Q. Curtij De rebus gestis Alexandri Magni regis Macedonum, libri decem. Nunc demum summo studio, & diligentia castigati. Accessit dissertatiuncola de aetate, qua floruit Curtius, necnon cuiuslibet libri argumenta. Cum indice orationum, ..

201쪽

lis ortiri incolae occupauerint, vel in iis fripore suceias extinguitur Go hinc stadia proce rasicum Phrataphernes ei occurrit,seq; Meos,'in

post Darii moriem profugerant, de lini qui

benigne exceptis,ad oppidumAruas peruenit.recer Craterus, Erigoniis occurrimGPraefectu a Puroru iri getis Phradatem adduxerant. κός- 'ue in fidem receptus, mu Itis exempIo fuit expe. Hetuli elemetitia Regis Satrapem Minde Hyre niae dedit Menapim, exul hic regilante Ocho , ad Philippiim peruetierat Tapurorum quoque geo

tem Phradati reddidit. IM;Rex, lima Hyrcaniae intrauerat,eua

dismus,quem Dario fidissis in suis semidi mus,cii propinquisinrij,ac suis liberis,modaea Gr coru millium manu occurrit; dextra vementi obtulit Rex qilippe4 hospes Philippi merat, cu Ocho resnate,exularet, hospitu pignora in re g,ssiuaόi stimu fides eoserinta Mircebat. Comi

ter igitur exccptus Tu qui i inquit,re perpetuae silicitate floreas. Ego cieristaetus hoc uno tor, vaeor, quod preteipiti senectute diu filii tua boni. Me non polisio XCV. annum agebat . Noucci ii in ea deses inam geniti pamm comitabantur. Hos Artabaetus dextrae Regis admonit,precacris veram dii viverem, donec villas Alexandro esseni- Rex pedibus iter faciebat pleram I, Tunc admou veri sibi. Artabam Equos iussis , ne ipso ingre 'diente pedibus,senex Equo Mebrem sterer Druinde ut castra sent posita , rareus , quos Artaba- - adduxerat, conuocarr iubet At illi,nisi Lac ' daemoniis fides daretur, respoinhiat,ie,quid agem nil seret,&liberaturos. Legari erant Lac Mitrio minis victo,applicuintant se Granis mercede apiid Persas miliumtibus. νex,omissis sponsionu,fideiq;pignorib. venire cos

202쪽

ctantes,pletis Non silia varianti b. tande venturos se pollicentur. At Democrate Atheniesis,qui ina, alime Macedonu opibus se per obstiterat,veniat sperata, gladio se transfigit AE teri, sicut constituerant,aitioni Alexan. se ipsos permittunt:decem in illia,& quita3eti milites erant. Praeter hos legati ad Dariu missi so. In supplemetu distributus mi-Ies,c teri remissi domum, praeter Lacedaemonios tuos tradi tu custodia ivlsi.Mardoru erat ges co nis Hyrcaniae,cultu vitae aspera,& latrocini js as sueta. Haec sola nee legatos miserat, nec videbatur imperata factura. Itaq; rex indignatus,si una gens posset efficere, ne inuictus esset, impedimentis,st

praesidio relict is, inuicta manu comitante proceis dies Noctu iter secerat,& prima luce hostis iniciis spectu erat.Τumultus magis,qua praeliu suit.Deis turbati ex collibus,quos occupauerat Barbati, pr sugi ut, proximiq; vici ab incolis deserti capiuntur. Interiora regionis eius haud sane adire uiae magna vexatione exercitus poterat Iuga montium, praealtistiuae, rupesq; in uia saepiunt:ea, quae plana sunt nouo muni tracti genere impedierant'arbari. Arbores destiunt ex industria cositae, qi aru teneotos adhuc ramos manu flectunt,quos intestos rurissus inserunt terrae. Inde velut ex alia radice laeti tes virent trunci hos, qua natura sert, adolesceret

non sinunt;quippe altu alij quasi uexu conserunt:

qui ubi multa frode vestiti sunt,operiunt terram. Itaq; occultus rexus ramoru, velut aquei perpetua j pe iter claudit. Vna ratio erat,caedendo aperire saltu. Sed hoc quoq, magni operis. Crebri na-que nodi nudaverant stipites, in se impIicati ar ho u rami suspensis circulis simiIes lento vim me frustrabatur ictus Incolae aute ritu ferarit virgulista subire soliti, tum quoq; intrauerant saltum G cultisque telis hostem lacessebant. II le venantiu aet

