non in urbibus suis tantum alere concordiam: sed curare, ut fa sum. miliae quoq; ec priuatae ipsorum aedes nullis dissidi js turbentur. Haec enim uniuersia,temperantiae munera θc iusticiae sunt. Nec in procreatione liberum, uulgatam regum consuetudinem sum imitatus: nec decere censui, ut alios ex humiliore muliere susciperem, alios e nobiliore: alteros in nothos,
alteros genuinos relinquere: sed hoc uolui ut omnes gloriari pollent,se genus atm origine suam ducere si mortales species ab Euagora: si semideos, ab Aeacidis: si deos,a Ioue: et nemo e me genitus hac nobilitatis praerogatiua spoliaretur. Cum uero multa me hortata sint, ut in hoc uitae instituto
Perseuerarem, illud uel in primis mouit, quod sortitudine di eloquentia NC callidi
23쪽
Expendcre. Alacriter in struiendum. Aegia milia
calliditate, caeterisin rebus quae celebrantur, etiam malos quosdam uiros praeditos uidebam sed temperantiamWiusticiam, proprias esse honorum ec honestorum uirorum possessiones. Pulcherrimit igitur esse duxi,si quis posset in his uirtutibus, quasi ab alijs separatis, elaborare, quae improbis nulla ex parte contingere queunt,sed ec maxime genuinae,ec firmississimae&maximae. 5 maximis laudibus dignae sunt. Hisce de causis haec inani mum induxi, di teperantiae iusticiael prae caeteris uirtutibus Ionge maiori studio quam alij solent incubui. Eas etiam uoluptates expetiui, non quae rum actiones omni splendore uirtutis carent , sed quae ob sortia tacta gloriam patiunt. Explorandae autem 5c iudicandae uirtutes sunt, non eodem modo uniuer sed iusticia in epestate,temperatia in potestatibus,toleran tia in aetate iuuenili. Ego uero his temporibus omnibus, ingenii mei spe cimen dedi. Nam cum inops pecuniarum reli eius es em,ita studiosus iustiaciae sui,ut nemini ciuium molestius fuerim. Naetias potestatem,ut mihi liceret quicquid libuisset, temperantia priuatos superaui. Haec uero utraque Praestiti ea aetate, qua plurimos inueniemus in a stionibus suis maxime de
linquere. Et haec omnia sortassis apud alios dicere ueritus essem,n5 quin faeta mea mihi Iaudi ducam, sed quod oratio mea parum sortasse fidei inuenis let. Vos uero ipsi mihi testes estis eorum quae diximus omnium. Lamdandi autem sunt,re digni admiratione, natura quom modesti: sed multo
magis etiam,qui consilio ec uoluntate tales sunt. Nam qui fortuito,no certo proposito,temperantiam colunt, sortasse mutarint sententiam. Qui ue Io praeter naturae bonitatem,etiam certo statuunt,summum bonum esse in uirtute positum,haud dubie per omnem uitam in hac statione perseuerata Ideo autem & de me ipso,& de caeteris rebus quas diximus,plura uerba soci, ne ullum praetextum aut excusationem uobis reliquam facerem, quo minus libenter ec alacriter meis imperatis 5 consilijs duceretis obtemperariis
dum. Aso igitur,unumquem* uestrum id quod sui officii est iuste 5c dili
genter perlicere oportere. Nam utrum istorii omissum fuerit, actiones deteriores esse necesse erit. Nihil igitur ex mandatis negligite, aut contem nite: cogitantes, non in eo quidem quod irioletur, per se tantii esse momenti: sed quod singulae partes id efficiant, ut res uniuersa uel preclare uel male habeat, sic in ea inteli estote: et nihilo minus curate mea quam uestra: nel putetis paruum bonum eos honores esse, qui illis habentur,qui rebus no itiis diligenter praestini. Alienis abstinete, ut securius uestras Opes teneatis. Tales erga alios uos praebere debetis, qualem erga uos me esse uultis. Ne sestinate ditescere potius, quam probitatis opinione austri e . nec enim ignoratis,eos ec apud Graecos re apud Barbaros plurimorum bonorudo minos constitui qui maxima uirtutis gloria florent. Iniusta lucra ne putetis auctura esse diuitias sed periculu paritura. Ne putetis in accipiendo lucra, in expendendo damnum esse. Neutrum enim horum semper eandem uim habet: sed utrum in tempore ae cum uirtute faetiam fuerit, id profuturii est facientibus. Nihil penitus a me mandatum, grauatim lacitote. Nam qui cuni uestium plurimis utilitatibus meis inseruierint,maximos frui ius inde priuatim percipient. Cuius rei unusquisl uestrum sibi conscius fuerit, eam me quos non clam fore existimet. Nam etsi corpus meum presens noluerit,at mente mea singulis aetio nib. adesse putet. a si hoc animo eritis, de rebus omnibus modestius consuletis. Nihil occultate,necp quod possidetis,nem quod facitis,nes quod acturi estis: scientes,seri no posse,quincia clandestinis machinationibus multi timores coluncti sint. Ne studeatis rempublicam callide aut occulte gerere: sed ita simpliciter re aperte, ut nequis, etiam si uelit,uos facile calumniari queat. Probate actiones, re putate malas
