Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

41쪽

LIBER rnem cingi flatu ongitudo a uia Appia ultra eani

portam progrediens iacta quatuor coηtinet θῖccedunt deinceps moenia ad Italiam, qgae, ad portam Mnarismusis, cum Coelio iunguntur.Coeliolus igitur huc urtis,uia Appia af ormas ueIbuo, άis bremali moenibra Arbis clauditur. ambit autem prope misse pusus . Sed ad Caelium reuertamur Aic ab ipsa Minaria ,scunt mgros urbis, in ortum styliuum per quatuorsere naria ferturr occurrunt deinde muri .fronte ad studia duo, Us ad portam pileuiamta qua redeunto in occasem asivum uia Labicana ab Esquiliis di startitμr .mox etiams fronte apud. S.Idarcellinum fest serens ad amrbi beatrum uis progreditur. ambit autem duo mille, o θμingentos passus:uariatur eo modo, ut nulla certa forma ei constitui posse uideaturaquemadmodum nec sequetibus.Nam Aventinus quartus in ordine duos Montes complecti uidetur,parsφ ad Τ1berim latior ad dimidium ipsius montis ecundum Iongitudinem a T)beri ad

moenia existente oualemformam constituere uidetur.

mox enim prope portam Hsile em finditur uia obli, ga,quae ad angulum circi Maximi, o Coelii montis

ducem,a dextera alteram Aventini montis partem reulinquit usam a Coelio uia Appia uis ad portam Cur 'penam 'qua ad Hostensem muri interius flensim curua

ei a meridie, ortus hemali hanc includunt . Ambitum autem totius Aventini non magis ex nfra dimensione, j ex uerbis Dion3 libet Osredere,qui tertio libro se .Ancus Aventinum collem modice editum In orbereti

42쪽

s. ferme Jerem, o octo complectentem muro citis xit. In decimo tamὸn baud minus duodecim sed se esse traditi Sed huius diuerstatis dubium tostiti e dum subiungit. Non enim totus. Valerio, o Sp. Virginio

nus .Habet autem Agentinus ub occus olisb3 emali copum i te patentem quadrangulum quatuor laterum inaequalium confiituentem:quorum primum in meridie uergens ex propemodum continet Radiso qHπφ in occasum:κἀφφ moenibus ambo cinguntur e do oppo sis parum minori transigitur 1 alio; quatuor uero Radys quartum Τ3beri inter hunc ipsem campum Tris

Uberinam regionemfluentem, resticiens. Sequebatur resto ordine Ianiculus mons,uerum cum ab Anco Maroclo,non inopia loci ed ne aliquando arx hostium eqset, additus sit urbi, commodius relinquetur cd eam parte , qaae Translyberinam regionem percurretiat Esyilias igitur transeamus. quas . meridie uia Labicana, ab occas uero olivo,ualle inter Coelium, Palatinam, in ipsis Esquilias possit dirigimus. Aseptentrione autem Subα utril, m deinceps uicus Patricius a Uiminali colle, uspad inermis Dioclitiani, dirimunt ulterius enim tunsiae cum eodem colle a s ad moenia ardentur: secundu quae in portam Esiquilinam latius diffuniuntur. umbitus asste qaatuor mistibus pas uix perficitur,nullam certam bobensformam, urtiis interdum breueis includuntur, ut iure optimo Uar. Esquilias it μι duos e se montes di ς inpigress diuida partes.At Viminalis collis ab oc

43쪽

Suburra,qssae plana appellatur deinceps ascptentrione, inter eosdem colles,uassis quirinalis, quatuor iugeram latitudine,longitudine uero Eudiorum Dorum cum dimia diomox enim Viminalis, ut cum Esquilist,ita cum quirinalibus p ad nurnia iungitur, ut nullo moto dirimi posse uideatar,quod accidisse arbitramur, quis montes illis ctis fornicibus sistit aequati, neium deprclyis locis; ιperimpo iti sunt ampuissimifornices:uerum ipsis etiam montiu ui fieribus excavatis,perfossisφ tota pene urbs ut ait P linias pensilis facta est. In orbem asste Viminalis ipsi duo misse, o quingentos continet passus;obloi gamdicisti quirinalii habensformam,sed latitudo u riatur. quia demonystratum est quid habeat qujrinalis . dextera,coHequens est reliqua percurrere . A sinit ira enim rei tu a turri Militiarum ui studia qgatuor, plan