203쪽

vltimum circuire saltum milites iubet, ut si qua

pateret, irrumperent.Sed ignotis locis pleriq; oberrabant. Excepti sunt quidam, inter Imri equus Reoisi Bucephalum vocabant quem Alerandet non eode, quo caeteras pecudes,amiuo aestimabat. Na ille nec in dorso insidere suo patiebatur alia r& regem, cum vellet ascendere, sponte sua genua submittens,excipsebai,credebaturq; semire,quem veheret. 13aiore ergo,cpiam dccebat,ira,fimul ac dolore Rimulatus, equa vestigari libet, se inserpretem pronunciariari reddidillent emine se se victuria. Hac denuntiatione territi um caeteris

donis equia adducunt. Sed ite sic quide mitigatus,c di sylvas iubet,aggestaq; humo e montibus pla.

Mitiem ramis impeditana exaggerari. Iam aIi qua-aulum altitudinis opus creuerat, cum Barbari,de sperati regionem,quam occuPauerant, posse reti-Meri .sentem suam dedideres. Rex obsidibus acceptas, Phradati tradere eos iussit. In de quinto die in stativa reuertitur . Artaba quin deinde geminato honore,quem Darius habuerat ei,remittit domit.

Iam ad urbem Hyrcaniae, inrisia regia Dari,suit,

ventu erat. Ibi NabarZanes accepta fide occurrit, diana inoetia serens Inter cluae Bagoas erat specie singulati spado, at ii in ipso fore pueritiae, cui ScDaritis suerat assuetus, & mox Alexander astite uita eius is maxime precibus motus Nabaretani igno Mit. Erat ut supra dictum est,Hyrcaniae finitima gens Amazonum circa Thermodoonta amnem Themiscviae incolentium campos, Regina habebant Thalestram,omni biis inter Caucasum monte. Phasim amne imperitantem . Haec cirpi dii evisendi Regis accensa, finibus regni sui ea cessu:&cum haud procul abesspr, praemiii indicantes, ve nisse reginam adeundi eius,cognoscenda', auida. Protinus sacia potestate eniendi, caeteris iussis ubsilures c cc foeminarum comitatu procedit

204쪽

Atq; ut primum Rex in conspectu fuit,eqtio pta

desiluit ditas lanceas dextra praeferens vestis non toto Amaronu corpori obducitur nam qua pars ad pectus est nuda;caetera deinde velantur. Nec in imen sinus vestis,quem nodo colligut,insta genua. descendit. Altera papilla intacta seruatur,qua minIiebris sexus liberos alant aduratur dextera, ut arriciis facilius intendat,& tela vibrent. Interrito ut . tu Rege Thalestris intuebatur, habitu eius haudquaquam rerum famae parem oculis perlustrans Quippe hominibus balbaris in corpor maiestarte veneratio est, magnorumq; operum non alios Capace putant, Quam quos eximia specie donare natura dignata est. C terum interrogata, num aliquid petere vellet: haud dubitauit sateri, ad com . naunicandos cum Rege liberi si venisse, lignani ex qua ipse regni generaret haeredes Heminitti

sexus se retentura, marem reddituram patri Alc-xander,an cum ipssi militare vellet, interrogat &illa causata sine custode regnum reliquisse, petere perseuerabat,ne se irritam spei pateretur abir . Acrior ad Veneremigminicupido,quam Regis, ut paucos dies subsisteret, perpulit tredecim dies

in obsequium desiderisabsumpti sunt. Tum illa

regnum suum, Rex Parthienem,petiuerunt.