24쪽
A malas esse, quas ignorari a me uelletis: bonas, quibus ego auditis, uos . probiores iudicabo. Ne reticeatis, si quos uideritis imperio meo insidiari, De edi οὐ aut in eo se improbe gerere: sed oc arguite, ec existimate idem supplicium proia. deberi occultantibus, quod delinquentibus. F ices putate non eos qui B clam habent maleficia sua, sed qui nihil delinquunt. Nam consentaneum est,ut alteri meritas scelerum poenas luant,alteri saetis suis dignum premiti recipiant. Nullas sodalitates aut concilia, sine autoritate mea instituite. Nam huiusimodi conspirationes, in atris polit ijs multum ualent: at in Mo narchiis, periculose sunt. Fugite non tantum peccata, sed etiam eiusmodi studia quae line peccati suspicione esse nequeunt. Meam amicitiam tutissimam&firmissimam esse putate, praesentemque statum tuemini,nec ulla desi derate mutationem non ignari, necesse esse ut per huiusmodi tumultus etia Z ' V
urbes intereant,ec priuatae domus euertantur. Saeuitiam aut mansuetudi- sia inciri,nem dominorum, non tantum ingeni js 5c naturis tribuite, sed motibus eii domiso, hiis ani ciuium. Multi enim iam ob subditorum improbitatem,asperius impe de M. rare,quam pro sua sententia 5c uoluntate, coacti sunt. Securi ac bono ani
mo estote,non tam propter meam clementiam, quam propter uestram uir Imocentia.
tutem N innocentia. Quo ego tutior sueto,eo uos securiores esse putate. Ringis secu-Nam rebus meis probe constitutis,eadem uestrarum quou rerum ratio si Πω tura est. Humiles uos esse decet erga meum impertu sic ut in institutis pedi Humiluas. seueretis,&leges regias obseriretis: splendidos uero, re in publicis admini Splendori strationibus, di meis mandatis obesidis . Exhortamini iuniores ad uirtute IM non tantum praeceptionibus,sed in ipsis a stionibus uestro exemplo eis de. merv d monstrate, quales praestantes uiros esse oporteat. Docete liberos uestros Olege iactis parere imperio regio 8c assuefacite eos, ut in huius uirtutis studio potissi- nda.
mu uersentur. nam ubi parere didicerint, multὁ reetius imperabunt. Quod B si iideles fuerint, eclusit,bonorum nostrorum participes erutisin improbi, suas opes in discrime adducet. Maximas putate liberis ξc firmissimas opes Beneuolentiatios tradituros, si eis nostram beneuolentia reliqueritis. Miserrimos Sc in, regis.
Delicissimos putate, quotquot fidem fregerunt illis,qui eis iidem adhibue P in
rant. Necesse enim est,ut tales in perpetua trepidatione metui omni u reli j guam aetatem exigant, Namicis non magis credere ausitis quam inimicis. eatos iudicate non opulentissimos, sed eos qui sibi nullius sceleris conscii Q sitiit. Bona enim conscientia totius uitae quoddam quasi codimentum est. 'Ne putetis improbitatem plus quam uirtutem prodesse aut nomen saltem Virtus, σodiosius habere: sed cuiusmodi appellationes singulis rebus indits si inti ta πως poti lem etiam uim illarum esse ducite. Ne inuidete illis, qui apud me primum Non istata locum tenenti sed contendite,& enitimini, ut probitate 5c uirtute uestra it sed j inrilis aequari mereamini. Amandos 5c honorandos eos esse putate, quos rex Sem esse magnifacit, ut eadem haec uobis etiam a me tribuantur. Qualia de me praeis rege. sente dicitis,talia etiam Ormabsum sentite. Beneuoletiam erga nos faciis Me,non uera
magis quam uerbis ostendite. Quae uobis ab alijs fieri aegre sertis, alijs ipsine feceritis. Quae oratione uestra damnatis, in uita studio ne habeatis. - . Vobiscum acitum iri credite,pro eo ac erga nos affecti fueritis. Non tantulaudate bonos sed etiam imitamini. Verba mea pro legibus habete, operamq; date ut illis obtemperetis, scientes quod his qui maxime uoluntari fisi, iameae satis sacere studue inquiuere licebit ut ipsi uolunt. Caput uero est om O sh, ianium qus diximus: Quales existimatis uestros subditos erga vos esse opor suasola d tere,iales uos erga meum imperium esse deberes. ae si seceritis, quor. LM. sum attinet multa dicere, quid inde sit euenturum Nam si ec ego me dein- ob dicti , ceps ita gelsero ut superiori tempore,ec mihi uos eodem modo inseruieri primium iitis: quamprimum uidebitis ecuestras opes priuatim crevisse, Ec meum licitas. C a imperium
25쪽
imperium audium 8c ciuitatem talicem esse factam. Operaeprecium igitur est, tantis bonis propositis,omnia lacere,ae labores di pericula quaritis perferre . Est autem in potestate uestra situm, ut sine ullo negocio ec malo,ufidi saltem et iusti fueritis,haec omnia perficiatis.
