장음표시 사용
31쪽
quae, generaliter accepta , est princi linum quoddam, Ac virtus , qua aliquid a simus vo ageremissumus, ut docet Bologn. hic nu. 3. ex Arist. OI lib. v. Meta. par. ia. ubi comentator,&noa
modo praedicatur de potesate iuris , scd etiam os de potestate facti, quae est triplex, ut est auctor Arist. eod. lib. 9. Metaph. text. Io. aut enim
est a natura , ut vis & iacultas videndi, ambulandi , bibendi, aut a consuetudine , ut facultas
a doctrina, ut facultas medendi, respondendi de iure, & sic de alijs artibus , quae onines sacul tales, ut excluderentur, additae sunt dister iitiae,ior & dictum est , esse potentiam iuris, coterum quia iuris potantia quoq; multiplex est , di praesertim triplex, quadam icilicet circa resdam circa personas, & quidam circa actiones, circa res, ut est facultas disponet: si de rebus suis, vel per contractus, yelscr vltimas voluntates , qui satis excitisa est a dictioncilia , iii per addita, publica, eum haec facultas ih de tu.
re priuato. ,. vltimo inst. de iust. & iur. circa personas, ut potestas Tutoris, vel curatori, 'in adultum , vel pupillum, parentum in liberos dominorum in seruos , Principum in subditos, potelias autem circa actiones, vel circa iudicia, est ipsa iurisdictio, quae ista,ut concluderetusillac definiti e , & cceterae omnes exclu- derentur, addita sunt illa verba, statuendi decivili, vel de criminali negocis,qui non modos plicem iurisdactionem des at, sed etiam imperium , quod ad crimina refertur. Io8 Ad sextam respondeo, duplicem esse iuri Ddictioncm , quandam scilicet voluntariam , νqu ndam contentios an , ut colligite eii ex Ba t. ad l. unicam C. de conscis. nu. ot 6. tradunt
DD. ad i. vltimam inst. eod. de hic Pyrr. Alphan. in vestibulo, per tex. apertum in l. supr. de olfipse procons. Voluntaria illa ιst, quς cxcreetur. partibus volentibus, & consentientibus, id quod seri dicitur , dum iudex decernit, suam interponendo auctoritatem, in manumisiionibus , adoptionibus & alienationibus minorum & tra- factionibus i. sin. C. de emancipat. liberorum l. I. I.vltimo inst.de reb. eorum l. cum ij. s. si prς-rio tor inst. de transact. Contentiosa autem et 'rursus duplex , qu am ciuilis, qusdam criminalis,o docet. Ant. Gouean. lib. i. de iurisdict.
iii post prine. de dicitur contentiosa lite iurisdi- o, quia exercetur partibus e tradicentibus,& contendentibus , & est in causa, ut iudicium in inuitum etiam reddatur l. inter stipulantem l .ria r. ff. de verb. oblig. Iurisdictio ciuilis, q iurisdictio simplex , seu iurisdictio inspicie ann- stratibus appellatur, rursus in duas partes, de quasi potentias diuiditur, secunda Mara. salam.
ii; eem scilicet iurisdictionem, quς nihil aliud
est , quemadmodum videbimus in l. imperiunia, L inst. de iurisdie. omn. iussi quam potestas iudi
candi, iudicisq; dandi de ciuilibus hontroue sis, & delictis priuatis , omninoq; de ijs tari tum, pro quibus non alia, quam pecuniaria να-
ii na imponeretur, di mixtum imperium, quod est potetias imperandi in rebus ad ciuilia negocia pertinentibus , & modice coercendi contuli 3 maces. Crimina lis autem iurisdictio, quε speciali nomine purum, vel merum imperium a pellatur , nihil aliud est, quam poteuas quaerendi de eriminibus , de a consessis, aut conuistisprenas, aut legibus constititias, aut pro admissi modo arbitrarias exigendi, huiusmodi autem definitionis, quas mutuati sumus a Marco Ant. i Muret. hic, latius explicabuntur a nobis; Deo dante, ad i. imperium inla. de iurisdie. ii .iud. ii 6 Cmnis autem iurisdictio, siue sit simplex, siue merum imperium sit, siue mixtum, & sievtraque, tum criminalis , quam ciuilis, rursus cupi di est, quaedam ordinaria, quae competie iure magi stratus,&e st, aut simpliciter ordinaria, aut excitata, de qua in c. licet ex de off. ord. &in e.cum aliquibus de rescrip. lib. 6.quadam celerata , seu demandata , ut colligitur ex l. I .ini. ii edd.& iiiiii dictio aselegata , aut est delegata a lege, aut ab homine, prima ea est, quae specialiter, di nominatim tribuitur lege, senatus- confulto, vel principis constitutione, vi in d. LI. inst. eod. secunda est rursus duplex, aut delegata a principe, aut ab inferiore a principe, ii
Ia ea est , quam princeps rescripto, aut constitutioite delegat, h e vcro est illa, quam magistratus delegant, qui eam habent iure proprio. vi colligere est ex interprctibus hic, di io . in mre, & in l. & quia iniis. de iurisdic. omn. iud. iis Ad septimam respondeo plura desiderari ad hoc, ut iurisdictioni, & eius exercitationi sit a cus , quae tamen omnia postlint redigi ad quinque solitas circunstantias, Rei nempe, person loc i, temporis , 5 modi. Requiritur enim ei constantia rei, idest causae, quatinus causa ipsa debet esse eius quantitatis, & qualitatis, de qua iurisd:ctio sit ius dicendi, pro iudicum ,& ma
stratuum varietate , ut colligere est exi .si idem cum eodcm iuncta l. imperium & l. magistrati biis is de iuris d. omn. iud. nec enim omnium magistratuum una alaue eadem erat potestas,
sed alij de maiori, alij de minori iusdicebant, de maiori enim Consul, & de minori praetor ius dicit, ut perspicuum maxime si ex eleganti di
ad hanc rem valdE accomodato Quint. 3. instit. loco. Non debes, inquit, apud Praetorem petere fideicommissum, sed apnd Consulem , maior enim praetoria iurisdictionestinama est. Magi stratus quoque municipales non possunt de m tori summa ius dicere , quod & Paul. aperte aenasistrat lib. 1. sentcn. Res igitur iudicat viden tur a magistratibus municipalibus usque alsummam, qua ius dicere possunt. Item de se fores plebis, qui de magistratus sunt ius dicere possunt usque ad summa socia eorum l. .cide desens.
32쪽
deseris. Hulti hodie tamen usque ad roo. dumtaxat, ut probat Nouel ra .ita tradunt de Cuiae. de Gouean. ad d. i. si idem mini eodem . Quam quidem causa eriminalis cognosci no post et ab eo, qui simplicem haberet iurisdicti nem, ad quam pecuniariε dumtaxat, Ze ei uiles rao pertinent cavst,iacit L solent sepr.de off. pr consili. Requiritur etiam secundo circumsta tia personet , tam ex parte iusdieentis, quam ex parte eorum, quibus ius dieitur, ex parteiusdicentis , quia non omnes possunt iusilicere , de iurisdictionem exercere, aliqui enim impe diuntur natura i iures, di muti , de imi uberes, ac flarioli , aliqui lege, ut a senatu moti, aliqui consuetudine, ut foeminae, Ac serui l. cum praetor s. de iud.l.non distinguimus s si seruus E de recepi. arbitr.l. foeminae ff. de reg. iur. tradit sates Claud. Cantiune. in suo tractatu de ossi iudicis
cap. s. m. 3.ex parte etiam eorum, quibus iunt i dieitur Personε circumstantia desideratur, uatenus,qui iurius ictioni prεest, neque sibi iusicere debet , neque uxori, vel liberis sitis , neque libertis, vel caeteris , quos seeum habet l.qui iurisdictioni,inis. de iurisdie. omn. iud. dixi, debet, quia summo iure , is , qui iurisdictioni praeest , ius direre liberis, libertis , vel eaeteris , quos secum habet , potest . si Glacio credimus, qui
tractat. 3 .ad Atticanum,in vestibulo,ita eum d. l.
