Q. Curtij De rebus gestis Alexandri Magni regis Macedonum, libri decem. Nunc demum summo studio, & diligentia castigati. Accessit dissertatiuncola de aetate, qua floruit Curtius, necnon cuiuslibet libri argumenta. Cum indice orationum, ..

231쪽

vios Antipham non dedimus,& pridie qua Phis latas detectus est,hare mihi cu Antiphane res erat si nos suspectos iacere vuli , quod illo die Osuos non dedimus siemetipsu, quod eos desiderauerit,purgare non poteritiAnceps enim crime est inter retinente,& exigentem,nisi quis i melior est causa suu non tradentis,qua poscentis aliensi Cq-teru,Rex,equos decem habui,)queis Antiphanes octo ia distribuerat iis,qui amiserant suos. Omnino duos ipse habebasquos civellet abducere homo superbissimus . cera iniquissimus , nisi pedes

an illitare velle, retinere cogebar. Nee inficias eoaliberi hominis animo locutu esse me effignauis: smo,& hoc una nullitiae suae usurpante,ut alienos equos pugnaturis distribuat. Huc enim malorum ventum est,ut verba mea evile tempore,& Alexa dro excusem,in Antiphani At hercule inater de nobis inimicis tuis scripsit.Vtina prudentius esset selicita pro filio,& non inanes quoque species a xio animo figuraret. Quare enim non adscribit metus sui causa Z Deniq; non ostendit authorem quo facto, dictove nostro mota, tam trepidas tibi titeras scripsit . O misera conditionem meam,cui sersitan non periculosin est tacere, quam dicere Sed utcunq; cessura res est,malo tibi defensionem meam displicere,qua cautim Agnosces aute' edicturus sum:quippe meministi,cu mead perdi cendos ex Macedonia milites mitteres, dixisse te multos integros iuuenes in domo tua matris ab .stondi Praecepisti igitur mihi, ne quem praeter te intuerer, sed detrectatues militia perducere ad te.

Quod equidem sectis liberius, quam expediebar

mihi,executus stim imperuim in m. Gorgiam,&Hecataeum. Gorgatam, quorii bona opera

teris,inde perduxi.Quid igjer iniquius est,qua in me,qui,si tibi non par iissem, iure daturus talo uas, nc perire,quia partur Neque enim ulla alia

matri

232쪽

matri tetis persequendi nos causa est , quam quod

utilitatem imam muliebri praepostismus gratiae. VI millia Macedonum peditum, O C. ectilites adduxi quor 'pars seciuura me non erat,si militiam detrectantibus indulgere voluissem Sequis tur ergo, ut quia illa propter hac causam irascitur nobis:tu mitiges matre,qui irae eius nos obtulisti 1 Du haec Amyntas agit, Arid superuenerunt qui fratrem eius Polemonem,de quo ante di stum est,fugiente consecuti victum reducebam. Infesta concio vix inhiberi potuit,quin protinus seo mo re saxa in eum iaceret. Atq; ille sane interritus Nihi inquit, pro me deprecor,modo ne fratrum . innoce ae iuga imputetur mea. Hoc si defendiri pol m,meu crimen sit Horii ob id ipsu melior

est ea illa,quod ego,qui prosus suspectus u.Haec

.locuto uniuersa concio assensa est. Lachrymae de- unde omnibus manare coeperusiadeo in contrariu repeirmutatis,ut tu pro eo esset, quod maxime laeserat iuuenis erat primo aetatis flore pubescetis . me inter equites tormentis Philotae conturbatos alienus terror abstulerat. Desertu enim a comitibus o haesitante inter reuertendi,fugiendiq; con. filium,qui secuti erant,occupauerunt. Istum flere epit, os suu conuerberare, moestus non suam vicem,sed propter ipsum periclitantium fratrum. Moueratq; iam Regem , non concionem modor sed unus erat implacabilis frater, tu terribili vul, tu intuens eum: Tum ait, temetis lachrymare M. bueras,cu equo calcaria subderes, fratru desertor ει desertorum comes . Miser, quo deinde fugie- .b ZEffecisti,ut reus capitis,accusatoris uterer ve bisalle peccasse se,sed grauius in fratres, quam in sentetipsum fatebatur. Tu vero neque achrymis , neq; acclamationibus, quibus studia sua multit do profitetur,temperauerunt ona vox erat pari Amisia consensit,ut ins6tibus, viris paris

ceret.

