Q. Curtij De rebus gestis Alexandri Magni regis Macedonum, libri decem. Nunc demum summo studio, & diligentia castigati. Accessit dissertatiuncola de aetate, qua floruit Curtius, necnon cuiuslibet libri argumenta. Cum indice orationum, ..

111쪽

eedones, iter iacieta operi tonstrasse inaugur, tantur Tyrii, Nepriumni oeci a uinaris Vindictabripum bellua, ac mole breui profecto mitura laetiorumuineo ad epulas dii , onerauere se ubno:quo graues,orto siste nauigia cGinsunt rediamita coronis,floribusque adeo vi riae non me in ri,sed etia gratulationsi praeceperat Fortὸ rex Haste in diuersam parte assici rat, O.minorib.

nauigijs relictis in litore e quibus Tyrij duobus

eaptis,eaetera ingeti terruerunt metu, timere suo . inclamore audito Alaxander, classe litoti, quo Minitus acciderat, admouit Prima lane iunavibus quinqueremis velocitate inter caeteras e

mine, muricqua ut conspexere Trrili Q di uerso in latera eius inuectae sunt, in quarti altera quinqueremis eade concitata, ripis rostro est,& illa inuictrenuit lammea quaenon coli bat, libero impetu evecta, in aliud quinqueremis latus inuin tur,cia opportulum mira triremise elasse Aleiadis in eam ipsam,quae quinqueremi immio hiat a-vi Impulsa est, ut Tyrius guberianes. ω nare ueretura puppi Plures dei EMacedonum naues superueniunt, Rex quoque arat, quum Tyrij inhibentes remis aegia, Llunt naue,quae verebat,portuque omnia simul M. ruigia reperunt. Confestim Rex insecutus,portum huidem intrare non ponist,quR' Nur ris inustibus submoueretur: naues autetitoris ae.' se uideme aut cepit Biduo deinde ad quiete dato militibus iussisque e ran. maciunas pariter adm iere, c undique territis instare, ipsis in altissimilis nurini ingenti animo p rieuIo maiore quipse regio insigni,&armissu oentibus conspicuus unus praecipue telis et

Uitur: digna proniis spectaculo edidit, multos E muris propugnantes hasta transfixit, quosdam

etiam comitus gladio , Hypeoque impulsos,

112쪽

praeeipitauit quippe uiTis,ex clii dimicabat,m

ris hostilina propemodiura cohariebat. Iamqn ciebris arietibus saxorum compage Laxata munimenta defecerant, classis intrauerat pol tum,&quidam Macedonum in turres hostium desertas euaserant;cumTyrii tot simul malis victi,alij supplices in templa consus iunt , alij foribus a diuinobseratis occupant Iiberum mortis arbitrium, id iuilli ruunt in hostem, haud inulte tamen peritu- M. Magna pars summa tectoria obrinebat, saxa,Ac quidquid in manus sors dederat, inverentes sub-riuitibus Alexander, exceptis qui in templa confugerant, omnes interfici, ignemq;tectis iijci iti: et His per praecone pro lacliaciatis, nemo tamen

armatus ope a diis petere iustinuit. Pueri,uirgine. hue templa copleuerant: viri in vestibulo suarum

sui'; aeditum stabant, parata saeuientibus turba. initis tamen saluti suere Sidoni j quirintra a.

redonum praesidia erant hi urbem quidem inter, lictores intrauerant, sed cognationis cum Tyrijs memores quippe tramq; urbem Agenorem co-didisse credebant multos Tyriorum etiam protegentes ad sua perduxere nauigia:quibus occultati Sidona vecti sunt. XV. M. hoc furto subducta sar uitiae sunt: quantumq; salaputtiis fusum sit, vel ex hoc existimari potest, quod intra muti inaenia uribis sex millia armatorum trucidata sunt. Triste

dein dyspe staculii victoribus ira praebuit regis duo millia, in quibus occidcindi desecerat rabies, caucibus ais xi, per ingens litoris spatium pepende ut Carthaginensi u legatis pepercit, addita de-nutiatione belli, quod praesentium reru necessitas moraretur, Tyrus septimo mense qua oppugnaric pia erat, capta est urbs,& vetustate originis , crebra fortunae varietate ad memoriam posteritatis in lignis condita ab Agenore, liti mare non viis clinii modo sed quodcumq; lalles eius adieru