ui iurisdictioni conciliae l. in priuatust . de tu te. Lille aquos.vit. Ead s. e. trebeis. & l. apud filium familias Ede manu. vindict. ubi non vulti Astieansi,& alios qui dicunt,potest. Ulpiano adversari,qui dicit, non debet, Astieanus enim ius demonstrat, Vlpianus honestatem, in publicis tamen causis,nec potest, nee debet, o latE per Cuiae A.in loco, item, qui iurisdictioni pr st,neque maiori, aue aequali, nisi sponte se subi jeiat l. est
receptum,inis. ωὐtit. iuris Lomn.iud. ius di- Iaa Gre potesta Requiritur etiam circumstantia loci, quatenus extra territorium, ius dieenti i mpune non paretur l. xtra territorium inst. de iurisLomn.iud.& quatenus ius dici debet speeiaris It in Ioeo, ubi magistratus, salua marestate imperii,saluoque more maiorum, iusdicere eonstituit, qui locus recte ius appellatur, ut docetra Paulus in l. penul.in fine supr. de iust, & iuri
Desideratur etiam unario ei reuinantia temporis,quatenus diebus feriatis non liret iurisdicti
nem exerrare,tot. tita inλαde extr. de seriis. Estris quoque nuessaria eironstantia modi, suatenus nemo, ius dieendo, suae potest iurisdictionis . modii excidere l.fin.inst. de iurisd. n. i .in fi- ne. ει quatenus,in procedendo, obseruandus est ordo iuris,laeundum varietatem magistratuum, Ioeorum, de causarum, iuxta ea, quae tradiadimus ad rab.C.de edendarum. 19. eum seq.s exproperandum C.de iussi& tot.tit.zde ora. ita.
sis Ad uam quaestionem respondeo, iurisdictionis in genere essectum esse de eausis, tam ciuilibus, quam eriminalibus iudicat de Iudiera dare l .imperium inse. de ruria. omn.lud. vbi D tax consequenter civitatis tranquillitati, di quieti iudieando consulere, ut colligere est ex Cora
s. Particulares autem iurisdictionis esse,a, i,7 res sunt, de quibus late per Zasium ad Let.
inst.de iurisd.omn.iussinum. i i.& praesertim, ut iurisdictione concessa, omnia necessaria con .
cessa videantur, fine quibus iurisdictio explic axa ri non potest l. i. eod. titi iurisdictionis etiam effectus est, ut, si liti ans, post litem contestatam, serum, vel domicilium mutauerit, nihil minus iudex prior in eum procedat l. cum que
dam eod.tit.sed de his sigillatim agendum est a nobis ad d. l.imperium, cuius occasione, de si sulis iurisdictionis speciebus separatim tractabimus. ris Ad nonam respondeo, iurisdictionem plurui so bus modis finiri,& duobus potissimum, aut in singulis causis, aut uniuersaliter,primo modo finitur, aut finita instantia l. properandum C. darat iudieijs, aut iudice recusato e. licet de laro
competenti l. fin. C. de iudiciis, secundo autem I 3 1 modo finitur, aut ipso iure, aut facto hominis , ipso iure, aut natura, aut lege,natura per morte t. more inla.de iurisd. omn. iud.& in delegato etiam morte delegantis.DD. de prasertim I 33 Zasius ad i. i. inst.tit. i. num. 23. ubi scilicet
res est integra d. l. more,& l. de quia inst. Uti a. nisi sub nomine dignitatis dele alio facta sit Guoniam Abbas de Ofidelegati, id quod proce-it etiam in principis delegato, c. relatum, ubi
glosside Dinexu.de ossidete .etiam si esset dele agatus ad uniuersitatem causarum e. vlt. g. -- cisi de ossidelegati lib.6. e. ne aliqui de haereticis lib. 6.tradunt Bart.&DD. add. l. more,& Camili r 3 Plautius in l. i. inst. eod. lib. 3.in verbo delegato num.s.lege autem finitur, in ordinario, fini
. to magistratu laum qui , in fine inst. de iuris
I 33 omn. iud.magistratus autem urbani, finieba tur exacto anno, prouinciales autem , exacto isto tempore, ad quod mittebantur, quoad p testatem exereendam,sciendum tamen est, qua- diu successes non ve nerat, eos priuatos non intelligi l. meminisse de off. procons argumento leis venditor s. iudicis,de iudiciis, nec depone:
ant imperium, id est insignia imperii,nisi motam Romae ingressi l. vlta de ossi procons tria
II 6 Goue .add. l. eum qui, in fine, ita ut, quandiu Vrbem non ingrederetur semper iurisdiionem volutariam possent exercere,in delegato autemri cessante eausa delegationis, ut puta absentia arga. r.instaeod.& lapso tempore commissionis, quod iudicio praestitutum erat e. de off. des garilaum praetor, de l. iudieium inis.de iudieii ει sic elapso termino commissionis e. de eausisti ossi delegat. nisi iurisdictio sit prorogata , tini. i. in princi vers. si, & iudex de iudie. quo casu,etiam prorogata iurisdictio spiraeponitena tia
33쪽
tia paciscensuim antea quam Iuaex adeatur l. si cu venerit de iuris s. omia. iud. aut finito negocioris eoui ita l. Iudex de re iudie. facto autem hominis, ubi sinitur, aut finitur iacto iudicis, aut i cto alterius,sacto Iudicis, non utendo, & sic per praeseriptionem c. cum oliui c. cum perlonae de prasiles. lib 6. Balb.de praescrip. in 1. parte quintae partis principalis q. s. nuar. 6. de Sebast. sapia ad l .imperium num. 37. 6. s. & 7 facto autem alterius , ut puta, quia quis ante finitum magistratum remoueatur, ut per Ant. Gouean.ad Lia
quia infri tit. 1 .facit lex eum praetor de iudicijs, di est rex in l. di E suncto inclit. proximo, ubi OD. communiter, vel,si madata iurisdictio ab eo, qui
madauit, adimatur l.solent suptide os procons. Sequitur modo , secundum propositum ordinem , ut totide explicemus quaestiones de officior 3; Iu1eis. Quod attinet i itur ad primam, respondeo, ossicium multifariam accipi ,& latius iso patere,quam artificium l. legatis seruis,l. 3. ii ex ossicio de leg. 3. & Africanus as l. textoribus in ordine s9. eod. tit. quot quot tamen sunt hu- ius vocis siniscationes, quae propemodum sunt infinitae, ut colligitur ex nolo . hic num. 3 9. Oseq.& ex Petr. Gregor.Tholos. in syntag. iurivniners. pari. r. lib. I 3. cap. a I. ex relin. N aliis
ad Rub. de OEdelegat. tradit etiam Caesar Costa
lib. r. variarum anibiguitatum cap. I x. nec non
Pyrrus Alphan. hic nu. 93. cum seqq.ubi sex prin- . opes enumerat signi notiones, possunt redigia i ad hanc metboiam, ut aliquod se officium metaphoricum , aliquod proprium, illud, quod
metaphoricε accipitur, aut ad res reser tur, aut ad personas, si ad res, aut incorporeas, aut cor-x x poreas, ubi ad res incorporeas resertur, aut
significat Imperium, potestatem, & dignitatem ius dicentis l. veluti de verb. sign. aut beneficium , ut tradit Mynsing. ad rub. Inst. de ossicio
iudicis num. 3. pertex. in l. scemine dere . tur.