6 Hie vero palam cupiditates suas soluit:continentiamq;4 moderationem, in altissima quaq; fortuna eminentia bona , in superbiam, ac lasciuiam vertit Patrios mores,disciplinamq; Macedonum Regum salubriter temperatam,&ciuilem habitu, velut leuiora magnitudine sua duces, Persicae regiae par Deorum potentia fastigium, mu-habatur Iacere humi venerabudos patim pit,pa latimque seruilibus ministeriis tot victores gentia imbuere,ct captiuis pares facere expetebat. Itaq; purpureum diadema distinctu albo,quale Darius

habuerat capiti circunari edit, vestemq; Persicani

205쪽

sumpsit ne omen quidem veritus , quod a villo. ris insignibus in deuicti transiret habitum. Et ille se quidem Persarum spolia gestare dicebat, sed cu illis quoq; mores induerat, superbiamq, habitus animi insolentia sequebatur Literas' noq; quas in Europam mitteret, veteris anuli gemma obsi gnabat: ijs, quas in Asiam scriberet, Dari,anulus

imprimebatur, ut appareret, varum animum duo. rum non capere fortuna. Amicos ver5,ωequites,

cumq; his principes militum aspernantes quide, sed recusare no ausos, Persicis orna erat vestibus-Pqlices CCC. R LX. totide,quot Dari j filerat,r

fia implebat, quas spadonii gregesin ipsi muli

ria pati assueti,sequebatur. Hoc luxa,& peregrinis insecti moribus veteres Philippi milites, rudis natura voluptates palam auersabantur:toti ac stris unus omni ii sensus, ac sermo erat,plus amisi sum victoria,quam bello quaesitum esse Τu maxime vinci ipsos,dediq; alieni, motibus,& externis: tantimorς pretiu,domos quasi in captiuo habitu reuersuros puder/e an sui Rege, victis, qua victoribus similiorem,ex Macedoniae Imperatore Dari Satrapen factum. Ille non ignarus, pri iticipes amicorum, exercitum grauiter offendi, gratia liberalitate, donis , recuperare letabat. Sed ut opinor,liberis pretium seruatutis ingratum est. Hi tu ne in seditionem res verteretur , otium in texpellandum erat bello,cuius materia opportunε alebatur.NamqS Bella sive ite Regia sumpta, Artaxerxem appellari se iusserat, Scythasq; δc caeteros Tanais accolas cotrahebat. Hςc Nabarzanes nim. ciabat,quem receptum in fide, regioni,quanaan..tea obtinuerat, praefecit. Et cum gratie polijs,ap. Paratuque luxuriae agmen vix imo ueretur, suas pri. anu,deindὰ totius exercitus sarcinas, exceptis ad .modu necessariis,conserti iussit in mediu. PIanities statiosa erat, n qua vehicula onusta perduxe

206쪽

rat. Expechantibus cunctis,quid deindὸ essetam.

peraturus, iumenta iussit abduci, sui' primu se cinis face subdita,c teras ineendi pr cipit. Flagrabant exurentibus dominis,quae ut intacta ex urbibus hostium raperent sepE flammas restinxerant, millo sanguinis pretiu audente deflere, cu regias opes idem ignis exureret. Brenis deindὰ oratio mitigauit dolorem ,habile' militiae,& ad omnia parati ,laetabantur sarcinaru potius,qua disciplinet fecisse iactura. Igitur Bactriana regione petebant. Sed Nicanor Parmenionis filius subita morte cor reptus, magno desiderio sui affecerat cultos. Rex ante omnes m stus cupiebat qui de subsistere, su-neri assuturus, sed penuria commeatuu festinare cogebat. Itaq; Philotas cum 26oo relictus, vestiris sta fratri persolireret: ipse contendit ad Bessu Iter

facienti literet ei afferuntur a finitimis Satrapam e quibus cognoscit Bessum quidem hostili animo

occurrere cum exercitu caeterum SatibarZanem,

quem Satrapem Ariorum ipse prςsecisht,desecis. se ab eo. Itaq; quamquam Beta imminebat: tamead Satibarzanem opprimendum praeverti optrumum ratus, leuem armatura, equestres copias educit: totaq; noste strenue facto itinere, improu sus hosti superuenit. Cuius cognito aduentu,S tibarzanes cum duobus millibus equitum nec. n.

plures subito contrahi poteran0 Bactra perfugit:

caeteri proximos montes Occapauerunt.Praerupta

rupes erat,qua spectat Occidentem. ademisti vergit ad Oriente,leuiore submissa fastigio, mutitis arboribus obsita,perennem habet sonte,e qum largae aquae manant. Circuitus eius tri inta, Seduo stadia comprehendit. In vertice herbidus campus. In hoc multitudinem imbellem considere iubent. Ipsi,qua rupes erat,arborum truncos,Ac saxa obmoliuntur. Isocio armata erant: in horti obsidione Cratero relicto, ipse Mibarzanem ,