Nimetis, ad quem praecedentes duae orationes Utae sunt,patris. Cuius historiam non intiM eo ossere possumus, suta ex Isocrate, eum non opinor tam fururum Ause impudentem sentatorem, ut uelm Encomo maloesia mendacia sintiret,si uera essent quae Diodorus Si euius Uro xvi feritu. ordo orationis tiata ferὀess. Primum Euagorae nihilposiegratius fieri etam si es ab eo gessia, ornata oratione celebrentum id discite factu esse, oriendae. Deinde exorsus a naria dus, per omnes aetatum ordines, uirtutes ex facinora eius egregia, copiosissime C silendidi ne perseritur, uo ad obitum. Denis: Nicoclem adparenti exempli imtauioram hortatur. Pos adeos is diligemius rem expendat, epidicteremeris uerior o me si finis esse uidelitur, ut auditores ad uirtute excitentur, quam ut Meetores vel ingemasua et elo Ontiam ostentent,ueldefunctora Hori eruioxpiansuum si suo fines 1 ιncidum In sunt autem salutosa quaedam, o muli ααmplificationes, suae ingenoe daemonstratino poti num Deum bissent. Depicta Crexpressa hic est,runquam Apelias penicillo,seres uini siris inago, quisua uirtute omnes aduersoris forem empetus repressit c superatiis.
Pura uideo, Nicocles, te patris tui sanus ornare, non mul titudine ec elegantia tantum apparatus, sed etiam choris N musica, oc ludis gymnicis: ac praeter lisc,cum equorum tum triremium certaminibus, ac summa deniq3 omnia is
cere: existimaui Euagoram si quis defundiis sensus de nostris rebus oc actionibus est) haec etiam grato animo acci Pere,ec gaudere,videntem,istam sui curam,oc tuam magnificentiam. Sed ei tamen id multo fore acceptius,quam omnia caetera,si quis de actionibus eius 5c periculis dicere pollet, pro dignitate rerum ab eo gestarum. Inueniemus enim,uiros appetentes honorum, di magnanimos, non tantu ob viro
tute laudari uelle, sed gloriosum obitu etiam uitae praeserre, gloriael quam uitae studiosiores esse: α omnia deniq; facere, ut immortalem sui memoria relinquant. Sumptus uero isti nihil eiusmodi praestant, sed diuitiarum si gnum sunt. Qui uero musica di aliis certaminibus occupantur, alij suis facultatibus Sc uiribus, alij artificiis ostentatis, semetipsos honoratiores emisciunt. At oratio si praeclare res eius gestas exponat, hoc Euagorae praestit
rit,ut eius uirtus in perpetua memoria oc predicatione omnium hominum μὴ falia, uersetur. Esset igitur etiam aliorum ossicium,ut suae aetatis praestantes ut, si booes, sed ros laudarent,ut et hi qui facinora ueterum uerbis omare possunt,cu apud nostrae aetatis eos uerba facerent,quibus res notae essent,uera dicerent: 5c iuniores, maior regii ui re uirtutis studio incitarentur,scientes, se maioribus laudibus celebratu iri,
dis t. quim illos, quorum ipsi uirtutem superassent. Nunc uero quis no despondeat animum,cum uidet eos qui sub bellum Troianum ec ante illa tempora uixerunt diuinis laudibus celebrari, o res eorum gestas etiam in Tragoediis spectandas proponi se uero praesciat, ne quidem si uirtutes illorum suinuidia, perarit,unqua talibus laudibus dignatu iri id quod INVIDIAE est imputandu quae id solii boni habesiquod autores suos potissmii torquet 8c cru ciat. Sunt enim quidam ita praetactis ingeni j s,itaque morosi, ut eos laudari Spistis iis, libentius audiant, quos utrum nati sint, aut unquam in terris fuerint, igno ve,siorum fio. rant: quam ut eos probent, a quibus ipsi assecti sunt benefici j s. Non decet minia iudies.s autem,ut uiri prudentes horum s halticiae serviant. Negligendi sunt tales:& alluc
DV Medus ureis summus honos basetur
26쪽
A ec asside faciendi caeter ut de illis audiant,de quibus dici est aequius: praeser ossi in Lei