1 3 ubi vero ad corporeas refertur, locum signi-.feat , in quo consistunt ossiciales , vel cellulam , secundum alios, in qua scripta quaedam , ad ea, quae pro tribunali agenda erant, pertinentia, reponebantur, ut in l. eum pro quo Ede in ius vocanes & in l. sempronia libellos MO mrtis, &,secundum hanc acceptionem, etiametrusco nostro idiomate, loca quaedam Flore 6ς , in quibus varij ossiciales ius mercatoribus
reddunt, de opificibus, officia appellantur .ro quando vero ad personas refertur, magistra-t ipsum, officialem significat, vel iudiem,
ut in l. si fideius r .vici inire. qui sati M. cog.hinc a s. resertur etiam ossicium ad ministros ma i- sit aluum, ae Praesidum l. illicitas s. ne tenuis,
ubi plos s. de off. prista. l. si plus, vel minus, quae
est antepenultima inta de euict. l. 3. C. quanssisse. vel priuat. l. i. g. si quis ultro de quςltieum
xlijs adductis per prateum in suo dictionario, in veriuolselum, inde etiam fit, ut pro Iereaarchis, a usurpet in o. quidem c. M accusat. rx
l a prie autem acceptum osseium id est , s avnusquis ue ac bet efficere, secundum pers et i
quam sustinet, qualitatem , seruata . s. hones; te, quid loc., quid tempori,quid personis conueniat, sic quomodo debeamus omnes esse in offi-1 7 mo, tractat ele anter M. Tuli. tribus libris officiorum, hinc deserere officium, de in osciorsum ceus eri,cum quis, contra publicam honcsia-I 3 tem aliquid facit, sie , & inofficiosus dicitur parens, qui sanguinis,ex sese procreati, ecpietatis obliuiscitur, ut in l. rafide inois testam. a s de, secundum hanc propria, de generalem acceptionem , Aut resertur ad personas publicas , ut sunt magistratus, & iudices, qui, de mal res, & minores sunt, ut tu pluribus titi supr. aut Iso ad perseoas priuatas, in quibus, rursus duplex est ossietu, quodda enim sine artific o,quale est omium patris erga filios , uxoris erga maritum, serui, de liberti erga dominum, de
patronum, &e contra, eodem modo, sine a tificio officium esse arbitratur eorum, qui misnisterium tantum praebent. Petr. Gresor. Th los in d. cap. i. num. cuiusmodi ait ei se, ex
sententia gloss. ind. g. si ex officio, mulionem is agasonem, opilionem, saltuarium, armigerum, dapiserum, coeum, pastorem, pi storem, de si-I 1 i miles eius generis sine certa arte. Quoddam, is x eum Muficio,& hoc est rursus duplex, quo dam enim resertur ad artificium liberale, ut OG ficium Medici, philosophi, Advocati, vel euiuslibet alterius similis proseisionis, quodda ad Mechanicum , Muale est Odicium architecti, pictoris, statuatij, marmorarii, lecticarii, de ali rum similiam, quos iusE enumerat Tholos. in ιὰ-
pius repetito cap. 1 r. num. 7. Nos autem agimus hic de unius, & solius iudicis ossicio, quod consiliit in eo quod sacere debet, vel facere P teli is, eui mandata est iurisdictio. is 3 'Ad secundam autem respondeo, ossicium dictum esse ab essiciendo, quali essicium , N pr pter sermonis decorem, una mutata littera, OG seium , ut ait D. Ambrosius lib. r. ossiclorum , quem rese Tholos. &sequitur prolleg. in t eo,& hanc declarationem probat Abbas, ad cap. post cessonem, num. a. de probat. & nouissime Pirr. Alphan. hic num. sq. vel secundum alios, ad officiendo dictum est, ut nulli officiat arg. e. cum non deceat de elect. lib. 6. de dicitur οὐ seium Iudicis, ut aliorum officia excludantur, faciunt ad hae tradita etiam per Bolog. hic, dc per Prateum in sto dictionario. in verb. omelum , de ab hoc ossicio, quatenus publici cuiusdam muneris necessitatem includit, dicuntur ossiciales, Cares in elem. a. de rescript. Verum cui circa ossicialiu appellationem,dubitant hic DD. propterea non omnino importunae, vel saltem utiliter, de duobus eum illis dubitabimus. Primum, nimirum, an delegatus summi Pomtificis dicatur ei de principis ossicialis, ita, ut ei coperiat priuilegiacon in vincialibus Papae. secundo.
34쪽
seeuntio, an statutum loquens de ossietalibus comminis Florentiae, Pistorij potestatem com- hendat, qui pro communi Florentiet m
Quod attinet ad primum , cuius termini sint ii otissimi, sunt pugnantes Din sententi ε, prima est negantium statuto, de officialibus Summi pontificis loquente, eiusdem Pontificis delegatum compraehendi , pro hac enim sententia respoudit opus Castellionens. instro consilio impresso post cons. Ol adi, quod incipit, fictum , super quo iuris consilium quaerituri c
Ium. a. vers. ad secundum. sequitur hanc ea dem sententiam Decius hic num. g. & ad rub. .extr. de olfic. de potest. iud. delegi num. s. via detum etiam sentire hie Sebastianus Sapia num. . s. 3c a m dc pro hac opinione,quam receptiorem. esse dicit Pyrr. Alph cnu. . Ibi. xbiadios addu- eici plura asseruntur ..133 Primum autem sic ratiocinantur , statutumi loquens de ossicialibus Papae, non potest intel-
ciales, eum statuta proprie, de stricte intellisantur l. r. I. si quis nauim fide exere. aii l. 3. g. haec verba ff. de negoc. gest. I. non aliter,
in princi ubi gloss. T de leg. eum simil. at delegatus Papae non dicitur propriei do strictEossietalis, igitur noni pocist dimito memorato
33r Minor probarer , quia ille dicitur propria
et alis, qui, vel gerie magistratum, ut colli- aest ex pluribus titulis proximὰ praeceden- mus, vel qui praepositus est a summo Pontifice ad id, quia pereinet ad sedem' ipsam apostoli-
'eam ide in ipsius . vel sedis apostoli obsequiis existit, ut sunt nuncii c. milia Matheus de hareticis . lib. 3. extra uag. comun. Ac c. diuina de priuilagijs. lib. s. eorundem extrauag. comm.r18 4ed delegatus Papae. nec certum magistratum gerere dicitur, nec in obsequiis sedis apostoli- ea existit , cum illi priuatorum causae committantur, igitur statutid: spositionet, de ossiciali bus Papae loquente . non compraehenditur. Secundo, statutum loquens, de disponens de ossitialibus , non nisi de illis dispcnere, x loqui intelligitur, qui secundum communem usum iso loquendi dicuntur ossiciales, cum , in inter- praetatione statutorum, communis usus praes ratur proprietati l. liberorum L quod tan en Cassius. is de lig. 3. glossi est in c. nonnulli de rescriptia in c. cupientes de elect. libr. 6. tradi etsi Bar. ad i. Labeo. Ede supell. leg. num. . sed, secundum communem usum loquendi, delegatus Papae non dicitur ossicialis eiusdem Papae, non potest erpo referri ad eum, statutum loquεsis, de ossiciali . Minor probatur, quia ossi- malis, secundum communem usum loquendi,' est, qui, sub alio. ministerialiter iurudimonem exercet, arg. l.iargentarius in princ.. -de edend. e. rom a de ad pell. lib. 6. cum
alijs adductis per Anti de Butrio cons. 7 . num 3. v bi dicit ossiciales eos appellari, qui ad particularia ossicia iurisdictionalia , per ciuitates assiimuntur, dc consequenter ossicialis Papae , secundum communem usum loquendi, ut testatur Lapus in allegato suo cons. elitaui gerit negocium pertinens ad sedem apostolicam, non is , cui, inter partes, causa decidenda committitur , sed talis non est delegatus Papae, igitur nulla ratio patitur, ut statuto.de ossicialibus papae loquente, comprεhendatur. Tertio, de ultimo, ita se habent extrauagantes' in L c.cum Matheus, de in d. e. cum diuina, in delegatos papae, eum loquantur de ossicialibus.. dc illis priuilegium tribuant, quemadmodum statutum, de quo agimus, sed priuilegium illarum extrauagantium constitutionum, delegato, Pontificis, cui comissa sit eausa auctoritate apostolica decidenda, non competit, quemadmodum usus est interpraelatus, ut testatur Lapus
in dauo consevi subieribunt sex alij non obscu-
. ri nominis doctores, ita ut communem faciant
- Opinionem , igitur nec dispositio stacitis, quae lo, quitur de ossicialibus Papae,potest Papa deue
In contrariam tamen opinionem videtur ire: a acob. Niger hic num. 3. de io. Bolog. num. 3. qua tamen num.qq. non videtur recedere a pra-ma opinione, hanc eandem probauit ex pristEt Augustinus Berous ad rub. exu.de 4 m. N po . 'test. iud. dcleg. num. 48. ev nouissime Phr. Alph. hic num. ioi. dc si recte perpes datur cons. Lapi, nec apse videtur recedere ab hac opinio. ne, quam ego quoque veriorem esse arbitror , ductus unica, eademque vrgentissima ratione ,
163 quae est haec calcunque, tam propriae, quam secundum communem usum loquedi est ossicialis papae, statuto, de Papae ossicialibus loquente, cὁ-prehenditur sine dubio, sed delegatus Papae, tam secundum proprietatem , quam secundum communem usiam i uendi,dicitur ossicialis Papae, ergo statuto, loquente de Papae ossicialibus, comprehenditur. Maior perspicua est, Minor probatur, quo ad eaput proprietatis , quia ille dicitur propriἡ ossicialis alicuius cui ossietalis competit definitio, aut etymologia, vel allusio, per doctrinam Bar.communiter recepta ad l. omnes populi Ede iust. de iurinum. 39. sed delegato Pari competit, tam definitio , quam notatio, seu derivatio, seu allusio incialis P Iε pae, igitur proprie est ossicialis 'Papae. Probatur minor, quia officialis alicuius is dicitiir, qui cirra aliqua negocia vices erias gerit, vetradit Lapus in saepius repetito cons. vercaaese-Is 3 cundum, facit glossur eleui. a.de rescriptis: ddelegatus papae, in eausa, sibi commissa, vicis illius gerit , cum repWsentet immediatE pers iues nam papae, ut admittunt mmuniter Do hic. qui hanc ob eausa. eum digniorem ordinario fa-.