113쪽

ditionis silaisecit & si famae libet credere, haec gens limnis primamii docuit,aut licitast.Coloniet certe eius pene orbe toto dimita sunt, Carthago in Africa in Boeotia Theba Gades ad Oceaniana, ic πω,libero comitarames mari, sepiusq;adeuiuis caeteris incognitas terras elegissessedes iuuetuti, qua tunc abuti labant seu quia tetris moritater- rq naan hoc quoq, traditur)culte es et tis satigati, noua,& externa domicilia armi sibimet quaerere cogebatur.Multis ergo casib. de octa, post ex

cidium renata,nunc tamen toga pace cucta rese-uri sub tutela Romanimasaevidinisacquiescit.

Ijsdem ferme diebus Daristiterae allatae sunt tandem ut Regi scripta, PMebat, ut filiam suamsSaptitiae erat nomo nuptiis A laxa ter sibi adii

geret Dote re omnem regionem inter Helles.

Unitum, amne sitam,inde orientem sp baiulb.terris contentii se sese.Si serὰ dubitaret, qMod offerretur , accipeo , nunquam diu eodem testigio stare finmistamcutraq; felicitatem habeant , inuidiam tamen sentire maiores Vereri se, ne auium modo,quasitaturalis lautias ageret ad sidera,inant,ac puerili mentis assectu efferret.Nihil difficilius esse,quam in illa aetate tantam capere festimam : multas se adluic reliquias habere, nec semper inter angustias poste deprehendi. Transeundum esse Alexa. dro Euphratem,Tygrimq; de Mammu pQΠ, magna munimeta regni sui veniendum in ' , ubi paucitate simu ni gubesce nduis sit. In Mediam, Hyrcaniam, Misto, candos Oceani

accolas,quando aditurum vel Sogdianos.& Ar chosios nomine tantum notos , caeteiasque genta Sad Caucasum,& Tanaim pertinentes Senescedusem tentum terraiumversere practio obeunti Severo ad ipsum vocare desineret:namq; illius μ

aut,

114쪽

raiihi es dii mariti sibi aliora promittere: quod totu amiserat, velle partiri. Doti sibi dari Lycisa, Ioniain, AEolydein,Hellespoti oram,rictoriae suet pomia:leges autem a victoribus diei, cipi a vi ctis. In utro statu ambo essent, si solus ignoraret, quam primum Maiae decerneret se quoq; misti transisset mare,non Ciliciam,aut udi ignorare: uippe tanti belli exiguam hanceiae mercedem: d Persepolim caput regni eius, Bactra deindE, MEcbatana , vltinatque orientis oram inperio sto destinasses, quocunque ille fugere potussiet, ipsum sequi posse desineret terrere fluminibus, quem ciret maria transisse Reges quidem inuicem haec scripserant.Sed Rhodi urbe sua,portusque debebant Alexandro. Idem Ciliciam Socrati tradiderat,Philota Regioni circa Tyru iussγprae. si lare, Syriam,quae tale appellatur, Andromacho Parmenio tradiderat, bello,quod supererat interis futurus. Rex Hephestione Phoenisis oram clasmprqtervehi iusso,ad urbem Gazam cum omnibus -pijs venit . Ijsdem re diebus sole e erat tu, dicrum Isilium ii totius Gra

cla celebratur. In eo Cocilio,vi sunt Graecoritia

poraria ingenia, lecernimi, duodecim legare tur ad regem , qui ob res pro salutes, ac linertate Graeciae est as,coronam auream domni victoriae ferreur. Ijdem paulo ante incertae samae captatic

rant . t iram, v quocunque pendetes animos tulis

set M una,sequerentiir. Caeterum noli ipse modo Re ibit at urbes, imperii iugiim adhuc recusanies sediret tores Quoq; ipsias egregiiduces pler limi inrissi Chalaslaphlagoniam,Antigonus Demistam, Balacrus Idarne Praetore Dari sit pe-IaLO,Mιletum cere Amphoterus, agilochus ec si afuita si clasi institas inter Acna: atq; Asiam in ditionem Alexalidi i redeoerun