tim cum uideamus, oc artes, re omnia caetera esse aucta di expolita, nd per dum s. eos qui a prioribus tradita retinuerunt: sed illorum potius opera,qui corri gere, locoq; mouere minus proba oc bella,non dubitarunt. Equidem scio esse dissicile factu quod institui, ut eraestantis uiri uirtutem soluta oratione Poreisfacili. celebrem.isque hoc signo maxime cernitur,quod homines eruditi & et requentes,de alius multis et uariis rebus dicere audent: de talibus uero,nemo praeviris illorum unquam conscribendum aliquid suscepit. Nec ego illos propterea non , culpandos ulla ex parte censeo. Nam poetis ornameta multa cocessa sunt, υμ- - quibus licet deos miseere hominum coetibus,ac introducere colloquentes ec adiutores in praeliis,pro ipsorum prorsus arbitrio:& isthaec eadem explicare uocabulis no tantum receptis,sed alia peregrinis,sia nouis,allia transislatis ac deniq; nihil praetermittere,ut onanis generis figuris poesinuarient. Orationis autem solutae striptorib. ista negata sunt: ac omnino necesse est, Ut ec usitato genere orationis, te sentent is quas res ipse suppeditant, utantur. Praeterea, poetae certis mensuris oc numeris deuinciunt omnia: oratores nullum tale adiumentum habenti in quibus rebus tantu uenustatis est, 'ut etsi neq; uerba,nem sententiae praeclarae fuerint, ipsa tamen concinnitas numerorum,apte* dimensiones, alliciant oc demulceant audientes.Quo rum quanta uis sit, inde perspicietur. Nam si quis etiam laudatorum poeismatum dieiiones ta sententias reliquerit, metro dissoluto, nequaquam ita
Praeclara,ut nunc,uidebuntur. Quamuis autem tanto melior sit conditio Poeseos,tantaec 3 commoditates, non propterea tamen cessandum: sed periculum faciendum est, an etiam ab oratoribus sortes uiri celebrari possint, nihil deterius, quam ab illis qui carminibus 8c uersibus eos ornant. Ac primum de ingenio naturas Euagorae,riusq; natalibus,tametsi ple Natales Eusu riq; id antea norunt,mihi quo* aliquid dicendum uidetur,ceterorum cau SQ sa: ut omnes intelligat,cu pulcherrima ipsi oc maxima exempla relicita sue rint, eum a uirtute maiorum minime degenerasse. Nam in consesso est eos qui suum genus ad Iouem referiit, semideorum essὰ nobilissimos: inter hos ipsos autem nemo est,quin Aeacidis principatum deserat. lnalijs enim sariis is,alios praestantiores alios humiliores inueniemus: hi uero, suis tem/poribus omnes, omnium suere celeberrimi. Nam Aeacus Iouis filius, ac ge Ae Minneri eucridarum auto tantum excelluit ut cum in Graecia siccitates extitissent, & corrupti aeris uitio multi periissent, postqtiam ad calamitatis ina gnitudinem iam nihil accedere poterat magistratus urbium supplices eum audierint, existimates se per eius nobilitatem 5c pietatem, celerrime urgen tium malorum a diis remedium impetraturos.Salutem adepti,uotorumcpdeinde compotes fuRi,in Aegina templum omnium Graecorum nomine aedificarunt,eo in loco,in quo ille uotum nuncupauerat. Quare & dum inhumanis fuit,maxima gloria floruit: et post obitu dicitur Plutoni et Proserpinae,maximis honoribus praeditus,adesse in iudicio. Huius filii suerunt Telamon Sc Peleus: quorum alter expeditione cum Hercule contra Lao macmedotem suscepta,primas ob virtutem meruit: Peleus uero in pugna com Pelius. tra Centauros,praeclare se gessit:& in mulus alijs periculis spectatus Tlietidis Nereidos,mortalis ipse,immortalis coiugio potitus est et solius huius, ex omni uetustatis memoria,innuptijs Hymenaeum a diis cantatu csie, pro Ai-ditum est. Hi ambo filios habuerunt Telamon Aiacem Sc Teucrii,Peleus Acb arcAchillem: qui maximum &esarissimum uirtutis suae sipecimen ediderunt. Nec enim in suis urbibus tantu principem locum tenuere, nec in illis locis in quibus consederant: sed expeditione suscepta a Grecis cotra Barbaros, ec multis utrinq; congregatis,quum nemo uir nominis alicuius domi reli
27쪽
stiti esset: in illis periculis Achilles omnibus anteeelluit, Aiax seeundum