233쪽

eeret Amici quoque data misericordi Poceas ne,consui liat flentesque Regem depi ecanturAllestentio sic :Et ipse,inquit,Amynta mea senten-- tia,fratre Leitis absoluo. Vos aut iuuenes Dalo

benefici mei obliuisci, qua pericilli vestri memi- nisse Eadeside redite in gratiam mecu,qua ipse

vobiscu reuertor. Nisi quae delata essent,excultis sim, valde dissimulatio mea iuspina este potuis. sit. Sed satius est purgatos esse,qua suspectos. Cogitate,neminem absolui posse, nisi qui dixerit catru iam Tu Amynta, ignosce fiatri tuo erit hoc, per etia mihi reconciliati animi tui pignus Coi cione deinde dimissa, Polydamanta, ari iubet. Longe acceptissimus Parmenioni erat, proximus lateri in acie stare solitus. Et quan otia conscientia frenis,in regia venerat tamen ut iussus est fratres suos exhibere ad modii iuuenes , i est ignotos obortatem ducia in solicinidinem verti l epid re coepit, saepius quae nocere possent, qua quibus eluderetur,reputans . Iam armigeri,quibus imp ratum erat, produxerant eos, cum exangue metu Polydamanta propius accedere iubet. submotis 3 omnibus; celere,inquit,Parmenionis omnes pariter appetiti sumus, maxime ego,ac tu,quos am citiae specie se sessit ad que persequendu, punien dum clo vide quantum fidei tuae credam te mini, stro uti statui. Obsides,dum hoc peragis,ertit fa- tres tui. Proficiscere in Mediam δε ad Praefectos meos literas scriptas inanii mea perfer Velocit, te opus est, rua celeritate fama antecedas Noctu peruenire illhuc te volo postero die qua scripta erunt, exectui. Ad Parmenionc tuoque epistolasseres, una a me, alteram Plutotae nomine scripta Signum amali eliis in mea potestate est. Si pater credit a filio imprellum,ctim te viderit,nihil me tuet Polydonias tanto liberatus metu, impensus etiam,quam exigebatur,promittit operam . Cob

234쪽

laudatusque, M praeminitietatus, de ista veM, qua liab G Arii bica induitur: uola labes,qu rum interim coni res , ac liberi vinculii fidei o

iides apud Regem erant, dati comites Per deserita etiam ob siccitatevi loca camelis undecima die, lud destinaueriit,permenit. Et prius quam ip- sitis nuntiaretur adueiRus,iuisus Polydamas veste Macedonicain simit, in tabernaculum Clodii Praetor lite regius elato qua ira vigilia peruenit.. Redditis deinde literis, constituerunt prima luce ad Parmenionem coire Nan ecperis quoque alteras regis attulerat.Iamad eum venturi erant, cum Parinenuini Polydamanta venisse nuntiau runt qui dum laetatur aduenta amici,simulq; noscendi, quae Rex ageret,auidus quippe longo i teritatio milia ab eo epistolam acceperat)Polyd mala requiri iubeti Diuer ria regionis illius m gnos recessus babent, amoenost,nemoribus mamconsitis.Ε praecipita Regum,Satraparumq;voluritas erat. Spatia ductu nemore Parmenion me dius inter duces, quibus erat imperatu literis Re gis, ut occiderent Agenda aute rei constituerant acpus,cum Parinenion a Polydamante literas tra ditas legere coepisset Polydamas procul veniens, sta Parmenione conspectus eii,vultu laetitia spe .ciuir serenae,ad comerendum ea cucurrit:imintuaq; gratulatione functi, Polydamas epistola ab .Rege scripta ei tradidit Parmenion vinculu epise solae .luens,quidna Rex ageret, requirebat. Ille, ex ipsis literis cogniturum elle,respondit Quibus Parmenum lectis: Rex,inquit,expedit:one parat:in Araco s. Strenuum homine,& nunquam cesi Dialem.Sed lepus saluti tuae,tanta a parta gloria, parcerealtera deinde epistolam Plii lotinomine scriptam laetus,quod ex vultu notari poterat UmbaLTum eius latus gladio haurit Cleander, dein, de iugulum serit: caeteri exanimen quoq; conssi,diunt.