35쪽
M. & propriE dicitur ossicialis Papae, qui ministerialiter eiusdem Papae iurisdictionem ext era , pluribus ipse comprobat , sed delegatus Papae ministerialiter , id est tamquam minister eiusdem pari , iurisdictionem exercet , cum nihil proprium habeat , sed fungatur vice illius
l. r. s. qui mandat in infir. eod. ergo delegatus papae est proprie ossicialis illius, id quod
probatur etiam per locum a notatione, seu etymologia , vel derivatione, siue allusione, a maeodem modo sumi verborum proprietatem sta-rsa tuit Barti in praealleg. loeo , ille enim proprie dieitur ossicialis , qui Iiquod ossicium exercet,
a quo denominatur , ut per Card. in clem. a. de rescript. quaest. ii . faciunt tradita per Bart. ad d. l. omnes populi , at delegatus Papae sine dubio dicitur habere ossicium, ut patet in rub. nostra, & in rub. extri de ossic. Ac potest. iusside-
Iesai. igitur ab ossicio potest propriE appellari,
esse autem ossicialem , secundum communem usum loquendi, nulli dubium est, notorium est, enim omnes Regis ministros, vel summi Ponti-Mis , vel alterius cuiuscumque principis, ius, di iustitiam administrantes, secundum communem
usum lc uendi, inciales , v l Regis, vel sedis apostolicae appellari, sed delegatus Papae est illius minister, qui pro eo ius. & iustitiam admi-rustrat, ut patet ex L lita ex tr. de osse. delegati, igitur, etiam, secundum communem usum . io endi, est Papae ossicialis. Accedat etiam, quod de hoe comuni viis loquendi testatur Ant.1εν de Butrio in L cons. num. 3. quatemis di est, ex communi usu loquendi. officiales eos
appellari,qui ad particularia ossieta iurisdicti
nalia, per eruitates assumuntur, at delegatus Papae assumitur ad partieulare officium iurisdiactionale, ut patet in hac rub. de od . eius, igitur, etiam secundum communem usum loquendi delegatus papae est eiusdem Papae ossicialis. Praeterea posset etiam phobari per locum ab auctoritate, iuxta doctrinam Barti ad d. l. omnes populi num. 39. ossicialem proprie esse etiam , delegatum , quatenus in d. cap. diuina de priuilegiis lib. s. extrauag. com. appellatio ossietalis aequaliter refertur, tam ad ordinarios, quam ad commissarios, & delegatos. 1 o Non obstat contraria, de praesertim primum argumentum,quia falsum est referri ossiet alium
appellationem tantummodo ad magistratus, de ad iudiees ordinarios, ut patet ex tit. nostro, Mo d. c. diuin nee non ex tit. de ossicio delegati, quinimmo potius rem ri ad ministros alienae iv sdicti otiis probat Prateus auctoritate Pauli iuris eons. lib. s. sententiarum cap. de fisc.aduoe., , ubi inquit. quoties sine auctoritate iudieati OD, , ficiales alicuius bona occupant, vel describunt, , . vel sub obseruatione esse faciunt adito proco, . ratore iniuria submouentur. sint l. r. s. si qua
Cosside quatti detit. c. de filiis ossi lib. xi i.
nee di eas stricte, de propriE papa ossicialis eos
diei tantummodo, quibus vides, seu a uinas commissa est, circa facta, quae ad ipium Papam spectant, ut dicit Lapus in L cons. quia ibi, si in sente inspiciatur, non excludat ipse', quin
alij quoque ministri iurisdictionis potisciae possint proprie ossicialis appellari, eum dieacdcreti hoc est, potissimum , verum, quando vices seu auctoritas commissa est circa facta, quaeas ipsum summum Pontificem spectant, ut in easu nostro. non excludit ergo alios, sed ineludit, vepatet ex dictione, Vt isti irrum,quae significat e
sim minus dubitabilem, alios tamen non excludendo , ut in clem. I. g. si vero, de foro compet. nec igitur ratio petita a Lam, nee ipsius auctoritas negocium tacit, quia potius ipse, se- eundum terminos nostros, in posteriorem ita sentetia venire videtur quicquid dixerit Decius.
i a Non obstat secundum; quin immo retorquetur, propterea, quod , ut ostensum est Iupra, delegatus papae, etiam, secundum communem
usum loquendi, dicitur ossietalis illius , eum stassumptus ad iurisdictionale officium, per sui
I 3 mum Pontificem. Nec restringitur, coax viis hie usus , ad eos dumtaxat, quibus auctoritas commissa est orca facta pontificis, quo quidem receptius est, ut comuniter dicantur Οὐ ales exereentes iudicia, de iustitiam administrantes.
17 Nee obstat tertium , quia non negat Lapuri quin delegatus possit appellari ossiet alis, sed dicit usum interpretatum fuisse, priuileghim
quo in vi extralia. non competere deluatis, quibus commissa illeausa decidenda, inter pamres , id quod non est in eisu nostro, in quo non supponimus aliquian eonsuetudinem, quam, non ignoramus, legis esse interpretemtoptimam t. si de interpraetatione , supta de legibus, nec mirum est, eo modo, usum interpretatum esse illo extrauagantes, ita enim po stulabat subiecta materia , quandoquidem, ut considerat hie Iae . Niger num. 3. illa extrauarans emanauit ad utilitatem sedis apostolicae, ne osseium iniunctuin nuncijs apostoli eis, de aliis missis,a summo: νο- ω, impediri valeat a locorum ordinariis ,
sed tamen, extra illas extra uagantes si ex dispositione statuti ossiciales Papae teneamur iurare se leges scriptas lematuros, vel exculenta, dc poculenta non aecepturos, talis dispositio , sine dubio, compraehendet etiam delegatos Papae, nisi ergo,subiecta materia .restingatur statutum,
in aliquos ossiciales , in dubio, de Omnibus est. in ligendum, etiam de delegatis Papae, qui . quid dixerint me. dc alii in contrarium , nec 'puto Lapum , cum subscribentibus, communem sententiam fauere in eontrarium. tum qui plerique subserabunt non discussa caussa, via respondenti, vel parti, morem' gerant, tam quod opus, si recte perpendaturinxtra causa illorum
36쪽
Os Meredit muri seiada dubitatio, circa quam, ἴ dem modo . sunt contrariae Din sent entiae,
ima est negantium , statutum loquens de os . malibus commune Florentiae, has re loeum in potestate Pistorsi , licet sit ei uitas subiecta Reipub. Florentiae , de , pro hae opinione, fuisse re-iponsum, tradit Nellus de sancto Geminimo, in tractam bannitorum . in secunda parta secundi temp. quaest. εε. quem refert, & sequitur.