115쪽

vocamibus. Statueram chion occupare . Sed Ph. Unabazus Darii Praeetor, comprehensis,qui ad Macedonas trahebant, rursus. Appollinidi, MAthemago risuarum partium viris urbem cu modiso praetidio militum tradit. Praesecit Alexandri in obsidione urbis perseuerabant,non tam suis viis ribus,quam ipsorum,qui obsidebantur, votivitate:

nec se lassit opinio namq; inter Apollonidem, &duces militum orta seditio, irrumpendi in urbem occasione dedit. Cumq, porta effracta cohors Ma .cedonum intrasset, oppidani olim consilio prodi,tionis agitato, aggregant se Amphotero, Stagit eho, Persarumque praesidio caeso, Pharnabazus cum Apollonide, Athenagora vineti tradunt iuO- decim triremes cum suo milite,ac remige, praeterea 3 Omaues, piratici Lembi,Graecorumq; tria militia Persis mercede conducta misis supple. Inentum copiarum suarum distributis, piratisque supplicio ficctis, captiuos remiges adiecere classi

suae. Folle Armonicus cthymnae orae tyrannus

cum piraticis nauibus, ignarus omnium, quae ad Chium aeta erant, prima vi silia ad portus claustra siccessit interrogatusq; a custodibus quis e Dset, Aristonicii ad Pliarnaba Eii venire respodit. Illi Pharnabazu quide iam quiescere, ion posse tu adiri; c telum patere socio,at phospiti portum, de postero die Pharnabazi copiam fore affirmant. Nec dubitauit Aristonicus primus intrare . Secuti sunt ducem piratici lembi, ac dum applicant nauigia crepidini portus, obi citur a vigilibus claustrum, qui proximi excubabant ab eisdem exci. tantur: nulloq;ex his auso repugnare,omnibus cathetae inlcctae sui. Amphotero deinde, Egilochoque traduntur. Hinc Macedones transiere Mitylenem , quam Chares Atheniensis nuper occupa tam duorum militum Persarum prςsidio tenebar;

sed cum obsidionem tolarare non Posset, v b

116쪽

tra dira p. ai' s, ut incollimi abire liceret, Imbruini petit: deditis Macedones peprrcentiit. - . Darius dii perata pace, qtiam per iteras, gatoici lan petrari post crediderat, ad reparandas vir sd elliimq; impigre renotiandui intendit ani. mu . Duces ergo copiaria Babylonia, Otienire, Be siani quo l; Bactrianoru ducC, periltiam maxineto poli et exercitu coa et, descendere ad se iubet. Sunt aute Bactrima inter illas gentes promptissi mi horridis ingeni js, multumq; a Persarum luxu abhorrentibus , siti haud procul a Scytharum bel licosissima gente, rapto vivere allueta: semperq; in armis errant Sed Bessus suspecta persidia, haud sanὸ aequo animo in secundo se continens gradu, Regem terrebat. Nam quum regnum assediaret, proditio qua sola id assequi poterat, timebatur Carterum Alexander, quam regioneieti Dariusine iij I let, omni ira vestigans, tamen explorare non poterat more quodam Persarum arcana regum ni ira celantium fide: non metus, no spes elicit vo cem,qua prodantur occulta: vetus disciplina eou, silentium vitae periculo sinxerat Lurgua grauius castigatur,quam ullum probrum, nec ita agrian rem sustineri posse credunt ab eo, cui tacere graue sit, quod homini ficillimum voluerit esse a tura . Ob hanc causam Alexander omnium, quae apud hostem gererentur , ignarus urbem Garam Obsidebat. Praeerat ei Batis eximiae in regem suu fidei, modicoque praesidio muros ingentis operis tuebatur Alexander, δ' itimato locorum situ,agi cuniculos iussit, facili,ac leui humo acceptate Ο cultum opus quippe multam arenam vicinum mare evomit nec saxa cotesque , quae interpellent specus, obstabant . Igitur ab ea parte,quam oppidani conspicere non possent, opus orsus, ut a sensi eius auerteret, turres muri admoueri iubet.