urbem ad occasum pertinentem, de spicit tertio uero latere, sti stadia ex ollem Hortulorum, in aquilonem conauersum uteriacet autem uallis ictitudine, ubi maior,*κ tuor iugersim, ad portam Salariam us p propemodum producta . Circuit quirinalis mjssia passuum feretria . Sex, fecundum Var. κrbis montibus , at se una conuaribus iam ostkHis,his costem Hortulorum . qgan bextra antiquum fuit pomerium,didere,non abui surdum opinamur ut omnes partes PLnae urbis melius intelligatur,faciliors si cognitio eorum, quae uis locis ueniunt declarandos igitur costis uasti Martiae inter se, mT1berim iacat a staria ultra tria Elurimus incumbiq

44쪽

euias Iouitu lo a porta Flumentana ad Conmam cundum muros urbis, coetiris lateribres en longior: nani milibus passibus uix perscitur in medio sui ad inasar curuati ad cubitum bruchi, exi liti qua ito enim magis ad Continam accedit, eo ampliorem proebet campue in orbem alia decem, G crito plas, minus ample in xatur. Tempus es iam in Pictim urbem desentire, quae a Capitolio inchoans ad portam Flaminium nancetermina ab ortu aestiuo, iue Septentrione, curruulo oceo propemodumstadiorum qμirimit, Hortulorures collesepta, ab occa v vero pasilo maiorictatio Τ1beri aulauituruleo maioristatio diximai propter rip s istas flaminis retortus. Uodsi ab ea parte collis Hortuloruquae Domitiani naumachiae imminet, lineam rectem deduxerimu laijs duobus pera bi, ad ripam eiusdem flu.ergioe molis EIadriani perueniemssi;quit ors laterum inaequalium,passuum ultra tria in ac compLAE te quadrangsilum consituemus.relin eiurautem extra uallis Martia, quanta est inter collem Hori doφ,menia urbis, o Τ3berim.cuius Litti Jo,q: o muis acce αdit ad portum Flaminiam; o magis a Zetur. Reliquam erat in Tranii 3berinam retionem trans resed prius uidentum est quo cursu ipsem ob urbe Τ1beris interstricet. Hic fnjm urbem ingrediens, murorumq' extrem

partem, Flamini-gp portam a sinistra relinqstens, qua 'id est uultis Martiae longitudo, luxu parum obliqVo, retorto defrtur: mox ueros im ast tentrione in occassim conssersas, emicycliformam censim cuius conueu

45쪽

LIBERxam Vaticatras, concauum uero Martim existat carus. ιeinceps, infra mole Hadriani, ad pristinim cursum redit, Vis ad primas Auentini radices;ubi oblique in meridiem uersus defuens,haud longe a porta Portuensi,Wabem egreditur. At ipsius regionis situm sigrediamur. prius tamen sciendum es Ianiculi montis partem, ultra dimidiam, intra moenia non esse comprehensam .Ea cui pars a campo Vaticano adsadia tria in meridiem

di extensa, sumini quidem adiacet; reliqua uero muris clause,quanto metis frtur ad exitum eiusdem fumi αnjs,Iatiorem relinqait campum muri enim urbis ab A

Uo fumine resta in occasum perfladia tria ascentUt, mox per dorsm ipsius Ianiculi totidemst e peractis in aequalem def.niunt planiciem,inde breui statio ad exitum T)beris perducti cumsuuio is se rombiformψpropemodum consitssunt,cujus latior pars a porta Aurelia incipiat, desinat autem adportam. s. Mariae nisne segyptiacae. Ea autem pars Iuniculi,quae es muris circuniatα,quitis continet; ludis. Ambit autem tota bretral bberina regio cum Iuniculo mil passus circa tria. Haec de situ urbis:culo collem,o campum Vatic num ad icta non inconuenien 1st duximus. Dictum citenim Ianiculi partem a campo Vaticano initium sumere Wpra quem campum uersus occasum, collis eii 1 dem' nominis attolitur,qai duo porrigit cornua;unam ad Ianiculum, alterum inseptentrionem,arcilms maxime intensum effici cujus convexum mite passus complectatur.