Dec. tam , hic numst. quam ad ruta extri de off. deleg. num. Io. & eandem opinionem probat. etiam Mantua hie , di communem appellat Io: Bolog. num. s. hanc eandem opinionem sequitur etiam pyrr. Alphan. hic num. Iai. ars Primum auten probatur h*e se nientia, quia,
sta se habet populus Romanus ad praesides pro-
. uinciariam , quibus dominatur , prout se habet communis Florentiae ad praetorem, seu potest - . tem,ut appellant subiectae ciuitatis pistorij. eum tam Potestas Pistorii, quam praeses erretur a. populo dominante, pro quo iurisdictionale exercet oi ictumata appellatione magistratus populi Romani prisides prouinetarum non ventu vi patet in l. volvit g. vlta de interror. act. in L . in fine inst. quod metus cavi in l. LM ac sa rem prin. ff. de accusat. quibus in iuribus , magistratus populi Romani, de praesides Prouincia-
. Nam , non modo tamquam diuersa ponuntur,sed - opponuntur. igitur.n appellatione officialium communis Florentiae veniunt magistratus, de on , ficiales. qui exercent iurisdictionem in ciuit
tibus subiectis: quemadmodsi potestas pistorij .
. sed tantummodo, 'ui populo Florantiao, intra septa ciuitatiς, has dicunt. Secundo tunc demum Potestas Pistoris,com-iprahenderetur dispositione statura , loquentis ..de ossicialibus communis Florentiqviuando pro . prie possit diei orietatis Florentiae, eum natuta sint stricte, & proprie intelligenda l. 3 .f. hie verba inis. de negoti gesti cum aliis . . adductis At saltem propriE diei non potest officialis communis Florentiae, Pistorij potestas; non potest ergo compraehendi statuto loquente de 1 g ometalibus communis Florentiae. Minor propositio probatur, quia, tune demum proprie ODecialis communis Florentiae, Pistorii praetor dia
retur, quando commune Florentiae esset causa proxima illius,'ae immediata, quae attenditur , non autem remota l. si mulier cum gloss. ins .. rerum amori l. qui domum infria locat.
179 Quandoquitim caula remota non est propriε. eausa l. dotem dedit inla. de collat. bonorum l. Iro hine quaeritur g. I .ins .de 1 sed causa proxima, de immediam Potestatis pistorii, est eiusdem pistorij commune, non autem eoumne FI rentiae, emo non communis Florentiae, vel eommunis Pi ij incialis, secundum verborum proprietatem, potest diei. a Tertio , quodlibet statutum, potius debet . secundulaeommunem viam loq*endi intelligi,
quam secundum proprietatem, ea doctri
Bari receptissima ad a. I. Labeo de supellec. les. 8a num. 3. sed, secundum communem usiun i quendi, Pistorii Praetor dicitur ossicialis communis Piuorti, non autem Florentiae , cum ossi-eium exerceat. & dicat ius pisorii. non Flore tiae, igitur statutum,de officialibus loquens communis Florentiae , debet intelligi de is, qui in Ciuitate Florentiae ius dicunt, non de iis, qui dia eunt ius in ei uitatibus subiectis; euiusmodi ea Pistorij Praetor. Quarto, & ultimo, si de quo minus videtur inesse , di inest , ergo, de de quo masis. L vitia
ina iuncta gloss. C. qui aetati vel proteis. se ex clib. Io. rex. est in c. cum in cunias ubi glossae MDD.communiter de elect. eum alijs adductis per Euerard. in suis eentum locis arg. in loco a mi-. nori, sed minus inesse videtur , ut, quando in dubio fit mentio de iure ciuili, intelligatur non de quolibet iure civili, sed de iure tantum ciuili ciuitatis dominantis, quam . ut quotiescunquefie mentio de officialibus communis Florentiae, non nisi de iLis . qui in Urbe Florentina ius diu cu't, intelligatur, cum sit expr aessum speetaliter commune Florentiae , & tamen inest. quia, si ras fiat mentio de iure ciuili simpliciter,intelligitur de iure ciuili Romano um tantummodo
sed ius quidem inst. de iur. nata gen. de eluit. io I 8 tur multo maeis in statuto, loquente de ossietalibus communis F'o entiae . derat restringi dii spositio ad os fit latcs eiusdem ciuitatis Flore
tiae , non autem ad alios extendi. ... His tamen non obstantibus, crediderim eas veriorem esse contrariam sententiam, quam te nute August. Berouus ad riib. ff. de off. N potest. iud. deles. num. 32. eandemque pluribus comprobat Hyppolit. Rim. hic num. Ias. 18s primum autem, virtute, hoc pacto rati i- naturi quicunque, in aliquo ossicio iurisdicti nati, iungitur vice magistratus communis Florentiae, in Ciuitate Florentinorum dominio labieetii,dicitur officialis communis Florentiae, ar eorum,quae tradunt Lapus in d. suo con impraesi s 6 so post cons. Oldrad. de Antide Butriind. e Let sed praetor Pistorii gerit vides magistratus icommunis Florentiae, exercens ossicium iurisdictionale in ciuitate subiecta, erro propes diei- tur ossicialis communis Florentia. Minor probatur, quiae, ita se habet praeses prouinciae ad magistratum urbis Romae, proue se habet praeiar tor Pistorii, ad magistraciam urbis Florentiae , sed prora exercens . in prouincia si biecta ossicium iurisdictionale,dicitur fungi vice marin ratus urbis Romae l. sed licet is supri de Q. praesid. igitur praetor quoque Pictorii dicitur gerere vi-ees magistratus urbis Florentinae. x82 Secundo reddens ius, illius di eitur, esse ostacialis . a quo eligitur elem. a. de res rime r iis malis inprim. apellat. lib. ε sed Prm r.