Teuein. ab eo uirtutis locum obtinuit. Teucer uerb Echom cognatione dignus,5c n ine caeterorum inferior: postquam in expugnanda Troia strenuam operam nauarat,in Cyprum adueeius,& Salamina condidit, ueteris illi urhi patriae nemine imposito ,re familia nunc regnantem reliquit. Tanta igitur est Euagorae a maioribus accepta praestantia. Vrbe autem sic condita, Teucr 'primum Teucri posteri regnum tenuerunt. Insecutis uero temporibus,qui exin Phorm- dam exul e Phoenicia aduenit, & ab eo qui tum regnabat, in fidem amici- r g φ tianas receptus,magnami potentiam na ctus,non gratiam pro his retulit, sed ii ospitii iure uiolato et quia uir acer erat,ad seaudandos alios,& per in iuriam suis rationibus prospiciens,eiectio rege bene merito ipse regnu oc cupauit. Cum uero conscientia scelerum trepidaret, rest suas in tuto colin locare uelleti tum urbem barbaris hominibus atq; instituus impleuit, tum
Πς -- totam insulam seruituti resis Persarii subiecit. Tat i statu rerum Euagoras 7 --,υ ab nastu ,de quo uoces ex obscuro editas, di omina, ec uaticinia,et uisiones Euisis, . in somnis oblatas,e quib. amplior humana sorte uideatur, omittere statui: non quin uera esse putem quae dicuntur, sed ut omnibus probem, tantum abesse ut per mendacium rebus eius gestis quicquam assingam,ut etiam ea de quibus larga esset dicendi materia praeterierim, si in paucorum noticia,
non in omnium ciuium conscientia uersentur. Sumam autem de eo dicendi exordium,e rebus quae sunt extra omnem controuersiam. Nam puer adhuc excelluit ecforma, e uiribus, ec modestia, quς bona illi aetati conueni entissima sunt. quibus de rebus testimonium perhibebunt hi: de temporantis,ciues una cum eo instituti: de pulchritudine, omnes qui eum uid runt: de uiribus,certamina in quibus aequales superauit. Cum uero adolem siti riri uissex,hinc etiam una creuerunt omnia, & insuper accessit sortitudo, ec se, es by bisho. pientia,& iusticia: neq; haec, ut in aliis quibusdam, mediocria, sed singula
praestantissima. Tantum enim N corporis N animi uirtutibus excelluit,ut qui tum regnabant,quoties eum uidebant,percellerentur,ec de regno me tuerent: existimantes non posse fieri, ut talis natura in priuatae uitae obscuritate delitesceret. Cum uero mores eius intuebantur, tantam illi fidem haherent ut si quis alius aliquid aduersus ipsos improbe moliri auderet,Euagoram sibi adiutorem fore considerent. Ac neutra eos,quanquam tantum inter ipsas interesset,sesellit opinio. Nec enim priuatus perpedio mansit,
neu in illos deliquit: sed tam ibi licite deus ei prospexit,quo honeste regno potiretur,ut quae citra impietatem Peragi non poterant, alius perpetrarit: - -- Euagora ad ea reseruato, per quae imperium iuste sancie* susciperet. Nam eu,ri, di is. quid/m inter Proceres aulicosita tyrannum per insidias occidit,& Euago' ' ram comprehendere conatus est: existimans infirmam sibi regni posset uo nem fore, nisi illum quom e medio sustulisset. Hoc uero periculo euitato, cum incolumis Solos Ciliciae urbem peruenisset,n5 eo animo fuit, quo Miles se solent in huiusmodi calamitatibus. Cfieri enim ex imperiis deiecti, ob
praesentes fortunas sunt animis abiectioribus: ipse uero tantum animo ro/hur concepit,ut cum antea priuatam uitam egisset, postquam in exilium a eius fuit, sibi regnum uendicandum duceret. Ac errones quidem fugitiuos despexit, noluiis supplex esse deterioribus, net per alios reditum quaerere uoluit: sed ea occasione potitus,quae religiosos homines decet, ut acceptas iniurias ulciscantur, non ipsi autores iniuriarum sint: cum constituisset,aut re bene gesta imperare,aut uoto frustratus mortem oppetere,assumptis hominibus,ut plurimi dicunt,circiter quinquaginta, illorum ope sibi reditum in patriam patefacere conatus est. Unde etia praestans eius animus apud socios auctoritas Perspicitur. Nauigaturus cnim cu tam paucis ad
28쪽