207쪽

liqui sestinat. Et quia longius eum abesse cogno

aerat, ad expugnandos eos, qui edita monti ioccupauerant,redit. Ac primo repurgari iubet, quicquid ingredi posset:deinde ut occurrebat inuieti

res prcruptaeq; rupes, irritus Iabor videbatur obstante natura. Ille ut erat animi semper obluctantis dissicultatibus,eum irogredi arduum,&4euerti periculosum esset, versabat se ad omnes cogitationes, aliud, atq; aliud sita ut fieri solet, ubi prima quaeq; damnamus sub ijciente animo:nis,

tanti,quod ratio non potuit, sortiana consiliu subministrauit. Vehemens Fauonius erat,& inultam materiam ccciderat miles,aditum per saxa molitus.Haec vapore torrida inaruerat. Ergo aggerari alias arbores iubet,& uni dari alimeta:celariterq; stipitibus cumulatis, fastigiu montis aequa tu est Τunc undiq; ignis iniectus cuncta comprehedite flamma in ora hostium ventus ferebat sumus in-ns velut quadam nube absconderat c qiu. SOna ni incendio Hluae atque ea quoq; quae uaccderae miles, concepto igne proxima quaeq; adurebant. Barbari supplicioru ultimum,siqua intermitteret ignis, effligere tentabant sed qua flamma dederat locii, hostis obstabat Varia igitur, de consumpti sunt.Alii in medios ignes,ali Mn petras prςcipita-uere se,quida manibus hostiu se obtuler lint,pauci

1emiustulati venere in potestatem . Hinc ad Craterum, qui Artacaciam obsidebat, redit rapte omnibus praeparatis, Regis expectabat adirentu, captu

urbis titulo Metui par erat cedeus. Igitur Alexa-der turres admoueri iubet, ipsoq; aspectu territi

Barbari e muris supinas manus tendenteS, Orare .ceperunt, iram n Satibarranem defectionis au

thorem reseruaret, supplicibus semet dedentibus parceret. Rex data venia non obsidionem modissoluit sed omnia sua incolis reddidit. Ab hae urbe digresso supplementu nouorum militu occurrit.

208쪽

Ius sco equites ex Graecia ac uxerat, ex Illyrico Antipater naiserat, Thessali quites I 3O cum Philippo erant. Ex Lydia duo millia. sexcenti,peregrinus mitta aduenerat, oo. ui tes ciuis eiusdem sequebantur. Hac manu adiecta Drangas peruenit Bellicosa natio est. Satr pes erat Nabarzanes sceleris in Regem suum par. ticeps cum Besta. Is suppliciorum, quae meruerat, metu, profugit in Iudiam et Iam nonum diem stativa erant,cum externavi non tutias modo Rex,sed inuictus, intestino H- cinore petebatur Dymnus modicae apud Reoem

authoritatis,&gratiς,exoleti,inu Nicomacla rat

nomen, amore flagrabat, obsequio uni sibi dediti corporis victus as,quod ex vultu quoq; perspici poterat, similis attonito, remotis arbitris cu iuue ii secessit in temptu arcana se, silenda afferre praefatus, suspensumq; expectatione,pe mutuam charitatem, pignora utriusq; animi rogativi as firmet iure iurando,quae commisisset, silentio esse tectivum. Et ille ratus,nihil quod etiam cum periurio detegendum foret, indicaturum, per presentes eos iurat Tuin Dymnus aperit, in tertium

diem insidias Regi comparatas, si ieius consilij fortibus viris, Milhistribus este panicipem. Qui ius iuuenis auditis, se vero fidem in aricidio a i disse constanter abnuit, nec ulla religione, ut se lus tegat, posse constringi. Dymnus & amore,&

Diem amens, dextram exoleti complexus, da-,Orare primum e pit,ut particeps consi-

ij,operi' fieret. Si id sustinere non posset,attamen ne proderet se,cuius erga ipsum beneuoletiet, praeter alia hoc quoq; haberet tortissimu pignus, quod caput suu permisisset fidei adhue inexperti.