qui ius redo in ciuitate Pictorii limi r .a
37쪽
imunt Florentiae, ut supponimus, quemadmorνα dum potestas Spoleti eligebatur a commune Perusi , iuxta tradita per Bart. ad i. i. g. huius autem, inst. vii posis igitur Potestas, Pistorij est ossicialis eummunis Florentiae, licet sit magi-rsi stratus communis Pistorii; ossiciali senilia, habet relationem ad eum , euius iurisdictionem ministerialiter exercet, ut per Anci de Butrio ind. conL masistratus aurem ad eos,'quibus
Tertio , & vltimo, paucis plura perstingendo, vior hac ratione. Quicunque tam proprie, quam secundum usum communem loquendi dicitur ossicialis communis Florentiae, nil iii est impedimento, quominus compraehendatur statuto, loquente de ossicialibus communis Florentiae. At potestas Pistorii, tam secundum ser. moni proprietatem , quam secundum communem usum loquendi, uititur ossicialiri commv. nis Florentiae , igitur nihil est impedimento,quominus comprahendatur dispositione statuti,doquentis de ossicialibus communis Florentiae. si Minor probatur, quia proprietas verborum sumitur, potissimum. ab auctoritate, dinitione, ut per Bari communiter receptum ad d. l. omnes populi supr. de iust. S iure num. s. ry3 At, potestas pistorii, eit ossiet alis comunis Florentiae siue auctoritatem. siue definitione spectemus. igitureli proprie officialis Florentiq. Minor probatur, primu per locu ab aqctoritate hoe pacto videlitat . fita se habent Prssides, de re ores prouinciarum ad populum Romanum, prout seis. habet potestas p. orij ad Rempub. Florintinam, sed Pr ores, S Praesides, qui dicebantius in prouincijs , numerabantur inter magi stratus Populi Romani dominantis, est auctoritas Pomponii l. C. in L .i. g. capta quoquesupr. de orig. iur. elt.tex. int. A diuin Pio in prine. iuncto A. primo, & g. exequuntur inst. de re iussi&in l. vlt. iri quis & a quo. Eodem ergo modo testas pinorii numerandus est. inter ossiciales .e5muuis Florentiae; probatur etia per
locum a dissinitione, propterea quod unusquin ys que illius dicitur ometaris,cuius ministeriali ter iurisdinionem exereet, i per Antate Butrior νε in stipitis repetito conc is d potestas Pisto. xij, sine dubio, ministerialiter exercit iurisdicti enem esi munis Florenti miritur est proprie eomιε munis florentiae vel . de secundo, ossicialis proprie dicitur euius ministerio, de opera quis utitur , quemque in solicitudinis Patena vocate. si diligenti de praescrip.& e. mandat, δε με-
1νη , rima facie videtur dicendum , sed Potestas Pistorii is est,euius ministerio,de opera eMmune Florentiae vittite, Ee in solicitudinis pam terrex ut, Pistorii gubernationem eidem ei sedendo ergo est proprie, & veri ossicialis comunis silaristiae eeundum comunem quoquevium loquendi, edimni Hiuentiae ossiciale pes
Philippi Massini j Commentari j
isy ri posse patet ex eo, quia AEGetalis , ecum dum comunem usum loquendi, is dicitur, qui ad particulatia ossicia iurisdictionalia, per ciuit tes assumitiir, di maxitae in Tuscia, & in Ma 1 oo chia, ut testatur Antide Butrio , praeallegato in loco, sed potestas Pistorij est assumptus ad particulare ossietum iurisdictionale, in ciuitate Pistoris quae est ciuitas Tiniae, a communi Fl
rentiae, igitur seeundu comunem quoque usum loquendi , est ossicialis conmunis Florentiae. zoi Non obstant nunc contraria , de pretsertim primum argumentum , . quia in d.l. voluit vltimo. s. de interrogataut & aliis, adductis, magistratus populi Romani opponiitur praesidibus prouinciarum, de qdi is, cum fiat specialis
mentio, sunt tanquam 'ecies exempta a genere , 'uq amplius sub igenere non continetur l. zodi doli clausula Edei verb. lig. aliud est quando magistratus Populi Romani ponuntur simplieiter ω generaliter,tunc enim eorum appellatione veniunt etiam Naesides prouinciarum, eto 3 ut iupra ostensum est, prati rea se differentia inter magistrariis, da 's ales, non modo ruix
magistratus referuntur ad maiores. in latex ad minores, quoq iministro sed etiam quia magistratus dicitur eius. Cui .ius dicit. ossicialis autem eius, euius iurisdicti em ministeria Ne
Nee vitat secundum. ι quia eonsideratio Manlii , de causa Prox , di remota est me- .aos ra vanitas , eausa enisaetificiens totalis k de proxima potestatis Pisicis, est Resputa H rentina, quae illum errat , &Mittit , non eo mune Pistorii, cui praeestri in iure dicundo.cau-xos sa erimn 'non locus debet.inspici s. praedi rum. inst. le rerum diuis ut considerat etiam lor. Bolog. hic num. 43. Nec obstat tertitam,quia, aut eommune Fi rentiae consideratur tamquam locus, aut tamquam persona ficia, quo Reipub. personam re- p semet, s primo modo fatemur, ratione loci, potius Potestatem pistorii esse referendu mi ad civitatem, in qua exerceti quam ad ei uitatem dominantem,sed, si secundo modo eonsidereo , quia ministerialiter exercet iurisdictionem Rei- p .Florentinae, potius ad inciales, idest mi- . nistros Reipub.Florentios referri debet. licetior enim fit incialis i eluitate pistorii, est tamen incialis communis adorentis ι geniti uiris enim causam potius , qui in locum fgnificat. mos Quartu quoque argutiuntu tacite diluitur. quia verba sunt intelligenda in potetiora signifi- eatu,quando significant Oetem incertant, ua vi non possint gene taliter intelligi, secus quanήo volitant verba ad quamlibet speciem. ri se rri, debent enim tune generaliter intelligi i. . g. gene-l raliter si delen Grand . non auum ad unam
vel alteram si einielem , etiam si versemur
38쪽
. in materia Milasa, ut tradit Franci Areta ad s. eum Iege Ede testam. ibi tam acti ita , quami passive; verba enim prolata a lege, potius in enere , quam in specie sentinis ligenda , cum ti illius proprium sit omnia comprεhendere l. I .f. qui autem Ede aleae lus, & aleati tradit Abbas . A c. Rodulius extr. de rescriptis, cum igituraeque proprie possit statutum generaliter a quens de osticialibus communis Florentiae r serra, tam ad cos ; qui ius dicunt in eadem ciuitate Florentiae , quam ad illos, qui assumntur ad particularia ossicia,per ciuitates subiectas,
nihil eli impedimento quo minus omnes comprehendat, prisertim cum tales assumpti , secundum communem quoque usum loquendi, ossiciales communis Flerentiae vellentur. io . Quod, si quis velit contrarias opiniones c γι I potiere,& conciliare potest hane distincti nem adhibere , aut per commune Florenti voluit statutum intelligere populum Florentinum, cui ius dicitur, muris ciuitatis Florentinς circumseptum ,& tunc. quod dicitur de ometalibus communis Florentiς , non potest habereata locum , in iis, qui prs sunt ciuitatibus sit biectis, aut constat statutum, de quo agimus, per
commune Florenti , intellexisse Rempublicam Florentinam, & sie fictam quamdam personam dominantem, aut saltem statutu est dubium,scilicet in hae parte,& tuc rursus distinguendu est, aut labiecta materia non patitur, ut quod dieitur de officialibus communis Florenti ε h beat locum in iis, qui prisunt ciuitatibus sub-213 iectis,&locum non habet, quia verba intelliguntur secundum subiectam materiam l. sis i uno floeati t. si insulam Ede prςscripe. v b. aut subiecta materia,Scum fit inii fierens , patitur, ut quod dicitur de offieialibus communis Florentiae , possit intelligi etiam de officialibus, qui ius dicunt in ciuitatibus subiectis, Zex is tune rursus distinguendum est , aut enim statutum est odiosum, aut fauorabile, primo casu restringitur ad ossiciales urbanos, secundo ea-xis se, habet locum etiam in aliis, odia enim sunt restringenda, fauores ampliandi c. odia de reg. iur. in 6. l. filium habeo s. ad senatuscons. Maced. tradit Bar. ad i. omnes populi supr. de iust.& iur.in 6.qu st. princ.& haec distinctio videtur ei se eo: mente Io: Bolog hienum. s. xi Ad tertiam autem qus stionem respondeo, iis iudicis officium, de quo agimus, originem, incrementum , & perfectionem habuiste , ab
illis ijsdem iuribus, a quibus tu telum ipsum
originem, inerementum, & perfectionem habuit arg.eorum quae tradit Maranta in suo tractam de ordine iudiciorum in 3.parte num. 3 a Ist declarando, ut fecimus nos ad rub. C. de edend. num. v. verum quia agimus nos de ossieto iudicum.&magistratuum urbis Romae, arbitramur hoc os fietium iuri ciuili Romano rumetio ascribendum esse, &iuri publico, a quo magistratus ipsi Beriant introducti huius si dij supr. de tuli. N i . ubi DO. hitie de officio
magistratuum supra, & de officio eius cui mandata est iurisdie. hic agitur, tamquam de ijs, quae ad ius publicum pertiuent, idem fit quoque i . primo Codicis libro .aai Ad quartam respondeo, iudieis ossicium
nullam aliam ob causam fuisse introductum , quam gravaminum, liciumque, secundum ius να aequitatem dirimendarum gratia, ut Reipublicae quieti, tam publicae, quam priuatim consuleretur, ut colligitur ex Tasio ad i. i. inst. de iuris d. omn. iud. num. 7. utque esset quasi quo dam iurisdictionis exercendae instrumentum . norma , regula , & canon, dirigens, & modorans iudicis actiones,recta qua ratione, se cundum muneris illius qualitatem , & iurisdictionis mensuram, ut colligitur ex Vaconio lib.