A tam ingens Acinus perpetrandum,quamuis acerbissima quaeq; in conspe- claus actu essen neq; ipse tamen abiecit animum,nem quisquam e comilitonibus Euagora m. periculorum tbcietatem deserere uoluit: sed oc illi, tanquam deum ducem te M. secuti omnes in fide manserunt:&ipse,quasi robustiorem quam aduersatij haberet exercitum,aut futuroru esset prsscius,sic animo affecitus fuit. Ne haec a me tangi,res ipsa ostendit. Nam cum in insulam enaui descendisset, non castellum aliquod firmum occupandum censuit, ut corpore suo in tu to collocato circumspiceret, an aliqui e ciuibus opitulaturi essent: sed mox angusta quadam in moenibus porta perstacta sociis que suis sine mora per eam introduc iis impetum in regiam secit. Porro tumultus qui huiusmo di temporibus incidunt, re caeterorum trepidationem, di exhortationes illius, quid opus est multis dicerer Cum uero tyranni satellites ei resisterent, reliqui uero ciues specitatores essent nam alterius imperium, alterius uirtutem ueriti, quiescebant non prius pugnare destitit,& solus contra multos, S cum paucis aduersus hostes uniuersos,quam capta regia, di hostes ultus est,ic amicis opem tulit, familiae sitae patrios honores restituit, re ipse dominum ciuitatis sese constituit.
Opinor autem, etiamsi nihil adderem, sed hilasnem sacerem orationis Amplificatis
meae facile tamen ex his cognosci polia, Oc Euagorae uirtutem, ec magnitu se Euadinem rerum ab eo gestarum. Verum opinor utram haec, e sequentibus dia M 'lucidius perspectu iri. Nam cis tot monarchae omni b. temporibus fuerint, nemo reperitur, qui honorem hunc pulchrius quam ille parauerit. Quoasi res gestas Euagore cum singulis illorum saetis contulerimus,ne' fortas sis oratio audientibus placueris,necp tempus Orationi suffecerit. Sin pM stantissimis quibusq; prolatis,eum cum illis comparauerimus,nihilo peius habebimus, de maiore compendio rem absolvemus. Quis ipitur Euagorsu periculanon illis anteferret, quI patria re a susceperunt r Nemo enim ita socors dc ignauus est, qui hoc imperium a maioribus accipere malit, quam sancte partum,ut ab illo factum est,suis liberis relinquere. Ac inter ueteres
Patriorum regnorum recuperationes hae maxime celebrantur, quas apud poetas audimus.Hi enim nobis non solum pulcherrimas superiorum temPorum commemorant,sed pro sua licentia nouas ipsi comminiscuntur .rie mo tamen illorum de ullo fabulatus est,qui tam acerbis ec sormidabilibus periculis aditis,in suum regnum redierit. Nam plerosq; introduxerunt. sortuito potitos imperijs: alios, qui dolo et taude hostes uicerunt. At inter posteriores,& fortassis inter omnes,Cyrum,qui Medis imperia eripuit. Per MI sis* tradidit, plurimi oc maxime admirantur. Is uero exercitu Persarum,
Medorum copias uicit, quod multi oc Graeci di Barbari facile secerint. At hunc, animo suo Sc corpore,plera* ex his quae diximus,perfecisse constat. Deinde e Cyri expeditione nondum perspicuum est,quod di Euagorae pericula suerit aditurus: sed ex rebus ab hoc gestis, omnibus cuidens est, quod facile illa quoque facinora fuisset aggressus. Praeterea,hic sancte & tu
ne peregit omnia: illi uero nonnulla no sine uiolatione pietatis obtigerui. Noster enim hostes occidit: Cyrus uero matris patrem interemit. Quare siqui spectare uelint, non euentuti magnitudinem,sed uirtutis quae in utro fuerit, contentionem faciant: iure huic etiam Euagoram praetulerint. Aelibreuiter , 5c sine tergiversatione, ac inuidiae metu, sed libere aperteq; dicendum est, nemo neo mortalis, neq; semideus,nec immortalis inueniet, qui
pulchrius 5c splendidius,aut magis pie, hic,regnusit adeptus. Et hec illa ratione facili me credent,si his quae nunc dicimus, aliquis no nimis dii insus, exquirere instituerit, quomodo regnis singuli praefuerint. Apparebit e nim, me no de industria captasse magniloquentia,sed rei ueritate adductu ita consis