5ed eadem humus admouendis nutilis turris

117쪽

bus, desidente sabulo, agilitatem rotariam mora batur,d tabulata uiri ua perfrin ebat; multique vulnerabantur impune,cum idem recipi edis, qui iradmouendis turribus , labor eos fatigaret. Ergo receptui signo dato, postero die muros sorona

circundari iussit. Ortoq, sole, priusquam adna ove. re exercitum, opem Deu exposcens, sacruinia. trio more faciebat. Forte praeteruolans coruus,

glebam, quam unguibus sereb is subito omisit: quicum regis capiti incidisset, resoluta defluxit.

Ipsa aute auis in proxima turre cosedit. Illita erat turris bitumine,ac sulphure: in qua alis haetenti b. frustra se alleuare conata,a circumstantibus capi.tur. Digna res visa, de qua vates consulerentur, erat rex non intactus ea superstitione mentis. Ergo Arillander,cui maxima fides habebatur, urbis quide excidium augurio illo portendi, caeterum periculum esse, ne rex vulnus acciperet. Itaq; monuit,ne quid eo die inciperet. Ille quanquam una urbem sibi, quo minus securus algyptu in intraret,obstare gre ferebat: tamen paruit vati, signu-que receptui dedit. Hinc animus creuit obsellis, egressique porta recedentibus inferunt signaci cu-ctationem hostium re suam occasionem rati Sed acrius, quam constantius praelium inierunt:

quippe ut Macedonu signa circumagi videres, repente sistut gradum Iamq; ad regem praeliantiu

clamor peruenerat, cum denunciati periculi haud sane memor, loricam tamen,oua raro induebat,

micis orantibus sumpsit, ad prima signa perue vir. Qtio conspecto, Arabs quidam Dari miles maius fortuna sua facinus ausus,clypeo gladiti te- gens,quasi transfuga genibus regis aduoluitur. Il- de assurgere supplicem, recipiq, uater suos iussit.At

gladio barbarus strenue in dextram translato,cer-

. uice appetit Regis qui exigua corporis declinatione euitato ictu, in vanu manu barbari lapsam

118쪽

amputat gladio, denta iaciato in illimi die periculo vi arbitrabatur ipse de fucitis: Sed ut opinor)inmiutabile est fallim; qmppedia interiri iriores prostitis dimicat, sagitta icitis eli, qua per loricam a. iactam stantem inita mero, medicus eius Philip pus euellit plurimus deinde sanguis manare coepit. Omnibus territis, quia qua alte penetrasset telum,lorica obstante, non cognouerant: ipse ne oris quide colore mutato, supprimi sanguinem , vulnus obligari uisit. Diu ante ipsa signa vel disti,

mulato, vel victo dolore perstiterat, cu suppressus paulo ante sanguis medicamelo longius manare cςpit,& vulnus, quod recens adhuc dolorem non mouerat, frigete sanguine intumuit. Linqui deinde animo,& submitti genus ςpit: que proximi ex

cepi una in castra receperunt. Et Batis interfectum ratus, urbem Ouans victoria repetit. At Alexader, nondum percurato vulnere, aggerem,quo mentualtitudinem aequaret, exstruxit, iliuibus cuniculis muros subrui iussit Oppidani ad pristinuin

fastigium inurorum nouum extruxere munimetum sed ne id quidem turres aggeri impositas quare poterat. Itaque interiora quoq; urbis infesta telis erant. Vltima pestis vibi suit cuniculo subrutus murus,per cuius ruinas hostis intrauit. Duc bat ipse Rex antesignanos dum incautius subit, saxo crus eius affligitur Innixus tamen telo, nondum prioris vulneris obducta cicatrice, inter primores dimicat, ira quoque accensus, quod duo itiobssidione urbis eius vulnera acceperata Batim, C. gregia edita pugna , multisque vulneribus consectum deseruerant sui nec tamen segnius praelium capessebat, lubricis armis suo pariter, atque hostium sanguineis cum undique telis circumducto Alexander, insolenti gaudio iuuenis elatus , alias virtutem etiam in hoste miratus, Non,ut voluisti