Ad ultimum auersari scelus perseuerantem,metu mortis terreti Ab illo capite coniuratos pulcherrimu iaciniis inchoaturos Λlias deinde essetminatu

209쪽

muliebriter timiduari,alias proditorem amato. ris appellans, nunc ingentia promittens,interduis que reo num quoq; versabat animum lato facino.

re procul abhorrente, strictum deinde gladium V modo illius,modA suo admouens iugulo, supplexide,& infestus expressit,ut tande non solui lenim sed etia operam polliceretur. Namq;abunde con-

stantis animi, dignus, qui pudicus esset ii hil ex pristina voluntate mutauerat: sed se captu Dymni l

amore simulabat, nihilque recusare. Sciscitari de , inde pergit,cum quibus tantae rei societatem ni isti Plurimum reserres, quales diri tam memorabili operi admoturi manus essent. Ille amore, lscelere male sanus, smul gratias agit, simul gra

tutatur, quod sortissimis iuuenum non dubitasset se uno ere,Demetrio corporis custodi, Peculao, Nicanori . Adi1cit his Aphobetum,Loceum, Di semum,Archepolim, Amyntam. Ab hoc sermo .l ne dimissus Nicomachus, ad fratremi Ceballino , erat nomen) quae acceperat, desert placet ipsum subsistere in tabernuculo,ne si regia intrasset, non ostiletus adire Rege, coniurati proditos se esse re asciscerent. Ipse Ceballinus ante vestibulum regiae t neo;enim propitis aditus ei patebat ,6 sistit,ope triens alique ex prima cohorte amicorum, quo introduceretur ad Rege. Forte,c teris dimissis,unus Philotas Parmenionis filius, incertum quam ob causam,substiterat in regia. Huic Ceballimis ore confuso magnae perturbationis notas prae te ferus aperit,quae ex fratre compererat,&ineluctatio ne nuntiari Regi iubet. Philotas, dato eo proti nus intrat ad Alexandrum multoque inuicem de i aliis rebus consumpto sermone, nihil eorum,qlla: ex Ceballiso cognouerat,nuntiat. Sub'vesperam

eum prodeunte in vestibulo Regi exeipit iuuenis,an mandatu executus foret,requirens Ille novacasse sermovii Rege causatus,discessit*oste.

210쪽

ro die Ceballiniis venienti in regia pr sto est inistranteq, admonet pridie com nriinicat cum ipso rei. Ille citret sibi este, respondit:ac ne tum quidem Regi, tu audierat,a perii. ςperat Cebal lino esse suspectus. Itaq; non vltra ini olandum ratus,no. bili iuueni Metro erat nomen ei)super armamz-tariu posito,quod scelus pararetur,indicat.Ille Ceis ballino in armamentario abscondito, protinusRNgi corpus sorte curanti quid ei index detulisset, stendit. Rex,ad comprehendedum Dymnum mi Lsis satellitibus,armamentarium intrat. Ibi Ceballi. nus gaudio elatus, Habeo te, inquit, incolumen ex impiorum manibus ereptu . Percunctatus deindE

Alexander,quae noscenda erant,ordine cuncta cognoscit. Rursia'; institit ouaerere, quotus dies e Liet, ex quo Nicomachus ad eum detulisset indiciuatq; illo Dicte,iam tertium esse existimatis haud incorrupta fide tanto post deferre quae audierat, vinciri eum iussit. Ille clamitare cepit,eode teporis mometo quo audisset,ad Philota decurisse ab

eo percontaretur. Rex item qu rens,an Philotani adisset,an institisset ei,ut perueniret ad se, perseue. rante eo affirmare,quae dixerat, manus ad coelum

tendens, manatibus lachrymis, hae sibi a charistamo quonda amicorurelata gratia quaerebatur. Inter haec Dymnus, haud ignarus quam ob causa accerseretur a Rege,gladio,quo sortὸ erat cinctus grauiter se uiuerat occursuque satellitum inhibi. ius, perferi u in regiam.Que intuens Rex Quod, inquit,in te Dymne,tantum cogitaui nefas, ut tibi. Macedonum regno dignior Philotas me quoque ipso jderetur,illum iam defecerat vox.Itaq;ed to gemitu, vultuq; a conspectu Reris auerso subis inde collapsus extinguitur. Rex, Philota venire in Regiam iussi Ceballinus, inquit, ultimum supplicium meritus esset, si in caput meum praeparatas insidias biduo texissetiHuius criminis reum