29쪽
ita confidenter de eo disseruisse. Nam siquidem paruis in rebus excelluis
set,iales etiam orationes de eo haberi aequum fuisset. Iam uero confitebun tur omnes, Regnum inter diuina & humana hona maximii, ec splendidis simum, ec summa esse armorum quoq; contentione dignissimum. Eum igitur qui re in tota rerum natura longe pulcherrima, pulcherrime potitus est, quis Orator,aut poeta,aut exquisitor eloquentiae, pro rerum gestaru diis Diligres eo mitate collaudauerit Necpuero cum in his excelluerit,in alijs inserior su relatio ο νδ iste comperietur. Sed primum quamuis ingenio excellentissimo esset, si uoraues plurima prudenter intelligere,foeliciteri conficere posset: non tamen ne-E c. gligenter ac temere quicquam agendum sibi censuitsed in inquirendo, cogitando,deliberando,plurimum temporis consumpsit existimans,si memtem probe exercitisset,sere ut regnum suum floreret: θc demiratus eoru morem,qui uitae causa caeterarum rerum curam suscipiunt, ipsam uero mente, a qua uitae totius uniuersa ratio pendet omnino negligunt: in rebus dein de administrandis idem plane sensit ac tenuit. Cum enim uideret, suarum
rerum diligentissimos curatores,molestiis assici minimis: 5c ueras animi remissiones non in ignavo ocio esse positas, sed in recte saetis, & tolerantia laborum:nihil inexcussum praetermisit. Nam ita perfecti e res singulas tene
hahita ciues singulos norat,ut nem insidiatores ipsi anteuerterent,necho ni ab eo ignorarentur,sed ut cum tingulis pro merito ageretur. Non enim ciues aut puniebat,aut honorabat,ex aliorum sermonibus : sed pro sua conscientia de eis iudicabat. Quia igitur in has curationes ipse sese collocarat, nullis in rebus quae singulis diebus incidunt,ne in una quide deceptus est: sed ita pie N humaniter regnum administrauit,ut hospites non magis Eu gorae selicitatem ob imperiit praedicarent,quam ciues fortunatos dicerent, qui in tali regno uiuerent. Nam hoc perpetuum eius stiadium fuit,ne quem iniuria laederet, di ut bonos honoraret,et pro imperii quidem autoritate cuomnibus ageret,sed delinquentes legitimis suppliciis coherceret. nihil ille quidem coiiliarius indigebat, sed tamen sententias amicorum de rebus omnibus audiebat. Familiaribus, sodalibus,ta quacunm necessitudine colunctis,multis in rebus de iure suo concedebat,hostibus ubis superior. Grauitatem non torvitate uultus,sed uitae instituto prae se ferebat,nulla in re ordinis aut constantiae negligens: quicquid nudis uerbis recepisset, non mi nus religiose seruans, quam si iusiurandum interposuisset. Animos illi faciebant non fortunae munera,sed conscientia recte factorum. Amicos benefici js sibi sub ij ciebahalios animi magnitudine subiugabat. Formidabiolis erat,non quod multis irasceretur, aut molestus esset, sed quod ingenio longe caeteris antecelleret. Voluptatibus imperabat,non seruiebat: paucis laboribus multum ocij parans, non ob parvas recreationes magnos labo- urbis: Imperatorius,recto in periculis consilio: Regalis, eo quod in his omA E Nφ' mitius excellebat. Haec suisse in Euagora, di plura etiam his, ex ipsisse s Q 'r facile intelligitur. Nam cum urbem harbarie deformatam suscepi D's. . s. set,ita ut ob Phoenicum imperium nec Graecos admitteret, nec artes sciret, nec emporio uteretur, nec portus teneret: tum haec omnia correxit, tum e tiam agri multum adiecit, muro circumdedit, di triremes sdificauit: et reliquis apparatibus sic urbem auxit,ut cum quavis graecarum urbium certa re possit tantist copijs muni jt,ut multi nunc eam timeant, qui dudu contempserant. Neq; uero fieri potest,ut urbes ita crescant,nisi quis talib. moriribus eas gubernet,quales Euagoras habuit, ec ego paulo ante studui com
30쪽