aia 6. declarat. iuri civ. declarat. 78. num. I .s
cit l. r. insis. de ossi assessori mirificε itaque adiuuat ludicis officium iuris ciuilis finem, de quo praeclare loquens M. I vii. de orator. sit ergo, inquat, iuris ciuilis finis hic legitimae , atque usitatae iii rebus causiique ciuium aequalitatis
ara Ad quintam respondeo, pluribus modis reperiri tu si eis officium definitum, & praesertim x x a Cardinali ad c. a. de ossi iud. ubi dixit. iudicis officium esse potestatem exercendi ea 'nae pertinent ad suam iuri d ctionem, nee non a Z ars sio ad d. l. i. infr.de iurisd. omn. iud. ubi dicita iudieis officium, nihil aliud esse,quam iudica tis munus, in dirimendis litibus, grauaminibusque tollendis, ut Reipublicae quieti consi latur , ais verum quia haec definitio non est tradita per
notiora, cum munus non sit magis notum,quam
officium, & alias patiatur dificultates, ego, dii et omissis aliorum definitionibus, ει praesertim ea, quam tradit Bologati e num. 6 ubi dicit iudicis officium esse obligationem faciendi ea, uae ad alicuius iurisdictionem pertinent, sic arbia 18 tror esse definiendum . iudicis ossicium est iuris, & aequitatis regula, qua iudex partibus suis fungitur, secundum iurisdictionis mensuram.
diximus esse regulam, ut poneremus genus, a vidi dimus iuris, & aequitatis , ut excluderemus regulas artium, addidimus, qua iudex suis partibus fungitur . ut ossicia non iudicantium excluderemus. & hanc disterentiam mutuati sumus a l. r.inst.de οὐ asscis. adiecimus etiam postremam particulam, secundu iurisdictionis mensuram, ut ostenderemus officium iudicis iurisdinctionis limitibus concludi , cuius modum iudici non licet excedere l.sn.inst. de iuris d. om. iud. xio Ad sextam q. respondeo osseium iudicis ex
sententia Bart.& aliorum communiter add.LI. inla.de iurisd. oin n. iud. duorum generum esse,
quoddam scilicet nobile, quoddam mercena-a3o rium, quamquam haec nomina magistralia,ti leol
39쪽
di scolasti ea , quia apud legislatores non suntvstata , a quampluribus ex recentioribus reprobantur, & praesertim a Petro Rebusso ad i. actionis verbo T deverb. sistiis. colum. 3. a Uaeon. lib.6.declarati iuris civ. declarat. 78. n. ι s.
et o Marco Antonio Muret. hie, de ab alijs, quidistingunt illud , vel in absolutum , & subseruiens , ut per rasum in R. l. r. num. p. di i o. vel in merum mixtum, ut facit Balduin. in prine. inst. de ome. iudicis, vel in ordinarium , ec e traordinarium, ut faciunt alii , de videtur sentire petr.Gregor. Tholos in Syntagm.iuris uni
uersi, parte 3. lib. q7. cap. 1 I. num. Io. ego au-
α3, rem, de magistrajibus huiusmodi appellationibus non laborans, cum leges , rebus,non verbis sint impositae l. x. C. commvn. deleg. in fine,
a 33 rem ipsam explicans , dico osscium iudicis
nobile , seu absolutum , vel merum, vel extraordinarium, illud esse quod exercet iudex,cum, suo proprio motu, vel parte etiam petente, se-
eundum suae iurisdictionis mensuram , propria auctoritate labuenit, etiam si nulla proposita sit actio, ut rectὰ docet Zalius ad d. l. r. num. s. α34 Rursus ergo duplex est hoc nobile, & extraordinarium iudicis ossicium, quoddam stilicet, quod motu proprio exercet iudex,ut puta,qua do, ob publicam utilitatem , inquirit, ut puniat delinquentes e. qualiter, huius initii see do, de accusat. e. licet de smon. speculator deos. iud. g. a. post prine. quoddam quod exercet, 233 parte postulante, & implorante, & hoe,quod ad postulatione partis exercetur, rursus distingui potest, quatenus postulatur , aut aduersus eum,cum quo, de stricto iure , nullam habemus actionem, sed qui interim,ex sola aequitate, &, quod dieitur, de bono, di aequo nobis obnoxius est l. qui per eollusionem,in fine,de act.empti Lincaust in princide minor.& hoe iudicis ossicio vestur, ut iretat restitutionem in integrum e. iudicis de ossic. iud. tradit laia Dominus meus Sfortiaoddus de rest. in integr. quast. 3 . art. s. num. γ9. eum seque . aut inuocatur iudex ab eo, qui nullam eum alio controuersiam habet, sed interim petit aliquid , puta restitutionem semet, aut honoris sanctionem, aut redintegrationem n talium, seu legitimationem, de generaliter v tiescumque aliquis petita iudice, siue magistratu, aliquid, in quo alterius personae non vertitur consideratio. Mercenarium autem omelum , vel subseruiens, vel mixtum, vel ordinarium est, quod deseruit amoni propositae, e enim , cum actio in iudicio proponitur, & eoeptum est iudieium, quicquid iudex praecipit,
prohibet, vetat, permittit, interloquitur, -- cio iudicis mercenario, & ordinario expediri dicitur l. aediles g. item sciendum E de adilitasset edicto l. i. inis. est. x. iudieare etiam pertinet ad Loe ossicium, ut eolligitur ex tit. Ins . de ossi iud. hine, lata sententia . suo dieitur ossicio Linus iudex, quia tae in ea causa expirat, Barti
a, g ad i. iubere inst. est. i. de , hoe mereenarium iudieis officium, Io. Bolosn. in d. l. I. num. dicit esse operationem iustam iudicis, in subditos, pro executione iurisdictionis, sibi eo cessae, mihi tamen magis placci, ut si usu la, dirigens recta ratione operationem ipsam . ars quae refertur ad exercitium iurisdictionis. Hanc autem c5munem Bart.& alio officii Iudicis diuisionem, mox explicatam . eo libentius recipio, quod ea probauit, & elegantissimEa calunijs vendicauit Alex. Turaminius vir D eius,& eruditus, in epistola, quam ad nos quandoque seripsit, id est in illius Epistolaru Fore su lib. singulari Epistola i 3 n euius inscripti ne,du Typographus pro Philippo Massinio, Phia lippo Maximo impressit, licet sit perlatiuu, prodiminutivo posuerit, no vulgari tamen gloria, dc honore, quo fuimus a viro eruditissimo assecti , nos apud erroris inscios, frustrauit, qua in re,
etiam in responsis Exeell. D. Alex. Rauden dc alijs in locis peccatum est ab impraetaribus . x o Ad septimam autem respondeo, redigi posse
etiam requisit ad hoc,ut quis,tanqua iudex, suo utatur ossicio,ad quinque solitas circunstantias. 1 I Requiritur enim primu circunstantia rei idest causae,debet enim esse talis, ut coprehendatur i sta ambitu iurisdictionis eius qui ius dicit, siue
ordinaria habeat iuriisdictione, siue delegatam, ei rea qua ossicium huiusmodi versatur l. fi idema a eum eodem i. magistratibus i. vltima inst. iurisd. n. iud. Meundo requiritur circumstantia personae, quatenus nullo utitur iudicis ossicio is, qui iurisdictionis non sit rapax, vel natura, vel lege, vel consuetudine, secundum te minos l.cum praetor de iud.cum alijs supr. addua a ctis in 7. qu stione de iurisdictione, Desider
tur etia tertio circustantia loci, quatenus extra territorium, cum non possit iudex iurisdictionem exercere est. extra territorium, inst. de iurisd.omn.iud.nec ossicio uti potest, de quatenus exercetur in loco, ubi redditur ius, δε quo in l. pen. supr.de iust. de iur. in sine, ab ordinario sciliceti a delegato autem, aut in loco, quem habet determinatum , ad quem partes possunt comparere sine incommodo, aut in loco, quem sibi esuerit, Bart.in l. si ut proponis C.quom .do, de quando iudex l. si locus inst. de iud.tradunt1 Paulus orlahus, de Sebast. sapia lite uterque
n. ao.Quarto circumstantia temporis, quia non exercet ossiciu suu iudex tempore feriato tot.tit. inse. Q de exu. de seriis. Quinto, de ultimo, est necessaria ei reunstantia modi, quatenus ad iudicis ossicium pertinet, non excedere modum suae iurisdictionis l. fin. inst. tit. a. quarenus, paeiusdem ossiesu pertinet servare ordinem iuris ,
de quo per Bart.Bald. de alios ad i. prolatam C. de sententiis. ε 3 Ad octauam respondeo,generalem ossicii iudicis effectum esse, diripere, recto tramite, iudi eis actionem , in iurisdilaone exercenda, ad totalendas
40쪽
di varietatem , omnibus seruere non poteram, ulo lites , & waramina, ob ciuitatis tra illitatem , nec non supplere qua ue exiuitate actionis desectum, tribuendo, qu : multate debetur, ut colligitur ex iam dictis, ex traditis per tisium in d. l. I. insta est. 2.1m. s. Cum seq.