235쪽

diunt. Et armigeri,qui aladitum Minoris astiterant,cognita caede,cuius causa ignorabatur, in ea sua perueniunt, ct tumultuoso aruntio milites c&citant. Illa armati ad nemus,in quo perpetrata des erat, coeunt, ii Polydamas, e terique eius dem noxae participes dedantur,nvaru circumdatu mori euersuros denuntiant, omniumque sanguisne Duci parentaturos Cleander primores eorum

intromitti iube literasq;Regis scriptas ad milites recitat,quibus insidia Parmenionis in Rege, precesq; ut ipsum vindicarent,continebanturi itur, cognita Regis voluntate,non quidem indignatio, sed tamen seditio copressa est. Dilapsis pluribus pauci remanseiunt,qui saltem ut corpus ipsius sopelire permitterent,precabantur. Diu id negatum est Cleandri meritate o finderet Regem.Pertina

eius deinde precantibus, materiam eos ernationis subtraliendam ratus,capite decise trucum huma,

re permisit. Ad Regma caput missum est.Hic exi. tus Parmenionis suit, militiae,domique clari viri. Multa sine Rege prospere Rex sine illo nil illis snae rei gesserat. Felicis ivno Regi, omnia adsorrunae ita exigenti modium satisfecit LXX.-- annos, inuenit, ducis,ac sepe etiam gregari j

militis munera explicuit,acer consilio, manu uenuus,clivus principibus, vulgo militu acceptior HRc impulerint illum ad regni cupiditatem , an tantum suspectum fecerim, ambigi potest quia Philotas ultimis cruciatibus victus, vera ne dixerit, quae facta probari non poterant, an falsis tormentorum petierit finem , re quoque recenti, cumagis posset liquere,dubitatu est Alexader quos mortem Parmenionis conquestos esse copererar, separandos a caetero exercitu ratus, in unam cc hortem secreuit,ducemq; his Leonida dedit, ip- su Parmenioni quonda inima familiaritate coniuncta Fere ijd erant,quos alioqui Rex liabuerat

invia,

236쪽

inuisos. Nam cum experiri vellet militui nani. mos, admouit,qui literas in Macedoniam ad suos

scripsisset,iis, qxios ipse mittebat, perlaturis cu Gde,traderet. Simpliciter ad necessarios suos quis'; scripserat,quae senilabat Alijs grauis erat,plerisq; non ingrata militia. Ita, ingentium gratias, querentium iterae ea cepta sunt. Et qui forte dium laboris per literas erant questi, hanc seorsu cohortem a peris tendere ignominia causa iubet, sortitudine usurus in bello libertatem lingiis ab auribus credulis remotu nisis consilium rem rarium forsitan , quippe sortissimi iuuenes contumelijs irritati erant, sicut omnia alia felicitas Regis excipit. Nihil illis ad bella promptius fuit. Incitabat virtutem,& ignominiae demendae cupidinquia sertiora facta in mitreis latere noli poteram His ita compositis, Alexander Arianorum Satrape constituto,iter pronuntiari iubet in Agr

aspas, quos iam timc mutato nomine Euergetas appellabant,ex quo frigore, victusque penuria Curi exercitu flectu,tectis,&,6mmeatib.iuuerant dies erat et in eam regionem peruenerat con noscit Satibarzanem, qui ad Bessum defecerat, cum Equitum maim irrupisse rursus in Arieos. Itaque Caranum, Trigyrum cum Artabazo,MAndr nico,& vj millibus Graecorum peditu DC equi res sequebatur. Ipse α.diebus gentem Euergetatarum ordinauit, magna pecunia ob egregia ni in

Cyrum fidem donata.Relicto deinde, qui 1 prς- esset,Amenide scriba istariisuerat Aractiosios, quorum Regio ad Ponticiun mare pertinet,sube

git. Ibi exercitum,qui sub parmenione fuerat,occupauit. Sex millia Macedonum erant,& ducenti nobiles, quinque millia Graecorum, curri Equi, tibiis ducentis, haud dubiὸ robur omnium virium Regis. Arachosijs datos Memnon Praetor, .millia