A memorare. inrare nihil periculi est,ne maiora dicam quam pro eius ulnit. tibus: sed illud uerendum potius ne magnitudinem rerum ab eo gestarum oratione mea nequaquam attingam. Qtiis enim satis praedicet uirum tali praeditum ingenio qui non suam tantum urbem bonis institutis excoluit, sed & finitimos insulat incolas ad mansuetudinem ec moderationem deduxit Priusqua enim Euagoras regno potiretur,tam inhumani & ssui erant, ut eos principes optimos putarent,qui Grscos acerbissime odissent, di crudelissime tractarent. Nunc uero usq; adeo alij secti sunt,ut aemulatione quadam inter sese certent, qui Graecorum amantiores Sc studiosiores uideantur: ec plurimi uxoribus e nostra regione ductis, liberos ex illis suscipiant, di cum possesssionibus tum institutis Graecanicis magis gaudeant, quam patri jsta domesticis: plures s in musicis N ali js artib. eruditi in his locis uera sentur,quam apud eos, ubi antea degere soliti fuerant. nem quisquam est, qui haec accepta Euagore serenda ei te non fateatur. Euidentissimu autem certissimums hoc signum est,& morum 8c sanctitatis eius. Nam Graecorucopi ures, optimi ic honestissimi uiri, relicta patria,habitatum in Cyprum
concesserunt: existimantes,Euagorae regnum plus humanitatis di aequita tis hahere, quam suas domi respublicas. Ac caeteros quidem nominatim recensere perquam operosum suerit. Cononem uero, qui propter uirtutes Con ustilo plurimas princeps Graecorum fuit, quis ignorat, cum nostra urbs cladem νe Esegorae accepisset, ad Euagoram, testum e csteris omnibus sese contulisserquod Lα iam ni existimabat,se apud eum 8c saluti suae rectissime consulturum, oc reipubli. M 4 LMς, cae erigendς adiutorem quam primum habiturum. Q Ianquam uero prius de multis rebus recta ec scelicia consilia inierat, nulla tamen de re unquam
uisus est quam de his,melius statuisse. Siquidem ita contigit,ut propter adis uentum in Cyprii multis beneficiis N assiceret, ec assiceretur. Quamprimus enim congressi sunt, pluris sese mutuo secerunt, quam ueteres amicos. Deis inde, cum caeteris de rebus perpetuo consensere, tum de nostra ciuitate in eadem fuere sentetia . quam cum uiderent,ingenti mutatione facta parcre Lacedaemoniis, grauitermolinet tulerunt, licui utrunq; decuit. Nam auteri natura erat patria, alterum ob multa ec magna benefici, lege in ciuitatem adscripserant. Cogitantibus uero ipsis,quomodo eam e calamitatibus eriperent,mox opportunitatem Lacedaemonii praebuerunt. Qui cu Graecis terra mariq; imperarent, insatiabili cupiditate imperii subaciti, Aliam quos uastare coeperunt. Ea igitur hi occasione arrepta, regios duces quid consilii capiendis esset dubitantes, docuerunt,nd terra sed mari aggrediendos ei se Lacedaemonios: existimantes, si peditatu costripto terra uicissent, mediterraneis duntaxat consultum fore: sin mari superassent, totam Grae/ciam ea uictoria gavisuram. id quod euentu quoq3 comprobatum est. Nam cum duces parument, classe comparata, Lacedaemonii nauali praelio uicti, imperio exuti sunt, Graeci uero libertatem recuperarunt :ec nostra urbs antiquae gloris partem denuo recepit delatum in a sociis principatum accepit.&hec gesta siunt,Conone quide duce. Sed Euagoras cum ipse strenua
operam nauauit, tum maximam copiam partem comparauit. Pro quibus meritis nos eis maximos honores decrevimus,et statuas posuimus eo in loco,in quo Iouis Seruatoris simulacru est, tum illi, tum sibi inuicem uicinas: ut monumetum essent ec maximi utriusq; beneficii ,ec amicitiae inter ipsos. Rex uero Persarum,non eodem modo erga ipsos assectus fuit: sed quo ma E His isiora ec gloriosiora gesserant,eo magis eos formidavit. Ac de Conone qui- ad T sfum,
dem alio loco dicemus. Que uero mens eius erga Euagoram fuerit,ne ipse inremum H quidem dissimulare studuit. Constat enim,eum in bellum Cyprium malo remis restinare conatu incubuiisse, quam in caetera uniuersa:&hunc maiore dc grauiore