Ab ipso ueris coste diffunditur ad Trberim tinniuei lo

46쪽

cimi latitudinem uariam quam totam,qZanta bis colli tas adiace Vulcanum appellant campm. In hac sissedimensione Pantum laborissumserimus, e qui 'i ' magis mibi credat,quam ANTONIO algreto, O ANNIBALI AEaro inuenibus multiplici uirilite ornatis,ssc L V D O UIC O fabro faueui urum probo,egregieque dolito, qui eiusdem laboris participessuere. Et )i aliquis nimiseuerus rerm aestimatorbant,uel illam non probet menstrum tanφ certis Ita . sis, egi nmeris reste non sit deducta : ob eam rem desinat mirari, φ forma urbis adeo est mutat , uepristini sitra uestigium uix retineat, neque Romη. In ipse,ii reuiuiscere sibisuam posuisset urbem sin - steret,qβρι accidisse certum es propter ieii ciora iui gessita minas,quibus plurimis in locis montibas valles , ita sint Qqgatae,ut ubi montes ipsi icipiant,nut desi αnmt non fari e po bit dignosci. Arbitramgr tamen, vel sic,banc destriptionem non inutilem fine ij qui urbem non uideruntio etiam se, qui eam contemplati Agni.

47쪽

LIBER

De primis coelioribus, . conditoribus urbis. Cap. z. Rbem Romam in occiduis partibus, iuxtisu Τ1berimfumen po sitam, ais centlim, . uigintisiudque a T)rrheno muri distantem barbari Siculi primi omnium tenssere. An intea uero nes , sit habitata 1it, nepsit deserta fuerit, quod dicamus,nihil certi habemus. Mox autem Abo rigines, duce Oenotro L)caonis ilio, ex Arcstitu ui inqui sitionem agri melioriu'onte huc profecti vis expulsis, locum occuparunt. quibus deinde Pelasgi, o aliovGraeco' quidam errabundi,profugis ex Thessὸlii admixti, auxilio eis ad bella cum populis nitimis, uere. Permanserunt autem in his sedibus usq; ad bellum troianum, pri fiam istam Ab originum appellationem strua

tes, Horum alitem regem Saturnsfui se memorant, qui Cretae rex habens cum Ioueflio de agrjs contentione, bello expul us, in Italiam uenit, o cum usus uinease,

o falcis Ianum docui spei, ab eo in partem imperi, est admissas, coeterum Iano defuit io ud eum solum impe

riumforte peruenit.Annis deinde exaginta, ante res troianas, erunt Arcades ex urbe Palantio exessntes, sedems duce Euandro quaerentes, atap in bunc locum, ubi nunc Roma est, delatos, a Fauno Aboriginum rege,

o benignesusceptos'esse, o agri portionem rccepis, illis p colle baui procul a Uberi dij ante electo,struis xisse cUterum, PalantiumDa metropoli eorum ire Aracgήiqvpessasse.Paucis sero annjs interpositis Hiam

48쪽

. diem graeca lucente Hercule, eandem temuse Hgionem, ex his pquosam mi sionem ab eodem Hercule precatos in colle, qui illuc scissimias dicebatur, posui se sedem. Hos Peloponneses,Phanetas, Epros, qua ex Elii fuisse comperiorquibus nurim erat amplius de res derium reditus, everse eis patria ab Hercule. Hi aliis quantallim temporis rem suam speratim admini si a. runt ι caeterum baud ita multo post uisium, leges, sacra cum Aboriginumscris constrentes sicuti Arcades, e in