inquit,morieris Bati,sed quidquid tormentorum

119쪽

in captimisv ni leniri potest pallimis esse te co. . ita. Ille ion interrito modo sed cotullinaci quo- qtie vulta inittin regeΑi, iatilla ad nainas eius redis .idit vocem.Tu .n Alexander, Videtisne obstina tum ad tacenduin inquit, lant genu posuit 3 num supplicem vocem misit Vinca in tamen silentium xii nihil aliud ,cei lege ita itu intersa eslabo raram deinde vertit in rabie in , iam tum peregrinos ritus noua subetin te brtu Per talos enim spirantis lota traiecta sui it religatumq; ad currusia traxere elyca urbe equi, gloriante rege, Achillem, quo ooenis ipse duceret, sinitatum sese illa roelia in ho stem capienda. Cecidereior sarta D, Arabumq; cim ea X. M.tiec Macedonibus incruenta vidiori fuit. Obsidio certe non ian claritate vibis nobilitata

est , quam geminato periculo regis inu Aegyp

tum adire festinans, Amyntam cum decem trire mibus in Macedouiam ad inquisitionem OUorum militum milit Nanniueirclijs etiam sucu dis atterebantur copi , deuictarumque gentium

militi minor, piam domestico fides habebatur. Aegypti olim Persarii opibus insensi, tui p. pe auare,in superbe imperitatum sibi ite crede

bant,ad spe aduentus eius erexerant animos, utpote qui Amynta quoq;transfuga,& cu precario m. perio veniente laeti recepissent. Igitur ingens multitudo 'elusi uolua intraturus Rex videbatur, co- uenerat. Atq; ille septimo die,postqua a Gaza copias mouerat, in regionem Aegypti,quam nunc Castra Alexandri vocant, peruenit. Demde pedestribus copijs Pelusium petere iussis, ipse cum ex

pedita delectorum manu Nilo amne vectus est. Nec sustinuere aduentum eius Persae, desectione

citroq; perterriti Iaq; haud procul Memphi erat,

Incurus praestidio Astaces Praetor Data relictus, Oxio amne superato, octingenta talenta AlexarI

dro,omuce regia supellectile tradidit a Vς x

120쪽

eodlintimine vectus , ad litteriora Aegypti pen trat, c. impositis ire blis, ita nihil ex patrio A

gyptiortim more natitaret,adire Iouis H immota is oraculum statilit Iter expcditis citroque, patre is vix tolerabile ingrediendum erat: terra, Celo. lia

quam penuria est steriles arenae iacent quas ubi vapor solis accendit, servido solo exurente vestigia, intolerabilis aestus existit luctandum cl;est notantum cum ardore, uiccitate regionis, sed etiacum tenacissimo fabulo, quod praealtum,4 vesti gio cedens aegrymoliuntur pedes. Haec Aegyptis vero maiora iactabam. Sed ingens cupido animustimulabat adeundi Ioue,quem generis sui aut lio . re haud contentus mortali fastigio aut credebare ise , aut credi volebat. Ergo cum iis,quos ducere secti statuerat, secundo amne descendit ad Mare rim palude . Eo legati Cyrenensiti dona attulere: pacem, ut adiret urbes suas, petentes . Ille dinnis acceptis,amicitiaq,coniuncta,destinata exequi persit. Ac prin io quidem, utquenti die tolerabilis labor visus, nondum tam vastis, ninsis' soli

tudinibus aditis, ram tamen sterili , Lemo ente terra . cd ut aperuere se campi,alto oliruti fabulo, haud secus quam prosundurn ae litor inglesia, . terram oculis requirebant. Nulla arbor, nullsi cui ii soli occurrebat vestigiu Aqua etiam defecerat, quam tribus cameli deuexerant, Ss in arido solo, . servido fabulo nulla erat. Ad haec soli innia incenderat, siccaq; adusta erant o nuia cum repete, me illud deorum munus, siue casus fuit,obductae coelo nubes condidere solem , ingens aestio fatigatis,etiamsi aqua defiteret,auxili tuni. Enii vero ut largiatra quoque inibrem excusserunt pro cellae, pro se quisq1ie excipere eri ira , quidan .o sitim impotentes sui, ore quoque hiante cap ta re coeperunt . Quatriduum per vastas solitudine absumptum est . Iamque haud procul