Ad nonam respondeo ossicium iudicis , ii comuni, finiri vulemque finitur iurisdictio,&indunt ea, quae tradidimus ad ultimam quo stionem de iurisdictione, finitur etiam in sin-ilis causis per inllibitionem.& per sententiam,ia lata ,dicitur iunctus iudex ossicio sito, ita ut, re si tulerit sententiam iniustam, possie illam iutare l. mores g. Sed damnare verL & si --: ff. de pren. l. iudex , & ibi Bart. F. de re iud. I. E. ad senatuscons. turpili. tradit Abbas
Nune autem, absoluta etiam secunda parti-ula primae partis principis , qua pertinebat ad udicis ossicium, venio ad tertiam, in qua totilem sunt explicandae quastiones de iudice dele
Quod attinet igitur ad primam quaestionem,
respondeo, delegati appellationem generalemo esse, &multiplicem; significat enim quemcunque vice alterius datum, ut docet Petrus Rehussus ad i. verbum exactae pecuniae, inti .de verb. signiti colum. 3. potissimu autem accipitur du hus modis, uno modo extraiudicialiter, alio I modo iudicialiter, primo modo, debitorem delegatum significat rex. est in l. delegare inis. de novat. Eo delegat. tradit Ribustus praeallega si to in loeo, & Alciata hie num. I. alio autem modo significat eum, cui a principe,a lege, vel a magistratu iurisdictio, vel notio est demandata, ut in I. I. & toti ricinir. eod. in s. a iudice C. de iudici js, & in toto tit. extr.de ossic. di potest. iussi delegat. & de hoc Legato agimus nos.
as 3 Ad secundam respondeo, delegatum dictum esse a generali verbo, delegare, quod signiscat,
. rem committere,& consignaret. a. ad i. tui pe- l. vel personam vice alterius dare, ut per R
- tam , di Alciati praeallegatis in locis, ita, ut delegatus is sit, qui ad iudicandum pro alio est
1M Ad tertiam respondeo , iudiem delegatum partim lege, partim cousuetudine finise intro-- ductum , iudex enim datus filii lege introductus L eum praetor de iud. tradit Antonius Gouean. - ad i. more ins . de hirisdic. omn. iud. iudex au- tem delegatus, cui mandata est iuruictio , qui. Midem differt a iudice dato, ut inti . suo loco cemonstrabimus, consuetudine, est introductus L I. g. i. Zelfin. iast. eod. de d. l. more tradit Camilli. Plauti ad Li. insta eod. lib. r. inprafat.
1 s Ad quartam respondeo, eam ob causam de . legatos iudices sutile introductos, quia iudices ordinarii, de magi uratus , vel propter o pa-ι tiones publicas, vel ob causariun multitudinem,
de propterea aliis iurisdictionem mandare solebant l. solent inis. tit. Σ. vel etiam, quia humiliora quaedam essent, quam, vi eonsentaneum videretur principem magistratum, in eis occupatum, ab aliis grauiori auuocari, ut recte do cet M. Ant. Murci. hic in praelud. facit tit. C. de ped. lud.
116 Ad quintam respondeo, variis modis dei gatum definitum reperiri ab Hostiense, ab Alex.ec ab aliis, relatis hic per Iasonem nu. II. εἰ per IO. Bologi . num. 36. verum, quia eorum delinitiones dissicultatem patiuntur, propterea,omisi
sis illis, arbitror ego delegarum,sic esse definiendum , ut sit Iudex, qui alieno beneficio iurisdictionem,uel notionem habet, dixi esse iudicem , ut ponerem genus, addidi, qui alieno beneficio iurisdictionem vel notionem habet, ut exclude-237 rem ordinarium, siue sit principalis, siue su&fectus, de per modum prouisionis , admissis ab
alio, qualia ab eo cuius vices gerit, de quo in l. a. Qde ossic.eius,qui vices alicuius lud. vel praesid. obtinet, di mutuatus sum hane differentiam a d. l. more, δe dixi, vel notionem habet, ut datum etiam iudicem includerem, qui nullam iurisdi
occasione huius quaestionis, quia hae definitio
videtur competere etia Vicario Episcopi, duo&aIs propono discutiendos articulos. primus erit; an Vicarius Episcopi sit iudex ordinarius, vel delegatus, secundus, quibus nomi missius ordin rius disierat a delegato. Quod attinet ad primum, omnes uno ore ad- . mittunt biscopi vicarium iudicem esse Gesin rium glos. est in c. i. in verbo ossietatem de o sic. Vicar. lib. s. in canon. perlectis in verbo, iurgia, circa medium a1. distinc. Hostiens& lo.
Andr. ad c. a. ne praelat.vices suas Bar. de Angel.
ad i. erscipimus, in prine. C.de appeti. Bal. ad i. procosulibus C.de appell. cum alijs adductis per Iachienu. l. de latissimEper Thomam Sanchea,
. de matrimon. lib. 3. disputatione 29. num. 3. qui
eandem sequitur opinionem, quae quidem pluribus comprobari potest. 139 Primum autem, quia quieumque habet iurisdictionem a lege, & eonsequenter iure magistratus, sine dubio est iudex ordinarius, ut collis tur ex titulis proxime praecedentibus, At ex l. I. inst .e Q. sed huiusmodi est vicarius Episcopi. licet enim ab Episcopo eligatur clem. a. de rescript. ubi gloss. iurisdictionem tamen habet a lege, gloss. est, de Din ad cap. 2. de ossic. Vicar.
lib. 6. videtur esse rex. apertus in cap. sua nobis extra eod. tit. ergo vi earius est iudex ordinarius . 26o Secundo, quia qui eumque habet ossicium
uniuersale, perpetuum, ortis quibusdam limitibus circumclusum , de formatum, de certum
habens nomen, ita,ut sit iudex per se, non peeaceidens , est i x ordinarius, ut colligitur