prius Pelasgiscerant,ciuitatis eiusdem participes factsunt. Secunda uerὸ aetate, post Herculis profestichinem,Latinus exflia Fauni, quibore Trogo,uel, ut alii dicunt, ex H3perboridesupro conceptus, Aboriginum rexfuit quo regnante Aeneas post Ilij direptionem, tu Italiam cum appulisset,prelio)latim exceptus θῖ:cus

in aciem exercitum duxisset, ad coDqaium uocutus, taram ad ni itinen ut Latino praebuit, ut in societatem imperi*receptus, Letisinjάφ in matrimonium ei data, gener ascisceretur. Hic deinde Aborigines, Troianoscycommuni nomine Latinos nominiistit.Post haec utrit spbellum aduersus Turnum Ristulorlim regem, propter fraudata, Laviniae nuptias,fuit,in quo Turnus, Latinus interierunt. Τπare Aenea soceri regnum fuscipi.

ens,quirto anno imperi Jui in bella aduersus Me tiatim Hetruscorum rege occubui in cisius locum Ascriniussiius1uccedens trige limo anno, post Lauinii constieutionem, Albam condidit. Anno deinde octavo, tri.

49쪽

uiginti octo linde Capetus tredecim,o Τrberings psia sua octo. T3berinos.ccedens Agrippa, qugir ginta regnauit annos:RomuIus deinde undetriginta, post hinc trigint , .septem Aventinis qui Procae imperium LDAm per mangs trgdidit. oca sonti,. tres impe αrauit gnnos,Humitorems, . Amuligm procreauit . Amκlius diras, quadraginta annos regnis qDi Numtorifratri fleniori debebatur baui iure occupatis,fl, am eius Rheam, ne quis uindex regni flexus uirilis ex genere IVumitoris oriretur,Vestaesacerdotemscit quaeditos pueros incerto stupro an ex Μarte conceptos,eni xa est,qaos Amulius exponi iussit.Seiforti na origini Roma et pros icien pueros lupae ciendos obtμlit, quae cum saepius ad paruulo uelisti ad cutistos, reuertere u

rae cum Accae uxori,qua meretrix erat,nistriendos de

dise grcndisu os inter greges pecorum agrest dein

de uita nutrivit.quod stutem ὸ lupa dicantur educati,fahi logum 'mentum est, di coelandum authoris Romani generis turpitgdinem,nec incongrue factum est,namer meretrices lupas vocamus,constits hoc animal in

. tutela siste Μarti iuxtatrui. Μurtius hiabulis rapi usuri Nomina autem pueris alteri Remo, sim R

50쪽

ρη'Ilae Romulosuere. R dultis inter pastores de uiriste qgotidiami certamina, vires, o pernicitatem auxe in

re. tur cum latrones a rapina pecorum frequenter sumouerent,Remus ab his captus regi offertur, criminis datur qua igreges Numitoris i nare solitus esset- Tunc a rege in ultionem Isumitori traditur, qui adule sentia iuuenis permotus lusistitionem expositi nep tis adduciturio cum eum nunc lineamentorumsides militudo,nunc aetas expositionis anxium teneret, Faim sutus csi Romulo uperuenit,a quo origine cognita ligerorst facta coniuratione Amulium interjiciunt, Numi toris auo regnum restituunt. Sequenti uerὸ anno regni 2-itoris quadrigentesmo trigesmosecundo ut tr dit Cato pos Iliumcaptu duodecimo Cal. Maias hora postfecindam, ante tertiam Romam, ubi expostis erant,condiderunt quani ut te tempore, ita de cὁditor pira inter scriptores uarietas existit, communis tamen opinio Romulum Martissilium urbis authorem habeti de Cicero de nati deorumae incipio urbis parens Romulus nonflum austicatosi ipse etiam ut, mus augurfuisse traditur.Solinus etiam pos non nurorum uarias de urbis auibore opiniones)βbdit. Verius tamen putant a Romulo conditam Romam eam, quae quadrata distas. Ser. autem grammaticus de Urbis origine anceps, Conditam inquit, urbium distenso iuuenitur. adeo ut ne urbis quidem origo diligenter po sit agnosti.Iqam Satidicit.Vrbem Romam cui ego accecondidere,ὸ initio bubuere Troiani, o cum se