237쪽

lieiis. Ipse Rex nationem ne finitimis'indem sitis notam, lirippe millo comercio volentem mu-

tuos sus, cum ex eicitae intrauit Parapamis actae

oppellamur, Fretsi hominum genus,& inter basebaios maxime inc oditum locorum asperitas, ho minum quomingenia durauerat Gelidistina urie' i tentrionis axem ea magna parte spectat, Bactrnis ad Occidentem coniuncti sunt Meridiana resio ad niare Indicum vergit Tuguria latere primo struunt. Et quia sterilis est terra materiae, in .raudo etia montis dorso usq; ad summu aedifici stu fastigiu eode laterculo, utuntur. C rerum stru filii a latior ab imo, paulatim incremeto operis in i lius cogitur,ad ultimu in caritiae maxime m .ducoit. Ibi soramine relicto supernestumen acci-cipiunt Ad mediu vites,& arbores,si quae in tanto aerrae rigore durare t 'erunt, obruunt Penitus hyeme desesiae latent. Cum niue discussa,aperiri humus coepit,c lotoliq; redduntur. o terii adeo altae nives premulat terram, gelu,4 perpetuo pG De rigore constrictae, ut ne auitim quidein, seraeve .ullius vestigium extet.Obscurat ii verius umbri quam lux, nocti similis premit terram vix, ut quae a roseiunx, iaspici pollini In hac tamen omnis diuinati culciis blitudine destitutus exercitus quicquid malorum tolerari potest, pertulit inopiana,frigus,laltitudinem,desperationem Multos exanimauit rigor insolitus nivis, multimis adus. sit pedes, plurimorum oculis praecipue perniciabilis fuit fatigati quippe in ipso gelu deficientia

corpora sternebant quaecum moueri desisset, vis frigoris ira astriugebat, ut rursus ad surgenduχ6iliti non possent A comilitonibus torpentes excia. cabalitur. Neq; aliud remedium erat,quam ut in-sredi cogerentur Tum emisi vitali calore moto, linebris aliquis redibat vigor. Siqui tuguria Barba. soru adire Potuerusicelariter reiecti sint. Seda

238쪽

ti calis erat,H aedificia nulla alia res, qua sumta

oli eniteret lil iiunctu ant in terris suis aduena tiso rum armatos repet tecospicerent, ex Malaaati metu , cluicquid in uigurin erat,amrebant, ut ςorporibus plo ii parceretur orantes Rex agmen

circuibat pedes,lac es quosdam erigensm alios, sum aegi d sequerentur, adminiculo corporis excipiens . Nunc ad prima signa,nunc in mediu, nuc in ultim lumine itineris multiplicato lab

re aderat. Tande ad cultiora peruentum loca est, com eamq; largo recreatus exercitus,simul,& qui consequi non potetam,in illa castra veneriant. In . dea omen procellit ad Caucasum montem cuius

butum Asiam perpesuo iugo diuidit hinc simulniare,quod Cilicia subit ill hinc Caspiu fretu, Semniac Aia tri alia i regionis Scythiae deserta spe. Et ait Taurus secti ae magnitudinis mons emi .titur Caucaso: a Cappadocia se attollens Cilicia praeterit, Armeniaeq; molitibus iungitur sic inter se tot iuga velut serie cohςrentia , perpetuum habet dorsiim ex quo Asiae omnia fere flumina alia 4n Rubru,alia in Caspiu mare,alia in Hyreatrum,

ionticii decidunt. XVII. dierum spatio Cauc sam superauit excicitus. Rupes in eo x in circui, ni stadia complictitur,quatuor in altitudine exce- dit:in qua vinctu Promet beati asse antiquitas tr dit. Mendae in radactitas montis vini sedes dimeta est. I. rallibus seniorum Macedonum , Fra 'terea militii us quorum opera uti desisset, permissum in noua morbem considere. Hanc quoque Alerandriam incolae appellauerunx At Bessus Alexandri ceseritate perterritus, Dijs patri j sacrafizio rite facto,sictu illis gentibus mos est, cum amicis, ducibusq; copiarum inter e putas de bello cosultabat Graues mero suas vires

extollere, hostiu nunc temeritate, nunc paucitate

spernen incipiunt. Praecipue Bessus serox verbis,

239쪽

M parto per scelus regno superbus ac vix poteres mentis dicere orditur Socordia Dari creuisse hostium famam . Occurrisse enim miliciae an gustissimis faucibus, cu retrocedendo posset perducere incautos in loca latura situ invia, tot flu- amnibPbiecti tot montiu latebris, inter'iras de prehensus hostis, ne fugς quidem nedum resistendi, occasionem fuerit habiturus. Sibi placere in Sogdianos recedere.Oxum amnem vehit niurum ebiecturia hosti,du ex finitimis ciatib valida a xilia concurrerent. Venturos autem Chorasmios, de Dahas, Sagasq;& Indos,& vltra Tanaim amne colentes Scythas, quorum neminem adeo humile esse, o humeri ei tam possent Macedonis militis verticen aequare Conclamant temulenti una

hanc sentantiam salubrem ellari alassu irrum. ferri merum largius iubet,des uellaturus super m&sam Alexadrima. Erat in eo conuiuio Cobares itinetione Medus,sed magicae artis sui modo ars est,n5 vani stimi cuiusq; lua ibrium magis professione, qua scietia celeber,alioquin moderariis, probus. astu praefatus esset, scire seruo nilius patere di cio quam afferre consilium,cum illos qui pareat, idem quod Rieios maneat qui vero suadeat,proprium sibi periculum ioculum ei quod habebat an nranu,tradidit inio accepto Cobares,Natura, inquit,inutalium hoc quoq; nomine praua 4bnistra dici potest , quod in sino quis', negotio hebetior est,quam in alieno Turbida profecto sunt consilia eorum qui sibi suadent Obstat aliis me. rus,alios cupiditas, nonnumquam naturalis eorui uae cogitaueris amor . a in te superbia nonae it Expertus es, unia queq, quod ipse repererit,aut lum,aut optinui ducere.Magnum onus sustines capite regium insigne.Hoc aut moderase perserta dum est,aut quod abominor in te ruet. Consilio,

nimpetu opusis Adijcit deiud quod apud

240쪽

MORDERE. Altissima quetque flumina mini-- mo sono labi.Quae insensi,ncliuiliscumque inter barbaros potuit esse prudentia,traderetur. In his audientitais suspensam dederat expectationem sui. Tum consilium aperit, tilius Bessis,qua grasius. In vestibulo,inquit, giae tuae velocissimus Musistit . Rex amἡ ille agmen,quis tu mensam tam mouebis.Nunc ab Tanai exercitu acceries, cat s flumina oppones: vilicet, qua tu fugitimius es,hostis sequi non potest Iter viri Nommv. ne estivis irrui .lac strenui Putes

esse, velocior a stiripti; est n validii riso, cupas gratiam, dedisque te:Vtcumq;eesi it,meli', re torxunam deditus,quali istis his habes regnum,quo illuseocareas ancipies sim stan iustus esse Rex , cum ipse secerit, qui tibi, de dare potest egnum, α eripere consilium habes fidele,quod diutius excqui superuacuum est.N vilis equus 'inbra quoque virgae regitur, ignauus ne calcari quide c6estari totest. Belius,& ingenu,& multo mero ferox adeo exarsit, ut vix ab amicis,quo minus occideret eu nam strinxerat quoq; a nacem contineretur. Certe E conluvio prosiliauit haudquaquam potens mentis. Cobares inter inmultu lapius ad Alςxandrum transfigit VIII. millia Bactrianorum habebat armata BesIus,quς, quandiu propter coeli temperien Indiam potius Macedonas petituros crediderunt edienter,

imperata diceruiit. Posteaqua aduentare Alexan-idru compe* i in V ii suos quisquo vicos dilapsi,

liquerpnt. Illecum clientum manu, quillior mutauer ni sidem, Oxo amne silperato,ex istis', nauigi is, quibus transierasine ijsdem laostis

uteretur,nouas copias in Sogdianis cotrahebat. A.